༡. པ་ཙྩ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ
ཏ་ཏྠ ཡ་དེ་ཏཾ ས་བྦ་པ་ཋ་མེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀེ ན་ཡེ པ་ཙྩ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ, ཏ་སྨིཾ པ་ཋ་མོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་མ་སྶ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཨ་ངྒ་དྭ་ཡ་ཡུ་ཏྟོ དྭཱ་ད་ས་ངྒི་ཀ་ཝཱ་རོ ནཱ་མ. དུ་ཏི་ཡོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་མ་སྶེ་ཝ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཙ ན ཀ་སྶ་ཙི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཨེ་ཀ་ངྒ་ཡུ་ཏྟོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ངྒི་ཀ་ཝཱ་རོ ནཱ་མ. ཏ་ཏི་ཡོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཨེ་ཀ་ངྒ་ཡུ་ཏྟོ དྭཱ་ད་ས་ངྒི་ཀ་ཝཱ་རོ ནཱ་མ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་དྭཱ་ད་ས་ངྒི་ཀོ་ཡེ་ཝ.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ – ཨ་ཡ་མྤི ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞེ་ཀ་ངྒ་ཡུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི? ན, ཏ་སྶ ཨ་ན་ངྒ་ཏྟཱ. ཕ་སྶོ་ཡེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ཨ་ངྒཾ, ན ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨ་ན་ངྒ་ཏྟཱ ནཱ་ཡཾ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞེ་ཀ་ངྒ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པ་ཋ་མོ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཊྛེ་ན, དུ་ཏི་ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ཊྛེ་ན, ཏ་ཏི་ཡོ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ. ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མོ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཊྛེ་ན, དུ་ཏི་ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ཊྛེ་ན, ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན, ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ. ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མོ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཊྛེ་ན, དུ་ཏི་ཡོ མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟ་ཝ་སེ་ན (དཱི. ནི. ༢.༩༥ ཨཱ་ད་ཡོ), ཏ་ཏི་ཡོ རཱུ་པ་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མོ ཨི་མེ་སུ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ཏཱི་སུ ཝཱ་རེ་སུ ན ཀ་ཏྠ་ཙི ན པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. སེ་སཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་སྶཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ –
ཡཾ ཡ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཉྩཱ་པི ཡཾ ཡ་ཧིཾ;
ཡཾ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཡ་སྶ, ཏཾ ས་བྦ་མུ་པ་ལ་ཀྑ་ཡེ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཏཱ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཨེ་ཏེ་སུ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནི་ཡེ ཝི་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀ་སྨཱ་ཏི? ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྲ ཧི ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཝི་བྷ་ཏྟོ. ཨི་དྷ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཙ བ་ཧཱུ ཙེ་ཏ་ནཱ ན ས་ནྟཱི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ས་བྦ་ཊྛཱ་ན་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙ རཱུ་པཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ’’ནྟྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྷི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ས་བྦ་ཊྛཱ་ན་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉྩ, ན ཀ་ཏྠ་ཙི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ ཨེ་ཀོ་ཝེ་ཏྠ ཕ་སྶོ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཨེ་ཀཾ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཧ. ཏ་ཉྷི ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཕ་སྶ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ. ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཝུ་ཏྟཾ, ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པ་ན ཨ་ངྒ་པུ་ཎྞ་ཏྠ་ཉྩ པུ་ན ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏཾ. ཏ་ཏྲ ཧི ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་སེ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རོ ཧེ་ཏུ, ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ནཱ་མཾ ཕ་ལཾ. ཨི་དྷ པ་ན་སྶ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ནཱ་མཾ ཧེ་ཏུ, ཝི་སེ་སེ་ན ཕ་སྶོ ཕ་ལ་ནྟི. སོ་ཀཱ་ད་ཡོ པ་ན ཡ་སྨཱ ས་བྦེ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ས་བྦ་སྨི་ཉྩ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཙེ་ཝ ཙི་ཏྟེ ཙ ན པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏཱ. ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི པ་ན ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟཱ་ནི་པི ས་མཱ་ནཱ་ནི ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ ཨ་ངྒ་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཾ ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ‘ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཉྩ ཨ་ཝུ་ཏྟཾ’ ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ ཝཱ་རེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྶ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ པ་ན ཝཱ་རེ ཡོ ཡོ ཝི་སེ་སོ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏཾ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཀཱ་ས་ཡི་སྶཱ་མ.
‘ཡཾ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཡ་སྶཱ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ངྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཚ་ཧི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པ་ར་ཏོ ཧེ་ཏུ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི ཨ་ཝི་ག་ཏ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཏཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་ར་སྶ ཙ་ཏུ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་ངྑཱ་རོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཚ་ཧི, ཀ་མྨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ. ཨི་དྷ པ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཡོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་དྷཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཚ་ཧི, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ཧཱ་རཱ་དྷི་པ་ཏཱི་ཧི ཙཱ་ཏི ན་ཝ་དྷཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཏ་ཡོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཚ་དྷཱ. ནཱ་མཾ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཚ་ཧི. ཀི་ཉྩི པ་ནེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན, ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཡོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏི་དྷཱ ཙ་ཏུ་དྷཱ པ་ཉྩ་དྷཱ ཝཱ. ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཕ་སྶ་སྶ ཡ་ཐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཕ་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཚ་ཧི ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ་དྷཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཡོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྷཱ. ཝེ་ད་ནཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཚ་ཧི ཛྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་དྷཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཡོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་དྷཱ. ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་ར་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ བྷ་ཝ་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཚ་ཧི མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ་དྷཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཡོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྷཱ. བྷ་ཝོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ, ཡ་སྨཱ ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྷ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ. ཏ་ཐཱ ཛཱ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶཱ་ཏི.
ཡེ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་ཀྐེ ས་བྦེ་ས་མྤི ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ད་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཧི པ་ཋ་མ་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ’’ཏི, ཏེ བྷ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་ཝཾ སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ. ན ཧི བྷ་ཝོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཛཱ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ. ཡེ ཙེ་ཏེ་སཾ ས་ངྑ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་པི ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ན ས་ཀྐཱ ཚ་ཌྜེ་ཏུ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ ཡཾ ཡ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཉྩཱ་པི ཡཾ ཡ་ཧིཾ, ཡ་ཉྩ ཡ་ཐཱ ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ན ཀི་ཉྩི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀི་མ་ཏྠ་ནྟི? པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་དེ་ས་ནཱ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠ་ཉྩ. ཕ་སྶ་སྶ ཧི ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ པ་ན ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡེ་ཝ. མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟེ ཙ་སྶ ‘‘ཨ་ཏྠི ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛེ་ན ས་ཏཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཏྠཱི་ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཀིཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི? ཨི་ཏི ཙེ ཝ་དེ་ཡྻ, ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༢.༩༦). ཨེ་ཝཾ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ངྒི་ཀོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྨཱ ཨི་མ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨི་མི་སྶཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་རི་གྒ་ཧ་ཏྠཾ དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ན ཀི་ཉྩི ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ས ཏཱ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཝི་སེ་སོ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ པ་ན ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་ངྒཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཨི་དྷ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཏཾ ནཱ་ཡུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ? ས་ཀ་ཀྑ་ཎེ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་ཙེ་པི ཧི ཏ་ཏྠ རཱུ་པཾ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི་སྶ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ཀ་ཀྑ་ཎེ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཏཱ་ཝ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ ‘‘པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༡༡). ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སྶ པ་ན ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༨).
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, པུ་རི་མ་ཝཱ་རེ་སུ ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི? རཱུ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟི་དེ་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ རཱུ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟི་དེ་སེ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ནཱ་མཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. རཱུ་པཾ པ་ན ཧ་ད་ཡ་རཱུ་པཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏ་སྶ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི དྭི་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ས ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཝི་སེ་སོ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རོ པ་ན ཡོ་ནི་ཝ་སེ་ན ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ, བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ནཱ་མཾ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན. རཱུ་པེ ཧ་ད་ཡ་རཱུ་པཾ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི, ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏེ་ཧི. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ས ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ཝི་སེ་སོ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ པུ་ན ས་བྦེ་སྭེ་ཝ ཏེ་སུ ཝི་སེ་སེ་ན པ་ཋ་མ་ཀཱ དྭེ ཝཱ་རཱ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་སྨི་ཉྷི རཱུ་པེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶཱ་ནི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ངྒཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡོ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ. རཱུ་པ་བྷ་ཝ་སྨི་ཉྷི ས་ཏི་པི རཱུ་པ་ས་མྨི་སྶ་ཏྟེ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ. ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་སྨི་ཉྷི ས་ཀ་ལཾ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡོ ཝཱ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཙེ་ཝ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཙ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀྑ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཝཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ. པ་ཋ་མོ ཝཱ ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. སོ ཧི ན ཀ་ཏྠ་ཙི ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་དེ་སེ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. དུ་ཏི་ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ངྒི་ཀ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏྠ ཕ་སྶ་སྶ ཙ ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སོ. ཏ་ཏི་ཡོ པུ་རི་མ་ཡོ་ནི་དྭ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. པུ་རི་མཱ་སུ ཧི དྭཱི་སུ ཡོ་ནཱི་སུ སོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཏྠ ས་དཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་ཙྪི་མ་ཡོ་ནི་དྭ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. པ་ཙྪི་མཱ་སུ ཧི སོ དྭཱི་སུ ཡོ་ནཱི་སུ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཏྠ ས་དཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཝཱ་རེ་སུ –
ཡཾ ཡ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཉྩཱ་པི ཡཾ ཡ་ཧིཾ;
ཡཾ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཡ་སྶ, ཏཾ ས་བྦ་མུ་པ་ལ་ཀྑ་ཡེ་ཏི.
གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན, ས་བྦ་མེ་ཏཾ ན་ཡཾ ཨི་ཏོ;
ཝི་སེ་སོ ཡོ ཙ ཏཾ ཛ་ཉྙཱ, ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ པ་རེ་སུ་པི.