༥༦. ཡ་ས་ཝ་གྒོ
༡. ཡ་ས་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་པྤ་ཉྙཱ་ས་མེ ཝ་གྒེ པ་ཋ་མཱ་པ་དཱ་ནེ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨོ་གྒ་ཡ྄ཧཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཡ་ས་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ སུ་མེ་དྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ མ་ཧ་གྒྷེ་ན ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་སི, ཨེ་ཀེ་ཀ་ཉྩ བྷི་ཀྑུཾ མ་ཧ་གྒྷེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩེ་ཀ་དུ་སྶ་ཡུ་གེ་ན ས་བྦེ་ན ཙ ས་མ་ཎ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ སི་དྡྷ་ཏྠ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜ་ལཾ ས་ཏྟ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི པཱུ་ཛེ་སི. ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཝཾ སོ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ སེ་ཊྛི་ནོ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཁཱི་ར་པཱ་ཡཱ་སཾ དི་ནྣཱ་ཡ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི, ཡ་སོ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན པ་ར་མ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ. ཏ་སྶ ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་དཱ ཧོ་ནྟི – ཨེ་ཀོ ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ, ཨེ་ཀོ གི་མྷི་ཀོ, ཨེ་ཀོ ཝ་སྶི་ཀོ་ཏི. སོ ཝ་སྶི་ཀེ པཱ་སཱ་དེ ཝ་སྶི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ནི་པྤུ་རི་སེ་ཧི ཏཱུ་རི་ཡེ་ཧི པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཝ་ས་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་དཾ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ པཱ་སཱ་དེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ སུ་ཕུ་སི་ཏ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊེ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. གི་མྷི་ཀེ པཱ་སཱ་དེ བ་ཧུ་ཀ་ཝཱ་ཊ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཛཱ་ལཱ་ཧི ས་མྤ་ནྣེ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ཏི. ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་ནཾ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ས་ཛྫཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. སི་མྦ་ལི་ཏུ་ལཱ་དི་པུ་ཎྞ་ས་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་དྷཱ་ནཱ་ནི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ དེ་ཝ་ཀུ་མཱ་རོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏ་སྶ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ན་སྶ པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ནི་དྡཱ ཨོ་ཀྐ་མི, པ་རི་ཛ་ན་སྶཱ་པི ནི་དྡཱ ཨོ་ཀྐ་མི, ས་བྦ་ར་ཏྟི་ཡོ ཙ ཏེ་ལ་པ་དཱི་པོ ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་དྡ་ས ས་ཀཾ པ་རི་ཛ་ནཾ སུ་པ་ནྟཾ ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཀ་ཙྪེ ཝཱི་ཎཾ, ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཀ་ཎྛེ མུ་དི་ངྒཾ, ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཀ་ཙྪེ ཨཱ་ལ༹་མྦ་རཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཀེ་སི་ཀཾ, ཝི་ཀྑེ་ལི༹་ཀཾ, ཨ་ཉྙཱ ཝི་པྤ་ལ་པ་ནྟི་ཡོ ཧ་ཏྠ་པ་ཏྟཾ སུ་སཱ་ནཾ མ་ཉྙེ, དི་སྭཱ་ན་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི, ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ས་ཎྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི – ‘‘ཨུ་པ་དྡུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ, ཨུ་པ་སྶ་ཊྛཾ ཝ་ཏ བྷོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡོ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཡེ་ན ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རིཾ་སུ – ‘‘མཱ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཀོ་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན ན་ག་ར་དྭཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རིཾ་སུ – ‘‘མཱ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཀོ་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ མི་ག་དཱ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན ཙ་ངྐ་མཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི – ‘‘ཨུ་པ་དྡུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ, ཨུ་པ་སྶ་ཊྛཾ ཝ་ཏ བྷོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ ཁོ, ཡ་ས, ཨ་ནུ་པ་དྡུ་ཏཾ, ཨི་དཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཊྛཾ, ཨེ་ཧི, ཡ་ས, ནི་སཱི་ད, དྷ་མྨཾ ཏེ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ, ‘‘ཨི་དཾ ཀི་ར ཨ་ནུ་པ་དྡུ་ཏཾ, ཨི་དཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཊྛ’’ནྟི ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཧི ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཁོ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, དཱ་ན་ཀ་ཐཾ སཱི་ལ་ཀ་ཐཾ ས་གྒ་ཀ་ཐཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་རཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་ཀཱ་སེ་སི. ཡ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་སི ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟཾ མུ་དུ་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟཾ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཡཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་སི དུ་ཀྑཾ ས་མུ་ད་ཡཾ ནི་རོ་དྷཾ མ་གྒཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ར་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནེ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ པཱ་སཱ་དཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱི ཡེ་ན སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སེ་ཊྛིཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པུ་ཏྟོ ཏེ ག་ཧ་པ་ཏི ཡ་སོ ན དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི, ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཨ་སྶ་དཱུ་ཏེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ སཱ་མཾ་ཡེ་ཝ ཡེ་ན ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ མི་ག་དཱ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ, སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་དུ་ཀཱ་ནཾ ནི་ཀྑེ་པཾ, དི་སྭཱ་ན ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ག་མཱ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སེ་ཊྛིཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རེ་ཡྻཾ, ཡ་ཐཱ སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣོ ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣཾ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ན པ་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་པི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཧི ག་ཧ་པ་ཏི ནི་སཱི་ད, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣོ ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣཾ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ཀི་རཱ་ཧཾ ནི་སི་ནྣོ ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣཾ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཁོ སེ་ཊྛི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི…པེ… ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ བྷ་ནྟེ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ ‘ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. སོ་ཝ ལོ་ཀེ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨ་ཧོ་སི ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀོ.
ཨ་ཐ ཁོ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ པི་ཏུ་ནོ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་དི་ཏཾ བྷཱུ་མིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡ་ས་སྶ ཁོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ པི་ཏུ་ནོ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་དི་ཏཾ བྷཱུ་མིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཨ་བྷ་བྦོ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཀ་བྷཱུ་ཏོ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཏཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ནི་སི་ནྣཾ, དི་སྭཱ་ན ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ་ཏཱ ཏེ ཏཱ་ཏ, ཡ་ས, པ་རི་དེ་ཝ་སོ་ཀ་ས་མཱ་པ་ནྣཱ, དེ་ཧི མཱ་ཏུ་ཡཱ ཛཱི་ཝི་ཏ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སེ་ཊྛིཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཡ་སྶ སེ་ཀྑེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན སེ་ཀྑེ་ན ད་སྶ་ནེ་ན དྷ་མྨོ དི་ཊྛོ ཝི་དི་ཏོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏ་ཡཱ, ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་དི་ཏཾ བྷཱུ་མིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ, བྷ་བྦོ ནུ ཁོ སོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཀ་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡ་ས་སྶ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ སེ་ཀྑེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན སེ་ཀྑེ་ན ད་སྶ་ནེ་ན དྷ་མྨོ དི་ཊྛོ ཝི་དི་ཏོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏ་ཡཱ, ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་དི་ཏཾ བྷཱུ་མིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཨ་བྷ་བྦོ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཀ་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི. ‘‘ལཱ་བྷཱ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ, སུ་ལ་དྡྷཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ, ཡ་ཐཱ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ཡ་སེ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ན པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན’’. ཨ་ཐ ཁོ སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ སེ་ཊྛི་མྷི ག་ཧ་པ་ཏི་མྷི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཙ་ར བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི, སཱ་ཝ ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨ་ཧོ་སི.
༡. ཨ་ར་ཧཱ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨོ་གྒ་ཡ྄ཧཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མུ་དྡནྟི ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡཱ་ཡ སཾ སུ་ཊྛུ ད་སྶེ་ཏ་བྦ་ཏོ ས་མུ་དྡོ, ཨ་ཐ ཝཱ སཾ སུ་ཊྛུ ཨུ་དི་ཡ་ཏི ཁོ་བྷི་ཡ་ཏི པ་སོ་དྷི་ཡ་ཏི གྷོ་ས་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ལུ་ལི༹་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མུ་དྡོ, མ་ཧ་ནྟོ ཙ སོ ས་མུ་དྡོ ཙཱ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ, ཏཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ. ཨོ་གྒ་ཡ྄ཧཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ, སཱ་མྱ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. བྷ་ཝ་ནཾ མེ སུ་མཱ་པི་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ བྷ་ཝ་ནྟི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི ནི་ཝ་ས་ནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི བྷ་ཝ་ནཾ, མ་ཡ྄ཧཾ ཏཾ བྷ་ཝ་ནཾ ཏཾ ཝི་མཱ་ནཾ ཏཾ པཱ་སཱ་དཾ པ་ཉྩ་པཱ་ཀཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ་ཧི སཾ སུ་ཊྛུ མཱ་པི་ཏཾ ན་ག་རཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལེ་ན སུ་ཊྛུ ནི་མྨི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སུ་ནི་མྨི་ཏཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱིཏི སུ་མ་ཧ་ནྟཱ ཧུ་ཏྭཱ བྷཱུ་ཏཱ ཨི་ཏཱ ག་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཁ་ཎི་ཏཱ ཀ་ཏཱ་ཏི པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི, མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་པུ་པྥ་པུ་ལི་ན་ཏི་ཏྠ་མ་དྷུ་རོ་ད་ཀཱ་དཱི་ཧི སུ་ཊྛུ ནི་བྦ་ཏྟཱ ནི་མྨི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀཱུ་པ་ཀཱུ་ཛི་ཏཱཏི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀ་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཧཾ་སཱ་དཱི་ཧི ཀཱུ་ཛི་ཏཱ གྷོ་སི་ཏཱ ནཱ་དི་ཏཱ སཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་ཏོ པ་རཾ ན་དཱི་ཝ་ན་དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་ད་པཱ་ད་པ་པ་ཀྑཱི་ནཾ ཝ་ཎྞ་ཉྩ སུ་མེ་དྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཉྩ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ སུ་མེ་དྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དཱ་ན་ཀྐ་མ་ཉྩ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.
ལོ་ཀཱ་ཧུ་ཏི་པ་ཊི་གྒ་ཧནྟི ཨེ་ཏྠ ལོ་ཀེ ཨཱ་ཧུ་ཏི ལོ་ཀཱ་ཧུ་ཏི, ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཧུ་ཏིཾ པཱུ་ཛཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ལོ་ཀཱ་ཧུ་ཏི་པ་ཊི་གྒ་ཧཾ, སུ་མེ་དྷཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་དཱ་ན་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཉྩ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཡ་ས་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༢. ན་དཱི་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དུ་ཏི་ཡཱ་པ་དཱ་ནེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ན་དཱི་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཨ་ཏྟ་ནཱ རོ་པི་ཏ་སྶ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑ་སྶ པ་ཋ་མུ་པྤ་ནྣཾ མ་ནོ་སི་ལཱ་ཝ་ཎྞཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་མྦ་ཕ་ལཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཱི་ཧི ཏཱ་པ་ས་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ཨ་སྶ་མཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཝ་ས་ན་ཏོ ཀ་སྶ་པ་གོ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ན་དཱི་ཀ་སྶ་པོཏི ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ས་པ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་དཱ་སི. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ཡཱ་སཱི་སེ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ (མ་ཧཱ་ཝ. ༥༤; སཾ. ནི. ༤.༢༨) ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ས་ཏྠཱ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཏ་ཡོ བྷཱ་ཏི་ཀ་ཛ་ཊི་ལེ ད་མེ་ཏུཾ ཡེ་ན ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཏ་ཡོ ཛ་ཊི་ལཱ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ན་དཱི་ཀ་སྶ་པོ ག་ཡཱ་ཀ་སྶ་པོ་ཏི, ཏེ་སུ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཛ་ཊི་ལ་ས་ཏཱ་ནཾ ནཱ་ཡ་ཀོ ཧོ་ཏི ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ ཨ་གྒོ པ་མུ་ཁོ པཱ་མོ་ཀྑོ, ན་དཱི་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ ཏི་ཎྞཾ ཛ་ཊི་ལ་ས་ཏཱ་ནཾ ནཱ་ཡ་ཀོ ཧོ་ཏི ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ ཨ་གྒོ པ་མུ་ཁོ པཱ་མོ་ཀྑོ, ག་ཡཱ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ དྭི་ནྣཾ ཛ་ཊི་ལ་ས་ཏཱ་ནཾ ནཱ་ཡ་ཀོ ཧོ་ཏི ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ ཨ་གྒོ པ་མུ་ཁོ པཱ་མོ་ཀྑོ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨ་སྶ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ཛ་ཊི་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙེ ཏེ, ཀ་སྶ་པ, ཨ་ག་རུ, ཝ་སེ་ཡྻཱ་མ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟཾ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ’’ཏི. ན ཁོ མེ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ག་རུ, ཙ་ཎྜེ་ཏྠ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཨི་དྡྷི་མཱ ཨཱ་སི་ཝི་སོ གྷོ་ར་ཝི་སོ, སོ ཏཾ མཱ ཝི་ཧེ་ཋེ་སཱི་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ཛ་ཊི་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་མྤི…པེ… སོ ཏཾ མཱ ཝི་ཧེ་ཋེ་སཱི་ཏི. ཨ་པྤེ་ཝ མཾ ན ཝི་ཧེ་ཋེ་ཡྻ, ཨི་ངྒྷ ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ཨ་གྱཱ་གཱ་ར་ནྟི. ཝི་ཧ་ར, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཁ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ སོ ནཱ་གོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་ཊྛཾ, དི་སྭཱ དུ་མྨ་ནོ པ་དྷཱུ་པཱ་ཡི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མ་སྶ ནཱ་ག་སྶ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཚ་ཝི་ཉྩ ཙ་མྨ་ཉྩ མཾ་ས་ཉྩ ནྷཱ་རུ་ཉྩ ཨ་ཊྛི་ཉྩ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫ་ཉྩ ཏེ་ཛ་སཱ ཏེ་ཛཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ པ་དྷཱུ་པཱ་ཡི. ཨ་ཐ ཁོ སོ ནཱ་གོ མ་ཀྑཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནོ པ་ཛྫ་ལི. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཛྫ་ལི. ཨུ་བྷི་ནྣཾ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ ཨཱ་དི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཾ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཛ་ཊི་ལཱ ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ཝ་ཏ, བྷོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ ནཱ་གེ་ན ཝི་ཧེ་ཋི་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏ་སྶ ནཱ་ག་སྶ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ཚ་ཝི་ཉྩ ཙ་མྨ་ཉྩ མཾ་ས་ཉྩ ནྷཱ་རུ་ཉྩ ཨ་ཊྛི་ཉྩ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫ་ཉྩ ཏེ་ཛ་སཱ ཏེ་ཛཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ད་སྶེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཏེ, ཀ་སྶ་པ, ནཱ་གོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣོ ཨ་སྶ ཏེ་ཛ་སཱ ཏེ་ཛོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཙ་ཎྜ་སྶ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ ཨི་དྡྷི་མ་ཏོ ཨཱ་སི་ཝི་ས་སྶ གྷོ་ར་ཝི་ས་སྶ ཏེ་ཛ་སཱ ཏེ་ཛཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་སྶ་ཏི, ན ཏྭེ་ཝ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི.
‘‘ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ཛ་ཊི་ལཾ ཨ་ཝོ་ཙ;
ས་ཙེ ཏེ ཀ་སྶ་པ ཨ་ག་རུ, ཝི་ཧ་རེ་མུ ཨ་ཛྫ་ཎྷོ ཨ་གྒི་སཱ་ལ་མྷཱི’’ཏི.
‘‘ན ཁོ མེ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ ག་རུ, ཕཱ་སུ་ཀཱ་མོ་ཝ ཏཾ ནི་ཝཱ་རེ་མི;
ཙ་ཎྜེ་ཏྠ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ, ཨི་དྡྷི་མཱ ཨཱ་སི་ཝི་སོ གྷོ་ར་ཝི་སོ;
སོ ཏཾ མཱ ཝི་ཧེ་ཋེ་སཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་པྤེ་ཝ མཾ ན ཝི་ཧེ་ཋེ་ཡྻ, ཨི་ངྒྷ ཏྭཾ ཀ་སྶ་པ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཧི ཨ་གྱཱ་གཱ་ར་ནྟི;
དི་ནྣ་ནྟི ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ, ཨ་བྷཱི་ཏོ པཱ་ཝི་སི བྷ་ཡ་མ་ཏཱི་ཏོ.
‘‘དི་སྭཱ ཨི་སིཾ པ་ཝི་ཊྛཾ, ཨ་ཧི་ནཱ་གོ དུ་མྨ་ནོ པ་དྷཱུ་པཱ་ཡི;
སུ་མ་ན་མ་ན་སོ ཨ་དྷི་མ་ནོ, མ་ནུ་སྶ་ནཱ་གོ་པི ཏ་ཏྠ པ་དྷཱུ་པཱ་ཡི.
‘‘མ་ཀྑ་ཉྩ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནོ, ཨ་ཧི་ནཱ་གོ པཱ་ཝ་ཀོ་ཝ པ་ཛྫ་ལི;
ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་སུ་ཀུ་ས་ལོ, མ་ནུ་སྶ་ནཱ་གོ་པི ཏ་ཏྠ པ་ཛྫ་ལི.
‘‘ཨུ་བྷི་ནྣཾ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ,
ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ ཨཱ་དི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཾ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ;
ཨུ་དི་ཙྪ་རེ ཛ་ཊི་ལཱ, ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ཝ་ཏ བྷོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ;
ནཱ་གེ་ན ཝི་ཧེ་ཋི་ཡ་ཏཱི་ཏི བྷ་ཎ་ནྟི.
‘‘ཨ་ཐ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན, ཧ་ཏཱ ནཱ་ག་སྶ ཨ་ཙྩི་ཡོ ཧོ་ནྟི;
ཨི་དྡྷི་མ་ཏོ པ་ན ཋི་ཏཱ, ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཙྩི་ཡོ ཧོ་ནྟི.
‘‘ནཱི་ལཱ ཨ་ཐ ལོ་ཧི་ཏི་ཀཱ, མ་ཉྫི་ཊྛཱ པཱི་ཏ་ཀཱ ཕ་ལི་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་ཡོ;
ཨ་ངྒཱི་ར་ས་སྶ ཀཱ་ཡེ, ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཙྩི་ཡོ ཧོ་ནྟི.
‘‘པ་ཏྟ་མྷི ཨོ་ད་ཧི་ཏྭཱ, ཨ་ཧི་ནཱ་གཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ད་སྶེ་སི;
ཨ་ཡཾ ཏེ ཀ་སྶ་པ ནཱ་གོ, པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣོ ཨ་སྶ ཏེ་ཛ་སཱ ཏེ་ཛོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨི་མི་ནཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ཝི་ཧ་ར, ཨ་ཧཾ ཏེ དྷུ་ཝ་བྷ་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི.
པ་ཋ་མཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨ་སྶ་མ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝི་ཧཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧ་ནྟཱ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ་ལོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟཾ, ཏེ ནུ ཁོ ཏེ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཏྭཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧ་ནྟཱ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི. ཨེ་ཏེ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶ་ནྟི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝི་ཧཱ་སི.
དུ་ཏི་ཡཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ.
ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ པུ་རི་མཱ་ཧི ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ་ལོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟཾ, ཀོ ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཏྭཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ པུ་རི་མཱ་ཧི ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི. ཨེ་སོ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཀྐོ་པི དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶ་ཏི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝི་ཧཱ་སི.
ཏ་ཏི་ཡཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ.
ཨ་ཐ ཁོ བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ པུ་རི་མཱ་ཧི ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ་ལོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟཾ, ཀོ ནུ ཁོ སོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཝ་ན་ས་ཎྜཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ཏྭཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཧཱ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ པུ་རི་མཱ་ཧི ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ་ཧི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི. ཨེ་སོ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ བྲ་ཧྨཱ་པི ས་ཧ་མྤ་ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶ་ཏི དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝི་ཧཱ་སི.
ཙ་ཏུ་ཏྠཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཱ ཙ ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷཱ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཀྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ མེ མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ, ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཱ ཙ ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷཱ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཀྐ་མི་སྶ་ནྟི, ས་ཙེ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡེ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ་སྶ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏི, མ་མ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧོ ནཱུ་ན མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ནཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ་ལོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟཾ, ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ཧི་ཡྻོ ནཱ་ག་མཱ་སི, ཨ་པི་ཙ མ་ཡཾ ཏཾ ས་རཱ་མ, ‘ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’ཏི, ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཙ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་སྶ ཙ ཏེ པ་ཊི་ཝཱི་སོ ཋ་པི་ཏོ’’ཏི. ན་ནུ ཏེ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཁོ མེ མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙོ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཱ ཙ ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷཱ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཀྐ་མི་སྶ་ནྟི, ས་ཙེ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡེ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ་སྶ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏི, མ་མ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧོ ནཱུ་ན མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ནཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི, སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, ཀ་སྶ་པ, ཏ་ཝ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སི་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཙེ་ཏ་སཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝི་ཧཱ་སི.
པ་ཉྩ་མཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ དྷོ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ པཱ་ཎི་ནཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ དྷོ་ཝ་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པ་རི་མ་དྡེ་ཡྻ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ མ་ཧ་ཏིཾ སི་ལཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པ་རི་མ་དྡ་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ཡྻ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ ཀ་ཀུ་དྷེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ སཱ་ཁཾ ཨོ་ནཱ་མེ་སི – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, ཨཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ མ་ཧ་ཏིཾ སི་ལཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀཱ་ལོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟཾ, ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ནཱ་ཡཾ པུ་བྦེ ཨི་དྷ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི སཱ་ཡཾ ཨི་དྷ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི, ན་ཡི་མཱ སི་ལཱ པུ་བྦེ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཀེ་ནི་མཱ སི་ལཱ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཱ, ན་ཡི་མ་སྶ ཀ་ཀུ་དྷ་སྶ པུ་བྦེ སཱ་ཁཱ ཨོ་ན་ཏཱ, སཱ་ཡཾ སཱ་ཁཱ ཨོ་ན་ཏཱ’’ཏི? ཨི་དྷ མེ, ཀ་སྶ་པ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་ཏྠ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ དྷོ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ མ་མ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ པཱ་ཎི་ནཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎི་ཏྭཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ དྷོ་ཝ་ཏཱུ’’ཏི. སཱ་ཡཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨ་མ་ནུ་སྶེ་ན པཱ་ཎི་ནཱ ཁ་ཎི་ཏཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པ་རི་མ་དྡེ་ཡྻ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ མ་མ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ མ་ཧ་ཏིཾ སི་ལཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ པ་རི་མ་དྡ་ཏཱུ’’ཏི? སཱ་ཡཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨ་མ་ནུ་སྶེ་ན ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཱ སི་ལཱ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ཡྻ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ཀ་ཀུ་དྷེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ མ་མ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ སཱ་ཁཾ ཨོ་ནཱ་མེ་སི – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, ཨཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏཱུ’’ཏི? སྭཱ་ཡཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཧ་ཏྠོ ཀ་ཀུ་དྷོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཀི་མྷི ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ མ་མ ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐ་མ་ཉྙཱ་ཡ མ་ཧ་ཏིཾ སི་ལཾ ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་པི – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏཱུ’’ཏི? སཱ་ཡཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨ་མ་ནུ་སྶེ་ན ཨུ་པ་ནི་ཀྑི་ཏྟཱ སི་ལཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ས་ཀྐོ་པི དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝི་ཧཱ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨཱ་ཡཱ་མ་ཧ’’ནྟི ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ཛ་ཊི་ལཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཡ ཛ་མྦུ་ཡཱ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ཕ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ནི་སཱི་དི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ནི་སི་ནྣཾ, དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མེ་ན ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, མ་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཧཾ ཏ་ཡཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཀྐ་ནྟོ, སོ ཏྭཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, ཀ་སྶ་པ, ཏཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཡ ཛ་མྦུ་ཡཱ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ཕ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ. ཨི་དཾ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, ཛ་མྦུ་ཕ་ལཾ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཾ ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཾ ར་ས་ས་མྤ་ནྣཾ, ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་སི པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཨ་ར་ཧ་སི, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ མཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཡ ཛ་མྦུ་ཡཱ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ཕ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ནི་སཱི་དི་སྶ་ཏི, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཝི་ཧཱ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཀཱ་ལོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ནི་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨཱ་ཡཱ་མ་ཧ’’ནྟི ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ཛ་ཊི་ལཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཡ ཛ་མྦུ་ཡཱ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་མྦོ…པེ… ཏ་སྶཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨཱ་མ་ལ་ཀཱི…པེ… ཏ་སྶཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཧ་རཱི་ཏ་ཀཱི…པེ… ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་པུ་པྥཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ནི་སཱི་དི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ནི་སི་ནྣཾ, དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཏ་མེ་ན ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, མ་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཧཾ ཏ་ཡཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཀྐ་ནྟོ, སོ ཏྭཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, ཀ་སྶ་པ, ཏཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་པུ་པྥཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ. ཨི་དཾ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་པུ་པྥཾ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣཾ ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཾ, ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་སི ག་ཎྷཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཏཾ ཨ་ར་ཧ་སི, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ ཏཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ མཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་པུ་པྥཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་གྱཱ་གཱ་རེ ནི་སཱི་དི་སྶ་ཏི, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏེ ཛ་ཊི་ལཱ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཀ་ཊྛཱ་ནི ཕཱ་ལེ་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ ཛ་ཊི་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ་སྶ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཡ་ཐཱ མ་ཡཾ ན ས་ཀྐོ་མ ཀ་ཊྛཱ་ནི ཕཱ་ལེ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ཛ་ཊི་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཕཱ་ལི་ཡ་ནྟུ, ཀ་སྶ་པ, ཀ་ཊྛཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ཕཱ་ལི་ཡ་ནྟུ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ས་ཀི་དེ་ཝ པ་ཉྩ ཀ་ཊྛ་ས་ཏཱ་ནི ཕཱ་ལི་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཀ་ཊྛཱ་ནི་པི ཕཱ་ལི་ཡི་སྶ་ནྟི, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏེ ཛ་ཊི་ལཱ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཨ་གྒིཾ ཨུ་ཛྫ་ལེ་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ ཛ་ཊི་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ་སྶ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཡ་ཐཱ མ་ཡཾ ན ས་ཀྐོ་མ ཨ་གྒིཾ ཨུ་ཛྫ་ལེ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ཛ་ཊི་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨུ་ཛྫ་ལི་ཡ་ནྟུ, ཀ་སྶ་པ, ཨ་གྒཱི’’ཏི. ‘‘ཨུ་ཛྫ་ལི་ཡ་ནྟུ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ས་ཀི་དེ་ཝ པ་ཉྩ ཨ་གྒི་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་ཛྫ་ལི་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཨ་གྒཱི་པི ཨུ་ཛྫ་ལི་ཡི་སྶ་ནྟི, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏེ ཛ་ཊི་ལཱ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རི་ཏྭཱ ན ས་ཀྐོ་ནྟི ཨ་གྒིཾ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ ཛ་ཊི་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ་སྶ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཡ་ཐཱ མ་ཡཾ ན ས་ཀྐོ་མ ཨ་གྒིཾ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ཛ་ཊི་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟུ, ཀ་སྶ་པ, ཨ་གྒཱི’’ཏི. ‘‘ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟུ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ས་ཀི་དེ་ཝ པ་ཉྩ ཨ་གྒི་ས་ཏཱ་ནི ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཨ་གྒཱི་པི ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏེ ཛ་ཊི་ལཱ སཱི་ཏཱ་སུ ཧེ་མ་ནྟི་ཀཱ་སུ ར་ཏྟཱི་སུ ཨ་ནྟ་ར་ཊྛ་ཀཱ་སུ ཧི་མ་པཱ་ཏ་ས་མ་ཡེ ན་ཛྫཱ ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནྟི་པི ནི་མུ་ཛྫ་ནྟི་པི ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ན་ནི་མུ་ཛྫ་ན་མྤི ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི མ་ནྡཱ་མུ་ཁི་ས་ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི ཡ་ཏྠ ཏེ ཛ་ཊི་ལཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཝི་སི་བྦེ་སུཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ་སཾ ཛ་ཊི་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ་སྶ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཡ་ཐ་ཡི་མཱ མ་ནྡཱ་མུ་ཁི་ཡོ ནི་མྨི་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཏཱ་ཝ བ་ཧཱུ མ་ནྡཱ་མུ་ཁི་ཡོ་པི ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་སྶ་ཏི, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ཧཱ ཨ་ཀཱ་ལ་མེ་གྷོ པཱ་ཝ་སྶི, མ་ཧཱ ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧ་ཀོ ས་ཉྫཱ་ཡི, ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི སོ པ་དེ་སོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ན ཨོ་ཏྠ་ཊོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་མ་ནྟཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ རེ་ཎུ་ཧ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཙ་ངྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མ་ནྟཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ རེ་ཎུ་ཧ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཙ་ངྐ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ ‘‘མཱ་ཧེ་ཝ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝཱུ་ལ༹ྷོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་ཧི ཛ་ཊི་ལེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡ་སྨིཾ པ་དེ་སེ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏཾ པ་དེ་སཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་མ་ནྟཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ རེ་ཎུ་ཧ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ ནུ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཡ་མ་ཧ་མ་སྨི, ཀ་སྶ་པཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ནཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛ་ཊི་ལ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ཨུ་ད་ཀ་མྤི ན པ་ཝཱ་ཧི་སྶ་ཏི, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཙི་ར་མྤི ཁོ ཨི་མ་སྶ མོ་གྷ་པུ་རི་ས་སྶ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ན ཏྭེ་ཝ ཙ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’ནྟི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ཛ་ཊི་ལཾ སཾ་ཝེ་ཛེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ཛ་ཊི་ལཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནེ་ཝ ཙ ཁོ ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨ་ར་ཧཱ, ནཱ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ས་མཱ་པ་ནྣོ, སཱ་པི ཏེ པ་ཊི་པ་དཱ ན་ཏྠི, ཡཱ་ཡ ཏྭཾ ཨ་ར་ཧཱ ཝཱ ཨ་སྶ་སི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཏྭཾ ཁོ་སི, ཀ་སྶ་པ, པ་ཉྩ་ནྣཾ ཛ་ཊི་ལ་ས་ཏཱ་ནཾ ནཱ་ཡ་ཀོ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀོ ཨ་གྒོ པ་མུ་ཁོ པཱ་མོ་ཀྑོ, ཏེ་པི ཏཱ་ཝ ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཧི, ཡ་ཐཱ ཏེ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཏེ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ ཡེ་ན ཏེ ཛ་ཊི་ལཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ ཛ་ཊི་ལེ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ཝ་ནྟོ མ་ཉྙ་ནྟི ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟཱུ’’ཏི. ‘‘ཙི་ར་པ་ཊི་ཀཱ མ་ཡཾ, བྷོ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎེ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣཱ, ས་ཙེ བྷ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶ་ཏི, ས་བྦེ་ཝ མ་ཡཾ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཛ་ཊི་ལཱ ཀེ་ས་མི་སྶཾ ཛ་ཊཱ་མི་སྶཾ ཁཱ་རི་ཀཱ་ཛ་མི་སྶཾ ཨ་གྒི་ཧུ་ཏ་མི་སྶཾ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཙ་ར་ཐ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. སཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ན་དཱི་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ ཀེ་ས་མི་སྶཾ ཛ་ཊཱ་མི་སྶཾ ཁཱ་རི་ཀཱ་ཛ་མི་སྶཾ ཨ་གྒི་ཧུ་ཏ་མི་སྶཾ ཨུ་ད་ཀེ ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ, དི་སྭཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མཱ་ཧེ་ཝ མེ བྷཱ་ཏུ་ནོ ཨུ་པ་ས་གྒོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི, ཛ་ཊི་ལེ པཱ་ཧེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ མེ བྷཱ་ཏ་རཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི, སཱ་མ་ཉྩ ཏཱི་ཧི ཛ་ཊི་ལ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ ནུ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, སེ་ཡྻོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དཾ སེ་ཡྻོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཛ་ཊི་ལཱ ཀེ་ས་མི་སྶཾ ཛ་ཊཱ་མི་སྶཾ ཁཱ་རི་ཀཱ་ཛ་མི་སྶཾ ཨ་གྒི་ཧུ་ཏ་མི་སྶཾ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཙ་ར་ཐ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. སཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་དྡ་སཱ ཁོ ག་ཡཱ་ཀ་སྶ་པོ ཛ་ཊི་ལོ ཀེ་ས་མི་སྶཾ ཛ་ཊཱ་མི་སྶཾ ཁཱ་རི་ཀཱ་ཛ་མི་སྶཾ ཨ་གྒི་ཧུ་ཏ་མི་སྶཾ ཨུ་ད་ཀེ ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ, དི་སྭཱ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མཱ་ཧེ་ཝ མེ བྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ས་གྒོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི, ཛ་ཊི་ལེ པཱ་ཧེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ་ཐ མེ བྷཱ་ཏ་རོ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི, སཱ་མ་ཉྩ དྭཱི་ཧི ཛ་ཊི་ལ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ ནུ ཁོ, ཀ་སྶ་པ, སེ་ཡྻོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ, ཨི་དཾ སེ་ཡྻོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཛ་ཊི་ལཱ ཀེ་ས་མི་སྶཾ ཛ་ཊཱ་མི་སྶཾ ཁཱ་རི་ཀཱ་ཛ་མི་སྶཾ ཨ་གྒི་ཧུ་ཏ་མི་སྶཾ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ་སུ སི་ར་སཱ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཙ་ར་ཐ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. སཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨ་ཧོ་སི.
‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ་ན པ་ཉྩ ཀ་ཊྛ་ས་ཏཱ་ནི ན ཕཱ་ལི་ཡིཾ་སུ, ཕཱ་ལི་ཡིཾ་སུ, ཨ་གྒཱི ན ཨུ་ཛྫ་ལི་ཡིཾ་སུ, ཨུ་ཛྫ་ལི་ཡིཾ་སུ, ན ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ, ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ, པ་ཉྩ མ་ནྡཱ་མུ་ཁི་ས་ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི, ཨེ་ཏེ་ན ན་ཡེ་ན ཨ་ཌྜྷུ་ཌྜྷ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན ག་ཡཱ་སཱི་སཾ ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཧ་སྶེ་ན ས་བྦེ་ཧེ་ཝ པུ་རཱ་ཎ་ཛ་ཊི་ལེ་ཧི. ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ག་ཡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ག་ཡཱ་སཱི་སེ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶེ་ན. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི (སཾ. ནི. ༤.༢༨) – ‘ས་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དི་ཏྟཾ, ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦཾ ཨཱ་དི་ཏྟཾ, ཙ་ཀྑུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དི་ཏྟཾ, རཱུ་པཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨཱ་དི་ཏྟཾ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ ཨཱ་དི་ཏྟོ, ཡ་མི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ཏྟཾ. ཀེ་ན ཨཱ་དི་ཏྟཾ, རཱ་ག་གྒི་ནཱ དོ་ས་གྒི་ནཱ མོ་ཧ་གྒི་ནཱ ཨཱ་དི་ཏྟཾ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི ཨཱ་དི་ཏྟ་ནྟི ཝ་དཱ་མི? སོ་ཏཾ ཨཱ་དི་ཏྟཾ, ས་དྡཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ…པེ… གྷཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཏྟཾ, ག་ནྡྷཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ, ར་སཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ…པེ… ཀཱ་ཡོ ཨཱ་དི་ཏྟོ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ…པེ… མ་ནོ ཨཱ་དི་ཏྟོ, དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨཱ་དི་ཏྟཾ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ཨཱ་དི་ཏྟོ, ཡ་མི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་མྤི ཨཱ་དི་ཏྟཾ. ཀེ་ན ཨཱ་དི་ཏྟཾ, རཱ་ག་གྒི་ནཱ དོ་ས་གྒི་ནཱ མོ་ཧ་གྒི་ནཱ ཨཱ་དི་ཏྟཾ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི ཨཱ་དི་ཏྟ’’’ནྟི ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཏ་ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, རཱུ་པེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཡ་མི་དཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. སོ་ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ས་དྡེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… གྷཱ་ན་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ག་ནྡྷེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ར་སེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… ཀཱ་ཡ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཕོ་ཊྛ་བྦེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི…པེ… མ་ན་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, དྷ་མྨེ་སུ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶེ་པི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི, ཡ་མི་དཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཝེ་ད་ཡི་ཏཾ སུ་ཁཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ ཝཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ ཝཱ ཏ་སྨི་མྤི ནི་བྦི་ནྡ་ཏི. ནི་བྦི་ནྡཾ ཝི་ར་ཛྫ་ཏི, ཝི་རཱ་གཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཝི་མུ་ཏྟ་སྨིཾ ཝི་མུ་ཏྟ་མི་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་མ་སྨི་ཉྩ པ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྨིཾ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝི་མུ་ཙྩིཾ་སུ.
༢༩. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་མྤ་ཏྟོ ན་དཱི་ཀ་སྶ་པོ ཐེ་རོ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་གྒ་ཕ་ལནྟི ཨུ་ཏྟ་མ་ཕ་ལཾ, ཨ་ཏྟ་ནཱ རོ་པི་ཏ་ཨ་མྦ་རུ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་དི་མྷི ག་ཧི་ཏ་ཕ་ལཾ ཝཱ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ན་དཱི་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༣. ག་ཡཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཏི་ཡཱ་པ་དཱ་ནེ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨ་ཝ་ཏྠོ་ཧནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ག་ཡཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏིཾ་ས་ཀ་པྤེ སི་ཁི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨ་སྶ་མཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཧཱ་རོ ཝ་ས་ཏི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ ཏ་སྶ ཨ་སྶ་མ་ས་མཱི་པེ་ནཱ་ག་ཙྪི, སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཝེ་ལཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ མ་ནོ་ཧ་རཱ་ནི ཀོ་ལ་ཕ་ལཱ་ནི ས་ཏྠུ ཨུ་པ་ནེ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ དྭཱི་ཧི ཏཱ་པ་ས་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ཡཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ག་ཡཱ་ཡ ཝ་ས་ན་ཏོ ཧི་སྶ ཀ་སྶ་པ་གོ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ག་ཡཱ་ཀ་སྶ་པོཏི ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ཧོ་སི. སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་དྡྷིཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑཱུ་པ་ས་མྤ་དཾ ད་ཏྭཱ ན་དཱི་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི.
༣༥. སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨ་ཝ་ཏྠོ་ཧནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨ་ཝ་ཏྠོཏི ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨ་ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་ཝུ་ར་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁཱ་རི་བྷཱ་ར་དྷ་རོཏི ཏཱ་པ་ས་ཀཱ་ལེ ཏཱ་པ་ས་པ་རི་ཀྑཱ་ར་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ཛ་དྷ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁཱ་རི་ཀ་ཏཱ་པ་ས་པ་རི་ཀྑཱ་རེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ. ཀོ་ལཾ ཨ་ཧཱ་སི ཨ་སྶ་མནྟི ཀོ་ལ་ཕ་ལཾ ཨ་སྶ་མེ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་སྶ་མེ ནི་སི་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་གོ་པ་ཡིནྟི པཱ་ཋེ ཀོ་ལ་ཕ་ལཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་སྶ་མཾ གོ་པེ་སིཾ ར་ཀྑི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ག་ཡཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༤. ཀི་མི་ལ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་པ་དཱ་ནེ ནི་བྦུ་ཏེ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཀི་མི་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་ཏྠ་རི ཏ་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ཨུ་དྡི་སྶ ས་ལ་ལ་མཱ་ལཱ་ཧི མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ན་ག་རེ ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀི་མི་ལོཏི ཏ་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་མ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཉ་ཏྭཱ སཾ་ཝེ་ག་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཨ་ནུ་པི་ཡཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ས་ཏྠཱ པ་ཋ་མ་ཡོ་བྦ་ནེ ཋི་ཏཾ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཡ་ཐཱ ཛ་རཱ་རོ་ག་ཝི་པ་ཏྟཱི་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ དི་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ ཀི་མི་ལ་ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ སཾ་ཝེ་གཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ལ་དྡྷཱ་ནུ་སཱ་ས་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
༤༢. སོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ནི་བྦུ་ཏེ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མྷི ཝུ་སཱི་མ་ཏཱིཏི པ་ཉྩ་ཧི ཝ་སི་ཏཱ་ཧི ཝ་སི་པྤ་ཏྟ་མྷི བྷ་ག་ཝ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་བྦ་གུ་ཎ་ག་ཎེ་ཧི མ་ཎྜི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྷི་ཝཱུ་ལ༹ྷཱི་ཏ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མྷི ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷེ བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཀི་མི་ལ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༥. ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཧ་སྶ་རཾ་སཱི བྷ་ག་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ པུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཨི་ཏོ ཙ་ཏུ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ ཨེ་ཀཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཀ་ད་ལི་ཕ་ལཱ་ནི ཨ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, ཝ་ཛྫི་རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟོཏྭེ་ཝ་སྶ ས་མ་ཉྙཱ. སོ ད་ཧ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠི་སི་པྤཱ་དི་སི་ཀྑ་ན་ཀཱ་ལེ་པི ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཙི་ར་པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་ཏྠ་རི དྷ་མྨཾ ས་ངྒཱ་ཡི་ཏུཾ ས་ངྐེ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་སུ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ སེ་ཁཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱ་ནཾ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་སཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ནྟོ –
‘‘རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཧ་ནཾ པ་ས་ཀྐི་ཡ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཧ་ད་ཡ་སྨིཾ ཨོ་པི་ཡ;
ཛྷཱ་ཡ གོ་ཏ་མ མཱ ཙ པ་མཱ་དོ, ཀིཾ ཏེ བི་ལི༹་བི་ལི༹་ཀཱ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༡༡༩) – གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཧ་ནནྟི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ ག་ཧ་ནཾ, ག་ཧ་ན་ཉྷི ཨ་ཏྠི, ན རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ཉྩ ཨ་ཏྠི, ན ག་ཧ་ནཾ, ཏེ་སུ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཋཱ་ན་སྶ ཚཱ་ཡཱ་ཡ ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་པ་རི་སྶ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི, ག་ཧ་ན་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ནི་ཝཱ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ་ཏ་པ་རི་སྶ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ན་ས་མྦཱ་དྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ད་སྶེ་ཏི, ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་ན ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡོ་གྱ་ཏཾ. པ་ས་ཀྐི་ཡཱཏི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ. ནི་བྦཱ་ནཾ ཧ་ད་ཡ་སྨིཾ ཨོ་པི་ཡཱཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ མ་ཡཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ནི་བྦུ་ཏིཾ ཧ་ད་ཡེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟེ ཀ་ཏྭཱ. ཛྷཱ་ཡཱཏི ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ན ཛྷཱ་ཡ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ཧི་ཏཾ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཧི. གོ་ཏ་མཱཏི དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀཾ གོ་ཏྟེ་ནཱ་ལ་པ་ཏི. མཱ ཙ པ་མཱ་དོཏི ཨ་དྷི་ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ མཱ པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི. ཨི་དཱ་ནི ཡཱ་དི་སོ ཐེ་ར་སྶ པ་མཱ་དོ, ཏཾ པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཀིཾ ཏེ བི་ལི༹་བི་ལི༹་ཀཱ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ བི་ལི༹་བི་ལི༹་ཀཱཏི བི་ལི༹་བི་ལི༹་ཀི་རི་ཡཱ, བི་ལི༹་བི་ལི༹་ཏི་ས་དྡ་པ་ཝ་ཏྟི ཡ་ཐཱ ནི་ར་ཏྠ་ཀཱ, ཨེ་ཝཾ བི་ལི༹་བི་ལི༹་ཀཱ་ས་དི་སཱ ཛ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟི. ཀིཾ ཏེ ཀ་རི་སྶ་ཏཱིཏི ཀཱི་དི་སཾ ཨ་ཏྠཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ སཱ་དྷེ་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཛ་ན་པ་ཉྙ་ཏྟིཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་ད་ཏྠ་པ་སུ་ཏོ ཧོ་ཧཱི་ཏི ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝུ་ཏྟེ་ན ཝི་སྶ་ག་ནྡྷ་ཝཱ་ཡ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏོ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཙ་ངྐ་མེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀེ ནི་སི་ནྣ་མ་ཏྟོ་ཝ ‘‘ཀི་ཉྩི ས་ཡཱ་མཱི’’ཏི སཱི་སཾ བི་མྦོ་ཧ་ན་མ་ས་མྤ་ཏྟཾ པཱ་དཾ བྷཱུ་མི་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏཾ ས་རཱི་ར་སྶ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
༤༩. ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཧ་སྶ་རཾ་སཱི བྷ་ག་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཧ་སྶ་རཾ་སཱིཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་རཾ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་སུ་ཁ་ཏྠཾ ‘‘ས་ཧ་སྶ་རཾ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སེ་སཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༦. ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཊྛཱ་པ་དཱ་ནེ སུ་མེ་དྷོ ནཱ་མ ས་མྦུ་དྡྷོཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་ར་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ སུ་མེ་དྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ས་ཏྠཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ ཝ་ན་ནྟ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི ཚ་བྦ་ཎྞ་བུ་དྡྷ་རཾ་སི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ. སོ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ སུ་ཝི་སུ་དྡྷེ་ཧི ཝི་པུ་ལེ་ཧི ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱུ་ཛེ་སི, པུ་པྥཱ་ནི བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཏྠུ ཨུ་པ་རི ཚ་ཏྟཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཊྛཾ་སུ, སོ ཏེ་ན བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཏ་ཏྠ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨུ་ཏྟ་རོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝི་ཛྫཱ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ནྟྭཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ རཱུ་པེ་ན ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཝ་ཡེ་ན སཱི་ལཱ་ཙཱ་རེ་ན ཙ ལོ་ཀ་སྶ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཛཱ་ཏོ.
ཏ་སྶ ཏཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ མ་ག་དྷ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷཱི་ཏ་རཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ པ་ཝེ་དེ་སི. སོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟོ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏི.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་རོ སཱ་མ་ཎེ་རོ པཱ་ཏོ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶ ས་མཱི་པེ པ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝ་ཏི. ཨ་ཐ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨུ་མ་ངྒ་ཙོ་རོ ཀ་ཏ་ཀ་མྨོ ཨཱ་ར་ཀྑ་པུ་རི་སེ་ཧི ཨ་ནུ་བ་དྡྷོ ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན ན་ག་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ག་ཧི་ཏཾ ར་ཏ་ན་བྷ་ཎྜི་ཏཾ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི. སཱ་མ་ཎེ་རོ་པི པ་ཏྟ་ས་མཱི་པཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཙོ་རཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟཱ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ པ་ཏྟེ བྷ་ཎྜི་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཙོ་རོ, ཨི་མི་ནཱ ཙོ་རི་ཡཾ ཀ་ཏ’’ནྟི སཱ་མ་ཎེ་རཾ པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝ་སྶ་ཀཱ་ར་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ད་སྶེ་སུཾ. ཝ་སྶ་ཀཱ་རོ ཙ ཏ་དཱ ར་ཉྙོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ནི་ཡུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཚེ་ཛྫ་བྷེ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི, སོ ‘‘པུ་བྦེ མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་དི་ཡི, སུ་དྡྷ་པཱ་ས་ཎྜི་ཡེ་སུ པ་བྦ་ཛཱི’’ཏི (ཐེ་ར་གཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཀ་མྨཾ ཨ་སོ་དྷེ་ཏྭཱ གྷཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏྟཱ་ཝ ཛཱི་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ཏཾ སཱུ་ལེ ཨུ་ཏྟཱ་སེ་སི.
ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་པྥུ་ར་ནྟ་ཧ་ཏྠ་ན་ཁ་མ་ཎི་མ་ཡཱུ་ཁ་ས་མྦྷི་ནྣ་སི་ཏཱ་བྷ་ཏཱ་ཡ པ་གྒྷ་ར་ནྟ་ཛཱ་ཏི་ཧི་ངྒུ་ལ་ཀ་སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་དྷཱ་རཾ ཝི་ཡ ཛཱ་ལཱ་གུ་ཎྛི་ཏ་མུ་དུ་ཏ་ལུ་ན་དཱི་གྷ་ངྒུ་ལི་ཧ་ཏྠཾ ཨུ་ཏྟ་ར་སྶ སཱི་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ཏྟ་ར, ཨི་དཾ ཏེ པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་སྶ ཕ་ལཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཡཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་བ་ལེ་ན ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཨུ་ཏྟ་རོ ཨ་མ་ཏཱ་བྷི་སེ་ཀ་ས་དི་སེ་ན ས་ཏྠུ ཧ་ཏྠ་ས་མྥ་སྶེ་ན ས་ཉྫཱ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་སོ་མ་ན་སྶ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ལཱ༹་ར་པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙི་ཏཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒཾ ས་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏྠུ ཙ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སེ་ན ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་བྦེ ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ སཱུ་ལ་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་རཱ་ནུ་དྡ་ཡཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ ཝ་ཎོ སཾ་རཱུ་ལ༹ྷི, སོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏཱ་དི་ས་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཐཾ ཏྭཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྑཱི’’ཏི པུ་ཊྛོ, ‘‘པ་གེ་ཝ མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སཾ་སཱ་རེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ས་ངྑཱ་རཱ་ན་ཉྩ ས་བྷཱ་ཝོ སུ་དི་ཊྛོ, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཏཱ་དི་སཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ་པི ཨ་ས་ཀྑིཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཝི་སེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘པུ་བྦ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ མ་ཀྑི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་མྦ་སཱུ་ལ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱུ་ལཱ་རོ་པ་ན་ཀཱི་ལ༹ཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་ས་ཏེ་སུ སཱུ་ལཱ་རོ་པ་ན་དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ཡ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དུ་ཀྑ་མ་ནུ་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ.
༥༥. ཨ་ཐ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ སུ་མེ་དྷོ ནཱ་མ ས་མྦུ་དྡྷོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ན་མེ་ཝ ཀ་རི་སྶཱ་མ.
༥༧. ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རོ ཏ་དཱ ཨཱ་སིནྟི བཱ་ཧི་ར་ཀ་མ་ནྟཱ་དི་ཝི་ཛྫཱ་སི་དྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་གཱ་མི་ས་མ་ཏྠོ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཝི་ཛྫཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཛྫཱ་དྷ་ར་ཡོ་ནི ཨཱ་སིཾ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་ཙ་རོ ཨ་ཧནྟི ཨ་ནྟཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཀོ་ཊིཾ ལི་ཁ་ཏེ སཾ་ཀ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ནྟཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ལི་ཁྱ་ཏེ ཨོ་ལོ་ཀི་ཡ་ཏེ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑཾ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཙ་ར་ཎ་སཱི་ལོ ཨ་ཧ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏི་སཱུ་ལཾ སུ་ཀ་ཏཾ ག་ཡ྄ཧཱཏི ཏི་ཁི་ཎཾ སཱུ་ལཾ, ཨ་གྒཾ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ. ཏི་སཱུ་ལཾ སུ་ནྡ་རཾ ཀ་ཏཾ, ཀོ་ཊྚ་ན་གྷཾ་ས་ན་མ་དྡ་ན་པ་ཧ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ཀ་ཏཾ སཱུ་ལཱ་ཝུ་དྷཾ ག་ཡ྄ཧ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་མྦ་ར་ཏོ ག་ཙྪཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ་ཝ ན་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གེ་ན སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༧. ཨ་པ་ར་ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་ཏྟ་མཱ་པ་དཱ་ནེ ནི་བྦུ་ཏེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་པ་ར་སྶ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཨི་ཏོ ཙ་ཏུ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ སི་དྡྷ་ཏྠ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ ལ་དྡྷ་པྤ་སཱ་དོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ ནི་ཝེ་དེ་སི. སོ ས་ཏྠ་རི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཏ་ཀེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ བ་ཧུ་པཱུ་ཛཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཀེ་ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ཏོ ཀ་ཎྜ་མྦ་མཱུ་ལེ ཀ་ཏཾ ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་ན ཀཱ་ལ༹་ཀཱ་རཱ་མ་སུ་ཏྟ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཙ་ར་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་རི སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ བུ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏྠཾ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཏོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི – ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་བྦ་ཛྫཱ་ཀི་ཙྩཾ ཏ་ཡཱ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པི་ཏ’’ནྟི པུ་ཊྛོ ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.
༩༣. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ནི་བྦུ་ཏེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་པ་ར་ཨུ་ཏྟ་ར་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༨. བྷ་དྡ་ཛི་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཊྛ་མཱ་པ་དཱ་ནེ ཨོ་ག་ཡ྄ཧཱ་ཧཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བྷ་དྡ་ཛི་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཛྫཱ་སི་པྤེ་སུ པཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨ་སྶ་མཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ས་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨོ་ཏ་རི. ཨོ་ཏི་ཎྞ་སྶ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་དྷུ་ཉྩ བྷི་ས་མུ་ལཱ༹་ལ་ཉྩ ས་པྤི་ཁཱི་ར་ཉྩ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི, ཏ་སྶ ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྨཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན ཏུ་སི་ཏེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ མ་ཧ་དྡྷ་ནོ སེ་ཊྛི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་སི.
ཨེ་ཝཾ བ་ཧུཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣོ བུ་དྡྷ་སུ་ཉྙེ ལོ་ཀེ པ་ཉྩ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་ས་ཏཱ་ནི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ར་ཛྫཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷིཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟྭཱ ཋི་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རེ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ བྷ་དྡི་ཡ་སེ་ཊྛི་སྶ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, བྷ་དྡ་ཛཱིཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ ཀི་ར ཨི་སྶ་རི་ཡ་བྷོ་ག་པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི ཙ་རི་མ་བྷ་ཝེ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་དཱ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝ་སི་ཏྭཱ བྷ་དྡ་ཛི་ཀུ་མཱ་རཾ ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ཧ་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ བྷ་དྡི་ཡ་ན་ག་རཾ ག་ནྟྭཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ་ཝ་ནེ ཝ་སི ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ. སོ་པི ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ ནི་སི་ནྣོ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སོ་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཀ་ཏྠཱ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི མ་ཧ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ་ཝ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ན ཏེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏེ ས་ཏྠཱ བྷ་དྡི་ཡ་སེ་ཊྛིཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏ་ཝ པུ་ཏྟོ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི, ཏེ་ན་སྶ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟཾ, ནོ ཙེ པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི, པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སེ་ཊྛི ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་སྶ ད་ཧ་ར་སྶེ་ཝ ས་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠི, པ་བྦཱ་ཛེ་ཐ ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏཾ ས་ཏྠཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཀོ་ཊི་གཱ་མཾ པཱ་པུ་ཎི, སོ ཙ གཱ་མོ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ ཨ་ཧོ་སི. ཀོ་ཊི་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ཙ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སུཾ. བྷ་དྡ་ཛི་ཏྠེ་རོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷ་མ་ཏྟཱ་ཡ བ་ཧི་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ མ་གྒ་ས་མཱི་པེ ས་ཏྠུ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀཱ་ལ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་སུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ་པི ཨ་ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་སི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་དྷུ་ནཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་སུ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ མཱ་ན་ཐ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ན ཝུ་ཊྛཱ་སཱི’’ཏི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ.
ཀོ་ཊི་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཏྠུ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ བ་ཧཱུ ནཱ་ཝཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊེ བ་ནྡྷིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘བྷ་དྡ་ཛི་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་མཱི’’ཏི ནཱ་ཝཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ བྷ་དྡ་ཛཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. བྷ་དྡ་ཛི་ཏྠེ་རོ – ‘‘སོ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཧི, བྷ་དྡ་ཛི, ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧཱ’’ཏི. སོ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཋི་ཏ་ནཱ་ཝཱ་ཡཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ག་ངྒཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ, ‘‘བྷ་དྡ་ཛི, ཏ་ཡཱ མ་ཧཱ་པ་ནཱ་ད་ཀཱ་ལེ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛ་ར་ཏ་ན་པཱ་སཱ་དོ ཀ་ཧ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་མུ་གྒོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་དྡ་ཛི, ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ ཀ་ངྑཾ ཚི་ནྡཱ’’ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཐེ་རོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན ག་ནྟྭཱ པཱ་སཱ་ད་ཐཱུ་པི་ཀཾ པཱ་ད་ངྒུ་ལ་ནྟ་རེ་ན ས་ནྣི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡོ་ཛ་ནཾ པཱ་སཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི, ཨུ་པྤ་ཏ་ནྟོ ཙ པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨུ་ཀྑི་པི. ཨ་ཐ་སྶ པུ་རི་མ་བྷ་ཝེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ པཱ་སཱ་ད་ག་ཏེ་ན ལོ་བྷེ་ན མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་མ་ཎྜཱུ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཏ་སྨིཾ པཱ་སཱ་དེ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཏིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏེ ས་མྤ་ཏ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཏེ, བྷ་དྡ་ཛི, ཀི་ལ་མ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནེ་ན པཱ་སཱ་དཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. པཱ་སཱ་དོ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ས་ཏྠཱ པཱ་ར་ངྒ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི – ‘‘ཀ་དཱ, བྷ་ནྟེ, བྷ་དྡ་ཛི་ཏྠེ་རེ་ན ཨ་ཡཾ པཱ་སཱ་དོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛོ’’ཏི པུ་ཊྛོ མ་ཧཱ་པ་ནཱ་ད་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༣.༤༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་ཏྭཱ བ་ཧུ་ཛ་ནཾ དྷ་མྨཱ་མ་ཏཾ པཱ་ཡེ་སི.
༩༨. ཐེ་རོ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ པུ་བྦ་ས་མྦྷཱ་རཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ཨོ་ག་ཡ྄ཧཱ་ཧཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨོ་ག་ཡ྄ཧཱ་ཧཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིནྟི པུ་ཐུ་ནཱ་ནཱ་ཨ་ནེ་ཀ་མ་ཧོ་གྷེ་ཧི ཁ་ཎི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཛ་ལཱ་ས་ཡཾ ཨོ་ག་ཡ྄ཧ ཨོ་ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ གྷཱ་ས་ཧེ་ཏུ་ཁཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏ་ཏྠ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷི་སཾ པ་དུ་མ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་མཱུ་ལཾ ཨུ་དྡྷ་རཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཏྠ་ཏྟཱ ཙ ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
བྷ་དྡ་ཛི་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༩. སི་ཝ་ཀ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཝ་མཱ་པ་དཱ་ནེ ཨེ་ས་ནཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སི་ཝ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ པ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀུ་མྨཱ་ས་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ སི་ཝ་ཀོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཛྫཱ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཏོ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
༡༡༧. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨེ་ས་ནཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏཾ ས་བྦཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སི་ཝ་ཀ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༡༠. ཨུ་པ་ཝཱ་ན་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ས་མཱ་པ་དཱ་ནེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ཝཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡཾ ཀི་ར པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ ཀེ་ན་ཙི ཀ་མྨ་ཙྪི་དྡེ་ན པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ད་ལླི་དྡ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཏ་སྶ དྷཱ་ཏུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་དེ་ཝ་ནཱ་ག་ག་རུ་ལ༹་ཡ་ཀྑ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་ག་ནྡྷ་བྦེ་ཧི ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡེ ས་ཏྟ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀེ ཐཱུ་པེ ཀ་ཏེ ཏ་ཏྠ སུ་དྷོ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཝེ་ལ༹་གྒེ ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ དྷ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མྨ་ཏ་ཀོ ནཱ་མ ཡ་ཀྑ་སེ་ནཱ་པ་ཏི དེ་ཝེ་ཧི ཙེ་ཏི་ཡ་པཱུ་ཛཱ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ ཋ་པི་ཏོ ཨ་དི་སྶ་མཱ་ན་ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཀཱ་སེ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ནོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཐེ་ར་སྶ གི་ཧི་ས་ཧཱ་ཡོ དེ་ཝ་ཧི་ཏོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. སོ ཐེ་རཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ནོ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཉྪི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཀེ་ན་ཙི མ་ཉྙེ པ་ཡོ་ཛ་ནེ་ན ཐེ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་དེ་ཡྻཱ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཀེ་ན་ཏྠོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ –
‘‘ཨ་ར་ཧཾ སུ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ, ཝཱ་ཏེ་ཧཱ་བཱ་དྷི་ཀོ མུ་ནི;
ས་ཙེ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཾ ཨ་ཏྠི, མུ་ནི་ནོ དེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ.
‘‘པཱུ་ཛི་ཏོ པཱུ་ཛ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ, ས་ཀྐ་རེ་ཡྻཱ་ན ས་ཀྐ་ཏོ;
ཨ་པ་ཙི་ཏོ་པ་ཙེ་ཡྻཱ་ནཾ, ཏ་སྶ ཨི་ཙྪཱ་མི ཧཱ་ཏ་ཝེ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༡༨༥-༡༨༦) –
གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡོ ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པཱུ་ཛ་ནེ་ཡྻཱ་ནཾ པཱུ་ཛེ་ཏ་བྦེ་ཧི ས་ཀྐཱ་དཱི་ཧི དེ་ཝེ་ཧི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་དཱི་ཧི ཙ བྲ་ཧྨེ་ཧི པཱུ་ཛི་ཏོ, ས་ཀྐ་རེ་ཡྻཱ་ནཾ ས་ཀྐཱ་ཏ་བྦེ་ཧི བི་མྦི་སཱ་ར་ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་དཱི་ཧི ས་ཀྐ་ཏོ, ཨ་པ་ཙེ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙཱ་ཡི་ཏ་བྦེ་ཧི མ་ཧེ་སཱི་ཧི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ་ཧི ཨ་པ་ཙི་ཏོ, ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ་དི་ནཱ ཨ་ར་ཧཾ, སོ་བྷ་ན་ག་མ་ནཱ་དི་ནཱ སུ་ག་ཏོ ས་བྦ་ཉྙཱུ མུ་ནི མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཏྠཱ དེ་ཝ་དེ་ཝོ ས་ཀྐཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ས་ཀྐོ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཨ་ཏི་བྲ་ཧྨཱ, སོ དཱ་ནི ཝཱ་ཏེ་ཧི ཝཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ ཝཱ་ཏ་ཀྑོ་བྷ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀོ ཛཱ་ཏོ. ས་ཙེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷ་ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཾ ཏཾ ཧཱ་ཏ་ཝེ ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱི་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཾ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ ཝཱ་ཏ་ཧ་ར་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. ཏེ་ན ཙ ས་ཏྠུ རོ་གོ ཝཱུ་པ་ས་མི. ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི.
༡༢༢. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ནོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༡༢༣. མ་ཧཱ་ཛ་ནཱ ས་མཱ་ག་མྨཱཏི ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཡོ་ཛ་ནུ་བྦེ་དྷཾ ཙ་ནྡ་ན་རཱ་སི་ཙི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་རཾ ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་རོ་པ་ཡིཾ་སཱུ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༢༤. ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨཱ་ད་ཧ་ནཱ་ཏི ཨ་གྒི་ནཱ ད་ཧ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༢༧-༢༨. ཛ་ངྒྷཱ མ་ཎི་མ་ཡཱ ཨཱ་སཱིཏི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཀ་ཏ་ཐཱུ་པེ ཛ་ངྒྷཱ པུ་པྥ་ཝཱ་ཧ་ཏྠཾ ཙ་རི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ མ་ཎི་མ་ཡཱ ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎི་ནཱ ཀ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཡ་མྤཱིཏི ས་བྦེ དེ་ཝཱ ཐཱུ་པཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༢༩. དྷཱ་ཏུ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཱ ན་ཏྠཱིཏི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཱ ཝི་སུཾ དྷཱ་ཏུ ན་ཏྠི, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས་རཱི་རཾ ཨེ་ཀ་པི་ཎྜི་ཏནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བ་ལེ་ན ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་ར་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཀ་གྷ་ན་སི་ལཱ་མ་ཡ་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་མྷི བུ་དྡྷ་ཐཱུ་པ་མྷཱིཏི ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སཱི་ཧི ཀ་ཏ་མྷི ཨི་མ་མྷི སུ་ཝ་ཎྞ་ཐཱུ་པ་མྷི མ་ཡཾ ས་བྦེ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཀ་ཉྩུ་ཀ་ཐཱུ་པཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༣༣. ཨི་ནྡ་ནཱི་ལཾ མ་ཧཱ་ནཱི་ལནྟི ཨི་ནྡཱི་ཝ་ར་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཱ་བྷཾ མ་ཎི ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎི. ཏ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ མ་ཧཱ་མ་ཎི ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎ་ཡོ ཙ མ་ཧཱ་ནཱི་ལ་མ་ཎ་ཡོ ཙ ཛོ་ཏི་ར་ས་མ་ཎི་ཛཱ་ཏི་ར་ངྒ་མ་ཎ་ཡོ ཙ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ རཱ་སཱི ཀ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཐཱུ་པེ ཀ་ཉྩུ་ཀ་ཐཱུ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཚཱ་ད་ཡུ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༤༤. པ་ཙྩེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶཱཏི བུ་དྡྷུ་ཏྟ་མ་སྶ པ་ཏི ཨེ་ཀཾ ཝི་སུཾ ཨུ་པ་རི་ཚ་ད་ནེ་ན ཐཱུ་པཾ ཨ་ཀཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༤༧. ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ གུ་ཡ྄ཧ་ཀཱ ཏ་ཐཱཏི ཀུ་མྦྷ་མ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཎྜཱ་ནི ཡེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཏེ ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ, པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ནི་གུ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏོ ག་རུ་ལཱ༹ གུ་ཡ྄ཧ་ཀཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ, ཏེ ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ གུ་ཡ྄ཧ་ཀཱ་པི ཐཱུ་པཾ ཨ་ཀཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༥༡. ཨ་ཏི་བྷོ་ནྟི ན ཏ་སྶཱ་བྷཱཏི ཏ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡ་སྶ པ་བྷཾ ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡ་ཏཱ་ར་ཀཱ་ནཾ པ་བྷཱ ན ཨ་ཏི་བྷོ་ནྟི, ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༥༨. ཨ་ཧ་མྤི ཀཱ་རཾ ཀ་སྶཱ་མཱིཏི ཏཱ་དི་ནོ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ ཐཱུ་པ་སྨིཾ ཨ་ཧ་མྤི ཀཱ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ དྷ་ཛ་པ་ཊཱ་ཀ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨུ་པ་ཝཱ་ན་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
༡༡. ར་ཊྛ་པཱ་ལ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཱ་པ་དཱ་ནེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ར་ཏ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་ཀ་མྨི་ཀེ་ན ད་སྶི་ཏཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཱ་ནུ་ག་ཏཾ དྷ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དྷ་ན་རཱ་སིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻ་ཀ་པ་ཡྻ་ཀཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ནྟུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ, མ་ཡཱ པ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀཱ་དཱི་ནཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ དེ་ཏི. སོ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ལཱ་བྷིཾ ཨེ་ཀཾ ཏཱ་པ་སཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཏེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཙྩེ ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ དེ་ཝོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. སོ ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ དེ་ཝ་ར་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ བྷི་ནྣཾ ར་ཊྛཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་སྶ ཀུ་ལ་སྶ ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ས་ཏྟཾ ནི་བྦཱ་ན་མ་ཧཱ་ན་ག་ར་ས་ངྑཱ་ཏ་ཁེ་མ་ནྟ་བྷཱུ་མིཾ ས་མྤཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ནི་སཱི་དི.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ས་ཏྠཱ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི, ཏཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་བྷི་ཀྑུ་པ་རི་ཝཱ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཧ་ཏཱ ས་ཀྐཱ་རེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཎི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ གོ་ཏ་མ་སྶ ནཱ་མ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. སོ ས་ཏྠཱ་རཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་ཏོ དྭཱ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ ཕུ་སྶ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ས་ཏྠུ ཝེ་མཱ་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཏི་ཀེ་སུ ཏཱི་སུ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟེ་སུ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་སུ ཏེ་སཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ས་ཧཱ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཏཾ ཏཾ བ་ཧུཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཀུ་རུ་ར་ཊྛེ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀ་ནི་ག་མེ ར་ཊྛ་པཱ་ལ་སེ་ཊྛི་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་སྶ བྷི་ནྣཾ ར་ཊྛཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠེ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏྟཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོཏི ཝཾ་སཱ་ནུ་ག་ཏ་མེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ མ་ཧ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཡོ་བྦ་ནཾ པ་ཏྟོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི པ་ཏི་རཱུ་པེ་ན དཱ་རེ་ན སཾ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ ཙ ཡ་སེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པི་ཏོ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་དི་སཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ནུ་བྷོ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་རུ་ར་ཊྛེ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཐུ་ལླ་ཀོ་ཊྛི་ཀཾ ཨ་ནུ་པཱ་པུ་ཎི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ར་ཊྛ་པཱ་ལོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ ས་ཏྟ་ཝཱ་རེ བྷ་ཏྟ་ཙྪེ་དེ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཨཱ་ཎ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
༡༧༩-༡༨༠. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. སུ་ནཱ་གོ སོ མ་ཡཱ དི་ནྣོཏི ཏ་དཱ མ་ཧཱ་དྷ་ན་སེ་ཊྛི ཧུ་ཏྭཱ ས་བྦཾ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ དཱ་ན་མུ་ཁེ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ས་མ་ཡེ ས་ཏྟ་པྤ་ཏི་ཊྛོ སུ་ནྡ་རོ ནཱ་གོ ཧ་ཏྠི་རཱ་ཛཱ མ་ཡཱ དི་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱི་སཱ་ད་ནྟོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨཱི་སཱ་ད་ནྟོ ར་ཐ་ཨཱི་ས་པྤ་མཱ་ཎ་ད་ནྟོ, སོ མ་ཡཱ དི་ནྣོ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ. ཨུ་རཱུ་ལ༹ྷ་ཝཱཏི རཱ་ཛཱ་ཝ་ཧ་ན་ཡོ་གྒ་ས་མ་ཏྠོ, རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཝཱ. སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟོཏི ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ན་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་ས་ཧི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་སོ་བྷི་ཏོཏི ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ཝཱ རཱུ་པ་སོ་བྷཱ་ཧི ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཀ་པྤ་ནོ ས་ཧ་ཏྠི་པོཏི ཧ་ཏྠི་ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ས་ཧི་ཏོ ཧ་ཏྠི་གོ་པ་ཀ་ས་ཧི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏོ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མ་ཡཱ དི་ནྣོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༡༨༡. མ་ཡཱ བྷ་ཏྟཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ་ནཱཏི མ་ཡཱ ཀཱ་རཱ་པི་ཏ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཀོ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནི་ཙྩ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧེ་སི་ནོ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ.
༡༨༣. ཛ་ལ་ཛུ་ཏྟ་མ་ནཱ་མ་ཀོཏི ཛ་ལ་ཏོ ཛཱ་ཏོ ཛ་ལ་ཛོ, ཀིཾ ཏཾ? པ་དུ་མཾ, པ་དུ་མེ་ན ས་མཱ་ན་ནཱ་མ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྟཱ ཙ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ར་ཊྛ་པཱ་ལ་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ཚ་པྤ་ཉྙཱ་ས་མ་མ་ཧཱ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ཨི་ཏི ཝི་སུ་དྡྷ་ཛ་ན་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ ཨ་པ་དཱ་ན-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀ་ཏྠེ་རཱ་པ་དཱ་ན-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ
སཱི་ཧ་ལ༹་དཱི་པ་ཀེ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཐེ་ར་ཝཾ་ས་པྤ་དཱི་པཱ་ནཾ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛཱ་ད་ཡོ ཚེ་ད་ན་ནི་གྒ་ཧ་ཝི་ཝེ་ཙ་ནཱ་དྱ་ཏྠཾ ས་ཏྟ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨཱ་རཱ་དྷ་ནེ་ན ལ་དྡྷ་ཀོ་ས་ལླེ་ན བོ་དྷི་ས་མྦྷཱ་རཾ ག་ཝེ་ས་ནྟེ་ན ས་ཏི་དྷི་ཏི་ག་ཏི་ཝཱི་རི་ཡ་པ་ར་ཀྐ་མ་ནྟེ་ན མ་ཧཱ་ས་མ་ནྟ་གུ་ཎ་སོ་བྷ་ནེ་ན ཏི་པི་ཊ་ཀ་དྷ་རེ་ན པ་ཎྜི་ཏེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏཾ ཨི་མཾ ཨ་པ་དཱ་ན-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ས་བྦོ ས་དེ་ཝ་ལོ་ཀོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི.
ཨ་ནེ་ན ལོ་བྷཱ་དི་མ་ལཱ པ་ཛཱ་ནཾ, ཙ་ཀྑཱ་དི་རོ་གཱ ཝི་ཝི་དྷཱ ཙ དུ་ཀྑཱ;
ཀ་ལ་ཧཱ་དི་བྷ་ཡཱ དུ་ཀྑི་ཏཱ ཛཱ་ཏཱ, ཙོ་རཱ་ད་ཡོ་ན་ཏྠ་ཀ་རཱ ཙ ལོ་ཀེ.
ན་སྶ་ནྟུ མེ པ་ཉྩ ཝེ་རཱ ཙ པཱ་པཱ, ན་སྶ་ནྟུ གི་མྷེ ཡ་ཐཱ ཝུ་ཊྛི་ཝཱ་ཏཱ;
ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མ་གྒ་ཝ་རེ་ན པ་ཏྭཱ, ནི་བྦཱ་ན་པུ་རཾ པ་ཊི་པཱ་ད་ཡཱ་མི.
ས་བྦ་དི་ཊྛི་ཉྩ མ་དྡ་ནྟོ, རཱ་ག་དོ་སཱ་དི་པཱ་པ་ཀེ;
སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ, ཨུ་པེ་མི ས་གྒ་མོ་ཀྑ་ཀེ.
ཨཱ་ཎཱ་ཁེ་ཏྟ་མྷི ས་བྦ་ཏྠ, ཨ་ཝཱི་ཙི་མྷི བྷ་ཝ་གྒ་ཏོ;
ས་བྦེ དྷ་མྨཱ་ནུ་ཡཱ་ཡ་ནྟུ, ཏ་ཡོ ལོ་ཀཱ ཨུ་ཏུ་པི ཙཱ་ཏི.
ཨ་པ་དཱ་ན-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ས་མ་ཏྟཱ.