༢༡. ཝི་པ་སྶཱི་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཕུ་སྶ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ སཱ་ནྟ་ར་ཀ་པྤེ ཏ་སྨི་ཉྩ ཀ་པྤེ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ ཝི་ཛི་ཏ་ས་བྦ་ཀ་པྤོ པ་ར་ཧི་ཏ་ནི་ར་ཏ་ས་ངྐ་པྤོ ས་བྦ་ཏྠ ཝི་པ་སྶཱི ཝི་པ་སྶཱི ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི. སོ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ར་ཏ་ན་མ་ཎི་ཝི་ས་ར་ས་མུ་ཛྫོ་ཏི་ཏ་བྷ་ཝ་ནེ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཨ་ནེ་ཀ་བ་ནྡྷུ་མ་ཏོ བ་ནྡྷུ་མ་ཏོ ར་ཉྙོ བ་ནྡྷུ་མ་ཏི་ཡཱ ནཱ་མ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སོ ད་ས་ནྣཾ མཱ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ མཱ་ཏུ་ད་ར་ཏོ ཨ་སི་ཏ་ནཱི་ར་ད་རཱ་ཛི་ཏོ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ནི་ཀྑ་མི. ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ པ་ན་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་པཱ་ཋ་ཀཱ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཙ དི་ཝཱ ཙ ར་ཏྟི་ཉྩ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ནི་མྨི་ས་ས་ཉྫ་ནི་ཏ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་ར་ཧེ་ན ཝི་སུ་དྡྷཾ པ་སྶ་ནྟི, ཝི་ཝ་ཊེ་ཧི ཝཱ ཨ་ཀྑཱི་ཧི པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཝི་པ་སྶཱི’’ཏི ནཱ་མ་མ་ཀཾ་སུ. ‘‘ཝི་ཙེ་ཡྻ ཝི་ཙེ་ཡྻ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་སྶཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. སོ ཨ་ཊྛ་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི. ན་ནྡ-སུ་ན་ནྡ-སི་རི་མཱ་ནཱ་མ་ཀཱ ཏ་ཡོ ཙ་སྶ པཱ་སཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
སུ་ད་སྶ་ནཱ་དེ་ཝི་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝཱི་ས་ཏི ཙ ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ‘‘སུ་ཏ་ནཱུ’’ཏི་པི སུ་ད་སྶ་ནཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཨ་ཊྛ་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྭཱ སུ་ཏ་ནུ་དེ་ཝི་ཡཱ ས་མ་ཝ་ཊྚ་ཀྑ་ནྡྷེ ནཱ་མ ཏ་ན་ཡེ ཛཱ་ཏེ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐེ་ན མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི. ཏཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. སོ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཨ་ཊྛ་མཱ་སཾ པ་དྷཱ་ན་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ སུ་ད་སྶ་ན་སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་ཡ དི་ནྣཾ མ་དྷུ་པཱ་ཡཱ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཀུ་སུ་མ་ས་མ་ལ་ངྐ་ཏེ སཱ་ལ་ཝ་ནེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ཛཱ་ཏེ་ན ནཱ་མ ཡ་ཝ་པཱ་ལ་ཀེ་ན དི་ནྣཱ ཨ་ཊྛ ཏི་ཎ་མུ་ཊྛི་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཊ་ལི་བོ་དྷིཾ ས་མ་ལ་ངྐ་ཏཾ དི་སྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན ཏཾ ཨུ་པཱ་ག་མི.
ཏ་སྶཱ པ་ན པཱ་ཊ་ལི་ཡཱ ས་མ་ཝ་ཊྚ་ཀྑ་ནྡྷོ ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་ཎྞཱ་ས་ར་ཏ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏོ སཱ་ཁཱ པ་ཎྞཱ་ས་ར་ཏ་ནཱ ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན ར་ཏ་ན་ས་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ སཱ པཱ་ཊ་ལཱི ཀ་ཎྞི་ཀཱ་བ་དྡྷེ་ཧི ཝི་ཡ པུ་པྥེ་ཧི པ་ར་མ་སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷེ་ཧི མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦ་ས་ཉྪ་ནྣཱ ཨ་ཧོ་སི. དི་བྦ་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏི, ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏ་དཱ ཨ་ཡ་མེ་ཝ པུ་པྥི་ཏོ, ད་ས་ས་ཧ་སྶི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ས་བྦེ པཱ་ཊ་ལི་ཡོ པུ་པྥི་ཏཱ་ཝ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ པཱ་ཊ་ལི་ཡོ་ཝ, ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ས་བྦ་རུ་ཀྑ་གུ་མྦ་ལ་ཏཱ་ཡོ་པི པུ་པྥིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ་པི པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞེ་ཧི པ་དུ་མེ་ཧི ཀུ་ཝ་ལ་ཡུ་པྤ་ལ་ཀུ་མུ་དེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣོ སཱི་ཏ་ལ་མ་དྷུ་ར་ས་ལི་ལོ ཨ་ཧོ་སི. ས་བྦ་མྤི ཙ ད་ས་ས་ཧ་སྶི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་བྦྷ་ནྟ་རཾ དྷ་ཛ་མཱ་ལཱ་ཀུ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་མཱ་ལཱ་གུ་ལ་ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞཾ ནཱ་ནཱ་སུ་ར་བྷི་ཀུ་སུ་མ་ས་ཛྫི་ཏ་དྷ་ར་ཎཱི་ཏ་ལཾ དྷཱུ་པ་ཙུ་ཎྞ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཏེ་པ་ཎྞཱ་ས་ཧ་ཏྠ་ཝི་ཏྠ་ཏཾ ཏི་ཎ་ས་ནྠ་རཾ ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ – ‘‘ཡཱ་ཝ བུ་དྡྷོ ན ཧོ་མི, ཏཱ་ཝ ཨི་ཏོ ན ཨུ་ཊྛ་ཧཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཝཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་མཱ་རཾ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ མ་གྒཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ་ནི མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཕ་ལ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཙ་ཏུ་ཡོ་ནི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཉྩ་ག་ཏི་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་ཉཱ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཚ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཙ ས་ཀ་ལེ ཙ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཧ་ཏྠ་ག་ཏེ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ས་ངྐ་པྤོ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ་ཝ –
‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་རཾ…པེ… ཏ་ཎྷཱ་ནཾ ཁ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ. (དྷ. པ. ༡༥༣-༡༥༤);
‘‘ཨ་ཡོ་གྷ་ན་ཧ་ཏ་སྶེ་ཝ, ཛ་ལ་ཏོ ཛཱ་ཏ་ཝེ་ད་སོ;
ཨ་ནུ་པུ་བྦཱུ་པ་ས་ནྟ་སྶ, ཡ་ཐཱ ན ཉཱ་ཡ་ཏེ ག་ཏི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟཱ་ནཾ, ཀཱ་མ་བ་ནྡྷོ་གྷ་ཏཱ་རི་ནཾ;
པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ག་ཏཱི ན་ཏྠི, པ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཙ་ལཾ སུ་ཁ’’ནྟི. (ཨུ་དཱ. ༨༠) –
ཨེ་ཝཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་མཱི་པེ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝེ་མཱ་ཏི་ཀ་སྶ བྷཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཁ་ཎྜ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཙ པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟ་སྶ ཏི་སྶ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་པི ཏེ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལེ་ན པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ཏ་དཱ ཨ་པ་རི་མི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡. ‘‘ཕུ་སྶ་སྶ ཙ ཨ་པ་རེ་ན, ས་མྦུ་དྡྷོ དྭི་པ་དུ་ཏྟ་མོ;
ཝི་པ་སྶཱི ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན, ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི ཙ་ཀྑུ་མཱ.
༢. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཾ ས་བྦཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ, པ་ཏྟོ ས་མྦོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མཾ;
དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ, པ་ཀྐཱ་མི བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་པུ་རཾ.
༣. ‘‘དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ, ཨུ་བྷོ བོ་དྷེ་སི ནཱ་ཡ་ཀོ;
ག་ཎ་ནཱ་ཡ ན ཝ་ཏྟ་བྦོ, པ་ཋ་མཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱཏི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ, ཨ་ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་མཱ་རཱ་མེ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེཏི ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་བྷོ བོ་དྷེ་སཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀཾ ཁ་ཎྜཾ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཾ ཏི་སྶ་ཉྩ པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟ་ནྟི ཨུ་བྷོ བོ་དྷེ་སི. ག་ཎ་ནཱ་ཡ ན ཝ་ཏྟ་བྦོཏི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཐཱ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཁ་ཎྜཾ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཾ ཏི་སྶ་ཉྩ པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནི ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དྷ་མྨཱ་མ་ཏཾ པཱ་ཡེ་སི. སོ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༤. ‘‘པུ་ནཱ་པ་རཾ ཨ་མི་ཏ་ཡ་སོ, ཏ་ཏྠ ས་ཙྩཾ པ་ཀཱ་ས་ཡི;
ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ས་མྦུ་དྡྷ་མ་ནུ་པ་བྦ་ཛུ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏེ པ་ན ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པུ་རི་སཱ ཝི་པ་སྶི་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་པུ་རི་སཱ་ཡེ་ཝ. ཏེ པཱ་ཏོ་ཝ ཝི་པ་སྶི་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཀུ་མཱ་ར་མ་དི་སྭཱ པཱ་ཏ་རཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སཱ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ‘‘ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ག་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཏྠེ་ཝ ནཾ ད་ཀྑི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་ཀྑ་ནྟཱ ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཏ་སྶ སཱ་ར་ཐིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀུ་མཱ་རོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ སུ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཎ་ཏོ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཀེ་ས་མ་སྶུཾ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཙ ཏེ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ཝི་པ་སྶཱི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘པ་དྷཱ་ན་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟོ ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་རཱ་མི, ན ཁོ པ་ན་མེ་ཏཾ པཱ་ཏི་རཱུ་པཾ ཡ་ཐེ་ཝ མཾ ཨི་མེ གི་ཧི་བྷཱུ་ཏཱ པུ་བྦེ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟི, ཨི་དཱ་ནི་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ ག་ཎེ་ནཱ’’ཏི ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ན – ‘‘ཨ་ཛྫ ཨ་ཝེ་ལཱ, ས་ཙེ པ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ཛྫ ག་མི་སྶཱ་མི, ས་བྦེ་པི་མེ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟི, སྭེ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཏཾ་དི་ཝ་ས་ཉྩ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་གཱ་མ་ས་དི་སེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མེ གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ མ་ནུ་སྶཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ ནི་མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ. ཏེ ཏེ་སཾ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ཙ པཱ་ཡཱ་ས་མེ་ཝ པ་ཊི་ཡཱ་ད་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཝི་པ་སྶཱི མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཏེ་ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཛ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྲ ཏེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ཝ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི པ་ཝི་སིཾ་སུ.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལོ ནི་ཀྑ་མི་ཏུ’’ནྟི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜཱ་བྷི་མུ་ཁོ པཱ་ཡཱ་སི. ཏེ ཀི་ར པ་བྦ་ཛི་ཏཱ སཱ་ཡཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ – ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཀཱ་ལོ ཛཱ་ཏོ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ་པི ‘‘ཀུ་ཧིཾ ནུ ག་ཏོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ’’ཏི ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ. ‘‘ག་ཎ་ཝཱ་སེ ནི་བྦི་ནྣོ ཨེ་ཀོ ཝི་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ མ་ཉྙེ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ བུ་དྡྷ་བྷཱུ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཏཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ནྟོ་ཛ་མྦུ་དཱི་པཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཏེ – ‘‘ཝི་པ་སྶི་ནཱ ཀི་ར བུ་དྡྷ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་བྦེ ཏེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ བ་ནྡྷུ་མ་ཏི་ཡཱ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡཱ ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཏེ་སཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, ཏ་དཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༥. ‘‘ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛུཾ;
ཏེ་ས་མཱ་རཱ་མ་པ་ཏྟཱ་ནཾ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི ཙ་ཀྑུ་མཱ.
༦. ‘‘ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན བྷཱ་ས་ཏོ, སུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སཱ་དི་ནོ;
ཏེ་པི དྷ་མྨ་ཝ་རཾ ག་ནྟྭཱ, ཏ་ཏི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛུནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ནཱ ཡོ་ག་ཏོ ས་མྦུ་དྡྷ་ནྟི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པ་ཙྪཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་དྡ་ས་ཏྠ་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཏ་ཏྠ ཨཱ་རཱ་མ་པ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ. བྷཱ་ས་ཏོཏི ཝ་ད་ཏོ. ཨུ་པ་ནི་སཱ་དི་ནོཏི ག་ནྟྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ དྷ་མྨ་དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ་པཱིཏི ཏེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཝི་པ་སྶི་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ. ག་ནྟྭཱཏི ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ ཉ་ཏྭཱ. ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཝི་པ་སྶཱི་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ དྭེ ཙ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ –
‘‘ཁ་ནྟཱི་པ་ར་མཾ ཏ་པོ ཏི་ཏི་ཀྑཱ, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ར་མཾ ཝ་ད་ནྟི བུ་དྡྷཱ;
ན ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏོ པ་རཱུ་པ་གྷཱ་ཏཱི, ན ས་མ་ཎོ ཧོ་ཏི པ་རཾ ཝི་ཧེ་ཋ་ཡ་ནྟོ.
‘‘ས་བྦ་པཱ་པ་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ, ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ;
ས་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་ད་པ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ན སཱ་ས་ནཾ.
‘‘ཨ་ནཱུ་པ་ཝཱ་དོ ཨ་ནཱུ་པ་གྷཱ་ཏོ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཙ སཾ་ཝ་རོ;
མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ ཙ བྷ་ཏྟ་སྨིཾ, པ་ནྟ་ཉྩ ས་ཡ་ནཱ་ས་ནཾ;
ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟེ ཙ ཨཱ་ཡོ་གོ, ཨེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ན སཱ་ས་ན’’ནྟི. (དཱི. ནི. ༢.༩༠; དྷ. པ. ༡༨༣, ༡༨༤, ༡༨༥) –
ཨི་མཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི. ཨི་མཱ པ་ན ས་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑུ་དྡེ་ས་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སོ པ་ཋ་མོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. པུ་ན ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དུ་ཏི་ཡོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཡ་དཱ པ་ན ཝི་པ་སྶི་སྶ ཝེ་མཱ་ཏི་ཀཱ ཏ་ཡོ བྷཱ་ཏ་རོ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ལ་དྡྷ་ཝ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ག་རཾ ནེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱ ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི, སོ ཏ་ཏི་ཡོ ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༧. ‘‘ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ ཏ་ཡོ ཨཱ་སུཾ, ཝི་པ་སྶི་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཝི་མ་ལཱ་ནཾ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ་ན ཏཱ་དི་ནཾ.
༨. ‘‘ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, པ་ཋ་མོ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ;
བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ.
༩. ‘‘ཨ་སཱི་ཏི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་སི ས་མཱ་ག་མོ;
ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ, ས་མྦུ་དྡྷོ ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནནྟི ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་བྷི་ཀྑཱུ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་ཏྠ ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ. བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེཏི བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ. ‘‘ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ག་ཎ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་དཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏུ་ལོ ནཱ་མ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ནཱ་ག་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ས་པ་རི་ཝཱ་ར་སྶ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨ་ས་མ་བ་ལ་སཱི་ལ་སྶ ཀ་རུ་ཎཱ་སཱི་ཏ་ལ་ཧ་ད་ཡ་སྶ ས་ཀྐཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལ་ས་ངྐཱ་སཾ ད་ཊྛ་བྦ་སཱ་ར་མ་ཎྜཾ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ དི་བྦ་ཝི་བྷ་ཝཱ་ནུ་རཱུ་པཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ཁ་ཙི་ཏཾ མ་ཧཱ་ར་ཧཾ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ ནཱ་ནཱ་མ་ཎི་ཛུ་ཏི་ཝི་ས་ར་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ པཱི་ཋཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དཱ་སི. ཏ་དཱ ནཾ པཱི་ཋཱ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘ཨི་ཏོ ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༡༠. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན, ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ;
ཨ་ཏུ་ལོ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན, པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ ཛུ་ཏི་ནྡྷ་རོ.
༡༡. ‘‘ནེ་ཀཱ་ནཾ ནཱ་ག་ཀོ་ཊཱི་ནཾ, པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ་ན་ཧཾ ཏ་དཱ;
ཝ་ཛྫ་ནྟོ དི་བྦ་ཏུ་རི་ཡེ་ཧི, ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛཾ ཨུ་པཱ་ག་མིཾ.
༡༢. ‘‘ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་མྦུ་དྡྷཾ, ཝི་པ་སྶིཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ;
མ་ཎི་མུ་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ཁ་ཙི་ཏཾ, ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷཱུ་སི་ཏཾ;
ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་རཱ་ཛ་སྶ, སུ་ཝ་ཎྞ་པཱི་ཋ་མ་དཱ་ས་ཧཾ.
༡༣. ‘‘སོ་པི མཾ བུ་དྡྷོ བྱཱ་ཀཱ་སི, ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཡ;
ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཨ་ཡཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
༡༤. ‘‘ཨ་ཧུ ཀ་པི་ལ་ཝ྄ཧ་ཡཱ ར་མྨཱ, ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ;
པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧི་ཏྭཱ་ན, ཀ་ཏྭཱ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཾ.
༡༥. ‘‘ཨ་ཛ་པཱ་ལ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སྨིཾ, ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ;
ཏ་ཏྠ པཱ་ཡཱ་སཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ, ནེ་ར་ཉྫ་ར་མུ་པེ་ཧི་ཏི.
༡༦. ‘‘ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡ ཏཱི་ར་མྷི, པཱ་ཡཱ་སཾ ཨ་ད སོ ཛི་ནོ;
པ་ཊི་ཡ་ཏྟ་ཝ་ར་མ་གྒེ་ན, བོ་དྷི་མཱུ་ལ་མུ་པེ་ཧི་ཏི.
༡༧. ‘‘ཏ་ཏོ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ, བོ་དྷི་མ་ཎྜཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
ཨ་སྶ་ཏྠ་མཱུ་ལེ ས་མྦོ་དྷིཾ, བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི མ་ཧཱ་ཡ་སོ.
༡༨. ‘‘ཨི་མ་སྶ ཛ་ནི་ཀཱ མཱ་ཏཱ, མཱ་ཡཱ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི;
པི་ཏཱ སུ་དྡྷོ་ད་ནོ ནཱ་མ, ཨ་ཡཾ ཧེ་སྶ་ཏི གོ་ཏ་མོ.
༡༩. ‘‘ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ;
ཀོ་ལི་ཏོ ཨུ་པ་ཏི་སྶོ ཙ, ཨ་གྒཱ ཧེ་སྶ་ནྟི སཱ་ཝ་ཀཱ;
ཨཱ་ན་ནྡོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, ཨུ་པ་ཊྛི་སྶ་ཏི་མཾ ཛི་ནཾ.
༢༠. ‘‘ཁེ་མཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ ཙ, ཨ་གྒཱ ཧེ་སྶ་ནྟི སཱ་ཝི་ཀཱ;
ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ;
བོ་དྷི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ཨ་སྶ་ཏྠོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི…པེ….
༢༣. ‘‘ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, བྷི་ཡྻོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་ད་ཡིཾ;
ཨུ་ཏྟ་རིཾ ཝ་ཏ་མ་དྷི་ཊྛཱ་སིཾ, ད་ས་པཱ་ར་མི་པཱུ་རི་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟོཏི པུ་ཉྙ་ཝཱ, ས་མུ་པ་ཙི་ཏ་པུ་ཉྙ་ས་ཉྩ་ཡོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛུ་ཏི་ནྡྷ་རོཏི པ་བྷཱ་ཡུ་ཏྟོ. ནེ་ཀཱ་ནཾ ནཱ་ག་ཀོ་ཊཱི་ནནྟི ཨ་ནེ་ཀཱ་ཧི ནཱ་ག་ཀོ་ཊཱི་ཧི, ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ་ནཱཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ. ཨ་ཧནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་དྡི་ས་ཏི. ཝ་ཛྫ་ནྟོཏི ཝཱ་དེ་ནྟོ ཏཱ་ལེ༹་ནྟོ. མ་ཎི་མུ་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ཁ་ཙི་ཏནྟི མ་ཎི་མུ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཝི་དྷེ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི ཁ་ཙི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷཱུ་སི་ཏནྟི ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎེ་ཧི ཝཱ་ལ༹་རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ར་ཏ་ན་མ་ཡེ་ཧི མ་ཎྜི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཝ་ཎྞ་པཱི་ཋནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ པཱི་ཋཾ. ཨ་དཱ་ས་ཧནྟི ཨ་དཱ་སིཾ ཨ་ཧཾ.
ཏ་སྶ པ་ན ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི ནཱ་མ ན་ག་རཾ ཨ་ཧོ་སི. བ་ནྡྷུ་མཱ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ པི་ཏཱ, བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི ནཱ་མ མཱ་ཏཱ, ཁ་ཎྜོ ཙ ཏི་སྶོ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ, ཨ་སོ་ཀོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, ཙ་ནྡཱ ཙ ཙ་ནྡ་མི་ཏྟཱ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ, པཱ་ཊ་ལི་རུ་ཀྑོ བོ་དྷི, ས་རཱི་རཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷཾ ཨ་ཧོ་སི, ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ས་ཏྟ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཕ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ, སུ་ཏ་ནུ ནཱ་མ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི, ས་མ་ཝ་ཊྚ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ་སྶ པུ་ཏྟོ, ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐེ་ན ནི་ཀྑ་མི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
༢༤. ‘‘ན་ག་རཾ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི ནཱ་མ, བ་ནྡྷུ་མཱ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡོ;
མཱ་ཏཱ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི ནཱ་མ, ཝི་པ་སྶི་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ.
༢༩. ‘‘ཁ་ཎྜོ ཙ ཏི་སྶ་ནཱ་མོ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ;
ཨ་སོ་ཀོ ནཱ་མུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, ཝི་པ་སྶི་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ.
༣༠. ‘‘ཙ་ནྡཱ ཙ ཙ་ནྡ་མི་ཏྟཱ ཙ, ཨ་ཧེ་སུཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ;
བོ་དྷི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, པཱ་ཊ་ལཱི་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༣༢. ‘‘ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་མུ་བྦེ་དྷོ, ཝི་པ་སྶཱི ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀོ;
པ་བྷཱ ནི་དྡྷཱ་ཝ་ཏཱི ཏ་སྶ, ས་མ་ནྟཱ ས་ཏྟ་ཡོ་ཛ་ནེ.
༣༣. ‘‘ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨཱ་ཡུ བུ་དྡྷ་སྶ ཏཱ་ཝ་དེ;
ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ སོ, ཏཱ་རེ་སི ཛ་ན་ཏཾ བ་ཧུཾ.
༣༤. ‘‘བ་ཧུ་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, བ་ནྡྷ་ནཱ པ་རི་མོ་ཙ་ཡི;
མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉྩ ཨཱ་ཙི་ཀྑི, ཨ་ཝ་སེ་ས་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ.
༣༥. ‘‘ཨཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶ་ཡི་ཏྭཱ་ན, དེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཾ པ་དཾ;
ཛ་ལི་ཏྭཱ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ, ནི་བྦུ་ཏོ སོ ས་སཱ་ཝ་ཀོ.
༣༦. ‘‘ཨི་དྡྷི་ཝ་རཾ པུ་ཉྙ་ཝ་རཾ, ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཀུ་སུ་མི་ཏཾ;
ས་བྦཾ ཏ་མ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཾ, ན་ནུ རི་ཏྟཱ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ བ་ནྡྷ་ནཱཏི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་དི་བ་ནྡྷ་ནཱ མོ་ཙེ་སི, ཝི་ཀཱ་སེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉྩ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱིཏི ‘‘ཨ་མ་ཏཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨ་ཡཾ མ་གྒོ ཨུ་ཙྪེ་ད་ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ པ་ཊི་པ་དཱ མ་གྒོ ཀཱ་ཡ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་དི་ཀོ ནཱ་ཡཾ མ་གྒོ’’ཏི སེ་ས་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶ་ཡི་ཏྭཱ་ནཱཏི མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀ་ཉྩ ད་སྶ་ཡི་ཏྭཱ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཀུ་སུ་མི་ཏནྟི ཙི་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཕུ་ལླི་ཏཾ མ་ཎྜི་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ གཱ་ཐཱ་སུ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཝི་པ་སྶཱི་བུ་དྡྷ་ཝཾ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ནི་ཊྛི་ཏོ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་མོ བུ་དྡྷ་ཝཾ་སོ.