༡༡. ད་སུ་ཏྟ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༠. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ད་སུ་ཏྟ་ར་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཨཱ་ཝུ་སོ བྷི་ཀྑ་ཝེཏི སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ལ་པ་ན་མེ་ཏཾ. བུ་དྡྷཱ ཧི པ་རི་སཾ ཨཱ་མ་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱ ‘བྷི་ཀྑ་ཝེ’ཏི ཝ་ད་ནྟི. སཱ་ཝ་ཀཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱ་ཏི ས་ཏྠུ ཨཱ་ལ་པ་ནེ་ན ཨ་ནཱ་ལ་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི ཨཱ་ལ་པ་ནྟི. ཏེ བྷི་ཀྑཱུཏི ཏེ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ བྷི་ཀྑཱུ. ཀེ པ་ན ཏེ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི? ཨ་ནི་བ་དྡྷ་ཝཱ་སཱ དི་སཱ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ. བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ དྭེ ཝཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ས་ནྣི་པ་ཏ་ནྟི – ཨུ་པ་ཀ་ཊྛ་ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཙ པ་ཝཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཙ. ཨུ་པ་ཀ་ཊྛ་ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ད་ས་པི ཝཱི་ས་ཏི་པི ཏིཾ་ས་མྤི ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི པ་ཉྙཱ་ས་མྤི བྷི་ཀྑཱུ ཝ་གྒཱ ཝ་གྒཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ཝི་ཙ་ར་ཐཱ་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ ཏེ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏ་མྷ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ནོ དེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙ་ནྟི.
ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ ཙ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨ་སུ་བྷ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ དེ་ཏི. དོ་ས་ཙ་རི་ཏ་སྶ མེ་ཏྟཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨུ་དྡེ་སོ པ་རི་པུ་ཙྪཱ – ‘ཀཱ་ལེ་ན དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ, ཀཱ་ལེ་ན དྷ་མྨ་སཱ་ཀ་ཙྪཱ, ཨི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ས་པྤཱ་ཡ’ནྟི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ དེ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏ་སྶ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟེ བུ་དྡྷ་སུ་བོ་དྷིཾ དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཾ ས་ངྒྷ་སུ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་ཉྩ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. ཉཱ་ཎ་ཙ་རི་ཏ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟེ ག་མྦྷཱི་རེ སུ་ཏྟ་ནྟེ ཀ་ཐེ་ཏི. ཏེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཙེ ས་པྤཱ་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ནྟི. ནོ ཙེ ཧོ་ཏི, ས་པྤཱ་ཡཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟཱ ཏེ་མཱ་སི་ཀཾ པ་ཊི་པ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་པི ཧོ་ནྟི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ་པི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ་པི ཨ་ར་ཧ་ནྟོ་པི.
ཏ་ཏོ ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྟོ…པེ… ཨ་ཧཾ ཨ་གྒ་ཕ་ལཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ’’ནྟི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཏི, ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཐ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པ་ལོ་ཀེ་མ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༢). ཨ་ཐ ནེ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ ད་སྶ་ནེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. ‘‘སེ་ཝ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ; བྷ་ཛ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ. པ་ཎྜི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་གྒཱ་ཧ་ཀཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་ནེ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨཱ་པཱ་དེ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ. སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ ཝི་ནེ་ཏི, མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠེ’’ཏི (མ. ནི. ༣.༣༧༡).
ཏ་དཱ་པི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟོ ‘‘ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ སཱ་ཝ་ཀ་ཝི་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨ་དྡ་ས. སཱ་ཝ་ཀ་ཝི་ནེ་ཡྻཱ ནཱ་མ ཡེ བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ བུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་མྤི. བུ་དྡྷ་ཝི་ནེ་ཡྻཱ པ་ན སཱ་ཝ་ཀཱ བོ་དྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. སཱ་ཝ་ཀ་ཝི་ནེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝཾ པ་ན ཨེ་ཏེ་སཾ ཉ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དེ་ས་ནཱ་ཡ བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶཱ་ཏི དི་སྭཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་སི. ཐེ་རོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ པུ་ཙྪི ‘‘ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, ག་ཏ་མྷ ས་ཏྠཱ་རཱ པ་ན ཨ་མྷེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སི་ཏཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ཐེ་རོ ‘‘ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ མ་ཡ྄ཧཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ནྟི, ཀཱི་དི་སཱི ནུ ཁོ ཏེ་སཾ དེ་ས་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ‘‘ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ས་མ་གྒཱ་རཱ་མཱ, སཱ་མ་གྒི་ར་ས་སྶ དཱི་པི་ཀཱ ནེ་སཾ དེ་ས་ནཱ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ད་སུ་ཏྟ་རཾ པ་ཝ་ཀྑཱ་མཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ད་ས་དྷཱ མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ་ཏི ད་སུ་ཏྟ་རོ, ཨེ་ཀ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ད་ས་ཀཱ ག་ཏོ་ཏི་པི ད་སུ་ཏྟ་རོ, ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་བྦེ ད་ས ད་ས པ་ཉྷཱ ཝི་སེ་སི་ཏཱ་ཏི་པི ད་སུ་ཏྟ་རོ, ཏཾ ད་སུ་ཏྟ་རཾ. པ་ཝ་ཀྑཱ་མཱིཏི ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི. དྷ་མྨནྟི སུ་ཏྟཾ. ནི་བྦཱ་ན་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ. དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ས་ཀ་ལ་སྶ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ས་བྦ་ག་ནྠ་པྤ་མོ་ཙ་ནནྟི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦ་ག་ནྠཱ་ནཾ པ་མོ་ཙ་ནཾ.
ཨི་ཏི ཐེ་རོ དེ་ས་ནཾ ཨུ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏ་ཏྠ པེ་མཾ ཛ་ནེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏ་བྦཾ དྷཱ་རེ་ཏ་བྦཾ ཝཱ་ཙེ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་དེ་ཧི ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི, ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནོ ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་གྒོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ སུ་ཏྟཱ་ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝི་ཡ.
ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༡. (ཀ) ཏ་ཏྠ བ་ཧུ་ཀཱ་རོཏི བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རོ.
(ཁ) བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏ་བྦོ.
(ག) པ་རི་ཉྙེ་ཡྻོཏི ཏཱི་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཧི པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ.
(གྷ) པ་ཧཱ་ཏ་བྦོཏི པ་ཧཱ་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཛ་ཧི་ཏ་བྦོ.
(ང) ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡོཏི ཨ་པཱ་ཡ་གཱ་མི་པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀོ.
(ཙ) ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡོཏི ཝི་སེ་ས་གཱ་མི་ཝི་སེ་སཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཀོ.
(ཚ) དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷོཏི དུ་པྤ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་རོ.
(ཛ) ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦོཏི ནི་པྥཱ་དེ་ཏ་བྦོ.
(ཛྷ) ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻོཏི ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ.
(ཉ) ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦོཏི པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀཱ་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ མཱ་ཏི་ཀཱ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ད་ཀྑོ ཝེ་ལུ༹་ཀཱ་རོ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཝེ་ལུ༹ཾ ཚེ་ཏྭཱ ནི་གྒ་ཎྛིཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ས་དྷཱ ཁ་ཎྜེ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཁ་ཎྜཾ ཧཱི་རཾ ཧཱི་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཕཱ་ལེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་པྤཱ་ཡཾ དེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ད་ས་དྷཱ མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨེ་ཀེ་ཀ་པ་དཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ‘‘ཀ་ཏ་མོ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ བ་ཧུ་ཀཱ་རོ, ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ་ཏི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དེ་ས་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ.
ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ས་བྦ་ཏྠ་ཀཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཾ ཨ་པྤ་མཱ་དཾ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་པྤ་མཱ་དོ ནཱ་མ སཱི་ལ་པཱུ་ར་ཎེ, ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རེ, བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ, ཛཱ་ག་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གེ, ས་ཏྟ་སུ ས་དྡྷ་མྨེ་སུ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པ་ནེ, ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་དཱི་སུ, སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དི་པ་ཉྩ་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ, ཋཱ་ནཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ, མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ, ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩེ་སུ, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ, བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡེ་སུ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཝི་ཛྫཱ་སཱུ་ཏི ས་བྦེ་སུ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཊྛེ་ན ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རོ.
ཏེ་ནེ་ཝ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཨ་པ་དཱ ཝཱ…པེ… ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏེ་སཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡེ ཀེ་ཙི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ་ཏེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ས་མོ་ས་ར་ཎཱ, ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་གྒ་མ་ཀྑཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ༥.༡༣༩) ན་ཡེ་ན ཧ་ཏྠི་པ་དཱ་དཱི་ཧི ཨོ་པ་མྨེ་ཧི ཨོ་པ་མེ་ནྟོ སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝ་གྒེ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཐོ་མེ་ཏི. ཏཾ ས་བྦཾ ཨེ་ཀ་པ་དེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུ་ཏི ཨཱ་ཧ. དྷ་མྨ་པ་དེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝ་གྒེ་ནཱ་པི་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་སོ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ནཱ་པི དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ –
(ཀ) ཨ་སོ་ཀ་རཱ་ཛཱ ཧི ནི་གྲོ་དྷ་སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཨ་མ་ཏ་པ་ད’’ནྟི གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ ‘‘ཏི་ཊྛ, ཏཱ་ཏ, མ་ཡ྄ཧཾ ཏ་ཡཱ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི སཱ་མ་ཎེ་རེ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཝི་ཧཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཀཱ་རེ་སི. ཨི་ཏི ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏཱ ཏཱི་ཧི པི་ཊ་ཀེ་ཧི དཱི་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ. ཡཾ་ཀི་ཉྩི སུ་ཏྟཾ ཝཱ གཱ་ཐཾ ཝཱ ཨ་པྤ་མཱ་ད་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟོ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ར་སི, ཨ་ཏི་ཏྠེ་ན པ་ཀྑ་ནྡོ’’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་སྶེ་ཝེ་ཏྠ ཐཱ་མོ ཙ བ་ལ་ཉྩ པ་མཱ་ཎཾ.
(ཁ) ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏཱིཏི ཨཱ་ནཱ་པཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རོ ཙ་ཏུ་དྷཱ་ཏུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ད་ས ཨ་སུ་བྷཱ ན་ཝ སི་ཝ་ཐི་ཀཱ ཙུ་ཎྞི་ཀ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཀེ་སཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏྟཱ་རི རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སཱ་ཏ་ས་ཧ་ག་ཏཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏྠ སཱ་ཏ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཧོ་ཏི སུ་ཁ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
(ག) སཱ་ས་ཝོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡོཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ན་ཉྩ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ. ཨི་ཏི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨ་མེ་ཝ ནི་ཡ་མེ་ཏི.
(གྷ) ཨ་སྨི་མཱ་ནོཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་སྨཱི་ཏི མཱ་ནོ.
(ང) ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོཏི ཨ་ནི་ཙྩེ ནི་ཙྩ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ ཨུ་པྤ་ཐ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ.
(ཙ) ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
(ཚ) ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀོ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷཱིཏི ཨ་ཉྙ་ཏྠ མ་གྒཱ་ན་ནྟ་རཾ ཕ་ལཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀོ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷི ནཱ་མ. ཨི་དྷ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ན་ནྟ་རོ མ་གྒོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཕ་ལ་དཱ་ཡ་ཀ་ཏྟཱ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀོ ཙེ་ཏོ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.
(ཛ) ཨ་ཀུ་པྤཾ ཉཱ་ཎནྟི ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ ཨ་ཀུ་པྤ་ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ. ཨི་དྷ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
(ཛྷ) ཨཱ་ཧཱ་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ. ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོཏི ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨོ ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻོ.
(ཉ) ཨ་ཀུ་པྤཱ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི.
ཨི་མ་སྨིཾ ཝཱ་རེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ. པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦེ་ཧི པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ. དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦོཏི ཕ་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, མ་གྒོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་དེ ལ་བྦྷ་ཏི. ཕ་ལཾ པ་ན ཨ་ནེ་ཀེ་སུ་པི ལ་བྦྷ་ཏི་ཡེ་ཝ.
བྷཱུ་ཏཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ. ཏ་ཙྪཱཏི ཡཱ་ཐཱ་ཝཱ. ཏ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ. ཨ་ཝི་ཏ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ ན ཏ་ཐཱ ན ཧོ་ནྟི. ཨ་ན་ཉྙ་ཐཱཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ. ས་མྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ ཉཱ་ཏཱ ཝི་དི་ཏཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ. ཨི་མི་ནཱ ཐེ་རོ ‘‘ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ, ཨ་ཧཾ པ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙོ ལེ་ཁ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ས་དི་སོ’’ཏི ཛི་ན་སུ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨོ་ཀ་པྤ་ནཾ ཛ་ནེ་སི.
ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དྭེ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༢. (ཀ) ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་ཀཱ་རཱཏི ཨི་མེ དྭེ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ དྷ་མྨཱ སཱི་ལ་པཱུ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་པྤ་མཱ་དོ ཝི་ཡ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཧི་ཏཱ་ཝ་ཧཱ.
(ཁ) ས་མ་ཐོ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙཱཏི ཨི་མེ དྭེ ས་ངྒཱི་ཏི་སུ་ཏྟེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨི་མ་སྨིཾ ད་སུ་ཏྟ་ར་སུ་ཏྟེ པུ་བྦ་བྷཱ་གཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
(ཚ) ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱཏི ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཧེ་ཏུ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཙ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡ, ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ. ཏ་ཐཱ དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ སཾ་ཀི་ལེ་སཱ་ཡ; སོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏཱ ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ. ཏ་ཐཱ ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི; ཏཱི་ཎི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཡོ་གཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝི་སཾ་ཡོ་གཱ. པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི. ཚ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཚ གཱ་ར་ཝཱ. ས་ཏྟ ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ ས་ཏྟ ས་དྡྷ་མྨཱ. ཨ་ཊྛ ཀུ་སཱི་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཨ་ཊྛ ཨཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ན་ཝ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ན་ཝ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་པྤ་ཊི་ཝི་ན་ཡཱ. ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ ད་ས ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་བྷེ་དཱ ཨི་མེ དྭེ དྷ་མྨཱ དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
(ཛྷ) ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏཱུཏི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀ་ཏཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷཱ་ཏཱུ་ཏི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་ཀ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ.
(ཉ) ཝི་ཛྫཱ ཙ ཝི་མུ་ཏྟི ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཛྫཱཏི ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ. ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ.
ཨི་མ་སྨིཾ ཝཱ་རེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཀ་ཀ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ, ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦ་པ་དེ པ་ན མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ, ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦ་པ་དེ ཕ་ལཾ.
དྭེ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏ་ཡོ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༣. (ཚ) ཀཱ་མཱ་ན་མེ་ཏཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་དི་དཾ ནེ་ཀྑ་མྨནྟི ཨེ་ཏྠ ནེ་ཀྑ་མྨནྟི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. སོ ཧི ས་བྦ་སོ ཀཱ་མཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ. རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཡ་དི་དཾ ཨཱ་རུ་པྤནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་རུ་པྤེ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ. པུ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏོ ས་བྦ་སོ རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ནཱ་མ. ནི་རོ་དྷོ ཏ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎནྟི ཨི་དྷ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ་ན ཧི ནི་བྦཱ་ནེ དི་ཊྛེ པུ་ན ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་ངྑ་ཏ་ནི་རོ་དྷ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
(ཛ) ཨ་ཏཱི་ཏཾ་སེ ཉཱ་ཎནྟི ཨ་ཏཱི་ཏཾ་སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཉཱ་ཎཾ ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨི་མ་སྨི་མྤི ཝཱ་རེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀ་ཀ་ས་དི་སཱ་ཝ. དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་པ་དེ པ་ན མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ, ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦེ ཕ་ལཾ.
ཏ་ཡོ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཙ་ཏྟཱ་རོ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༤. (ཀ) ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཀྐཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ་ཀྐཾ ནཱ་མ དཱ་རུ་ཙ་ཀྐཾ, ར་ཏ་ན་ཙ་ཀྐཾ, དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཙ་ཀྐཾ, ས་མྤ་ཏྟི་ཙ་ཀྐ་ནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡཾ པ་ནི་དཾ ས་མྨ, ར་ཐ་ཀཱ་ར, ཙ་ཀྐཾ ཚ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ནི་ཊྛི་ཏཾ, ཚཱ་ར་ཏྟཱུ་ནེ་ཧཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༡༥) ཨི་དཾ དཱ་རུ་ཙ་ཀྐཾ. ‘‘པི་ཏ་རཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཙ་ཀྐཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༣༢) ཨི་དཾ ར་ཏ་ན་ཙ་ཀྐཾ. ‘‘པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཙ་ཀྐ’’ནྟི (མ. ནི. ༢.༣༩༩) ཨི་དཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ. ‘‘ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐཾ ན་ཝ་དྭཱ་ར’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༢༩) ཨི་དཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཙ་ཀྐཾ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྐཱ་ནི, ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༣༡) ཨི་དཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཙ་ཀྐཾ. ཨི་དྷཱ་པི ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ.
པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་ས་ཝཱ་སོཏི ཡ་ཏྠ ཙ་ཏ་སྶོ པ་རི་སཱ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ དེ་སེ ཝཱ་སོ. ས་པྤུ་རི་སཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡོཏི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡ་ནཾ སེ་ཝ་ནཾ བྷ་ཛ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ས་མྨཱ་པ་ཎི་དྷཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྨཱ ཋ་པ་ནཾ, ས་ཙེ པ་ན པུ་བྦེ ཨ་སྶ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏཱ་ནི པ་ཧཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་དཱི་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ནཾ. པུ་བྦེ ཙ ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་ཏཱཏི པུ་བྦེ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ. ཨི་ད་མེ་ཝེ་ཏྠ པ་མཱ་ཎཾ. ཡེ་ན ཧི ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་དེ་ཝ ཀུ་ས་ལཾ ཏཾ པུ་རི་སཾ པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་སེ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ས་པྤུ་རི་སེ བྷ་ཛཱ་པེ་སི. སོ ཨེ་ཝ ཙ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྨཱ ཋ་པེ་ཏི. ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་ཧཱ་རེ་སུ པ་ཋ་མོ ལོ་ཀི་ཡོ་ཝ. སེ་སཱ པ་ན ཏ་ཡོ ས་ངྒཱི་ཏི་སུ་ཏྟེ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨི་དྷ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ལོ་ཀི་ཡཱ.
(ཙ) ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གཱད་ཡོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
(ཚ) ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡཱདཱི་སུ པ་ཋ་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ལཱ་བྷཱི ཀཱ་མ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཧཱ་ན་བྷཱ་གི་ཡོ ས་མཱ་དྷི. ཏ་ད་ནུ་དྷ་མྨ་ཏཱ ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི ཋི་ཏི་བྷཱ་གི་ཡོ ས་མཱ་དྷི. ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡོ ས་མཱ་དྷི. ནི་བྦི་དཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ས་ཉྙཱ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི ཝི་རཱ་གཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏོ ནི་བྦེ་དྷ་བྷཱ་གི་ཡོ ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ པ་ན་སྶ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཝ.
ཨི་མ་སྨི་མྤི ཝཱ་རེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཀ་ཀ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་དེ པ་ནེ་ཏྠ མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦ་པ་དེ ཕ་ལཾ.
ཙ་ཏྟཱ་རོ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
པ་ཉྩ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༥. (ཁ) པཱི་ཏི་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ་དཱི་སུ པཱི་ཏིཾ ཕ་ར་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི དྭཱི་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ པཱི་ཏི་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ ནཱ་མ. སུ་ཁཾ ཕ་ར་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཏཱི་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ སུ་ཁ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ ནཱ་མ. པ་རེ་སཾ ཙེ་ཏོ ཕ་ར་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་པ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ ནཱ་མ. ཨཱ་ལོ་ཀ་ཕ་ར་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་པ་ཉྙཱ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ ནཱ་མ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘དྭཱི་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ པཱི་ཏི་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ, ཏཱི་སུ ཛྷཱ་ནེ་སུ པ་ཉྙཱ སུ་ཁ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ. པ་ར་ཙི་ཏྟེ པ་ཉྙཱ ཙེ་ཏོ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ. ཏ་མྷཱ ཏ་མྷཱ ས་མཱ་དྷི་མྷཱ ཝུ་ཊྛི་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ནི་མི་ཏྟ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༨༠༤).
ཏ་ཏྠ པཱི་ཏི་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ སུ་ཁ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ དྭེ པཱ་དཱ ཝི་ཡ. ཙེ་ཏོ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཕ་ར་ཎ་ཏཱ དྭེ ཧ་ཏྠཱ ཝི་ཡ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཀཱ་ཡོ ཝི་ཡ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ སཱི་སཾ ཝི་ཡ. ཨི་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀཾ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷིཾ ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ས་མྤ་ནྣཾ པུ་རི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི.
(ཛ) ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁོ ཙེ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. སོ ཧི ཨ་པྤི་ཏ་པྤི་ཏ་ཀྑ་ཎེ སུ་ཁ་ཏྟཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁོ. པུ་རི་མོ པུ་རི་མོ པ་ཙྪི་མ་སྶ པ་ཙྪི་མ་སྶ ས་མཱ་དྷི་སུ་ཁ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ.
ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡོ. ཀཱ་མཱ་མི་ས་ཝ་ཊྚཱ་མི་ས་ལོ་ཀཱ་མི་སཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ནི་རཱ་མི་སོ. བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི མ་ཧཱ་པུ་རི་སེ་ཧི སེ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཀཱ་པུ་རི་ས་སེ་ཝི་ཏོ. ཨ་ངྒ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐ་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ས་ནྟོ. ཨ་ཏ་པྤ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན པ་ཎཱི་ཏོ. ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ལ་དྡྷོ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷཱི་ཏི ཧི ཨི་དཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ. པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཀི་ལེ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏཱ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ལ་དྡྷོ. ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཝཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝཱ་དྷི་ག་ཏོ. ཨ་པྤ་གུ་ཎ་སཱ་ས་ཝ་ས་མཱ་དྷི ཝི་ཡ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ ནི་གྒ་ཡ྄ཧ ཀི་ལེ་སེ ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ན་ས་ས་ངྑཱ་ར་ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་ཝཱ་རི་ཏ་ག་ཏོ. ཏ་ཉྩ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཏ་ཏོ ཝཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པ་ཏྟ་ཏྟཱ. ས་ཏོ་ཝ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི ས་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ས་ཏོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི ས་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡ་དེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁོ ཙེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏི་ཉྩ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ ཨེ་ཀ་མ་ངྒཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ཨེ་ཝ་མི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎེ་ཧི ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི ‘‘པ་ཉྩ་ཉཱ་ཎི་ཀོ ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ.
ཨི་མ་སྨིཾ ཝཱ་རེ ཝི་སེ་ས་བྷཱ་གི་ཡ་པ་དེ མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦ་པ་དེ ཕ་ལཾ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ཚ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༦. ཚ་ཀྐེ་སུ ས་བྦཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་པ་དེ པ་ནེ་ཏྠ མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་སཾ.
ས་ཏྟ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༧. (ཉ) ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ སུ་དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན སུ་དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. ཀཱ་མཱཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མཱ ཙ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཱ ཙ, དྭེ་པི ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཊྛེ་ན ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ ཝི་ཡ སུ་དི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་ནྣནྟི ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣཾ. པོ་ཎཾ པ་བྦྷཱ་རནྟི ནི་ནྣ་སྶེ་ཏཾ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. བྱ་ནྟཱི་བྷཱུ་ཏནྟི ནི་ཡ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ. ནི་ཏྟ་ཎྷ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ཏོ? ས་བྦ་སོ ཨཱ་ས་ཝ་ཊྛཱ་ནཱི་ཡེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྷ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་པ་དེ མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ཨ་ཊྛ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༨. (ཀ) ཨཱ་དི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་སྶ མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཏ་རུ་ཎ་ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ཡ. ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་སྶ ཝཱ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་ཉྙཱ་ཡ. ཏི་བྦནྟི བ་ལ་ཝཾ. ཧི་རོ་ཏྟ་པྤནྟི ཧི་རཱི ཙ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ཉྩ. པེ་མནྟི གེ་ཧ་སྶི་ཏ་པེ་མཾ. གཱ་ར་ཝོཏི ག་རུ་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཉྷི ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཀི་ལེ་སཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ ལ་བྷ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རོ པ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.
(ཚ) ཨ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཡ་སྨཱ པེ་ཏཱ ཨ་སུ་རཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་ཧ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཝི་ཝཱ་ཧ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
(ཛ) ཨ་པྤི་ཙྪ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡ་ཨ་པྤི་ཙྪོ, ཨ་དྷི་ག་མ་ཨ་པྤི་ཙྪོ, པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་པྤི་ཙྪོ, དྷུ་ཏ་ངྒ་ཨ་པྤི་ཙྪོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡ་ཨ་པྤི་ཙྪོ བ་ཧུཾ དེ་ནྟེ ཨ་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨ་པྤཾ དེ་ནྟེ ཨ་པྤ་ཏ་རཾ ཝཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ན ཝཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་གཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི. ཨ་དྷི་ག་མ་ཨ་པྤི་ཙྪོ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཀ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་ག་མཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན དེ་ཏི. པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་པྤི་ཙྪོ ཏེ་པི་ཊ་ཀོ་པི ས་མཱ་ནོ ན བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི སཱ་ཀེ་ཏ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. དྷུ་ཏ་ངྒ་ཨ་པྤི་ཙྪོ དྷུ་ཏ་ངྒ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན དེ་ཏི དྭེ་བྷཱ་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རེ་སུ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ. ཝ་ཏྠུ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟ་གུ་ཎ་ནི་གཱུ་ཧ་ནེ་ན ཙ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ཙ ཨ་པྤི་ཙྪ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨ་ཡཾ ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ནོ མ་ཧི་ཙྪ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ས་ནྟུ་ཊྛ་སྶཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཏཱི་ཧི ས་ནྟོ་སེ་ཧི ས་ནྟུ་ཊྛ་སྶ. པ་ཝི་ཝི་ཏྟ་སྶཱཏི ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀེ་ཧི ཝི་ཝི་ཏྟ་སྶ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ཨཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝོ. ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟེ་ན པ་ན ཀ་མྨཾ ན ནི་པྥ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ. ས་མཱ་པ་ཏྟི་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཀ་མྨཾ ན ནི་པྥ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་བྷི་ར་ཏཱ་ནཾ. ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་མ་ཝོ་དཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ ནི་རུ་པ་དྷཱི་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝི་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཱ་ན’’ནྟི (མ་ཧཱ་ནི. ༤༩).
ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་སྶཱཏི ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཙ ར་ཏ་སྶ. ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶཱཏི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ. ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ས་ཏི་སྶཱཏི ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ས་ཏི་སྶ. ས་མཱ་ཧི་ཏ་སྶཱཏི ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟ་སྶ. པ་ཉྙ་ཝ་ཏོཏི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ. ནི་པྤ་པ་ཉྩ་སྶཱཏི ཝི་ག་ཏ་མཱ་ན་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་པ་པ་ཉྩ་སྶ.
ཨི་དྷ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་པ་དེ མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ན་ཝ་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༥༩. (ཁ) སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷཱིཏི ཝི་སུ་དྡྷིཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཾ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. པཱ་རི་སུ་དྡྷི་པ་དྷཱ་ནི་ཡ་ངྒནྟི པ་རི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་སྶ པ་དྷཱ་ན་ངྒཾ. ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཊྛ པ་གུ་ཎ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. དི་ཊྛི་ཝི་སུ་དྡྷཱིཏི ས་པ་ཙྩ་ཡ་ནཱ་མ་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ. ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་ཝི་སུ་དྡྷཱིཏི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཉཱ་ཎཾ. ཨ་དྡྷ་ཏྟ་ཡེ་པི ཧི པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི པ་སྶ་ཏོ ཀ་ངྑཾ ཝི་ཏ་ར་ཏི. མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷཱིཏི ཨོ་བྷཱ་སཱ་ད་ཡོ ན མ་གྒོ, ཝཱི་ཐི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ མ་གྒོ་ཏི ཨེ་ཝཾ མ་གྒཱ་མ་གྒེ ཉཱ་ཎཾ. པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷཱིཏི ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨི་དྷ ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷཱིཏི ར་ཐ་ཝི་ནཱི་ཏེ མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ, ཨི་དྷ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ཨེ་ཏཱ པ་ན ས་ཏྟ་པི ཝི་སུ་དྡྷི་ཡོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཀ་ཐི་ཏཱ. པ་ཉྙཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ. ཝི་མུ་ཏྟི་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡེ་ཝ.
(ཚ) དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཕ་སྶ་ནཱ་ན་ཏྟནྟི ཙ་ཀྑཱ་དི་དྷཱ་ཏུ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དི་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཕ་སྶ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དི་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ. ཝེ་ད་ནཱ་ནཱ་ན་ཏྟནྟི ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ་དི་ཝེ་ད་ནཱ་ནཱ་ན་ཏྟཾ. ས་ཉྙཱ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་དི་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ. ས་ངྐ་པྤ་ནཱ་ན་ཏྟནྟི ཀཱ་མ་ས་ངྐ་པྤཱ་དི་ནཱ་ན་ཏྟཾ. ས་ངྐ་པྤ་ནཱ་ན་ཏྟཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཚ་ནྡ་ནཱ་ན་ཏྟནྟི ས་ངྐ་པྤ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ རཱུ་པེ ཚ་ནྡོ ས་དྡེ ཚ་ནྡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཚ་ནྡ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ནཱ་ན་ཏྟནྟི ཚ་ནྡ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ རཱུ་པ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ས་དྡ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ནཱ་ན་ཏྟནྟི པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ རཱུ་པ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་དི་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ལཱ་བྷ་ནཱ་ན་ཏྟནྟི པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་ནཱ་ན་ཏྟ་ཏཱ་ཡ རཱུ་པ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་དི་ནཱ་ན་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
(ཛ) ས་ཉྙཱ་སུ མ་ར་ཎ་ས་ཉྙཱཏི མ་ར་ཎཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ ས་ཉྙཱ. ཨཱ་ཧཱ་རེ་པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ས་ཉྙཱཏི ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ. ས་བྦ་ལོ་ཀེ་ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱཏི ས་བྦ་སྨིཾ ཝ་ཊྚེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཉྙཱ. སེ་སཱ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ཨེ་ཝ. ཨི་དྷ བ་ཧུ་ཀཱ་ར་པ་དེ མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ད་ས་དྷ་མྨ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦༠. (ཛྷ) ནི་ཛྫ་ར་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི ནི་ཛྫ་ར་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ་པི ནི་ཛྫི་ཎྞཱ ཨེ་ཝ པ་ཧཱི་ནཱ. ཀ་སྨཱ པུ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཧི ཀི་ཉྩཱ་པི ཛི་ཎྞཱ, ན པ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, མ་གྒོ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཏི, ན པུ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏུཾ དེ་ཏི. ཏ་སྨཱ པུ་ན ག་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་པ་དེ་སུ ན་ཡོ ནེ་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི? སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ཊྛེ་ན ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, པ་གྒ་ཧ་ཊྛེ་ན ཝཱི་རི་ཡི་ནྡྲི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཊྛེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནྡྲི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན པ་ཉྙི་ནྡྲི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི, ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཊྛེ་ན མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ན་ཊྛེ་ན སོ་མ་ན་སྶི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཝ་ཏྟ་ས་ནྟ་ཏི་ཨ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏི…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ཊྛེ་ན ས་དྡྷི་ནྡྲི་ཡཾ, པ་ཝ་ཏྟ་ས་ནྟ་ཏི་ཨ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ པ་རི་པཱུ་རེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཕ་ལེ་སུ ཨ་ཊྛ ཨ་ཊྛ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི དྷ་མྨཱ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨི་དྷ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་པ་དེ མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ པ་ཉྷཱ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏ་བྦཱ. ད་ས་ཀེ ས་ཏཾ པ་ཉྷཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨེ་ཀ་ཀེ ཙ ན་ཝ་ཀེ ཙ ས་ཏཾ, དུ་ཀེ ཙ ཨ་ཊྛ་ཀེ ཙ ས་ཏཾ, ཏི་ཀེ ཙ ས་ཏྟ་ཀེ ཙ ས་ཏཾ, ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཙ ཚ་ཀྐེ ཙ ས་ཏཾ, པ་ཉྩ་ཀེ པ་ཉྙཱ་སཱ་ཏི ཨ་ཌྜྷ་ཚ་ཊྛཱ་ནི པ་ཉྷ་ས་ཏཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
‘‘ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ’’ནྟི སཱ་དྷུ, སཱ་དྷཱུ་ཏི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟཱ སི་ར་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ. ཏཱ་ཡ ཙ པ་ན ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ་ཡ ཨི་མ་མེ་ཝ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་མཱ་ནཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་པི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་གྒ་ཕ་ལེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སཱུ་ཏི.
སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ད་སུ་ཏྟ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.