༨. བྷ་དྡ་ཛི་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛ་མཱ་པ་དཱ་ནེ ཨོ་ག་ཡ྄ཧཱ་ཧཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བྷ་དྡ་ཛི་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཛྫཱ་སི་པྤེ་སུ པཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨ་སྶ་མཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ས་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨོ་ཏ་རི. ཨོ་ཏི་ཎྞ་སྶ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་དྷུ་ཉྩ བྷི་ས་མུ་ལཱ༹་ལ་ཉྩ ས་པྤི་ཁཱི་ར་ཉྩ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི, ཏ་སྶ ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ཏུ་སི་ཏེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ སེ་ཊྛི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་སི.
ཨེ་ཝཾ བ་ཧུཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣོ བུ་དྡྷ་སུ་ཉྙེ ལོ་ཀེ པ་ཉྩ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ས་ཏཱ་ནི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ར་ཛྫཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷིཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ ཋི་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རེ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ བྷ་དྡི་ཡ་སེ་ཊྛི་སྶ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, བྷ་དྡ་ཛཱིཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ ཀི་ར ཨི་སྶ་རི་ཡ་བྷོ་ག་པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི ཙ་རི་མ་བྷ་ཝེ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་དཱ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་སི་ཏྭཱ བྷ་དྡ་ཛི་ཀུ་མཱ་རཾ ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རཾ ག་ནྟྭཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ཝ་ནེ ཝ་སི ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ. སོ་པི ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ ནི་སི་ནྣོ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སོ་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཀ་ཏྠཱ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི མ་ཧ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ་ཝ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ན ཏེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏེ ས་ཏྠཱ བྷ་དྡི་ཡ་སེ་ཊྛིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏ་ཝ པུ་ཏྟོ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི, ཏེ་ན་སྶ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ, ནོ ཙེ པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སེ་ཊྛི ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་སྶ ད་ཧ་ར་སྶེ་ཝ ས་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི, པ་བྦཱ་ཛེ་ཐ ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏཾ ས་ཏྠཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཀོ་ཊི་གཱ་མཾ པཱ་པུ་ཎི, སོ ཙ གཱ་མོ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ ཨ་ཧོ་སི. ཀོ་ཊི་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ཙ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སུཾ. བྷ་དྡ་ཛི་ཏྠེ་རོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷ་མ་ཏྟཱ་ཡ བ་ཧི་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ མ་གྒ་ས་མཱི་པེ ས་ཏྠུ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་སུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ་པི ཨ་ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་སི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་དྷུ་ནཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་སུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ མཱ་ན་ཐ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ན ཝུ་ཊྛཱ་སཱི’’ཏི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ.
ཀོ་ཊི་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཏྠུ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ བ་ཧཱུ ནཱ་ཝཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊེ བ་ནྡྷིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘བྷ་དྡ་ཛི་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་མཱི’’ཏི ནཱ་ཝཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ བྷ་དྡ་ཛཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. བྷ་དྡ་ཛི་ཏྠེ་རོ – ‘‘སོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཧི, བྷ་དྡ་ཛི, ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧཱ’’ཏི. སོ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཋི་ཏ་ནཱ་ཝཱ་ཡཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ག་ངྒཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ, ‘‘བྷ་དྡ་ཛི, ཏ་ཡཱ མ་ཧཱ་པ་ནཱ་ད་ཀཱ་ལེ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛ་ར་ཏ་ན་པཱ་སཱ་དོ ཀ་ཧ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་མུ་གྒོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་དྡ་ཛི, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཀ་ངྑཾ ཚི་ནྡཱ’’ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཐེ་རོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན ག་ནྟྭཱ པཱ་སཱ་ད་ཐཱུ་པི་ཀཾ པཱ་ད་ངྒུ་ལ་ནྟ་རེ་ན ས་ནྣི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ པཱ་སཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི, ཨུ་པྤ་ཏ་ནྟོ ཙ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨུ་ཀྑི་པི. ཨ་ཐ་སྶ པུ་རི་མ་བྷ་ཝེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ པཱ་སཱ་ད་ག་ཏེ་ན ལོ་བྷེ་ན མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་མ་ཎྜཱུ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཏ་སྨིཾ པཱ་སཱ་དེ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཏིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏེ ས་མྤ་ཏ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཏེ, བྷ་དྡ་ཛི, ཀི་ལ་མ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནེ་ན པཱ་སཱ་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. པཱ་སཱ་དོ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ས་ཏྠཱ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི – ‘‘ཀ་དཱ, བྷ་ནྟེ, བྷ་དྡ་ཛི་ཏྠེ་རེ་ན ཨ་ཡཾ པཱ་སཱ་དོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛོ’’ཏི པུ་ཊྛོ མ་ཧཱ་པ་ནཱ་ད་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༣.༤༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་ཏྭཱ བ་ཧུ་ཛ་ནཾ དྷ་མྨཱ་མ་ཏཾ པཱ་ཡེ་སི.
༩༨. ཐེ་རོ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ པུ་བྦ་ས་མྦྷཱ་རཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ཨོ་ག་ཡ྄ཧཱ་ཧཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨོ་ག་ཡ྄ཧཱ་ཧཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིནྟི པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་ཨ་ནེ་ཀ་མ་ཧོ་གྷེ་ཧི ཁ་ཎི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཛ་ལཱ་ས་ཡཾ ཨོ་ག་ཡ྄ཧ ཨོ་ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ གྷཱ་ས་ཧེ་ཏུ་ཁཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏ་ཏྠ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷི་སཾ པ་དུ་མ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་མཱུ་ལཾ ཨུ་དྡྷ་རཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཏྠ་ཏྟཱ ཙ ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
བྷ་དྡ་ཛི་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.