ཝི་པ་སྶཱི་ས་མ་ཉྙཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༧. ས་བྦ་ཀཱ་མེ་ཧཱིཏི ཨི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཀ་ཏཾ ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན པ་ནེ་ཝཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. པ་ཋ་མ་ཉྷི ཏེ ནེ་མི་ཏྟ་ཀེ ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ལ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་རོ ག་བྦྷོ་ཀྐ་ནྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. པཱ་ཡེ་ནྟཱིཏི ཐ་ཉྙཾ པཱ་ཡེ་ནྟི. ཏ་སྶ ཀི་ར ནི་དྡོ་སེ་ན མ་དྷུ་རེ་ན ཁཱི་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ས་ཊྛི དྷཱ་ཏི་ཡོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སི, ཏ་ཐཱ སེ་སཱ་པི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཀུ་ས་ལཱ ས་ཊྛི་ས་ཊྛི་ཡེ་ཝ. ཏཱ་སཾ པེ་ས་ན་ཀཱ་ར་ཀེ ས་ཊྛི པུ་རི་སེ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་ལླ་ཀྑ་ཎེ ས་ཊྛི ཨ་མ་ཙྩེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཊྛི་ཡོ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ, དྭེ ས་ཊྛི་ཡོ པུ་རི་སཱ་ན་ནྟི ཚ ས་ཊྛི་ཡོ ཨུ་པ་ཊྛ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟནྟི དི་བྦ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ. ཀུ་ལ་ད་ཏྟི་ཡཾ པ་ན སི་རི་ག་བྦྷེ་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. མཱ ནཾ སཱི་ཏཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མཱ ཨ་བྷི་བྷ་ཝཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སྭཱ་སྶུ་དནྟི སོ ཨ་སྶུ་དཾ. ཨ་ངྐེ་ནེ་ཝ ཨ་ངྐནྟི ཨ་ཉྙ་སྶ བཱ་ཧུ་ནཱ་ཝ ཨ་ཉྙ་སྶ བཱ་ཧུཾ. ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཾ. པ་རི་ཧ་རི་ཡ་ཏཱིཏི ནཱི་ཡ་ཏི, ས་མྤཱ་པི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༣༨. མ་ཉྫུ་སྶ་རོཏི ཨ་ཁ་ར་སྶ་རོ. ཝ་གྒུ་སྶ་རོཏི ཚེ་ཀ་ནི་པུ་ཎ་སྶ་རོ. མ་དྷུ་ར་སྶ་རོཏི སཱ་ཏ་སྶ་རོ. པེ་མ་ནི་ཡ་སྶ་རོཏི པེ་མ་ཛ་ན་ཀ་སྶ་རོ. ཏ་ཏྲི་དཾ ཀ་ར་ཝཱི་ཀཱ་ནཾ མ་དྷུ་ར་སྶ་ར་ཏཱ་ཡ – ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་ས་ཀུ་ཎེ ཀི་ར མ་དྷུ་ར་ར་སཾ ཨ་མྦ་པ་ཀྐཾ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་གྒྷ་རི་ཏ་ར་སཾ པི་ཝི་ཏྭཱ པ་ཀྑེ་ན ཏཱ་ལཾ ད་ཏྭཱ ཝི་ཀཱུ་ཛ་མཱ་ནེ ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ མ་ཏྟཱ ཝི་ཡ ལ་ལི༹་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟི. གོ་ཙ་ར་པ་སུ་ཏཱ་པི ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ མུ་ཁ་ག་ཏཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཎ་ནྟི. ཝཱ་ལ༹་མི་གཱ ཁུ་དྡ་ཀ་མི་གེ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཾ པཱ་དཾ ཨ་ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨ་ནུ་བ་དྡྷ་མི་གཱ ཙ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑ་ནྡཱ པ་ཀྑི་ནོ་པི པ་ཀྑེ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཎ་མཱ་ནཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨུ་ད་ཀེ མ་ཙྪཱ་པི ཀ་ཎྞ་པ་ཊ་ལཾ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཎ་མཱ་ནཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ མ་དྷུ་ར་སྶ་རཱ ཀ་ར་ཝཱི་ཀཱ.
ཨ་ས་ནྡྷི་མི་ཏྟཱ་པི དྷ་མྨཱ་སོ་ཀ་སྶ དེ་ཝཱི – ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བུ་དྡྷ་སྶ་རེ་ན ས་དི་སོ ཀ་སྶ་ཙི ས་རོ’’ཏི ས་ངྒྷཾ པུ་ཙྪི. ཨ་ཏྠི ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་ས་ཀུ་ཎ་སྶཱ་ཏི. ཀུ་ཧིཾ, བྷ་ནྟེ, ཏེ ས་ཀུ་ཎཱ་ཏི? ཧི་མ་ཝ་ནྟེ་ཏི. སཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘དེ་ཝ, ཨ་ཧཾ ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་ས་ཀུ་ཎཾ པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་མྷཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ པ་ཉྫ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀ་ར་ཝཱི་ཀོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཉྫ་རཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. པ་ཉྫ་རོ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ – ‘‘རཱ་ཛཱ་ཎཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ པ་ཉྫ་རོ, ན ས་ཀྐཱ ན ག་ནྟུ’’ནྟི ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི. པ་ཉྫ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ན ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་ས་དྡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ – ‘‘ཀ་ཐཾ, བྷ་ཎེ, ཨི་མེ ས་དྡཾ ན ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཉཱ་ཏ་ཀེ ཨ་དི་སྭཱ དེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ ཨཱ་དཱ་སེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་སི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཚཱ་ཡཾ དི་སྭཱ – ‘‘ཉཱ་ཏ་ཀཱ མེ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ པ་ཀྑེ་ན ཏཱ་ལཾ ད་ཏྭཱ མ་དྷུ་ར་སྶ་རེ་ན མ་ཎི་ཝཾ་སཾ དྷ་མ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཝི་ར་ཝི. ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ མ་ནུ་སྶཱ མ་ཏྟཱ ཝི་ཡ ལ་ལི༹ཾ་སུ. ཨ་ས་ནྡྷི་མི་ཏྟཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མ་སྶ ཏཱ་ཝ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ མ་དྷུ་རོ ས་དྡོ, ཀཱི་དི་སོ ནུ ཁོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སི་རི་པ་ཏྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་དྡོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི པཱི་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏཾ པཱི་ཏིཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཧི ཛ་ངྒྷ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཝཾ མ་དྷུ་རོ ཀི་ར ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་ས་དྡོ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ན ས་ཏ་བྷཱ་གེ་ན ས་ཧ་སྶ་བྷཱ་གེ་ན ཙ མ་དྷུ་ར་ཏ་རོ ཝི་པ་སྶི་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ས་དྡོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༣༩. ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཛནྟི ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ, ཀ་མྨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ན དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ས་དི་ས་མེ་ཝ མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི, ཡེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ལ་ཝཱ་ཧེ པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ཏི་ལ་མྤི ཨ་ཡཾ སོ་ཏི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི.
༤༠. ཝི་པ་སྶཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ, ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ནི་མཱི་ལ་ཛ་ནི་ཏ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་ར་ཧེ་ན ཝི་སུ་དྡྷཾ པ་སྶ་ཏི, ཝི་ཝ་ཊེ་ཧི ཙ ཨ་ཀྑཱི་ཧི པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་སྶཱི; དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཝི་ཙེ་ཡྻ ཝི་ཙེ་ཡྻ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝི་པ་སྶཱི; ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཏྠེ པ་ནཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠེ ཛཱ་ནཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི, ན་ཡ་ཏི ཝཱ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀི་ར ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠེ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟ་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ངྐེ་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ལཱ་ལ༹་ཡ་མཱ་ན་སྶེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩཱ སཱ་མི་ཀཾ ཨ་སྶཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ས་དྡཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི. རཱ་ཛཱ – ‘‘ཀི་མེ་ཏཾ, ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་དི་སྭཱ – ‘‘ཨ་ཌྜ་སྶ དུ་བྦི་ནི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པུ་ན སཱ་མི་ཀཾ་ཡེ་ཝ སཱ་མི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཉ་ཏྭཱ ནུ ཁོ ཀུ་མཱ་རོ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ པུ་ན སཱ་མི་ཀཾ ཨ་སྶཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུ. པུ་ན་པི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་ཐེ་ཝ ས་དྡཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ – ‘‘ཛཱ་ནཱ་ཏི མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ’’ཏི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཝི་ཙེ་ཡྻ ཝི་ཙེ་ཡྻ ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ཏྠེ པ་ནཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི.
༤༢. ཝ་སྶི་ཀནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་ཏྠ སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཝ་སི་ཏུཾ, ཨ་ཡཾ ཝ་སྶི་ཀོ. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སོ ཝ་སྶཾ, ཝ་སྶཾ ཨ་ར་ཧ་ཏཱི་ཏི ཝ་སྶི་ཀོ. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཝ་སྶི་ཀོ པཱ་སཱ་དོ ནཱ་ཏི་ཨུ་ཙྩོ ཧོ་ཏི, ནཱ་ཏི་ནཱི་ཙོ, དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི་པི་སྶ ནཱ་ཏི་བ་ཧཱུ་ནི ནཱ་ཏི་ཏ་ནཱུ་ནི, བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫཱ་ནི་པེ་ཏྠ མི་སྶ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ ཐ་མྦྷཱ་པི བྷི་ཏྟི་ཡོ་པི ནཱི་ཙཱ ཧོ་ནྟི, དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི ཏ་ནུ་ཀཱ་ནི སུ་ཁུ་མ་ཙྪི་དྡཱ་ནི, ཨུ་ཎྷ་པྤ་ཝེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ བྷི་ཏྟི་ནི་ཡཱུ་ཧཱ་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཡ་ནྟི. བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎ་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎ་ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཨུ་ཎྷ་ཝི་རི་ཡཱ་ནི ཀ་མྦ་ལཱ་དཱི་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫཾ སི་ནི་དྡྷཾ ཀ་ཊུ་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ནི་རུ་ད་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཉྩ. གི་མྷི་ཀེ ཐ་མྦྷཱ་པི བྷི་ཏྟི་ཡོ་པི ཨུ་ཙྩཱ ཧོ་ནྟི, དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ བ་ཧཱུ་ནི ཝི་པུ་ལ་ཛཱ་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, བྷཱུ་མ་ཏྠ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི དུ་ཀཱུ་ལ་མ་ཡཱ་ནི ཝ་ཊྚ་ནྟི. ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫཱ་ནི མ་དྷུ་ར་ས་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་བྷ་རི་ཏཱ་ནི. ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ས་མཱི་པེ་སུ ཙེ་ཏྠ ན་ཝ ཙཱ་ཊི་ཡོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནཱི་ལུ་པྤ་ལཱ་དཱི་ཧི ས་ཉྪཱ་དེ་ནྟི. ཏེ་སུ ཏེ་སུ པ་དེ་སེ་སུ ཨུ་ད་ཀ་ཡ་ནྟཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཡེ་ཧི དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི.
ནི་པྤུ་རི་སེ་ཧཱིཏི པུ་རི་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏེ་ཧི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩེ་ཏྠ ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནེ་ཝ ནི་པྤུ་རི་སཱ་ནི, ས་བྦ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི་པི ནི་པྤུ་རི་སཱ་ནེ་ཝ, དོ་ཝཱ་རི་ཀཱ་པི ཨི་ཏྠི་ཡོ་ཝ, ན་ཧཱ་པ་ནཱ་དི་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་པི ཨི་ཏྠི་ཡོ་ཝ. རཱ་ཛཱ ཀི་ར – ‘‘ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨི་སྶ་རི་ཡ་སུ་ཁ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ན་སྶ པུ་རི་སཾ དི་སྭཱ པུ་རི་སཱ་ས་ངྐཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, སཱ མེ པུ་ཏྟ་སྶ མཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ས་བྦ་ཀི་ཙྩེ་སུ ཨི་ཏྠི་ཡོ་ཝ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
པ་ཋ་མ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.