༤. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀུ་སཱ་ཝ་ཏཱི་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་པུ་བྦ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀཱ ཨི་ཊྛ་ཀཱ སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ, ཨེ་ཀཱ རཱུ་པི་ཡ་མ་ཡཱ, ཨེ་ཀཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཡཱ, ཨེ་ཀཱ ཕ་ལི་ཀ་མ་ཡཱ, ཨེ་ཀཱ ལོ་ཧི་ཏ་ངྐ་མ་ཡཱ, ཨེ་ཀཱ མ་སཱ་ར་ག་ལླ་མ་ཡཱ, ཨེ་ཀཱ ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཱ, ཨ་ཡཾ པཱ་ཀཱ་རོ ས་བྦ་པཱ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཀེ པ་ན ཐེ་རཱ – ‘‘ན་ག་རཾ ནཱ་མ ཨ་ནྟོ ཋ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་བྦ་བཱ་ཧི་རོ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠོ, སེ་སཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནཱི་ཙཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཀེ – ‘‘བ་ཧི ཋ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་མོ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠོ, སེ་སཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནཱི་ཙཱ’’ཏི. ཨེ་ཀེ – ‘‘ཨ་ནྟོ ཙ བ་ཧི ཙ ཋ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ མ་ཛ྄ཛྷེ པཱ་ཀཱ་རོ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠོ, ཨ་ནྟོ ཙ བ་ཧི ཙ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ ཨ་ནུ་པུ་བྦ་ནཱི་ཙཱ’’ཏི.
ཨེ་སི་ཀཱཏི ཨེ་སི་ཀ་ཏྠ་མྦྷོ. ཏི་པོ་རི་ས་ངྒཱཏི ཨེ་ཀཾ པོ་རི་སཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཉྩ་ཧ་ཏྠཾ, ཏེ་ན ཏི་པོ་རི་ས་པ་རི་ཀྑེ་པཱ པ་ནྣ་ར་ས་ཧ་ཏྠ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེ པ་ན ཀ་ཐཾ ཋི་ཏཱ་ཏི? ན་ག་ར་སྶ བཱ་ཧི་ར་པ་སྶེ ཨེ་ཀེ་ཀཾ མ་ཧཱ་དྭཱ་ར་བཱ་ཧཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ཀོ, ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཁུ་དྡ་ཀ་དྭཱ་ར་བཱ་ཧཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ཀོ, མ་ཧཱ་དྭཱ་ར་ཁུ་དྡ་ཀ་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ་ཏི. ཏཱ་ལ་པ་ནྟཱི་སུ ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཱ་ནཾ ཏཱ་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡ་ནྟི པཱ་ཀཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, པ་ཎྞ་ཕ་ལེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏཱ པ་ན ཏཱ་ལ་པ་ནྟི་ཡོ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠཱ ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན, ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ཝཱ་ལུ་ཀེ ས་མ་ཏ་ལེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ པཱ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ ཨེ་ཀེ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ.
ཝ་གྒཱུཏི ཚེ་ཀོ སུ་ནྡ་རོ. ར་ཛ་ནཱི་ཡོཏི ར་ཉྫེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ. ཁ་མ་ནཱི་ཡོཏི དི་ཝ་ས་མྤི སུ་ཡྻ་མཱ་ནོ ཁ་མ་ཏེ་ཝ, ན བཱི་བྷ་ཙྪེ་ཏི. མ་ད་ནཱི་ཡོཏི མཱ་ན་མ་ད་པུ་རི་ས་མ་ད་ཛ་ན་ནོ. པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་སྶཱཏི ཨཱ་ཏ་ཏཾ ཝི་ཏ་ཏཾ ཨཱ་ཏ་ཏ་ཝི་ཏ་ཏཾ སུ་སི་རཾ གྷ་ན་ནྟི ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཏ་ཏཾ ནཱ་མ ཙ་མྨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་སུ བྷེ་རཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་ཏ་ལཾ ཏཱུ་རི་ཡཾ. ཝི་ཏ་ཏཾ ནཱ་མ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏ་ལཾ. ཨཱ་ཏ་ཏ་ཝི་ཏ་ཏཾ ནཱ་མ ས་བྦ་ཏོ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཾ. སུ་སི་རཾ ནཱ་མ ཝཾ་སཱ་དི. གྷ་ནཾ ནཱ་མ ས་མྨཱ་དི. སུ་ཝི་ནཱི་ཏ་སྶཱཏི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་སི་ཐི་ལ་ཀ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི སུ་མུ་ཙྪི་ཏ་སྶ. སུ་པྤ་ཊི་ཏཱ་ལི༹་ཏ་སྶཱཏི པ་མཱ་ཎེ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ སུ་ཊྛུ པ་ཊི་ཏཱ་ལི༹་ཏ་སྶ. སུ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ཏ་སྶཱཏི ཡེ ཝཱ་དི་ཏུཾ ཚེ་ཀཱ ཀུ་ས་ལཱ, ཏེ་ཧི ཝཱ་དི་ཏ་སྶ. དྷུ་ཏྟཱཏི ཨ་ཀྑ་དྷུ་ཏྟཱ,. སོ་ཎྜཱཏི སུ་རཱ་སོ་ཎྜཱ. ཏེ་ཡེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པཱ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན པི་པཱ་སཱ. པ་རི་ཙཱ་རེ་སུནྟི (དཱི. ནི. ༢.༡༣༢) ཧ་ཏྠཾ ཝཱ པཱ་དཾ ཝཱ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ན་ཙྩ་ནྟཱ ཀཱི་ལི༹ཾ་སུ.
ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༣. སཱི་སཾ ནྷཱ་ཏ་སྶཱཏི སཱི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ན་ཧཱ་ཏ་སྶ. ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀ་སྶཱཏི ས་མཱ་དི་ནྣ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒ་སྶ. ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་ག་ཏ་སྶཱཏི པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་སྶ ཨུ་པ་རི ག་ཏ་སྶ, སུ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་སྶ ཨུ་པ་རི་མ་ཧཱ་ཏ་ལེ སི་རི་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སཱི་ལཱ་ནི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟ་སྶ. ཏ་དཱ ཀི་ར རཱ་ཛཱ པཱ་ཏོ་ཝ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ཧི ག་ནྡྷོ་ད་ཀ་གྷ་ཊེ་ཧི སཱི་སཾ ན་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ སུ་དྡྷཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་སྶ སི་རི་ས་ཡ་ནེ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཏྟ་ནོ དཱ་ནཱ་དི་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ས་མུ་དཱ་ཡཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཡཾ ས་བྦ་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དྷ་མྨ་ཏཱ.
ཏེ་སཾ ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱི་ལ་མ་ཎི་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ས་དི་སཾ པཱ་ཙཱི་ན་ས་མུ་དྡ་ཛ་ལ་ཏ་ལཾ བྷི་ནྡ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ, ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་ངྐུ་རུ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ དི་བྦཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. ཏཾ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཏ་ཡི་དཾ དི་བྦཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ དི་བྦ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ས་ཧ་སྶཾ ཨ་སྶ ཨ་རཱ་ན་ནྟི ས་ཧ་སྶཱ་རཾ. ས་ཧ ནེ་མི་ཡཱ, ས་ཧ ནཱ་བྷི་ཡཱ ཙཱ་ཏི ས་ནེ་མི་ཀཾ ས་ནཱ་བྷི་ཀཾ. ས་བྦེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་རི་པུ་ཎྞ་ནྟི ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཾ.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྐ་ཉྩ ཏཾ ར་ཏི་ཛ་ན་ན་ཊྛེ་ན ར་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ. ཡཱ་ཡ པ་ན ཏཾ ནཱ་བྷི་ཡཱ ‘‘ས་ནཱ་བྷི་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, སཱ ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཡཱ ཧོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ན་སྶཱ སཱ་ར་ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཱ པ་ནཱ་ལི༹, ཡཱ་ཡ སུ་དྡྷ་སི་ནི་དྡྷ་ད་ནྟ་པ་ནྟི་ཡཱ ཧ་ས་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་དྡེ་ན ཝི་ཡ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལེ་ན, ཨུ་བྷོ་སུ་པི བཱ་ཧི་ར་ནྟེ་སུ ར་ཛ་ཏ་པ་ཊྚེ་ན ཀ་ཏ་པ་རི་ཀྑེ་པཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་སུ པ་ན་སྶ ནཱ་བྷི་པ་ནཱ་ལི༹་པ་རི་ཀྑེ་པ་པ་ཊྚེ་སུ ཡུ་ཏྟ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ་སུ པ་རི་ཙྪེ་ད་ལེ་ཁཱ སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨ་སྶ ནཱ་བྷི་ཡཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་ར་ཏཱ.
ཡེ་ཧི པ་ན ཏཾ – ‘‘ཨ་རེ་ཧི ས་ཧ་སྶཱ་ར’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏེ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཱ སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་ཡ པ་བྷཱ་ས་མྤ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ས་མྤི གྷ་ཊ་ཀ་མ་ཎི་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ལེ་ཁཱ་དཱི་ནི སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨ་རཱ་ནཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་ར་ཏཱ.
ཡཱ་ཡ པ་ན ཏཾ ནེ་མི་ཡཱ – ‘‘ས་ནེ་མི་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, སཱ བཱ་ལ་སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི་ཀ་ལཱ་པ་སི་རིཾ ཨ་ཝ་ཧ་ས་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ སུ་ར་ཏྟ་སུ་དྡྷ་སི་ནི་དྡྷ་པ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཡཱ ཧོ་ཏི. ས་ནྡྷཱི་སུ པ་ན་སྶཱ ས་ཉྫྷཱ་རཱ་ག་ས་སྶི་རི་ཀཱ ར་ཏྟ་ཛ་མྦུ་ན་ད་པ་ཊྚཱ ཝ་ཊྚ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ལེ་ཁཱ སུ་ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ནེ་མི་ཡཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་ར་ཏཱ.
ནེ་མི་མ་ཎྜ་ལ་པི་ཊྛི་ཡཾ པ་ན་སྶ ད་ས་ནྣཾ ད་ས་ནྣཾ ཨ་རཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ དྷ་མ་ན་ཝཾ་སོ ཝི་ཡ ཨ་ནྟོ སུ་སི་རོ ཚི་དྡ་མ་ཎྜ་ལ་ཁ་ཙི་ཏོ ཝཱ་ཏ་གཱ་ཧཱི པ་ཝཱ་ལ༹་ད་ཎྜོ ཧོ་ཏི, ཡ་སྶ ཝཱ་ཏེ་རི་ཏ་སྶ སུ་ཀུ་ས་ལ་ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ཏ་སྶ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ཡ ས་དྡོ ཝ་གྒུ ཙ ར་ཛ་ནཱི་ཡོ ཙ ཀ་མ་ནཱི་ཡོ ཙ མ་ད་ནཱི་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཁོ པ་ན པ་ཝཱ་ལ༹་ད་ཎྜ་སྶ ཨུ་པ་རི སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ས་མོ་ས་རི་ཏ་ཀུ་སུ་མ་དཱ་མཱ་ནཾ དྭེ པ་ནྟི་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མོ་ས་རི་ཏ་ཀུ་སུ་མ་དཱ་མ་པ་ནྟི་ས་ཏ་དྭ་ཡ་པ་རི་ཝཱ་ར་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་ས་ཏ་དྷཱ་རི་ནཱ པ་ཝཱ་ལ༹་ད་ཎྜ་ས་ཏེ་ན ས་མུ་པ་སོ་བྷི་ཏ་ནེ་མི་པ་རི་ཀྑེ་པ་སྶ དྭི་ནྣ་མྤི ནཱ་བྷི་པ་ནཱ་ལཱི༹་ནཾ ཨ་ནྟོ དྭེ སཱི་ཧ་མུ་ཁཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཡེ་ཧི ཏཱ་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་པྤ་མཱ་ཎཱ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་ཀི་ར་ཎ་ཀ་ལཱ་པ་ས་སྶི་རཱི་ཀཱ ཏ་རུ་ཎ་ར་ཝི་ས་མཱ་ན་ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་གེ་ཎྜུ་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ངྒཱ་ག་ཏི་སོ་བྷཾ ཨ་ཝ་ཧ་ས་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ དྭེ མུ་ཏྟ་ཀ་ལཱ་པཱ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟི. ཡེ་ཧི ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ས་མྤ་རི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ཧི ཏཱི་ཎི ཙ་ཀྐཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱ་ནི ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ནྟི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ས་བྦ་སོ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་ར་ཏཱ.
ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཾ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ སཱ་ཡ་མཱ་ས་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་ར་དྭཱ་རེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ་སུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པེ་སུ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཝཱི་ཐི་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་སུ ཀཱི་ལ༹་མཱ་ནེ དཱ་ར་ཀ་ཛ་ནེ ནཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩེ་ན ནཱ་ཏི་ནཱི་ཙེ་ན ཝ་ན་ས་ཎྜ་མ་ཏྠ་ཀཱ་ས་ནྣེ་ན ཨཱ་ཀཱ་ས་པྤ་དེ་སེ་ན ཨུ་པ་སོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ, རུ་ཀྑ་སཱ་ཁ་གྒཱ་ནི དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སུ་ཡྻ་མཱ་ནེ་ན མ་དྷུ་ར་སྶ་རེ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ སོ་ཏཱ་ནི ཨོ་དྷཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཾ ཡོ་ཛ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནཱ་ན་པྤ་བྷཱ་ས་མུ་ད་ཡ་ས་མུ་ཛྫ་ལེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན ན་ཡ་ནཱ་ནི ས་མཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཾ ཝི་ཡ, ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་གྒྷོ་ས་ཡ་ནྟཾ ཝི་ཡ, རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡཱ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི.
ཨ་ཐ་སྶ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་སྶ ས་དྡ་ས་ཝ་ནེ་ནེ་ཝ – ‘‘ཀུ་ཏོ ནུ ཁོ, ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཡཾ ས་དྡོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་ཧ་ད་ཡཱ་ནཾ པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཾ ཨཱ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཏེ་སཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨ་ཡཾ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ པུ་བྦེ ཨེ་ཀོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཛྫེ་ཝ པ་ན ཨ་ཏྟ་དུ་ཏི་ཡོ ཨུ་གྒ་ཏོ, ཨེ་ཏ་ཉྷི རཱ་ཛ་ཧཾ་ས་མི་ཐུ་ན་མི་ཝ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་མི་ཐུ་ནཾ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡེ་ན ག་ག་ན་ཏ་ལཾ ཨ་བྷི་ལ་ངྒྷ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་མ་ཉྙོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ ཀ་ཐེ་སི, ས་མྨ, ཀུ་ཧིཾ ནཱ་མ ཏ་ཡཱ དྭེ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟཱ དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ, ན་ནུ ཨེ་ས ཏ་པ་ནཱི་ཡ་རཾ་སི་དྷཱ་རོ པི་ཉྪ་ར་ཀི་ར་ཎོ དི་ཝཱ་ཀ་རོ ཨུ་གྒ་ཏོ’’ཏི, ཏ་མ་ཉྙོ ཧ་སི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ ཨུ་མྨ་ཏྟོ་སི, ན་ནུ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ དི་ཝཱ་ཀ་རོ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏོ, སོ ཀ་ཐཾ ཨི་མཾ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནོ ཨུ་གྒ་ཙྪི་སྶ་ཏི? ཨ་དྡྷཱ པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ནེ་ཀ་ར་ཏ་ན་པྤ་བྷཱ་ས་མུ་ད་ཡུ་ཛྫ་ལཾ ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི པུ་ཉྙ་ཝ་ཏོ ཝི་མཱ་ནཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ ས་བྦེ་པི ཨ་པ་སཱ་ར་ཡ་ནྟཱ ཨ་ཉྙེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘བྷོ, ཀིཾ བ་ཧུཾ ཝི་ལ་པ་ཐ, ནེ་ཝཱ་ཡཾ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡོ, ན སཱུ་རི་ཡོ ན དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ. ན ཧེ་ཏེ་སཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ སི་རི་ས་མྤ་ཏྟི ཨ་ཏྠི, ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནེ་ན པ་ན ཨེ་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་ས་ལླཱ་པ་སྶེ་ཝ ཏ་སྶ ཛ་ན་སྶ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ ཏཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏེ་ཧི – ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨི་དཾ ནི་བྦ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ བྷ་ཝ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘‘ན ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཉྙ་སྶ, ན་ནུ ཨ་མྷཱ་ཀཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ པཱུ་རི་ཏ་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཏྟོ, ཏ་སྶེ་ཏཾ ནི་བྦ་ཏྟ’’ནྟི. ཨ་ཐ སོ ཙ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ, ཡོ ཙ ཨ་ཉྙོ པ་སྶ་ཏི, ས་བྦོ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏཾ ཙཱ་པི ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ར་ཉྙོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཾ ཝི་ཡ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ པཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྠ་ཀེ་ནེ་ཝ ན་ག་རཾ ཨ་ནུ་སཾ་ཡཱ་ཡི་ཏྭཱ, ཨ་ཐ ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ནྟེ་པུ་ར་སྶ ཙ ཨུ་ཏྟ་ར་སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་ར་ས་དི་སེ ཋཱ་ནེ ཡ་ཐཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི སུ་ཁེ་ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི པཱུ་ཛེ་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀྑཱ་ཧ་ཏཾ ཝི་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཋི་ཏ་སྶ པ་ན་སྶ ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཚི་དྡཱ་དཱི་ཧི པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་རཱ་ག་ར་ཏ་ན་པྤ་བྷཱ་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ཨ་ནྟོ་པཱ་སཱ་དཾ ཨ་ལ་ངྐུ་རུ་མཱ་ནཾ པ་བྷཱ་ས་མཱུ་ཧཾ དི་སྭཱ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཉྫཱ་ཏཱ་བྷི་ལཱ་སོ རཱ་ཛཱ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཛ་ནོ་པི་སྶ པི་ཡ་ཝ་ཙ་ན་པཱ་བྷ་ཏེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ནི་ཝེ་དེ་ཏི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ བ་ལ་ཝ་པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫ་ཕུ་ཊ་ས་རཱི་རོ པ་ལླ་ངྐཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་ར་ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘སུ་ཏཾ ཁོ པ་ན མེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཙི་ནྟ་ནཾ ཙི་ནྟ་ཡ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶཱ་པི ས་བྦཾ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘དི་སྭཱ ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶ…པེ… ཨ་སྶཾ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ སོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱིཏི ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལ་དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་མྤི ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནེ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཡཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ན་ནྡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༢༤༤. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱཏི ནི་སི་ནྣཱ་ས་ན་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་ས་མཱི་པཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ. སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྐཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱཏི ཧ་ཏྠི་སོ་ཎྜ་ས་དི་ས་པ་ནཱ་ལི༹ཾ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྐཱ་རཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ. ཨ་ནྭ་དེ་ཝ རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ནོ ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡཱཏི ས་བྦ་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ན་ཉྷི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཨ་བྦྷུ་ཀྐི་རི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ནཱ་ཏུ བྷ་ཝཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན’’ནྟི ཝ་ཙ་ན་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི ས་མ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ སོ རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པ་ཝ་ཏྟེ པ་ན ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནེ ཏཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནོ་ཝ རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ་ན་ཝ་རཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཚ་ཏྟ་ཙཱ་མ་རཱ་དི་ཧ་ཏྠོ པ་རི་ཛ་ནོ ཙེ་ཝ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་ཛ་ནོ ཙ ཏ་ཏོ ནཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཀ་ཉྩུ་ཀ་ཀ་ཝ་ཙཱ་དི་ས་ནྣཱ་ཧ་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏེ་ན ཝི་ཝི་དྷཱ་བྷ་ར་ཎ་པྤ་བྷཱ་ས་མུ་ཛྫ་ལེ་ན ས་མུ་སྶི་ཏ་དྡྷ་ཛ་པ་ཊཱ་ཀ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལ་ཀཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་རཱ་ཛ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་པ་བྷུ་ཏ་ཡོ་པི ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ན་མེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི.
རཱ་ཛ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ན ཛ་ན་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཾ ན་ག་ར་ཝཱི་ཐཱི་སུ བྷེ་རི་ཡོ ཙ་རཱ་པེ་ནྟི – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་བྷ་ཝཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན མ་ཎྜི་ཏ་པ་སཱ་དྷི་ཀཱ ས་ནྣི་པ་ཏ་ཐཱ’’ཏི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་ས་དྡེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི པ་ཧཱ་ཡ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏོ་ཝ སོ་པི ས་བྦོ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ན་མེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏི. ཡ་སྶ ཡ་སྶ ཧི ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སོ སོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡཱ་མ་ཝི་ཏྠཱ་རཱ པ་རི་སཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་པུ་རི་སོ་པི ཚི་ནྣ་བྷི་ནྣ་ས་རཱི་རོ ཝཱ ཀི་ལི་ཊྛ་ཝ་ཏྠོ ཝཱ ན་ཏྠི. སུ་ཙི་པ་རི་ཝཱ་རོ ཧི རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་པ་རི་སཱ ནཱ་མ ཝི་ཛྫཱ་དྷ་ར་པུ་རི་སཱ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎི་ཏ་ལེ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞ་ར་ཏ་ན་ས་དི་སཱ ཧོ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ནྭ་དེ་ཝ རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ནོ ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཏཾ པ་ན ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ རུ་ཀྑ་གྒཱ་ནཾ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ནཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩེ་ན ནཱ་ཏི་ནཱི་ཙེ་ན ག་ག་ན་པྤ་དེ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་ཐཱ རུ་ཀྑཱ་ནཾ པུ་པྥ་ཕ་ལ་པ་ལླ་ཝེ་ཧི ཨ་ཏྠི་ཀཱ, ཏཱ་ནི སུ་ཁེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋི་ཏཱ ‘‘ཨེ་ས རཱ་ཛཱ, ཨེ་ས ཨུ་པ་རཱ་ཛཱ, ཨེ་ས སེ་ནཱ་པ་ཏཱི’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཋཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཡོ ཡེ་ན ཨི་ཙྪ་ཏི, སོ ཏེ་ནེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་དི་སི་པྤ་པ་སུ་ཏཱ ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ཡེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི བྷཱུ་མི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ ཏེ་སཾ ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཝ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་པ་རི་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཝཱ་མ་པ་སྶེ་ན སི་ནེ་རུཾ པ་ཧཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ་ན ས་ཏྟ་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡོ ཝི་ནི་བྦེ་དྷེ་ན དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ, པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོ ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ ས་ནྣི་ཝེ་ས་ཀྑ་མོ སུ་ལ་བྷཱ་ཧཱ་རཱུ་པ་ཀ་ར་ཎོ ཚཱ་ཡུ་ད་ཀ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ཙི་ས་མ་ཏ་ལོ ར་མ་ཎཱི་ཡོ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གོ, ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ ཏཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཨ་ཀྑཱ་ཧ་ཏཾ ཝི་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐ ཏེ་ན ས་ཉྙཱ་ཎེ་ན སོ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ན་ཧཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནི ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶཱ་པི ས་བྦཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡ་སྨིཾ ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡ, པ་དེ་སེ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་ཏྠ སོ རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ནོ ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪི ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་མྷི ཡེ ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱ་ནོ, ཏེ ‘‘པ་ར་ཙ་ཀྐཾ ཨཱ་ག་ཏ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ་པི ན བ་ལ་ཀཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཡུ་དྡྷ་ས་ཛྫཱ ཧོ་ནྟི. ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་སྶ ཧི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ས་མ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ན་ཏྠི སོ ས་ཏྟོ ནཱ་མ, ཡོ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཝི་ས་ཧེ་ཡྻ. ཨ་ཡ་མཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་སྶ.
ཙ་ཀྐཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི ཏ་སྶ ར་ཉྙོ,
ཨ་རཱི ཨ་སེ་སཱ ད་མ་ཐཾ ཨུ་པེ་ནྟི;
ཨ་རི་ནྡ་མཾ ནཱ་མ ན་རཱ་དྷི་པ་སྶ,
ཏེ་ནེ་ཝ ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་སྶ ཙ་ཀྐ་ནྟི.
ཏ་སྨཱ ས་བྦེ་པི ཏེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཛྫ་སི་རི་ཝི་བྷ་ཝཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པཱ་བྷ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་མྨ ཨོ་ན་ཏ་སི་རཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མོ་ལི༹་མ་ཎི་པྤ་བྷཱ་བྷི་སེ་ཀེ་ན ཏ་སྶ པཱ་ད་པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་ནྟཱ – ‘‘ཨེ་ཧི ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཏ་སྶ ཀིཾ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་སཱ་ཝི་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཡེ ཁོ, པ་ནཱ་ན་ནྡ, པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ…པེ… ཨ་ནུ་སཱ་ས, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ སྭཱ་ག་ཏནྟི སུ ཨཱ་ག་ཏཾ. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཨཱ་ག་ཏེ སོ་ཙ་ནྟི, ག་ཏེ ན་ནྡ་ནྟི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ག་ཏེ ན་ནྡ་ནྟི, ག་ཏེ སོ་ཙ་ནྟི, ཏཱ་དི་སོ ཏྭཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ན་ནྡ་ནོ, ག་མ་ན་སོ་ཙ་ནོ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཝ ཨཱ་ག་མ་ནཾ སུ་ཨཱ་ག་མ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ པ་ན རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ནཱ་པི – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ མེ ཨ་ནུ་ཝ་སྶཾ བ་ལིཾ ཨུ་པ་ཀ་པྤེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི, ནཱ་པི ཨ་ཉྙ་སྶ བྷོ་གཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ དེ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན དྷ་མྨ་རཱ་ཛ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ པེ་མ་ནཱི་ཡེ་ན མ་ཉྫུ་ནཱ ས་རེ་ན – ‘‘པ་སྶ་ཐ ཏཱ་ཏཱ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ནཱ་མེ་ས ཨཱ་སེ་ཝི་ཏོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘པཱ་ཎོ ན ཧ་ནྟ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ དེ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ནོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘པཱ་ཎོ ན ཧ་ནྟ་བྦོ…པེ… ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཏྟ་ཉྩ བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’ཏི’’. ཀིཾ པ་ན ས་བྦེ་པི ར་ཉྙོ ཨི་མཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི? བུ་དྡྷ་སྶཱ་པི ཏཱ་ཝ ས་བྦེ ན ག་ཎྷ་ནྟི, ར་ཉྙོ ཀིཾ ག་ཎྷི་སྶ་ནྟཱི་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡེ པ་ཎྜི་ཏཱ ཝི་བྷཱ་ཝི་ནོ, ཏེ ག་ཎྷ་ནྟི. ས་བྦེ པ་ན ཨ་ནུ་ཡ་ནྟཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཡེ ཁོ པ་ནཱ་ན་ནྡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཨ་ཐ ཏཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཨེ་ཝཾ པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དེ དི་ནྣེ ཀ་ཏ་པཱ་ཏ་རཱ་སེ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་བ་ལེ་ན ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ པུ་ར་ཏྠི་མ་ས་མུ་དྡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ག་ད་ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་ངྑི་ཏྟ་ཕ་ཎོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ, ས་ངྑི་ཏྟ་ཨཱུ་མི་ཝི་པྥཱ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨོ་ག་ཙྪ་མཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ས་ལི་ལཾ ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ཨོ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ་ས་མུ་དྡེ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་བྷི་ཏྟི ཝི་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཙ ཏ་སྶ ར་ཉྙོ པུ་ཉྙ་སི་རིཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མཱ་ནི ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཏ་ལེ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞཱ་ནི ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ནཱ་ནི ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་དེ་སཾ པཱུ་ར་ཡ་ནྟི. ཨ་ཐ སཱ རཱ་ཛ་པ་རི་སཱ ཏཾ ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་པ་རི་པཱུ་རཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཏ་ལཾ དི་སྭཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཨུ་ཙྪ་ངྒཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཨཱ་དི་ནྣ་ར་ཏ་ནཱ་ཡ པ་ན པ་རི་སཱ་ཡ ཏཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཙ ཏ་སྨིཾ པ་རི་སཱ ཨ་གྒ་ཏོ ཧོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ རཱ་ཛཱ, ཨ་ནྟེ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ. ཏ་མྤི ཛ་ལ་ནི་དྷི་ཛ་ལཾ པ་ལོ་བྷི་ཡ་མཱ་ན་མི་ཝ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་སི་རི་ཡཱ, ཨ་ས་ཧ་མཱ་ན་མི་ཝ ཙ ཏེ་ན ཝི་ཡོ་གཾ ནེ་མི་མ་ཎྜ་ལ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཧ་ན་ནྟཾ ནི་ར་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི པུ་ར་ཏྠི་མ་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ པུ་བྦ་ཝི་དེ་ཧཾ ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ནི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ ཝི་ཛེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་དེ་སི་ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ད་ཀྑི་ཎ་ས་མུ་དྡཱ་བྷི་མུ་ཁོ ག་ཙྪ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ནོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ པུ་ར་ཏྠི་མཾ ས་མུ་དྡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎཾ དི་སཾ པ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ པ་ན ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཝི་དྷཱ་ནཾ, སེ་ནཱ་ས་ནྣི་ཝེ་སོ, པ་ཊི་རཱ་ཛཱ་ག་མ་ནཾ, ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་པྤ་དཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎ་ས་མུ་དྡ་ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧ་ནཾ ས་མུ་དྡ་ས་ལི་ལ་སྶ ཨོ་ག་ཙྪ་མཱ་ནཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ན་ནྟི ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝི་ཛི་ནི་ཏྭཱ པ་ན ཏཾ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ ད་ཀྑི་ཎ་ས་མུ་དྡ་ཏོ་པི པ་ཙྩུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་པ་ར་གོ་ཡཱ་ནཾ ཝི་ཛེ་ཏུཾ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཏ་མྤི ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ནི་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ས་མུ་དྡ་ཏོ་པི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུཾ ཝི་ཛེ་ཏུཾ ཏ་ཐེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཏ་མྤི ས་མུ་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ཡ ཨུ་ཏྟ་ར་ས་མུ་དྡ་ཏོ པ་ཙྩུ་ཏྟ་ར་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ར་ཉྙཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནཱ ཙཱ་ཏུ་ར་ནྟཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཛི་ཏ་ཝི་ཛ་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཛྫ་སི་རི་ས་མྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་པ་རི་སོ ཨུ་དྡྷཾ ག་ག་ན་ཏ་ལཾ ཨ་བྷི་ལ་ངྒྷི་ཏྭཱ སུ་ཝི་ཀ་སི་ཏ་པ་དུ་མ་ཀུ་མུ་ད་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀ་ཝ་ན་ཝི་ཙི་ཏྟེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཛཱ་ཏ་སྶ་རེ ཝི་ཡ པ་ཉྩ་ས་ཏ་པ་ཉྩ་ས་ཏ་པ་རི་ཏྟ་དཱི་པ་པ་རི་ཝཱ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་དཱི་པེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་དེ་སི་ཏེ་ནེ་ཝ མ་གྒེ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་ཀྐ་མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནིཾ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ ཏཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ ཨ་ནྟེ་པུ་ར་དྭཱ་རཾ སོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནེ རཱ་ཛ་ནྟེ་པུ་རེ ཨུ་ཀྐཱ་ཧི ཝཱ དཱི་པི་ཀཱ་ཧི ཝཱ ཀི་ཉྩི ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནོ་བྷཱ་སོ་ཡེ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡེ པ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏྠི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶཱ་པི ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ད་ཀྑི་ཎཾ ས་མུ་དྡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ…པེ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སཱི’’ཏི.
ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༦. ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་སྶེ་ཝ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨ་མ་ཙྩཱ པ་ཀ་ཏི་མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠི་ཊྛཱ་ནཾ ས་མཾ སུ་ཙི་བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཧ་རི་ཙ་ནྡ་ནཱ་དཱི་ཧི སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷེ་ཧི ཨུ་པ་ལི་མྤཱ་པེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཙི་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་སུ་ར་བྷི་ཀུ་སུ་མ་ས་མོ་ཀི་ཎྞཾ ཨུ་པ་རི སུ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ས་མོ་ས་རི་ཏ་མ་ནུ་ཉྙ་ཀུ་སུ་མ་དཱ་མ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ཝི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ – ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མ དེ་ཝ ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ན་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཙི་ནྟེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. སོ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སཱི་ལཱ་ནི ཙ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཏཾ པུ་ཉྙ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཙོ་དི་ཏོ ཚ་དྡ་ནྟ་ཀུ་ལཱ ཝཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀུ་ལཱ ཝཱ ཏཾ ས་ཀྐཱ་ར་ཝི་སེ་སཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏ་རུ་ཎ་ར་ཝི་མ་ཎྜ་ལཱ་བྷི་ར་ཏྟ་ཙ་ར་ཎ་གཱི་ཝཱ་མུ་ཁ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ཝི་སུ་དྡྷ་སེ་ཏ་ས་རཱི་རོ ས་ཏྟ་པ་ཏི་ཊྛོ སུ་ས་ཎྛི་ཏ་ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒ་ས་ནྣི་ཝེ་སོ ཝི་ཀ་སི་ཏ་ར་ཏྟ་པ་དུ་མ་ཙཱ་རུ་པོ་ཀྑ་རོ ཨི་དྡྷི་མཱ ཡོ་གཱི ཝི་ཡ ཝེ་ཧཱ་ས་ག་མ་ན་ས་མ་ཏྠོ མ་ནོ་སི་ལཱ་ཙུ་ཎྞ་ར་ཉྫི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟོ ཝི་ཡ ར་ཛ་ཏ་པ་བྦ་ཏོ ཧ་ཏྠི་སེ་ཊྛོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ཏི་ཊྛ་ཏི. སོ ཚ་དྡ་ནྟ་ཀུ་ལཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ས་བྦ་ཀ་ནི་ཊྛོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀུ་ལཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ས་བྦ་ཛེ་ཊྛོ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཾ. ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་པ་རི་བྷོ་གོ, ས་བྦ་ཀ་ནི་ཊྛོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. སྭཱ་ཡཾ པཱུ་རི་ཏ་ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶ པ་ན ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཀ་ཏི་མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠི་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཧ་ཏྠིཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཨཱ་ན་ནྡ…པེ… ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ན ཏཾ ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ དི་སྭཱ ཧ་ཏྠི་གོ་པ་ཀཱ་ད་ཡོ ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ཝེ་གེ་ན ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི. རཱ་ཛཱ ཏུ་རི་ཏ་ཏུ་རི་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ – ‘‘བྷ་དྡ་ཀཾ ཝ་ཏ བྷོ ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ, ས་ཙེ ད་མ་ཐཾ ཨུ་པེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟོ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏི. ཨ་ཐ སོ གྷ་ར་དྷེ་ནུ་ཝ་ཙྪ་ཀོ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞེ ཨོ་ལ་མྦི་ཏྭཱ སཱུ་ར་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཏཾ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ པ་རི་ཛ་ནཱ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཏཾ ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ སུ་ཝ་ཎྞ་དྡྷ་ཛཾ སུ་ཝ་ཎྞཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ ཧེ་མ་ཛཱ་ལ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནེ་ནྟི. རཱ་ཛཱ ཏཾ ཨ་ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཱ་ཡ ནི་སྶེ་ཎི་ཡཱ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་མ་ན་ནི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ས་ཧ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝ སོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ རཱ་ཛ་ཧཾ་སོ ཝི་ཡ ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎི་པྤ་བྷཱ་ཛཱ་ལཾ ནཱི་ལ་ག་ག་ན་ཏ་ལཾ ཨ་བྷི་ལ་ངྒྷ་ཏི. ཏ་ཏོ ཙ་ཀྐ་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ཀ་ལ་རཱ་ཛ་པ་རི་སཱ. ཨི་ཏི ས་པ་རི་སོ རཱ་ཛཱ ཨ་ནྟོ་པཱ་ཏ་རཱ་སེ་ཡེ་ཝ ས་ཀ་ལ་པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་ནུ་སཾ་ཡཱ་ཡི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནིཾ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧི་དྡྷི་ཀཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ ཧོ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶཱ་པི ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘དི་སྭཱ ར་ཉྙོ…པེ… པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སཱི’’ཏི.
ཨ་སྶ་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༧. ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ན་སྶ པ་ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨ་མ་ཙྩཱ པ་ཀ་ཏི་མ་ངྒ་ལ་ཨ་སྶ་ཊྛཱ་ནཾ སུ་ཙི་ས་མ་ཏ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཙ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ར་ཉྙོ ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་ཙི་ནྟ་ན་ཏྠཾ ཨུ་སྶཱ་ཧཾ ཛ་ནེ་ནྟི. སོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀ་ཏ་དཱ་ན་མཱ་ན་ན་ས་ཀྐཱ་རོ ས་མཱ་དི་ནྣ་སཱི་ལ་བྦ་ཏོ པཱ་སཱ་ད་ཏ་ལེ སུ་ཁ་ནི་སི་ནྣོ པུ་ཉྙ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ས་མ་ནུ་སྶ་ར་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཙོ་དི་ཏོ སི་ནྡྷ་ཝ་ཀུ་ལ་ཏོ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ་ཝི་ན་དྡྷ་ས་ར་ད་ཀཱ་ལ་སེ་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་རཱ་སི་ས་སྶི་རཱི་ཀོ ར་ཏྟ་པཱ་དོ ར་ཏྟ་ཏུ་ཎྜོ ཙ་ནྡ་པྤ་བྷཱ་པུ་ཉྫ་ས་དི་ས་སུ་དྡྷ་སི་ནི་དྡྷ་གྷ་ན་སཾ་ཧ་ཏ་ས་རཱི་རོ ཀཱ་ཀ་གཱི་ཝཱ ཝི་ཡ ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎི ཝི་ཡ ཙ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞེ་ན སཱི་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ལ༹་སཱི་སོཏི སུ་ཊྛུ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏེ་ཧི ཝི་ཡ མུ་ཉྫ་ས་དི་སེ་ཧི ས་ཎྷ་ཝ་ཊྚ་ཨུ་ཛུ་ག་ཏེ་ཧི ཀེ་སེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ མུ་ཉྫ་ཀེ་སོ ཝེ་ཧཱ་ས་ངྒ་མོ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ནཱ་མ ཨ་སྶ་རཱ་ཛཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶ པ་ནེ་ས ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ. སེ་སཾ ས་བྦཾ ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ནེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་སྶ་ར་ཏ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘པུ་ན ཙ པ་ར’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
མ་ཎི་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༨. ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ཨ་སྶ་ར་ཏ་ན་སྶ པ་ན ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཱ་ཡཱ་མཾ ས་ཀ་ཊ་ནཱ་བྷི་ས་མ་པ་རི་ཎཱ་ཧཾ ཨུ་བྷོ་སུ ཨ་ནྟེ་སུ ཀ་ཎྞི་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོ ཝི་ནི་གྒ་ཏེ་ཧི སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་མུ་ཏྟཱ་ཀ་ལཱ་པེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཀ་ཉྩ་ན་པ་དུ་མེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་མ་ཎི་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏ་སྶ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་ས་སྶི་རིཾ ཕ་ར་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཝེ་པུ་ལླ་པ་བྦ་ཏ་ཏོ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ མུ་ཏྟཱ་ཛཱ་ལ་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ས་ཊྛི་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨཱ་རོ་པི་ཏ་སྶ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨཱ་བྷཱ ཕ་ར་ཏི, ཡཱ་ཡ ས་བྦོ སོ ཨོ་ཀཱ་སོ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ ཝི་ཡ ས་ཉྫཱ་ཏཱ་ལོ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏོ ཀ་སྶ་ཀཱ ཀ་སི་ཀ་མྨཾ ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཨཱ་པ་ཎུ་གྒྷཱ་ཊ་ནཾ ཏེ ཏེ སི་པྤི་ནོ ཏཾ ཏཾ ཀ་མྨ་ནྟཾ པ་ཡོ་ཛེ་ནྟི ‘‘དི་ཝཱ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶཱ་པི ས་བྦཾ ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པུ་ན ཙ པ་རཾ ཨཱ་ན་ནྡ,…པེ… མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སཱི’’ཏི.
ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༩. ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་མ་ཎི་ར་ཏ་ན་སྶ པ་ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཝི་ས་ཡ་སུ་ཁ་ཝི་སེ་ས་སྶ ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. མ་དྡ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་ཏོ ཝཱ ཧི་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སིཾ ཨཱ་ནེ་ནྟི, ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཏོ ཝཱ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཡཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ན་སྶཱ ས་མྤ་ཏྟི – ‘‘པུ་ན ཙ པ་རཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶ ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི, ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པཱ་ལི༹་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ས་ཎྛཱ་ན་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཨ་དྷི་ཀཾ རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ. དི་སྶ་མཱ་ནཱ་ཝ ཙ་ཀྑཱུ་ནི པི་ཎ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཙྩ་ཝི་ཀྑེ་པཾ ཧི་ཏྭཱ་པི ད་ཊྛ་བྦཱ་ཏི ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ. དི་སྶ་མཱ་ནཱ་ཝ སོ་མ་ན་སྶ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏཱི་ཏི པཱ་སཱ་དི་ཀཱ. པ་ར་མཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཝཾ པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མཱ་ཡ. ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡཱཏི ཝ་ཎྞ་སུ་ནྡ་ར་ཏཱ་ཡ. ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱཏི ཨུ་པེ་ཏཱ. ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ ཝཱ ཡ་སྨཱ ནཱ་ཏི་དཱི་གྷཱ ནཱ་ཏི་ར་སྶཱ. ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ ཡ་སྨཱ ནཱ་ཏི་ཀི་སཱ ནཱ་ཏི་ཐཱུ་ལཱ. པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ཡ་སྨཱ ནཱ་ཏི་ཀཱ་ལི༹་ཀཱ ནཱ་ཙྩོ་དཱ་ཏཱ. པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཡ་སྨཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ མཱ་ནུ་སི་ཝ་ཎྞཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ དི་བྦ་ཝ་ཎྞཾ. མ་ནུ་སྶཱ་ན་ཉྷི ཝ་ཎྞཱ་བྷཱ བ་ཧི ན ནི་ཙྪ་ར་ཏི. དེ་ཝཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཏི་དཱུ་ར་མྤི ནི་ཙྪ་ར་ཏི.
ཏ་སྶཱ པ་ན དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠ་པྤ་མཱ་ཎཾ པ་དེ་སཾ ས་རཱི་རཱ་བྷཱ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏི. ནཱ་ཏི་དཱི་གྷཱ་དཱི་སུ ཙ་སྶཱ པ་ཋ་མ་ཡུ་ག་ལེ༹་ན ཨཱ་རོ་ཧ་ས་མྤ་ཏྟི, དུ་ཏི་ཡ་ཡུ་ག་ལེ༹་ན པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ཏྟི, ཏ་ཏི་ཡ་ཡུ་ག་ལེ༹་ན ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཚ་ཧི ཝཱ་པི ཨེ་ཏེ་ཧི ཀཱ་ཡ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ མཱ་ནུ་སི་ཝ་ཎྞནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི ཝུ་ཏྟཱ. ཏཱུ་ལ་པི་ཙུ་ནོ ཝཱ ཀ་པྤཱ་ས་པི་ཙུ་ནོ ཝཱ་ཏི ས་པྤི་མ་ཎྜེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་སྶ ས་ཏ་ཝཱ་ར་ཝི་ཧ་ཏ་སྶ ཏཱུ་ལ་པི་ཙུ་ནོ ཝཱ ཀ་པྤཱ་ས་པི་ཙུ་ནོ ཝཱ. སཱི་ཏེཏི ར་ཉྙོ སཱི་ཏ་ཀཱ་ལེ. ཨུ་ཎྷེཏི ར་ཉྙོ ཨུ་ཎྷ་ཀཱ་ལེ. ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷོཏི ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ སུ་པི་སི་ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ན་ཝ་སྶ ཙ་ཏུ་ཛྫཱ་ཏི་ས་མཱ་ཡོ་ཛི་ཏ་སྶ ཧ་རི་ཙ་ནྡ་ན་སྶ ག་ནྡྷོ ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝཱ་ཡ་ཏི. ཨུ་པྤ་ལ་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཧ་སི་ཏ་ཀ་ཐི་ཏ་ཀཱ་ལེ་སུ མུ་ཁ་ཏོ ཏ་ངྑ་ཎཾ ཝི་ཀ་སི་ཏ་སྶེ་ཝ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་སྶ ཨ་ཏི་སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་ས་མྥ་སྶ་ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ པ་ན་སྶཱ ས་རཱི་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཙཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏཾ ཁོ པ་ནཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱ་ནཾ དི་སྭཱ ནི་སི་ནྣཱ་ས་ན་ཏོ ཨ་གྒི་ད་ཌྜྷཱ ཝི་ཡ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་ནཱི. ཏ་སྨིཾ ནི་སི་ནྣེ ཏ་སྶ ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚེ་ན བཱི་ཛ་ནཱ་དི་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ནི་པ་ཏ་ཏི ནི་སཱི་ད་ཏཱི་ཏི པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏི་ནཱི. ཀིཾ ཀ་རོ་མི, ཏེ དེ་ཝཱ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀིཾ-ཀཱ་རཾ པ་ཊི་སཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཀིཾ ཀཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ནཱི. ར་ཉྙོ མ་ནཱ་པ་མེ་ཝ ཙ་ར་ཏི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི་ནཱི. ཡཾ ར་ཉྙོ པི་ཡཾ ཏ་དེ་ཝ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི པི་ཡ་ཝཱ་དི་ནཱི.
ཨི་དཱ་ནི – ‘‘སྭཱ་སྶཱ ཨཱ་ཙཱ་རོ བྷཱ་ཝ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ་ཝ, ན སཱ་ཋེ་ཡྻ་ནཱ’’ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཏཾ ཁོ པ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ནོ ཨ་ཏི་ཙ་རཱིཏི ན ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཙ་རི, ཋ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཉྙཾ པུ་རི་སཾ ཙི་ཏྟེ་ན་པི ན པ་ཏྠེ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡེ ཏ་སྶཱ ཨཱ་དི་མྷི ‘‘ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ, ཨ་ནྟེ ‘‘པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ གུ་ཎཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ པ་ཀ་ཏི་གུ་ཎཱ ཨེ་ཝ. ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ མཱ་ནུ་སི་ཝ་ཎྞ’’ནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ པ་ན ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ པུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་རི་མ་ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཏཱ་དི་ཀཱ་པི ཝཱ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་པཱུ་རཱ ཛཱ་ཏཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སཱི’’ཏི.
ག་ཧ་པ་ཏི་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༠. ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ན་སྶ པ་ན ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ དྷ་ན་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནཾ ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ག་ཧ་པ་ཏི་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. སོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ་བྷོ་གོ, མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ. ར་ཉྙོ དྷ་ན་རཱ་སི་ཝ་ཌྜྷ་ཀོ སེ་ཊྛི་ག་ཧ་པ་ཏི ཧོ་ཏི. ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ས་ཧི་ཏཾ པ་ན་སྶ ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི, ཡེ་ན ཨ་ནྟོ་པ་ཐ་ཝི་ཡ་མྤི ཡོ་ཛ་ན་བྦྷ་ནྟ་རེ ནི་དྷིཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ དྷ་ནེ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ནི དྷ་ན་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ས་མྤཱ་དེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ ཨཱ་ན་ནྡ…པེ… ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ག་ཧ་པ་ཏི་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སཱི’’ཏི.
པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༡. ཨེ་ཝཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ག་ཧ་པ་ཏི་ར་ཏ་ན་སྶ པ་ན ར་ཉྙོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སྶ ས་བྦ་ཀི་ཙྩ་སཾ་ཝི་དྷཱ་ན་ས་མ་ཏྠཾ པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ཏི. སོ ར་ཉྙོ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཏི. པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཨེ་ཝ སོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ མེ་དྷཱ་ཝཱི ཝི་བྷཱ་ཝཱི. ར་ཉྙོ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ན་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡེ་ན དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ རཱ་ཛ་པ་རི་སཱ་ཡ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཧི་ཏེ ཙ ཨ་ཧི་ཏེ ཙ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, སོ་པི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ཏུ་ཊྛ་ཧ་ད་ཡོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནུ་སཱ་ས་ནེ་ན པ་ཝཱ་རེ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཝཱ་རེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ…པེ… པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ ཋ་པེ་ཏུནྟི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ ཋ་པེ་ཏུཾ.
ཙ་ཏུ་ཨི་དྡྷི་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༢. ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱཏི ས་མ་ཝི་པཱ་ཙ་ནི་ཡཱ. ག་ཧ་ཎི་ཡཱཏི ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ བྷུ་ཏྟ་མ་ཏྟོ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཛཱི་ར་ཏི, ཡ་སྶ ཝཱ པ་ན པུ་ཊ་བྷ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ ན ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཡ་སྶ པ་ན པུ་ན བྷ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ བྷ་ཏྟ་ཚ་ནྡོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏེ་ཝ, ཨ་ཡཾ ས་མ་ཝེ་པཱ་ཀི་ནི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི.
དྷ་མྨ་པཱ་སཱ་ད་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥༣. མཱ་པེ་སི ཁོཏི ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཛ་ན་རཱ་སིཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ན མཱ་པེ་སི, ར་ཉྙོ པ་ན ས་ཧ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝ བྷཱུ་མིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. དྭཱི་ཧི ཝེ་དི་ཀཱ་ཧཱིཏི ཨེ་ཀཱ་ཡ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཡ་ནྟེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ པ་རི་ཝེ་ཎ་པ་རི་ཙྪེ་ད་པ་རི་ཡ་ནྟེ. ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སཱིཏི ཀ་སྨཱ ཨ་ཧོ་སི? ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀི་ར ན་ཧ་ཏྭཱ ཙ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ ག་ཙྪ་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨི་མེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་ཝེ་སེ་ནེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི. ས་ཙེ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨེ་ཏྠ པི་ལ༹་ནྡྷ་ན་པུ་པྥཱ་ནི བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ, བྷ་དྡ་ཀཾ སི་ཡཱ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི. ཏ་ཏྠ ས་བྦོ་ཏུ་ཀནྟི པུ་པྥཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཏུ་མྷི པུ་པྥ་ཏི. ཨ་ཧཾ པ་ན ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མི – ‘‘ཡ་ཐཱ ས་བྦེ་སུ ཨུ་ཏཱུ་སུ པུ་པྥི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སིཾ. རོ་པཱ་པེ་སཱིཏི ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞ་ཨུ་པྤ་ལ་བཱི་ཛཱ་དཱི་ནི ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ན རོ་པཱ་པེ་སི, ས་ཧ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་ནེ་ཝ པ་ན་སྶ ས་བྦཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏཾ ལོ་ཀོ ར་ཉྙཱ རོ་པི་ཏ་ནྟི མ་ཉྙི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘རོ་པཱ་པེ་སཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཛ་ལ་ཛ་ཐ་ལ་ཛ་མཱ་ལཾ པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལ༹་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ཏི.
༢༥༤. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་པི ཛ་ནཾ སུ་ཁ་ས་མ་པྤི་ཏཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ – ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཱ་སཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ནཾ ཏཱི་རེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཛ་ན་སྶ སུ་ཁ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏྠ ནྷཱ་པེ་སུནྟི ཨ་ཉྙོ ས་རཱི་རཾ ཨུ་བྦ་ཊྚེ་སི, ཨ་ཉྙོ ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཡོ་ཛེ་སི, ཨ་ཉྙོ ཏཱི་རེ ན་ཧཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི, ཨ་ཉྙོ ཝ་ཏྠཱ་ནི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི ཙེ་ཝ ཨ་དཱ་སི ཙ.
པ་ཊྛ་པེ་སི ཁོཏི ཀ་ཐཾ པ་ཊྛ་པེ་སི? ཨི་ཏྠཱི་ན་ཉྩ པུ་རི་སཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ ཨ་ལ་ངྐཱ་རེ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠི་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ པ་རི་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན སེ་སཾ ས་བྦཾ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཋ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ནོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ་ཏི བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཏཱི་རཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ན་ཧ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠཱ་ནི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ག་ནྡྷེ་ཧི ཝི་ལི་ཏྟོ པི་ལ༹་ནྡྷ་ན་ཝི་ཙི་ཏྟ་མཱ་ལོ དཱ་ན་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཁ་ཛྫ་ཀེ་སུ ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷ་པཱ་ནེ་སུ ཙ ཡོ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, སོ ཏཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཙ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཁོ་མ་སུ་ཁུ་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཡེ་སཾ ཏཱ་དི་སཱ་ནི ཨ་ཏྠི, ཏེ ཨོ་ཧཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟི. ཡེ་སཾ པ་ན ན་ཏྠི, ཏེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ཡཱ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྠི་ཀཱ ཨོ་ཧཱ་ཡ, ཨ་ཏྠི་ཀཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཝ་ར་ས་ཡ་ནེ་སུ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྠི་ཀཱ ཨོ་ཧཱ་ཡ, ཨ་ཏྠི་ཀཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨི་ཏྠཱི་ཧི་པི ས་དྡྷིཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྠི་ཀཱ ཨོ་ཧཱ་ཡ, ཨ་ཏྠི་ཀཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་ར་ཏ་ན་པ་སཱ་དྷ་ནཱ་ནི ཙ པ་སཱ་དྷེ་ཏྭཱ་པི ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ན་ཏྠི་ཀཱ ཨོ་ཧཱ་ཡ, ཨ་ཏྠི་ཀཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་མྤི དཱ་ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ དཱི་ཡ་ཏེ་ཝ. ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙཾ ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི, ར་ཉྙོ དཱ་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ནྟི.
༢༥༥. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དཱ་ནཾ ད་ད་ནྟོ་པི ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཁཱི་རཱ་དཱི་ནི ཝཱ དེ་ཐཱ’ཏི ན ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏི, ན ཁོ པ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ – ‘རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏཱི’ཏི ཏུ་ཎྷཱི་མཱ་སི་ཏུཾ པ་ཏི་རཱུ་པ’’ནྟི ཏེ བ་ཧུཾ སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཾ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སུཾ. ཏ་སྨཱ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ས་མ་ཙི་ནྟེ་སུནྟི ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སུཾ? ཀ་སྶ་ཙི གྷ་ར་ཏོ ཨ་པྤཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ, ཀ་སྶ་ཙི བ་ཧུ. ཏ་སྨིཾ པ་ཊི་སཾ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནེ – ‘‘ཀིཾ ཏ་ཝེ་ཝ གྷ་ར་ཏོ སུ་ནྡ་རཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ, ན མ་ཡ྄ཧཾ གྷ་ར་ཏོ, ཀིཾ ཏ་ཝེ་ཝ གྷ་ར་ཏོ བ་ཧུ, ན མ་ཡ྄ཧ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཀ་ལ་ཧ་ས་དྡོ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, སོ མཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མ་ཙི་ནྟེ་སུཾ.
༢༥༦. ཨེ་ཧི ཏྭཾ ས་མྨཱཏི ཨེ་ཧི ཏྭཾ ཝ་ཡ་སྶ. དྷ་མྨཾ ནཱ་མ པཱ་སཱ་དནྟི པཱ་སཱ་ད་སྶ ནཱ་མཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ཝི་སྶ་ཀ་མྨོ པ་ན ཀཱི་ཝ མ་ཧ་ནྟོ དེ་ཝ པཱ་སཱ་དོ ཧོ་ཏཱུ་ཏི པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ དཱི་གྷ་ཏོ ཡོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནཾ ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡོ་ཝ ཧོ་ཏཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏུ, བྷ་དྡཾ ཏ་ཝ ཝ་ཙ་ན’ནྟི ཏ་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ མཱ་པེ་སི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ བྷ་དྡཾ ཏ་ཝཱ་ཏི ཁོ ཨཱ་ན་ནྡཱཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་དྡཾ ཏ་ཝ ཨི་ཏི ཁོ ཨཱ་ན་ནྡ. པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ, ཝ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ནཱཏི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎོ་ཀཱ་སོ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨི་ཙྪ་ནྟོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. སཱ་ར་མ་ཡོཏི ཙ་ནྡ་ན་སཱ་ར་མ་ཡོ.
༢༥༧. དྭཱི་ཧི ཝེ་དི་ཀཱ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀཱ ཝེ་དི་ཀཱ པ་ན་སྶ ཨུ་ཎྷཱི་ས་མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཀཱ ཧེ་ཊྛཱ པ་རི་ཙྪེ་ད་མ་ཏྠ་ཀེ.
༢༥༨. དུ་དྡི་ཀྑོ ཨ་ཧོ་སཱིཏི དུ་ཨུ་དྡི་ཀྑོ, པ་བྷཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ དུ་དྡ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མུ་ས་ཏཱིཏི ཧ་ར་ཏི ཕ་ནྡཱ་པེ་ཏི ནི་ཙྩ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ན དེ་ཏི. ཝི་དྡྷེཏི ཨུ་བྦི་དྡྷེ, མེ་གྷ་ཝི་ག་མེ་ན དཱུ་རཱི་བྷཱུ་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དེ་ཝེཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ.
༢༥༩. མཱ་པེ་སི ཁོཏི ཨ་ཧཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ མཱ་པེ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གྷ་རཱ་ནི བྷི་ནྡ་ཐཱ་ཏི ན ཨེ་ཝཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ མཱ་པེ་སི. ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ན་སྶ བྷཱུ་མིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ས་བྦ་ཀཱ་མེ་ཧཱིཏི ས་བྦེ་ཧི ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི, ས་མ་ཎེ ས་མ་ཎ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་སཱི་ཏི.
པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཛྷཱ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༠. མ་ཧི་དྡྷི་ཀོཏི ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏ་བྦཱ་ནཾ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. སེ་ཡྻ་ཐི་དནྟི ནི་པཱ་ཏོ, ཏ་སྶ – ‘‘ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཏི་ཎྞ’’ནྟི ཨ་ཏྠོ. དཱ་ན་སྶཱཏི ས་མྤ་ཏྟི་པ་རི་ཙྩཱ་ག་སྶ. ད་མ་སྶཱཏི ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟེ པ་ཉྙཱ ད་མོ་ཏི ཨཱ་ག་ཏོ. ཨི་དྷ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་མེ་ནྟེ་ན ཀ་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ. སཾ་ཡ་མ་སྶཱཏི སཱི་ལ་སྶ.
བོ་དྷི་ས་ཏྟ་པུ་བྦ་ཡོ་ག་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨི་དྷ ཋ་ཏྭཱ པ་ན་སྶ པུ་བྦ་ཡོ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – རཱ་ཛཱ ཀི་ར པུ་བྦེ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན དྷ་ར་མཱ་ན་ཀ་སྶེ་ཝ ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཨེ་ཀོ ཐེ་རོ ཨ་ར་ཉྙེ ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ཏི, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ་ན ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ནི་ས་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ན་ཙ་ངྐ་མ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི? ཨཱ་མ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ཏི སུ་ཏྭཱ – ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ཨ་ཡྻ་སྶ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ པ་ཧཱ་ཡ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རཾ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཚཱ་དེ་ཏྭཱ བྷི་ཏྟི་ཡོ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ལི་མྤི་ཏྭཱ དྭཱ་རཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་ཊྛ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ – ‘‘ཀ་རི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ པ་རི་བྷོ་གཾ, ན ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཐེ་རོ ཨ་ནྟོ་གཱ་མ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀ་ཊྛ་ཏྠ་ར་ཎེ ནི་སཱི་དི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་མཱི་པེ ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཕཱ་སུ་ཀཱ, བྷ་ནྟེ, པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཕཱ་སུ་ཀཱ, བྷ་དྡ་མུ་ཁ, པ་བྦ་ཛི་ཏ་སཱ་རུ་པྤཱ་ཏི. ཝ་སི་སྶ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷཱ་ཏི? ཨཱ་མ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ཏི, སོ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝ་སི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཉ་ཏྭཱ ནི་བ་དྡྷཾ མ་ཡ྄ཧཾ གྷ་ར་དྭཱ་རཾ ཨཱ་ག་ནྟ་བྦ་ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨེ་ཀཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ཝ་རཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་རཱ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ཏི. བྷ་ནྟེ, ཡ་ཉྩ ཀ་པྤ་ཏི, ཡ་ཉྩ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ནྟི. ཝ་དེ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ཏི. བྷ་ནྟེ, ནི་བ་དྡྷ་ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶཱ མ་ངྒ་ལེ ཝཱ ཨ་མ་ངྒ་ལེ ཝཱ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙཾ ནི་མ་ནྟི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ་པི མ་ཡ྄ཧཾ གྷ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ་ཝ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཐེ་རོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི.
སོ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཀ་ཊ་སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཾ པ་ཉྙ་པེ་སི, ཨ་པ་སྶེ་ནཾ ནི་ཀྑི་པི, པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཋ་པེ་སི, པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཁ་ཎི, ཙ་ངྐ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་ལི་ཀཾ ཨོ་ཀི་རི, མི་གེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷི་ཏྟིཾ གྷཾ་སི་ཏྭཱ མ་ཏྟི་ཀཾ པཱ་ཏེ་ནྟེ དི་སྭཱ ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝ་ཏིཾ པ་རི་ཀྑི་པི. པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ལུ༹་ལི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟེ དི་སྭཱ ཨ་ནྟོ པཱ་སཱ་ཎེ་ཧི ཙི་ནི་ཏྭཱ བ་ཧི ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝ་ཏིཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཝ་ཏི་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཏཱ་ལ་པ་ནྟི་ཡོ རོ་པེ་ཏི, མ་ཧཱ་ཙ་ངྐ་མེ ས་མྨ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ལུ༹་ལེ་ནྟེ དི་སྭཱ ཙ་ངྐ་མ་མྤི ཝ་ཏི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཝ་ཏི་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཏཱ་ལ་པ་ནྟིཾ རོ་པེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ, ཨོ་ས་དྷཾ, པ་རི་བྷོ་ག་བྷཱ་ཛ་ནཾ, ཨཱ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀཾ, པི་པྥ་ལི་ཀཾ, ན་ཁ་ཙྪེ་ད་ནཾ, སཱུ་ཙིཾ, ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛིཾ, ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ, ཨུ་ད་ཀ་ཏུ་མྦཾ, ཚ་ཏྟཾ, དཱི་པ་ཀ་པ་ལླ་ཀཾ, མ་ལ་ཧ་ར་ཎིཾ. པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནཾ, དྷ་མ་ཀ་ར་ཎཾ, པ་ཏྟཾ, ཐཱ་ལ་ཀཾ, ཡཾ ཝཱ པ་ན་ཉྙ་མྤི པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཛཱ་ཏཾ, ས་བྦཾ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་ར་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཨ་དི་ནྣ་པ་རི་ཀྑཱ་རོ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི. སོ སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑ་ནྟོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. ཐེ་རོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཀུ་སཱ་ཝ་ཏི་ཡཱ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡཱ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ནོ རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ནཱ་ཏི་མ་ཧ་ནྟ་མྤི, པུ་ཉྙཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཀ་ཏཾ;
མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི, ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱ’’.
མ་ཧཱ་ཝི་ཡཱུ་ཧནྟི ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ. ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱཏི ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐ ཏ་ཡཱ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦཾ, ཨི་ཏོ པ་རཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨ་བྷཱུ་མི, ཨི་དཾ ཛྷཱ་ནཱ་གཱ་རཾ ནཱ་མ, ན་ཡི་དཾ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏ་ཡོ ཝི་ཏ་ཀྐེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་དྭཱ་རེ་ཡེ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟེ་སི.
༢༦༡. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་སུཾ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ནཱི་ལ་ཀ་སི་ཎེ་ན ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ནཱི་ལ་མ་ཎིཾ, པཱི་ཏ་ཀ་སི་ཎེ་ན ཨ་ཏྠེ ས་ཏི སུ་ཝ་ཎྞཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་སི་ཎེ་ན ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ར་ཏྟ་མ་ཎིཾ, ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎེ་ན ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ར་ཛ་ཏ་ནྟི ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་སི་ཎ་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.
༢༦༢. མེ་ཏྟཱ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨི་ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པ་ན ས་བྦཱ་པི ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, པ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙུ་དྡ་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཝི་ས་ནྟོ མ་དྷུ་པ་ཊ་ལཾ པ་ཝི་ཊྛ་བྷ་མ་རོ མ་དྷུ་ར་སེ་ན ཝི་ཡ ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་ཏི.
ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ན་ག་ར་ས་ཧ་སྶཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༣. ཀུ་སཱ་ཝ་ཏཱི་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཱིཏི ཀུ་སཱ་ཝ་ཏཱི རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི ཏེ་སཾ ན་ག་རཱ་ནཾ པ་མུ་ཁཱ ས་བྦ་སེ་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཏྟཱ་བྷི་ཧཱ་རོཏི ཨ་བྷི་ཧ་རི་ཏ་བྦ་བྷ་ཏྟཾ.
༢༦༤. ཝ་སྶ་ས་ཏ་སྶ ཝ་སྶ་ས་ཏ་སྶཱཏི ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི? ཏེ་སཾ ས་དྡེ་ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ, ‘‘ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་དྡོ ཀ་ཎྚ་ཀོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༧༢) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ས་དྡེ་ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ མཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ་ཏི ན ཝ་ད་ཏི? ཨི་དཱ་ནི རཱ་ཛཱ ན པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ནི་བ་དྡྷ་ཝ་ཏྟཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ནྟི, ཏཾ ཏེ་སཾ མཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྠཱ་ཏི ན ཝ་ད་ཏི.
སུ་བྷ་དྡཱ་དེ་ཝི་ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༥. ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སཱིཏི ཀ་དཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི. ར་ཉྙོ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡ་དི་ཝ་སེ. ཏ་དཱ ཀི་ར དེ་ཝ་ཏཱ ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘རཱ་ཛཱ ཨ་ནཱ་ཐ་ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཾ མཱ ཀ་རོ་ཏུ, ཨོ་རོ་དྷེ་ཧི བ་ཧཱུ་ཧི དྷཱི་ཏཱུ་ཧི པུ་ཏྟེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ་ཝ ཀ་རོ་ཏཱུ’’ཏི. ཨ་ཐ དེ་ཝིཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སུཾ. པཱི་ཏཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནཱིཏི ཏཱ་ནི ཀི་ར པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ར་ཉྙོ མ་ནཱ་པཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི པཱ་རུ་པ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠེ་ཝ དེ་ཝི ཏི་ཊྛཱཏི དེ་ཝི ཨི་མཾ ཛྷཱ་ནཱ་གཱ་རཾ ནཱ་མ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ན ཧོ་ཏི, ཛྷཱ་ན་ར་ཏི་ཝི་ནྡ་ན་ཊྛཱ་ནཾ མ་མ, མཱ ཨི་དྷ པཱ་ཝི་སཱི་ཏི.
༢༦༦. ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སཱིཏི ལོ་ཀེ ས་ཏྟཱ ནཱ་མ མ་ར་ཎཱ་ས་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙ་ནྟི, ཏེ་ན་སྶ ར་ཉྙོ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་ཏོ མཱ ར་ཉྙོ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཾ ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཱ ས་མྤ་ཏི གུ་ཎ་མ་སྶ ཀ་ཐ་ཡི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ནི ཏེ དེ་ཝཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཚ་ནྡཾ ཛ་ནེ་ཧཱིཏི པེ་མཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཧི, ར་ཏིཾ ཀ་རོ་ཧི. ཛཱི་ཝི་ཏེ ཨ་པེ་ཀྑནྟི ཛཱི་ཝི་ཏེ སཱ་པེ་ཀྑཾ, ཨཱ་ལ་ཡཾ, ཏ་ཎྷཾ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ཁོ མཾ ཏྭཾ དེ་ཝཱིཏི ‘‘མ་ཡཾ ཁོ, དེ་ཝ, ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཀ་ཐཾ ན ཛཱ་ནཱ་མ, ཀ་ཐཾ ཝ་དཱ་མ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨ་ཡ’’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཁོ མཾ, ཏྭཾ དེ་ཝི, ས་མུ་དཱ་ཙ་རཱ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ག་ར་ཧི་ཏཱཏི བུ་དྡྷེ་ཧི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་ཧི སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཙ པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི བ་ཧུ་སྶུ་ཏེ་ཧི ག་ར་ཧི་ཏཱ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? སཱ་པེ་ཀྑ་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ གེ་ཧེ ཡ་ཀྑ་ཀུ་ཀྐུ་ར་ཨ་ཛ་གོ་ཎ་མ་ཧིཾ་ས་མཱུ་སི་ཀ་ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཨཱུ་ཀཱ་མ་ངྒུ་ལཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི.
༢༦༨. ཨ་ཐ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སུ་བྷ་དྡཱ དེ་ཝཱི ཨ་སྶཱུ་ནི པུ་ཉྪི་ཏྭཱཏི དེ་ཝཱི ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ རོ་དི་ཏྭཱ ཀ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་སྶཱུ་ནི པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ.
བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་ག་མ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦༩. ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱཏི ཀ་སྨཱ ཨཱ་ཧ? ཏེ་སཾ ཀི་ར སོ་ཎ་སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ མ་ཧ་ཏཱི ས་མྤ་ཏྟི ཧོ་ཏི, སོ་ཎ་སྶ ཀི་ར སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀཱ བྷ་ཏྟ་པཱ་ཏི དྭེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་གྒྷ་ཏི. ཨི་ཏི ཏེ་སཾ ཏཱ་དི་སཾ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཏྟཱ་ནཾ མུ་ཧུ་ཏྟཾ བྷ་ཏྟ་ས་མྨ་དོ བྷ་ཏྟ་མུ་ཙྪཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐོ ཧོ་ཏི.
༢༧༡. ཡཾ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སཱ་མཱིཏི ཡ་ཏྠ ཝ་སཱ་མི, ཏཾ ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ན་ག་རཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཝ དཱ་ས་མ་ནུ་སྶཱ ཙ ཝ་སིཾ་སུ. པཱ་སཱ་ད་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ལླ་ངྐཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་ཀཾ་ཡེ་ཝ པ་ལླ་ངྐཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, སེ་སཱ པུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་བྷོ་གཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏྠཱི་སུ་པི ཨེ་ཀཱ་ཝ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, སེ་སཱ པ་རི་ཝཱ་ར་མ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟི, པ་རི་ད་ཧཱ་མཱིཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ དུ་སྶ་ཡུ་གཾ ནི་ཝཱ་སེ་མི, སེ་སཱ་ནི པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ པུ་རི་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཧོ་ནྟི. བྷུ་ཉྫཱ་མཱིཏི པ་ར་མ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ན་མ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫཱ་མི, སེ་སཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ པུ་རི་ས་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཐཱ་ལི་པཱ་ཀོ ཧི ད་ས་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏཱ་ནི པ་ན ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི ན་ག་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙེ་ཝ པཱ་སཱ་ད་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙ ཨེ་ཀི་སྶཱ་ཡེ་ཝ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི པ་ལླ་ངྐ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ནི་པ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣ་མ་ཉྩ་ཀ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི ཧ་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ར་ཐ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ནི་སཱི་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ དི་ནྣ་པཱི་ཋ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི མ་ཎི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀ་དཱི་པ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པུ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ག་ཧ་པ་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་རི་བྷོ་ག་བྷཱ་ཛ་ན་པ་ཏྟ་ཐཱ་ལ་ཀ དྷ་མ་ཀ་ར་ཎ པ་རི་སྶཱ་ཝ་ན ཨཱ་ར་ཀ་ཎྚ་ཀ པི་པྥ་ལ་ཀ ན་ཁ་ཙྪེ་ད་ན ཀུ་ཉྩི་ཀ་ཀ་ཎྞ་མ་ལ་ཧ་ར་ཎཱི པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀ ཨུ་པཱ་ཧ་ན ཚ་ཏྟ ཀ་ཏྟ་ར་ཡ་ཊྛི་དཱ་ན་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི དྷེ་ནུ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི གོ་ར་ས་དཱ་ན་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི ཝ་ཏྠ་ཀོ་ཊི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ན་དཱ་ན་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནི. ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི ཐཱ་ལི་པཱ་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བྷོ་ཛ་ན་དཱ་ན་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༢༧༢. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཏཾ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ པཾ་སྭཱ་གཱ་ར་ཀཱི་ལ༹་ནཾ ཝི་ཡ ད་སྶེ་ནྟོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་མ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ནྣོ་ཝ པ་སྶཱ་ན་ནྡཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཱཏི པ་ཀ་ཏི་ཝི་ཛ་ཧ་ནེ་ན ནི་བྦུ་ཏ་པ་དཱི་པོ ཝི་ཡ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྑཱ་རཱཏི ཨེ་ཝཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པུ་རི་སོ ས་ཏ་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷེ ཙ་མྤ་ཀ་རུ་ཀྑེ ནི་སྶེ་ཎིཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཙ་མྤ་ཀ་པུ་པྥཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནི་སྶེ་ཎིཾ མུ་ཉྩ་ནྟོ ཨོ་ཏ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ནི་སྶེ་ཎིཾ བ་ནྡྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶུ་བྦེ་དྷཾ མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་མྤ་ཏྟི་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནི་སྶེ་ཎིཾ མུ་ཉྩ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨོ་ཏི་ཎྞོ. ཏེ་ནེ་ཝ པུ་བྦེ ཝ་ས་བྷ་རཱ་ཛཱ དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀ་ཏྠེ་རཱ་ནཾ ལོ་ཧ་པཱ་སཱ་ད་སྶ པཱ་ཙཱི་ན་པ་སྶེ ཨ་མྦ་ལ་ཊྛི་ཀཱ་ཡཾ ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ སུ་ཏྭཱ – ‘‘ཀིཾ, བྷོ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻ་ཀེ་ན ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཁཱ་དི་ཏ་པཱི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་མྤ་ཏྟི་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ – ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨི་མཾ, བྷོ, དི་སྭཱ པ་ཉྩ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མ་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠཾ ས་མི་ཉྫི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ – ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཏུ་ཊྛ་ཧ་ད་ཡོ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡྷུ་ཝཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་ད་ཀ་པུ་པྥུ་ལཱ༹་ད་ཡོ ཝི་ཡ དྷུ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱཏི ཨེ་ཝཾ སུ་པི་ན་ཀེ པཱི་ཏ་པཱ་ནཱི་ཡཾ ཝི་ཡ ཨ་ནུ་ལི་ཏྟ་ཙ་ནྡ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཨ་སྶཱ་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ.
ས་རཱི་རཾ ནི་ཀྑི་པེ་ཡྻཱཏི ས་རཱི་རཾ ཚ་ཌྜེ་ཡྻ. ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཉྙ་སྶ ས་རཱི་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པོ ཝཱ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཝཱ ན་ཏྠི ཀི་ལེ་ས་པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨི་དཾ པ་ན ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཐེ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ར་ཉྙོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སྶ པ་ན ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡ་ཏོ ས་ཏྟ་མེ་ཝ དི་ཝ་སེ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པཱ་ཀཱ་རཱ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ཏཱ་ལཱ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དྷ་མྨ་པཱ་སཱ་དོ དྷ་མྨ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ན་ནྟི ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡཱི་ཏི. ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཏཱ ཁཱི་ཎཱ་ཡུ་ཀཱ ས་ཧེ་ཝ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ནྟི. ཨཱ་ཡུ་སེ་སེ ས་ཏི ཧ་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀུ་ལཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་སྶ་ར་ཏ་ནཾ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ཀུ་ལཾ, མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཝེ་པུ་ལླ་པ་བྦ་ཏ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ན་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི. ག་ཧ་པ་ཏི་ར་ཏ་ན་སྶ ཙ་ཀྑུ པཱ་ཀ་ཏི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ར་ཏ་ན་སྶ ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡཾ ན་སྶ་ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱཏི ཨི་དཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཉྩ ཨ་ནཱ་རུ་ལ༹ྷ་ཉྩ ས་བྦཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨི་ཏི སུ་མ་ངྒ་ལ་ཝི་ལཱ་སི་ནི་ཡཱ དཱི་གྷ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ
མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.