༢. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༣. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ པ་ཏྠ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཡ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎོ ས་ཏྠཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ནི་གྒ་ཎྛིཾ ནི་ཛྫ་ཊཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་སུ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་པི ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མཱ་ཏི་ཀཾ ཏཱ་ཝ ཋ་པེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཋ་པི་ཏཱ་ཡ པ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ –
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི མཱུ་ལེ་ཧི, ན་ཝ མཱུ་ལ་པ་དཱ ན་ཝ;
ན་ཡཱ ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི, ཝཱ་ར་བྷེ་ད་ཉྩ དཱི་པ་ཡེ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ དཱི་པ་ནཱ – ཨེ་ཏྠ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནཱ་མ་ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་ཕ་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཏ་ཎྷཱ་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པྤ་བྷེ་དེ་ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི ན་ཝ་ཧི མཱུ་ལ་པ་དེ་ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཀོ, ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཀོ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཀོ, ནཱ་མཱ་དི་ཀོ, ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ཀོ, ཕ་སྶཱ་དི་ཀོ, ཝེ་ད་ནཱ་དི་ཀོ, ཏ་ཎྷཱ་དི་ཀོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་དི་ཀོ་ཏི ཨི་མེ ན་ཝ མཱུ་ལ་པ་དཱ ན་ཝ ན་ཡཱ ཧོ་ནྟི.
ཏེ་སུ ཡོ ཏཱ་ཝ ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཀོ ན་ཡོ, ཏ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ, ཧེ་ཏུ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་སུ་པཱི་ཏི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ན་ཡེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཚ་ཏྟིཾ་ས ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན ཙ་ཏུ་ཀྐེ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝཱ་རཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ན་ཡེ སོ་ལ༹་ས སོ་ལ༹་ས ཝཱ་རཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་དྷི་ཀཾ ཝཱ་ར་ས་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡. པ་ཙྩ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ
ཏ་ཏྠ ཡ་དེ་ཏཾ ས་བྦ་པ་ཋ་མེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀེ ན་ཡེ པ་ཙྩ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ, ཏ་སྨིཾ པ་ཋ་མོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་མ་སྶ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཙ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཨ་ངྒ་དྭ་ཡ་ཡུ་ཏྟོ དྭཱ་ད་ས་ངྒི་ཀ་ཝཱ་རོ ནཱ་མ. དུ་ཏི་ཡོ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་མ་སྶེ་ཝ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཙ ན ཀ་སྶ་ཙི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཨེ་ཀ་ངྒ་ཡུ་ཏྟོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ངྒི་ཀ་ཝཱ་རོ ནཱ་མ. ཏ་ཏི་ཡོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཨེ་ཀ་ངྒ་ཡུ་ཏྟོ དྭཱ་ད་ས་ངྒི་ཀ་ཝཱ་རོ ནཱ་མ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་ན པ་རི་པུ་ཎྞ་དྭཱ་ད་ས་ངྒི་ཀོ་ཡེ་ཝ.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ – ཨ་ཡ་མྤི ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞེ་ཀ་ངྒ་ཡུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི? ན, ཏ་སྶ ཨ་ན་ངྒ་ཏྟཱ. ཕ་སྶོ་ཡེ་ཝ ཧེ་ཏྠ ཨ་ངྒཾ, ན ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཨ་ན་ངྒ་ཏྟཱ ནཱ་ཡཾ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞེ་ཀ་ངྒ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘པ་ཋ་མོ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཊྛེ་ན, དུ་ཏི་ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ཊྛེ་ན, ཏ་ཏི་ཡོ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ. ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མོ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཊྛེ་ན, དུ་ཏི་ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ཊྛེ་ན, ཏ་ཏི་ཡོ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན, ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ. ཏ་ཐཱ པ་ཋ་མོ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀ་ཊྛེ་ན, དུ་ཏི་ཡོ མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟ་ཝ་སེ་ན (དཱི. ནི. ༢.༩༥ ཨཱ་ད་ཡོ), ཏ་ཏི་ཡོ རཱུ་པ་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མོ ཨི་མེ་སུ དུ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ཏཱི་སུ ཝཱ་རེ་སུ ན ཀ་ཏྠ་ཙི ན པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧི་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ. སེ་སཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་སྶཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ –
ཡཾ ཡ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཉྩཱ་པི ཡཾ ཡ་ཧིཾ;
ཡཾ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཡ་སྶ, ཏཾ ས་བྦ་མུ་པ་ལ་ཀྑ་ཡེ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཏཱ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཨེ་ཏེ་སུ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནི་ཡེ ཝི་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀ་སྨཱ་ཏི? ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྲ ཧི ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཝི་བྷ་ཏྟོ. ཨི་དྷ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཙ བ་ཧཱུ ཙེ་ཏ་ནཱ ན ས་ནྟཱི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧ་ཎ་ཏོ ས་བྦ་ཊྛཱ་ན་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙ རཱུ་པཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ’’ནྟྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྷི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ས་བྦ་ཊྛཱ་ན་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཉྩ, ན ཀ་ཏྠ་ཙི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ ཨེ་ཀོ་ཝེ་ཏྠ ཕ་སྶོ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཨེ་ཀཾ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཧ. ཏ་ཉྷི ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཕ་སྶ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ. ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཝུ་ཏྟཾ, ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པ་ན ཨ་ངྒ་པུ་ཎྞ་ཏྠ་ཉྩ པུ་ན ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏཾ. ཏ་ཏྲ ཧི ཨེ་ཏ་སྶ ཝི་སེ་སེ་ན ས་ངྑཱ་རོ ཧེ་ཏུ, ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ནཱ་མཾ ཕ་ལཾ. ཨི་དྷ པ་ན་སྶ ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ནཱ་མཾ ཧེ་ཏུ, ཝི་སེ་སེ་ན ཕ་སྶོ ཕ་ལ་ནྟི. སོ་ཀཱ་ད་ཡོ པ་ན ཡ་སྨཱ ས་བྦེ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ན ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི, ས་བྦ་སྨི་ཉྩ ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཙེ་ཝ ཙི་ཏྟེ ཙ ན པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏཱ. ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི པ་ན ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟཱ་ནི་པི ས་མཱ་ནཱ་ནི ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ ཨ་ངྒ་པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཾ ག་ཧི་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ‘ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཉྩ ཨ་ཝུ་ཏྟཾ’ ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ ཝཱ་རེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྶ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ པ་ན ཝཱ་རེ ཡོ ཡོ ཝི་སེ་སོ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏཾ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཀཱ་ས་ཡི་སྶཱ་མ.
‘ཡཾ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཡ་སྶཱ’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ངྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཚ་ཧི ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པ་ར་ཏོ ཧེ་ཏུ་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི ཨ་ཝི་ག་ཏ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ཏཱ་ནི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་ར་སྶ ཙ་ཏུ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་ངྑཱ་རོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཚ་ཧི, ཀ་མྨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ. ཨི་དྷ པ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཡོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་དྷཱ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཚ་ཧི, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ཧཱ་རཱ་དྷི་པ་ཏཱི་ཧི ཙཱ་ཏི ན་ཝ་དྷཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཏ་ཡོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཚ་དྷཱ. ནཱ་མཾ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཚ་ཧི. ཀི་ཉྩི པ་ནེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ་ན, ཀི་ཉྩི ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཡོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཏི་དྷཱ ཙ་ཏུ་དྷཱ པ་ཉྩ་དྷཱ ཝཱ. ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཕ་སྶ་སྶ ཡ་ཐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ནཱ་མ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཕ་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཚ་ཧི ཨཱ་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ་དྷཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཡོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྷཱ. ཝེ་ད་ནཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཚ་ཧི ཛྷཱ་ནི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཙཱ་ཏི ཨ་ཊྛ་དྷཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཡོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་དྷཱ. ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་ར་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ བྷ་ཝ་སྶ སཱ་དྷཱ་ར་ཎེ་ཧི ཚ་ཧི མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ་དྷཱ. ཨི་དྷ པ་ན ཏེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཡོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྷཱ. བྷ་ཝོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ, ཡ་སྨཱ ཛཱ་ཏཱི་ཏི ཨི་དྷ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ. ཏ་ཐཱ ཛཱ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶཱ་ཏི.
ཡེ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་ཀྐེ ས་བྦེ་ས་མྤི ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ད་ཡོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཧི པ་ཋ་མ་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ’’ཏི, ཏེ བྷ་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་ཝཾ སེ་ས་པ་ཙྩ་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་མྦྷ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦཱ. ན ཧི བྷ་ཝོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ཛཱ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ. ཡེ ཙེ་ཏེ་སཾ ས་ངྑ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝ་སེ་སཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་པི ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ན ས་ཀྐཱ ཚ་ཌྜེ་ཏུ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ ཡཾ ཡ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཉྩཱ་པི ཡཾ ཡ་ཧིཾ, ཡ་ཉྩ ཡ་ཐཱ ཡ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ན ཀི་ཉྩི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀི་མ་ཏྠ་ནྟི? པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ད་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་དེ་ས་ནཱ་ས་ངྒ་ཧ་ཏྠ་ཉྩ. ཕ་སྶ་སྶ ཧི ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ པ་ན ཏ་ཡོ ཁ་ནྡྷཱ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡེ་ཝ. མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟེ ཙ་སྶ ‘‘ཨ་ཏྠི ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི ཨི་ཏི པུ་ཊྛེ་ན ས་ཏཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཏྠཱི་ཏི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡཾ. ཀིཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི? ཨི་ཏི ཙེ ཝ་དེ་ཡྻ, ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ་ཏི ཨི་ཙྩ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༢.༩༦). ཨེ་ཝཾ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ངྒི་ཀོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྨཱ ཨི་མ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་སྶ ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨི་མི་སྶཱ ཙ མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་རི་གྒ་ཧ་ཏྠཾ དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ‘‘ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ན ཀི་ཉྩི ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཨེ་ས ཏཱ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཝི་སེ་སོ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ པ་ན ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་ངྒཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་སྶ ཨི་དྷ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཏཾ ནཱ་ཡུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ? ས་ཀ་ཀྑ་ཎེ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ས་ཙེ་པི ཧི ཏ་ཏྠ རཱུ་པཾ ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི་སྶ ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ཀ་ཀྑ་ཎེ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཏཱ་ཝ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝཱ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ ‘‘པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༡༡). ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སྶ པ་ན ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊྛཱ. ༡.༡.༨).
ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, པུ་རི་མ་ཝཱ་རེ་སུ ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི? རཱུ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟི་དེ་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ རཱུ་པ་པྤ་ཝ་ཏྟི་དེ་སེ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ན་ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ན་ཉྩ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝཱ་ན་ཉྩ ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ནཱ་མཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. རཱུ་པཾ པ་ན ཧ་ད་ཡ་རཱུ་པཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏ་སྶ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི དྭི་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ས ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཝི་སེ་སོ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རོ པ་ན ཡོ་ནི་ཝ་སེ་ན ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ, བྷ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. ཏེ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ནཱ་མཾ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དཱི་ཧི, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན. རཱུ་པེ ཧ་ད་ཡ་རཱུ་པཾ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི, ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ནི་སྶ་ཡ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏེ་ཧི. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ས ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎི་ཀོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཕ་སྶོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ཝི་སེ་སོ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ པུ་ན ས་བྦེ་སྭེ་ཝ ཏེ་སུ ཝི་སེ་སེ་ན པ་ཋ་མ་ཀཱ དྭེ ཝཱ་རཱ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་སྨི་ཉྷི རཱུ་པེ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶཱ་ནི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ངྒཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་ཏི་ཡོ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ. རཱུ་པ་བྷ་ཝ་སྨི་ཉྷི ས་ཏི་པི རཱུ་པ་ས་མྨི་སྶ་ཏྟེ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟོ. ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་སྨི་ཉྷི ས་ཀ་ལཾ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡོ ཝཱ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཙེ་ཝ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཙ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀྑ་ཎཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཝཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ. པ་ཋ་མོ ཝཱ ས་བྦ་ཏྠ་གཱ་མི་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. སོ ཧི ན ཀ་ཏྠ་ཙི ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་དེ་སེ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. དུ་ཏི་ཡོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ངྒི་ཀ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏྠ ཕ་སྶ་སྶ ཙ ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་སོ. ཏ་ཏི་ཡོ པུ་རི་མ་ཡོ་ནི་དྭ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. པུ་རི་མཱ་སུ ཧི དྭཱི་སུ ཡོ་ནཱི་སུ སོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཏྠ ས་དཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ཙ་ཏུ་ཏྠོ པ་ཙྪི་མ་ཡོ་ནི་དྭ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ. པ་ཙྪི་མཱ་སུ ཧི སོ དྭཱི་སུ ཡོ་ནཱི་སུ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཏྠ ས་དཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ་ཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཝཱ་རེ་སུ –
ཡཾ ཡ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཉྩཱ་པི ཡཾ ཡ་ཧིཾ;
ཡཾ ཡ་ཐཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཡ་སྶ, ཏཾ ས་བྦ་མུ་པ་ལ་ཀྑ་ཡེ་ཏི.
གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱ ཀ་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན, ས་བྦ་མེ་ཏཾ ན་ཡཾ ཨི་ཏོ;
ཝི་སེ་སོ ཡོ ཙ ཏཾ ཛ་ཉྙཱ, ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ པ་རེ་སུ་པི.
༢. ཧེ་ཏུ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ
༢༤༤. ཏ་ཏྠ ཡོ ཏཱ་ཝ ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟོ ན་ཡོ, སོ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊོ་ཡེ་ཝ. ཝི་སེ་སོ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཧེ་ཏུ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཏཱ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཧེ་ཏུ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཧེ་ཏུ་ཀོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་སྶ ས་ཧ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཡཱ་ཝ་བྷ་ངྒཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ ག་མི་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ’’ཏི ཙ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ ས་ངྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ད་སྶེ་ཏྭཱ, པུ་ན ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཧེ་ཏུ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ. ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ངྑཱ་ར་ཧེ་ཏུ་ཀནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཧེ་ཏུ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ ན ཀ་ཏ་ནྟི? ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ. ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ? ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨི་དྷ བྷ་ཝོ་ཏི ནཱ་མཾ. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ ཙ ‘‘ཛཱ་ཏི དྭཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (དྷཱ་ཏུ. ༧༡) ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ བྷ་ཝ་སྶ ན ནི་ཡ་མ་ཏོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ‘‘ཡཱ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ས་ངྑ་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎེ་སུ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ བྷ་ཝ་སྶ ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ན ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ཀྑ་ཎེ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ན བྷ་ཝོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ. ཛཱ་ཏི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ བྷ་ཝཱ་དཱི་སུ ཧེ་ཏུ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ ན ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀེ་ཙི པ་ནཱ་ཧུ – ‘‘བྷ་ཝོ དུ་ཝི་དྷེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་མི་སྶ་ཀོ བྷ་ཝོ, ན ཙ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་བྷ་ཝ་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཧེ་ཏུ་ཀོ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨི་དྷ པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ པ་ར་ཏོ་པི ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཏཾ ཨི་དྷ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་མི་སྶ་ཀ་སྶ བྷ་ཝ་སྶ ཨ་ན་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཧི ཨི་དྷ བྷ་ཝོ་ཏི ཨཱ་ག་ཏཱ.
བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི ཨ་ཝ་སེ་སོ བྷ་ཝོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་སྨཱ? ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ. ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི བྷ་ཝོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ་ཏི? ཨཱ་མ ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཝ་ཏྟ་བྦ་པ་དེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ན ན ཝུ་ཏྟོ. ད་ས་མ་ངྒ་ནི་དྡེ་སེ ཧི ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ བྷ་ཝོ ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མ་ངྒ་ནི་དྡེ་སེ ཛཱ་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ཡོ པ་ན བྷ་ཝོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡོ, ཏ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྦ་པ་དེ་སོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་པ་དེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཝུ་ཏྟོ་པི པ་ན ཡུ་ཏྟི་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཨེ་ས ཧེ་ཏུ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཝི་སེ་སོ.
༣. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ
༢༤༥. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་གོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་ར་པ་དེ་སུ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ནཱ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་དེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨེ་ས ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཝི་སེ་སོ.
༤. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ
༢༤༦. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་ངྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ ད་སྶི་ཏཱ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་སྨཱ པ་ན བྷ་ཝོ ནི་པྤ་དེ་སོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ས་པྤ་དེ་སཾ, ས་པྤ་དེ་ས་དྷ་མྨོ ཙ ནི་པྤ་དེ་ས་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ན ནི་པྤ་དེ་ས་དྷ་མྨོ ས་པྤ་དེ་ས་དྷ་མྨ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི ན ཝུ་ཏྟཾ; ཧེ་ཊྛཱ ཝཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ན ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ ཙ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ན་ཏྠི, ཡ་སྶ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ‘‘ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་པི ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི ཡཾ ལ་བྦྷ་ཏི ཏ་དེ་ཝ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཨེ་ས ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཝི་སེ་སོ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ.
ས་ངྑཱ་རཱ་དི་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡ་མཱ་ཏི་ཀཱ
༢༤༧. ཨི་དཱ་ནི ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱཏི ས་ངྑཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀ་ན་ཡོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཏ་ཏྠཱ་པི ཡ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི སོ་ལ༹་ས ཙ ཝཱ་རཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ པ་ན པ་ཋ་མ་ཝཱ་ར་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ སཾ་ཁི་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི. ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་སྭེ་ཝ ཏེ་སུ ས་ངྑཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ན་ཡེ་སུ ‘‘ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཙ་ཀྐ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ.
ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ཝ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཝཱ ན་ཡཱ ན ཝུ་ཏྟཱ? ཀིཾ བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི? ནོ ན ཧོ་ཏི. ‘‘ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ པ་ན ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ་སུ ན ཀོ་ཙི བྷ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ དྷ་མྨོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཝུ་ཏྟོ. ཏ་སྨཱ ཨ་པུ་བྦ་སྶ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཝ་ཏྟ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ བྷ་ཝ་མཱུ་ལ་ཀོ ན་ཡོ ན ཝུ་ཏྟོ. བྷ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པི ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ. ན ཙ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཱ་པི ན་ཡཱ ན ག་ཧི་ཏཱ. ཨ་པི་ཙ བྷ་ཝེ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་ནི་པི ཨ་ནྟོ་ག་དྷཱ་ནི. ན ཙེ་ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི བྷ་ཝ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཝཱ ན་ཡཱ ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
མཱ་ཏི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤༨-༢༤༩. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཎྜེ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑི་ཏྟ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཀུ་ས་ལཾ བྷཱ་ཛི་ཏཾ, ཏ་ཐཱ ཨི་དྷ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨ་ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ པ་ཋ་མཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ ནི་ཀྑེ་པ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ངྒཱ་ནི བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཎྜེ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༣༦༥) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཙ ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཙ ས་མྦྷ་ཝོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཡཾ ཨེ་ཏྠ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་དེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ དི་ཊྛི དི་ཊྛི་ག་ཏནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
བྷ་ཝ་ནི་དྡེ་སེ ཙ ཡ་སྨཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ན ཙ ཏ་དེ་ཝ ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ནི་དྡེ་སེ་སུ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏེ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཁ་ཎྜི་ཙྩཾ, པཱ་ལི་ཙྩཾ, ཝ་ལི་ཏྟ་ཙ་ཏཱ, ཙུ་ཏི, ཙ་ཝ་ན་ཏཱ’’ཏི ན ཝུ་ཏྟཾ.
༢༥༠. ཨེ་ཝཾ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རཾ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ད་སྶི་ཏོ, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ས་མ་ཡེ ཨ་པ་རེ་ན་པི ན་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝི་སུཾ ས་མ་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཝཱ་རཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རོཏི་ཨཱ་དི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཕ་སྶནྟི ཨི་དཾ ཡ་སྨཱ ཕ་སྶོ་པི ནཱ་མ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ, ཏ་སྨཱ ཕ་སྶ་སྶ ནཱ་མ་ཏོ ནཱི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཾ.
༢༥༢. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཡ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཏ་སྨིཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཡ་སྨཱ ཏེ་ནུ་པ་ཏྠ་དྡྷཱ་ནཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ ཙ ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པ་སྶ་པི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ་པི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཀ་མྨ་ཛཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ནྟི དྭེ་ཝ ས་ནྟ་ཏི་ཡོ ག་ཧི་ཏཱ, ཨི་ཏ་རཱ་པི པ་ན དྭེ ས་ནྟ་ཏི་ཡོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཏཱ་ས་མྤི ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ.
༢༥༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་པི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི, ཧ་ད་ཡ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ནཱ་མ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཙ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ས་བྦཱ་ནི་པི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ? ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༥༦. དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ས་བྦཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༢༦༤. ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཡ་སྶ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ན ཧོ་ཏི, ཡ་སྶ ཙ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ནཱ་མནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
༢༧༢. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ་ནི་དྡེ་སེ ཀི་ཉྩཱ་པི ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཕ་སྶཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ – ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་མ’’ནྟི ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཏཱི་ཏ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཕ་སྶཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཝུ་ཏྟ་མྤི ཏཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡ་དེ་ཝ ཧི ནཱ་མཾ ཕ་སྶ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ, ཕ་སྶོ་པི ཏ་སྶེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏུ་ཀྐོ སོ་ལ༹་ས་ཝཱ་ར་པྤ་བྷེ་དོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀོ པ་ཋ་མ་ན་ཡོ ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་ཋ་མཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ པ་ཀཱ་སི་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ ན་ཡཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པཱ་ལི༹ པ་ན སཾ་ཁི་ཏྟཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་སྨིཾ པ་ཋ་མཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ན་ཝ ན་ཡཱ, ཚ་ཏྟིཾ་ས ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི, ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་དྷི་ཀ་ཉྩ ཝཱ་ར་ས་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢༨༠. ཨི་དཱ་ནི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན སེ་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་སུ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ད་ལ༹ྷ་ནི་པཱ་ཏི་ནཱ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑེ་ན པ་དཾ པཱུ་རི་ཏཾ. དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏེ་སུ ཙ ཡ་སྨཱ ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏ་ཎྷཱ་པི ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཎྷཱ་ཊྛཱ་ནེ ཏ་ཎྷཱ ཝི་ཡ བ་ལ་ཝ་ཀི་ལེ་སེ་ན པ་ཊི་གྷེ་ན པ་དཾ པཱུ་རི་ཏཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑེ་ནེ་ཝ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ པ་ན ཡ་སྨཱ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ་པི ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཎྷཱ་ཊྛཱ་ནེ བ་ལ་ཝ་ཀི་ལེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ པ་དཾ པཱུ་རི་ཏཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱི་ན་མེ་ཝ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཎྷཱ་ཊྛཱ་ནེ བ་ལ་ཝ་ཀི་ལེ་སེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན པ་དཾ པཱུ་རི་ཏཾ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑེ་ནེ་ཝ. ས་བྦ་ཏྠེ་ཝ ཙ ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པཱ་ལི༹ སཾ་ཁི་ཏྟཱ. ཡོ ཙཱ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ ད་སྶི་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ནི་དྡེ་སོ་ཝ ཨ་པུ་བྦོ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ.
ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ནི་དྡེ་སེ པ་ན ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ. ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ཝཱ ཏེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ནི་བྦི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ. ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནཱ. ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ, ཏ་སྨིཾ ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ་ཏི ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ. ས་བྦ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཙ པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ན་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཝཱ་ར་པྤ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་མཱུ་ལ་ཀ་སྶ ན་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ཊྛ ན་ཡཱ, དྭ་ཏྟིཾ་ས ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནི, ཨ་ཊྛ་ཝཱི་སཱ་དྷི་ཀ་ཉྩ ཝཱ་ར་ས་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩༢. ཨི་དཱ་ནི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་དཱི་སུ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལེ པ་ཋ་མཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ, ན ཏ་ཐཱ ཨི་དྷ. ཀ་སྨཱ? ཨ་པྤ་ནཱ་ཝཱ་རེ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ. ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་སུ ཧི ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶཱ’’ཏི ཨ་པྤ་ནཱ ཧོ་ཏི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ན’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏོ མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ་ཝ ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ ཀུ་ས་ལ་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཡ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ མཱུ་ལ་ཏོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ, ཏ་ཎྷུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ན་ཉྩ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་ཊྛཱ་ནེ ཏ་ཎྷཱ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ལ༹ྷོ པ་སཱ་དོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ད་ལ༹ྷ་ནི་པཱ་ཏཱི ནཱ་མ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑོ ཝུ་ཏྟོ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠༦. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཎྜེ ཨཱ་ག་ཏ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀཱ ན་ཡཱ པ་རི་ཧཱི་ནཱ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏ་བྦཾ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ ཨ་ཏྠི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ན་ཏྠི. ས་ཧེ་ཏུ་ཀེ་སུ པ་ན ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨི་དྷ པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ན ག་ཧི་ཏཾ. པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སོ་ཏེ སོ་ཏ་པ་ཏི་ཏཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ཏ་ཎྷཱ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཊྛཱ་ན་ཉྩ པ་རི་ཧཱི་ནཾ. ཀ་སྨཱ? ཏ་ཎྷཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ར་ཧ་སྶ བ་ལ་ཝ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཙ. སེ་སཱ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ པ་རི་ཧཱི་ནཾ. ས་ཧེ་ཏུ་ཀེ་སུ པ་སཱ་ད་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་ཎྷཱ་ཊྛཱ་ནེ པ་སཱ་དེ་ན པ་དཾ པཱུ་རི་ཏཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀེ་སུ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནཱ་མ་ཚ་ཊྛཱ་ཡ་ཏ་ན་ཕ་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་མཱུ་ལ་ཀཱ ཚ ཚ, སེ་སཱ་ཧེ་ཏུ་ཀེ་སུ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཏྟ ས་ཏྟ, ས་ཧེ་ཏུ་ཀེ་སུ པ་སཱ་ད་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛ ཨ་ཊྛ ན་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ་པི ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཨཱ་དི་ཝཱ་རོ་ཝ ཝུ་ཏྟོ. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡ་ཝི་སེ་ས་ཊྛེ་ན ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ་པི ན ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རཱ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ་ཡེ་ཝ. རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀཱ ཧི ཏེ, ན ཙ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ དྭེ ཝཱ་རཱ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ སེ་ས་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ་པི. ཏ་སྨཱ པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རོ, སེ་ས་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ ཙ དྭེ དྭེ ཝཱ་རཱ ཨ་ཝུ་ཏྟཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སེ་སཱ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་བྱཱ་ཀ་ཏེ ས་བྦ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་སུ ས་བྦེ་པི ཝཱ་རཱ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨི་དྷ པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱ པ་ན པ་ར་ཏོ ན ག་ཧི་ཏཱ. སོ་ཏ་པ་ཏི་ཏཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ་ཏི. སེ་ས་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཝཱ་ར་དྭ་ཡ་མེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༣༤. ཨི་དཱ་ནི ཨ་པ་རེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཧི ས་ངྑཱ་རོ་ཡེ་ཝ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ.
ཏ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཝི་ཛྫོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶཱ་པི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧི ཀུ་ས་ལཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཾ ཧོ་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་སྶ. ཏ་ཏྠ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལེ ས་མྨོ་ཧ་ཝ་སེ་ན་པི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན་པི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏི; ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ ས་མུ་ཙྪེ་ད་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཡ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཀུ་ས་ལེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ན་ཝ སོ་ལ༹་ས་ཀཱ ལ་དྡྷཱ, ཏ་ཐཱ ཨི་དྷ ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ནེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་མེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་མྤི པ་ཋ་མ་ཝཱ་ར་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏྭཱ སཾ་ཁི་ཏྟཾ. ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ན ད་སྶེ་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༤༣. ཨི་དཱ་ནི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་སུ་པི ཨ་པ་རེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཨི་ད་མྤི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཧི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི; ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ས ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་ཀྑ་ཎི་ཀ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རེ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ’’ནྟི ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མཱུ་ལ་ཀ་ཀུ་ས་ལ་ནི་དྡེ་སེ ཝི་ཡ ཙ ཨི་མ་སྨི་མྤི ཝི་པཱ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ པ་ཋ་མཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་མེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི. ཏ་མྤི པ་ཋ་མ་ཝཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ སཾ་ཁི་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟེ ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཀྐ་སྶ ཝ་སེ་ན ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་མཱུ་ལ་ཀེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་མཱུ་ལ་ཀེ ཙ ན་ཡེ ཝཱ་ར་པྤ་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀི་རི་ཡཱ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ནེ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ན ཝུ་ཏྟོ་ཏི.
ཨེ་ཝ་མེ་ས –
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ-དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ནེ་ཀ་བྷེ་ད་ཏོ ཝ་ཏྭཱ;
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པ་ན, ཝི་པཱ་ཀེ ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན.
པུ་ན ཨེ་ཀ་དྷཱ་ཝ ཝུ་ཏྟོ, ཝཱ་དི་པྤ་ཝ་རེ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ;
དྷ་མྨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་དེ, ཉཱ་ཎ་སྶ པ་བྷེ་ད་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ.
པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་ཝ་ན་ཙི་ནྟ་ན-པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མ་ཝི་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ན་ཉྩ;
ཡ་སྨཱ ཉཱ་ཎ་པ་བྷེ་དོ, ན ཀ་དཱ་ཙི་པི ཧོ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ.
པ་རི་ཡ་ཏྟི་ས་ཝ་ན་ཙི་ནྟ་ན-པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མ་ཏོ ས་དཱ དྷཱི་རོ;
ཏ་ཏྠ ཀ་ཡི་རཱ ན ཧ་ཉྙཾ, ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏ་རཾ ཏ་ཏོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ན པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རོ སུ་ཏྟ་ནྟ་ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་སེ་ན དྭེ་པ་རི་ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ས་མྨོ་ཧ་ཝི་ནོ་ད་ནི་ཡཱ ཝི་བྷ་ངྒ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.