༡. ཡ་ས་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཚ་པྤ་ཉྙཱ་ས་མེ ཝ་གྒེ པ་ཋ་མཱ་པ་དཱ་ནེ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨོ་གྒ་ཡ྄ཧཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཡ་ས་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་པ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ སུ་མེ་དྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ མ་ཧ་གྒྷེ་ན ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་སི, ཨེ་ཀེ་ཀ་ཉྩ བྷི་ཀྑུཾ མ་ཧ་གྒྷེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩེ་ཀ་དུ་སྶ་ཡུ་གེ་ན ས་བྦེ་ན ཙ ས་མ་ཎ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ སི་དྡྷ་ཏྠ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་མ་ཎྜ་ལཾ ས་ཏྟ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི པཱུ་ཛེ་སི. ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཝཾ སོ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ སེ་ཊྛི་ནོ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཁཱི་ར་པཱ་ཡཱ་སཾ དི་ནྣཱ་ཡ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི, ཡ་སོ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན པ་ར་མ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ. ཏ་སྶ ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་དཱ ཧོ་ནྟི – ཨེ་ཀོ ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ, ཨེ་ཀོ གི་མྷི་ཀོ, ཨེ་ཀོ ཝ་སྶི་ཀོ་ཏི. སོ ཝ་སྶི་ཀེ པཱ་སཱ་དེ ཝ་སྶི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ནི་པྤུ་རི་སེ་ཧི ཏཱུ་རི་ཡེ་ཧི པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཝ་ས་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་དཾ ན ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ པཱ་སཱ་དེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ སུ་ཕུ་སི་ཏ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཀ་ཝཱ་ཊེ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. གི་མྷི་ཀེ པཱ་སཱ་དེ བ་ཧུ་ཀ་ཝཱ་ཊ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཛཱ་ལཱ་ཧི ས་མྤ་ནྣེ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ཏི. ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་ནཾ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ས་ཛྫཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི. སི་མྦ་ལི་ཏུ་ལཱ་དི་པུ་ཎྞ་ས་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་དྷཱ་ནཱ་ནི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ དེ་ཝ་ཀུ་མཱ་རོ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏ་སྶ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ན་སྶ པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ནི་དྡཱ ཨོ་ཀྐ་མི, པ་རི་ཛ་ན་སྶཱ་པི ནི་དྡཱ ཨོ་ཀྐ་མི, ས་བྦ་ར་ཏྟི་ཡོ ཙ ཏེ་ལ་པ་དཱི་པོ ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་དྡ་ས ས་ཀཾ པ་རི་ཛ་ནཾ སུ་པ་ནྟཾ ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཀ་ཙྪེ ཝཱི་ཎཾ, ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཀ་ཎྛེ མུ་དི་ངྒཾ, ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཀ་ཙྪེ ཨཱ་ལ༹་མྦ་རཾ, ཨ་ཉྙཾ ཝི་ཀེ་སི་ཀཾ, ཝི་ཀྑེ་ལི༹་ཀཾ, ཨ་ཉྙཱ ཝི་པྤ་ལ་པ་ནྟི་ཡོ ཧ་ཏྠ་པ་ཏྟཾ སུ་སཱ་ནཾ མ་ཉྙེ, དི་སྭཱ་ན་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི, ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ས་ཎྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི – ‘‘ཨུ་པ་དྡུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ, ཨུ་པ་སྶ་ཊྛཾ ཝ་ཏ བྷོ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཡོ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཡེ་ན ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རིཾ་སུ – ‘‘མཱ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཀོ་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན ན་ག་ར་དྭཱ་རཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རིཾ་སུ – ‘‘མཱ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཀོ་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་མ་ཀཱ་སི ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ མི་ག་དཱ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི, ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན ཙ་ངྐ་མཱ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི – ‘‘ཨུ་པ་དྡུ་ཏཾ ཝ་ཏ བྷོ, ཨུ་པ་སྶ་ཊྛཾ ཝ་ཏ བྷོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དཾ ཁོ, ཡ་ས, ཨ་ནུ་པ་དྡུ་ཏཾ, ཨི་དཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཊྛཾ, ཨེ་ཧི, ཡ་ས, ནི་སཱི་ད, དྷ་མྨཾ ཏེ དེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ, ‘‘ཨི་དཾ ཀི་ར ཨ་ནུ་པ་དྡུ་ཏཾ, ཨི་དཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཊྛ’’ནྟི ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་དུ་ཀཱ་ཧི ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཁོ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ, དཱ་ན་ཀ་ཐཾ སཱི་ལ་ཀ་ཐཾ ས་གྒ་ཀ་ཐཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་རཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་ཀཱ་སེ་སི. ཡ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་སི ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟཾ མུ་དུ་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟཾ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཡཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ཏཾ པ་ཀཱ་སེ་སི དུ་ཀྑཾ ས་མུ་ད་ཡཾ ནི་རོ་དྷཾ མ་གྒཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ སུ་དྡྷཾ ཝ་ཏྠཾ ཨ་པ་ག་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ར་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ས་ནེ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ པཱ་སཱ་དཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱི ཡེ་ན སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སེ་ཊྛིཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པུ་ཏྟོ ཏེ ག་ཧ་པ་ཏི ཡ་སོ ན དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི, ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཨ་སྶ་དཱུ་ཏེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ སཱ་མཾ་ཡེ་ཝ ཡེ་ན ཨི་སི་པ་ཏ་ནཾ མི་ག་དཱ་ཡོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ, སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི, སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་དུ་ཀཱ་ནཾ ནི་ཀྑེ་པཾ, དི་སྭཱ་ན ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་ག་མཱ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སེ་ཊྛིཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རེ་ཡྻཾ, ཡ་ཐཱ སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣོ ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣཾ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ན པ་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་པི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཏེ་ན ཧི ག་ཧ་པ་ཏི ནི་སཱི་ད, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣོ ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣཾ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ཀི་རཱ་ཧཾ ནི་སི་ནྣོ ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣཾ ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཧ་ཊྛོ ཨུ་ད་གྒོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཁོ སེ་ཊྛི་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི…པེ… ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ བྷ་ནྟེ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ བྷ་ནྟེ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝཱ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝཱ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ ‘ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི’ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ. ཨེ་སཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་ཉྩ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ མཾ བྷ་ག་ཝཱ དྷཱ་རེ་ཏུ ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ’’ནྟི. སོ་ཝ ལོ་ཀེ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཨ་ཧོ་སི ཏེ་ཝཱ་ཙི་ཀོ.

ཨ་ཐ ཁོ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ པི་ཏུ་ནོ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་དི་ཏཾ བྷཱུ་མིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཡ་ས་སྶ ཁོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ པི་ཏུ་ནོ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་དི་ཏཾ བྷཱུ་མིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཨ་བྷ་བྦོ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཀ་བྷཱུ་ཏོ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཏཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཨི་དྡྷཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ནི་སི་ནྣཾ, དི་སྭཱ་ན ཡ་སཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མཱ་ཏཱ ཏེ ཏཱ་ཏ, ཡ་ས, པ་རི་དེ་ཝ་སོ་ཀ་ས་མཱ་པ་ནྣཱ, དེ་ཧི མཱ་ཏུ་ཡཱ ཛཱི་ཝི་ཏ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ སེ་ཊྛིཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཡ་སྶ སེ་ཀྑེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན སེ་ཀྑེ་ན ད་སྶ་ནེ་ན དྷ་མྨོ དི་ཊྛོ ཝི་དི་ཏོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏ་ཡཱ, ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་དི་ཏཾ བྷཱུ་མིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ, བྷ་བྦོ ནུ ཁོ སོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཀ་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི? ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ’’. ‘‘ཡ་ས་སྶ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ སེ་ཀྑེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན སེ་ཀྑེ་ན ད་སྶ་ནེ་ན དྷ་མྨོ དི་ཊྛོ ཝི་དི་ཏོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏ་ཡཱ, ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་དི་ཏཾ བྷཱུ་མིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཨ་བྷ་བྦོ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀཱ་མེ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཀ་བྷཱུ་ཏོ’’ཏི. ‘‘ལཱ་བྷཱ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ, སུ་ལ་དྡྷཾ, བྷ་ནྟེ, ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ, ཡ་ཐཱ ཡ་ས་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུ མེ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟཾ ཡ་སེ་ན ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ན པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན’’. ཨ་ཐ ཁོ སེ་ཊྛི ག་ཧ་པ་ཏི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ཁོ ཡ་སོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟེ སེ་ཊྛི་མྷི ག་ཧ་པ་ཏི་མྷི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཙ་ར བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི, སཱ་ཝ ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨ་ཧོ་སི.

༡. ཨ་ར་ཧཱ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཏཱ་པ་དཱ་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨོ་གྒ་ཡ྄ཧཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མུ་དྡནྟི ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡཱ་ཡ སཾ སུ་ཊྛུ ད་སྶེ་ཏ་བྦ་ཏོ ས་མུ་དྡོ, ཨ་ཐ ཝཱ སཾ སུ་ཊྛུ ཨུ་དི་ཡ་ཏི ཁོ་བྷི་ཡ་ཏི པ་སོ་དྷི་ཡ་ཏི གྷོ་ས་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ལུ་ལི༹་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མུ་དྡོ, མ་ཧ་ནྟོ ཙ སོ ས་མུ་དྡོ ཙཱ་ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ, ཏཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ. ཨོ་གྒ་ཡ྄ཧཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ, སཱ་མྱ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. བྷ་ཝ་ནཾ མེ སུ་མཱ་པི་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ བྷ་ཝ་ནྟི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི ནི་ཝ་ས་ནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི བྷ་ཝ་ནཾ, མ་ཡ྄ཧཾ ཏཾ བྷ་ཝ་ནཾ ཏཾ ཝི་མཱ་ནཾ ཏཾ པཱ་སཱ་དཾ པ་ཉྩ་པཱ་ཀཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ་ཧི སཾ སུ་ཊྛུ མཱ་པི་ཏཾ ན་ག་རཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལེ་ན སུ་ཊྛུ ནི་མྨི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སུ་ནི་མྨི་ཏཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱིཏི སུ་མ་ཧ་ནྟཱ ཧུ་ཏྭཱ བྷཱུ་ཏཱ ཨི་ཏཱ ག་ཏཱ པ་ཝ་ཏྟཱ ཁ་ཎི་ཏཱ ཀ་ཏཱ་ཏི པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི, མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པ་པུ་པྥ་པུ་ལི་ན་ཏི་ཏྠ་མ་དྷུ་རོ་ད་ཀཱ་དཱི་ཧི སུ་ཊྛུ ནི་བྦ་ཏྟཱ ནི་མྨི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀཱུ་པ་ཀཱུ་ཛི་ཏཱཏི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ཀ་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཧཾ་སཱ་དཱི་ཧི ཀཱུ་ཛི་ཏཱ གྷོ་སི་ཏཱ ནཱ་དི་ཏཱ སཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨི་ཏོ པ་རཾ ན་དཱི་ཝ་ན་དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་ད་པཱ་ད་པ་པ་ཀྑཱི་ནཾ ཝ་ཎྞ་ཉྩ སུ་མེ་དྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ད་སྶ་ན་ཉྩ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ སུ་མེ་དྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དཱ་ན་ཀྐ་མ་ཉྩ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ.

ལོ་ཀཱ་ཧུ་ཏི་པ་ཊི་གྒ་ཧནྟི ཨེ་ཏྠ ལོ་ཀེ ཨཱ་ཧུ་ཏི ལོ་ཀཱ་ཧུ་ཏི, ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨཱ་ཧུ་ཏིཾ པཱུ་ཛཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ལོ་ཀཱ་ཧུ་ཏི་པ་ཊི་གྒ་ཧཾ, སུ་མེ་དྷཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་དཱ་ན་ཉྩ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཉྩ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝཱ་ཏི.

ཡ་ས་ཏྠེ་ར་ཨ་པ་དཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.