༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༢༥. ཨི་དཱ་ནི ཏ་ད་ན་ནྟ་རེ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ཝི་བྷ་ངྒེ ཡཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏ་ནྟི ནི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཏ་སྶཱ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཝི་བྷ་ཛྫ་ཝཱ་དི་མ་ཎྜ་ལཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ ཨ་ན་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟེ་ན ས་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཝོ་ཀྐ་མ་ནྟེ་ན པ་ར་ས་མ་ཡཾ ཨ་ནཱ་ཡཱུ་ཧ་ནྟེ་ན སུ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཊི་བཱ་ཧ་ནྟེ་ན ཝི་ན་ཡཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ནྟེ་ན མ་ཧཱ་པ་དེ་སེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟེ་ན དྷ་མྨཾ དཱི་པེ་ནྟེ་ན ཨ་ཏྠཾ ས་ངྒ་ཧ་ནྟེ་ན ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ པུ་ན ཨཱ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རེ་ཧི་པི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི ནི་དྡི་ས་ནྟེ་ན ཙ ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ ཧོ་ཏི, པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཙ དུ་ཀྐ་རཱ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སྶ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ, ཡ་ཐཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ –
‘‘ས་ཙྩཾ ས་ཏྟོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི, པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ ཙ;
དུ་དྡ་སཱ ཙ་ཏུ་རོ དྷ་མྨཱ, དེ་སེ་ཏུ་ཉྩ སུ་དུ་ཀྐ་རཱ’’ཏི.
ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མ་པྤ་ཏྟེ་ཧི ན སུ་ཀ་རཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ’’ཏི པ་རི་ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ –
ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧཾ ཨ་ཛྫ, པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཾ;
པ་ཏི་ཊྛཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪཱ་མི, ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ལ༹ྷོ་ཝ སཱ་ག་རཾ.
སཱ་ས་ནཾ པ་ནི་དཾ ནཱ་ནཱ-དེ་ས་ནཱ་ན་ཡ་མ་ཎྜི་ཏཾ;
པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཙ, ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
ཡ་སྨཱ ཏ་སྨཱ ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ, ས་ནྣི་སྶཱ་ཡ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཾ;
ཨཱ་ར་བྷི་སྶཱ་མི ཨེ་ཏ་སྶ, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ.
ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི –
‘‘ཡོ ཀོ་ཙི་མཾ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ཎེ་ཡྻ,
ལ་བྷེ་ཐ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡཾ ཝི་སེ་སཾ;
ལ་དྡྷཱ་ན པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡཾ ཝི་སེ་སཾ,
ཨ་ད་སྶ་ནཾ མ་ཙྩུ་རཱ་ཛ་སྶ ག་ཙྪེ’’ཏི.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི ཨཱ་དི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཏཱ་ཝ –
དེ་ས་ནཱ་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ཏྠ-ལ་ཀྑ་ཎེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་དི་ཏོ;
ཨ་ངྒཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ‘དེ་ས་ནཱ་བྷེ་ད་ཏོ’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི ཝ་ལླི་ཧཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཝ་ལླི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ ཨཱ་དི་ཏོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ ཝཱ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏོ ཝཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ ཝཱ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨཱ་དཱི་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་དེ་ས་ནཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཝ་ལླི་ཧཱ་ར་ཀེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ པུ་རི་སེ་སུ ཨེ་ཀོ ཝ་ལླི་ཡཱ མཱུ་ལ་མེ་ཝ པ་ཋ་མཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཏཾ མཱུ་ལེ ཚེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀ་མྨེ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’’ནྟི ཨཱ་དི་ཏོ (མ. ནི. ༡.༤༠༢) པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་པི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ དེ་སེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ པ་ན ཏེ་སུ པུ་རི་སེ་སུ ཨེ་ཀོ ཝ་ལླི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཋ་མཾ པ་སྶ་ཏི, སོ མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀ་མྨེ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཏ་སྶ ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏོ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ན་ནྡཱི; ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ན་ནྡཱི, ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཏ་སྶུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝོ, བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༠༩; སཾ. ནི. ༣.༥) མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་པི དེ་སེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཏེ་སུ པུ་རི་སེ་སུ ཨེ་ཀོ ཝ་ལླི་ཡཱ ཨ་གྒཾ པ་ཋ་མཾ པ་སྶ་ཏི, སོ ཨ་གྒེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་གྒཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཡཱ་ཝ མཱུ་ལཱ ས་བྦཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀ་མྨེ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནྟི ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ནོ ཝཱ ཀ་ཐཾ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ; ཨེ་ཝཾ ནོ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏི – ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ’’ནྟི. ‘‘བྷ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛཱ་ཏི…པེ… ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ཨི་ཏི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ ནོ ཝཱ ཀ་ཐཾ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྑཱ་རཱ; ཨེ་ཝཾ ནོ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏི – ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨཱ་དི་ཏོ་པི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ དེ་སེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ པ་ན ཏེ་སུ པུ་རི་སེ་སུ ཨེ་ཀོ ཝ་ལླི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷ་མེ་ཝ པ་ཋ་མཾ པ་སྶ་ཏི, སོ མ་ཛ྄ཛྷེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ཏ་ར་ནྟོ ཡཱ་ཝ མཱུ་ལཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀ་མྨེ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ཀིཾ ནི་དཱ་ནཱ, ཀིཾ ས་མུ་ད་ཡཱ, ཀིཾ ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཀིཾ པ་བྷ་ཝཱ? ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རཱ ཏ་ཎྷཱ་ནི་དཱ་ནཱ, ཏ་ཎྷཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ, ཏ་ཎྷཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཏ་ཎྷཱ་པ་བྷ་ཝཱ. ཏ་ཎྷཱ ཙཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀིཾ ནི་དཱ་ནཱ? ཝེ་ད་ནཱ, ཕ་སྶོ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ས་ངྑཱ་རཱ ཀིཾ ནི་དཱ་ནཱ…པེ… ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་དཱ་ནཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་བྷ་ཝཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༡༡) མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨཱ་དི་ཏོ དེ་སེ་ཏི.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཝཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི? པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་སྶ ས་མ་ནྟ་བྷ་དྡ་ཀ་ཏྟཱ, ས་ཡ་ཉྩ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་པྤ་ཏྟ་ཏྟཱ. ས་མ་ནྟ་བྷ་དྡ་ཀོ ཧི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་དོ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཉཱ་ཡ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ. དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་པྤ་ཏྟོ ཙ བྷ་ག་ཝཱ ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡོ་གེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ. སོ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་པྤ་ཏྟ་ཏྟཱ ནཱ་ནཱ་ན་ཡེ་ཧེ་ཝ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན་སྶ ཡཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནུ་ལོ་མ་དེ་ས་ནཱ, སཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཝི་བྷཱ་ག་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷཾ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ་ནཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ས་ཀེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མ་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦཱ.
ཡཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཊི་ལོ་མ་དེ་ས་ནཱ, སཱ ‘‘ཀི་ཙྪཾ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ལོ་ཀོ ཨཱ་པ་ནྣོ ཛཱ་ཡ་ཏི ཙ ཛཱི་ཡ་ཏི ཙ མཱི་ཡ་ཏི ཙཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༥༧) ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀི་ཙྪཱ་པ་ནྣཾ ལོ་ཀ་མ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀ་ཡ་ཏོ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དི་ཀ་སྶ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནཱ་དྷི་ག་ཏ་ཀཱ་ར་ཎ་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཡཱ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨཱ་དི, སཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ནི་དཱ་ན་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཡཱ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཧ་རི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་དྡྷ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཡཱ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟཱ, སཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཨ་དྡྷཱ་ནེ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་དྡྷ་ཧེ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་དྡྷ་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཏཱ་སུ ཡཱ སཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ་ན་སྶ ཡ་ཐཱ་ས་ཀེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མ་ས་ནྡ་སྶ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནུ་ལོ་མ་དེ་ས་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, སཱ ཨི་དྷ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨཱ་དི་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ? ཀིཾ པ་ཀ་ཏི་ཝཱ་དཱི་ནཾ པ་ཀ་ཏི ཝི་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པི ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཾ ལོ་ཀ་སྶཱ་ཏི? ན ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ‘‘ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠི པ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡོ ཡེ་ན མཱུ་ལ་ཀཱ་ར་ཎཾ སི་ཡཱ. ཀོ པ་ན སོ་ཏི? ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཱི་ས་བྷཱ་ཝོ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ དྭེ དྷ་མྨེ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི – ཨ་ཝི་ཛྫཾ ཝཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཾ ཝཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པུ་རི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ‘ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱ་ཧོ་སི, ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ ས་མ་བྷ་ཝཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༦༡); བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཾ ཝཱ, ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པུ་རི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ་ཊི ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ‘ཨི་ཏོ པུ་བྦེ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ ནཱ་ཧོ་སི, ཨ་ཐ པ་ཙྪཱ ས་མ་བྷ་ཝཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨ་ཐ ཙ པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༦༢).
ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨི་མེ དྭེ་ཝ དྷ་མྨེ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི? སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏི་གཱ་མི་ནོ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་སེ་ས་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ. དུ་གྒ་ཏི་གཱ་མི་ནོ ཧི ཀ་མྨ་སྶ ཝི་སེ་ས་ཧེ་ཏུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ལ་གུ་ལཱ༹་བྷི་གྷཱ་ཏ་པ་རི་སྶ་མཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཝ་ཛ྄ཛྷ་གཱ་ཝཱི ཏཱ་ཡ པ་རི་སྶ་མཱ་ཏུ་ར་ཏཱ་ཡ ནི་ར་སྶཱ་ད་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧ་མྤི ཙ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་པཱ་ནཾ ཝི་ཡ, ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་པ་ཏོ ནི་ར་སྶཱ་ད་མྤི དུ་གྒ་ཏི་ཝི་ནི་པཱ་ཏ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ན་ཏྠཱ་ཝ་ཧ་མྤི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་མ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ དུ་གྒ་ཏི་གཱ་མི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི. སུ་ག་ཏི་གཱ་མི་ནོ པ་ན ཀ་མྨ་སྶ ཝི་སེ་ས་ཧེ་ཏུ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, ཡ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ གཱ་ཝཱི སཱི་ཏུ་ད་ཀ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ས་ཨ་སྶཱ་དཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སྶ་མ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཉྩ སཱི་ཏུ་ད་ཀ་པཱ་ནཾ ཝི་ཡ, ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་པ་ཝི་ར་ཧ་ཏོ ས་ཨ་སྶཱ་དཾ སུ་ག་ཏི་ས་མྤཱ་པ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་གྒ་ཏི་དུ་ཀྑ་པ་རི་སྶ་མ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཉྩ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་ཝེ་ར་མ་ཎཱི་ཨཱ་དི་མ་ནེ་ཀ་པྤ་ཀཱ་རཾ སུ་ག་ཏི་གཱ་མི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི.
ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཱི་ས་བྷཱུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ཏྠ་ཙི བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་མཱུ་ལི་ཀཾ དེ་ས་ནཾ དེ་སེ་ཏི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ‘‘ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱུ་པ་ནི་སཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ས་ངྑཱ་རཱུ་པ་ནི་སཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༢.༢༣). ཏ་ཐཱ ‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱི་ཡེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་སུ ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏ་ཎྷཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༢.༥༢). ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་བྷ་ཡ་མཱུ་ལི་ཀ་མྤི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱ་ལ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ས་མུ་དཱ་ག་ཏོ. ཨི་ཏི ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཀཱ་ཡོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཨི་ཏྠེ་ཏཾ དྭ་ཡཾ, དྭ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཕ་སྶོ, ས་ལེ༹་ཝཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཡེ་ཧི ཕུ་ཊྛོ བཱ་ལོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༢.༡༩). ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ དེ་ས་ནཱ་སུ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཨ་ཡ་མི་དྷ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་མཱུ་ལི་ཀཱ དེ་ས་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ་བྷེ་ད་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘ཨ་ཏྠ་ཏོ’ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པཱུ་རེ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི ཨ་ཝི་ནྡི་ཡཾ ནཱ་མ; ཨ་ལ་དྡྷ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཏཾ ཨ་ཝི་ནྡི་ཡཾ ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དི ཝི་ནྡི་ཡཾ ནཱ་མ. ཏཾ ཝི་ནྡི་ཡཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ རཱ་ས་ཊྛཾ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཊྛཾ, དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ སུ་ཉྙ་ཊྛཾ, ས་ཙྩཱ་ནཾ ཏ་ཐ་ཊྛཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛཾ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ པཱི་ལ༹་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ཝི་དི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཨ་ནྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏེ སཾ་སཱ་རེ ས་བྦ་ཡོ་ནི་ག་ཏི་བྷ་ཝ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ས་ཏྟཱ་ཝཱ་སེ་སུ ས་ཏྟེ ཛ་ཝཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་དཱི་སུ ཛ་ཝ་ཏི, ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ན ཛ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཨ་པི་ཙ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ་ན་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཚཱ་ད་ན་ཏོ་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ.
ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཕ་ལ་མེ་ཏི སོ པ་ཙྩ་ཡོ. པ་ཊི་ཙྩཱཏི ན ཝི་ནཱ ཏེ་ན; ཏཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏཱིཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི ཙ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ཊྛོ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ སཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ.
ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི ས་ངྑཱ་རཱ. ཨ་པི་ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ས་ངྑཱ་ར་ས་དྡེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ས་ངྑཱ་རཱ ཙཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ ས་ངྑཱ་རཱ. ཏ་ཏྠ པུ་ཉྙཱ་པུ་ཉྙཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ ཏ་ཡོ, ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ ཏ་ཡོ་ཏི ཨི་མེ ཚ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ. ཏེ ས་བྦེ་པི ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ནྟི.
ས་ངྑ་ཏ་ས་ངྑཱ་རོ, ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ་ས་ངྑཱ་རོ, ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་རོ, པ་ཡོ་གཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ་ཏི ཨི་མེ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ངྑཱ་ར་ས་དྡེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ས་ངྑཱ་རཱ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝ་ཏ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༢༢༡, ༢༧༢; སཾ. ནི. ༡.༡༨༦; ༢.༡༤༣) ཝུ་ཏྟཱ ས་བྦེ་པི ས་པྤ་ཙྩ་ཡཱ དྷ་མྨཱ ‘ས་ངྑ་ཏ་ས་ངྑཱ་རཱ’ ནཱ་མ. ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ‘ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ་ས་ངྑཱ་རཱ’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་པི ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ ཝ་ཏ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཝི་སུཾ པ་ན ནེ་སཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ན ‘ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཀ་ས་ངྑཱ་རོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏོ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་པུ་གྒ་ལོ པུ་ཉྙ་ཉྩེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༢.༥༡) ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ པ་ན ཝཱི་རི་ཡཾ ‘པ་ཡོ་གཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་སྶ ག་ཏི, ཏཱ་ཝ་ཏི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཀྑཱ་ཧ་ཏཾ མ་ཉྙེ ཨ་ཊྛཱ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༣.༡༥) ཨཱ་ག་ཏོ.
ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏེ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཉྙེ་པི ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཝི་སཱ་ཁ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་ཋ་མཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ, ཏ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༤༦༤) ན་ཡེ་ན ས་ངྑཱ་ར་ས་དྡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ངྑཱ་རཱ. ཏེ་སུ ན་ཏྠི སོ ས་ངྑཱ་རོ, ཡོ ས་ངྑ་ཏ་ས་ངྑཱ་རེ ས་ངྒ་ཧཾ ན ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨི་ཏོ པ་རཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཝུ་ཏྟེ པ་ན ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ན་མ་ཏཱི་ཏི ནཱ་མཾ. རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི རཱུ་པཾ. ཨཱ་ཡེ ཏ་ནོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏ་ཉྩ ན་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཕུ་ས་ཏཱི་ཏི ཕ་སྶོ. ཝེ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝེ་ད་ནཱ. པ་རི་ཏ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཏ་ཎྷཱ. ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ. བྷ་ཝ་ཏི བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏི ཙཱ་ཏི བྷ་ཝོ. ཛ་ན་ནཾ ཛཱ་ཏི. ཛཱི་ར་ཎཾ ཛ་རཱ. མ་ར་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི མ་ར་ཎཾ. སོ་ཙ་ནཾ སོ་ཀོ. པ་རི་དེ་ཝ་ནཾ པ་རི་དེ་ཝོ. དུ་ཀྑ་ཡ་ཏཱི་ཏི དུ་ཀྑཾ; ཨུ་པྤཱ་ད་ཊྛི་ཏི་ཝ་སེ་ན ཝཱ དྭེ་དྷཱ ཁ་ཎ་ཏཱི་ཏི དུ་ཀྑཾ. དུ་མྨ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ དོ་མ་ན་སྶཾ. བྷུ་སོ ཨཱ་ཡཱ་སོ ཨུ་པཱ་ཡཱ་སོ.
ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱིཏི ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ སོ་ཀཱ་དཱི་ཧེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ས་བྦ་པ་དེ་ཧི ‘ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི’ཏི ས་དྡ་སྶ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ཧི ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཀིཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻུཾ. ‘‘ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི པ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ས་ཏི ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ སཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡོ; ཏ་སྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
ཨེ་ཝནྟི ནི་དྡི་ཊྛ་ན་ཡ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ཧེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི, ན ཨི་སྶ་ར་ནི་མྨཱ་ནཱ་དཱི་ཧཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྶཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་སྶ. ཀེ་ཝ་ལ་སྶཱཏི ཨ་ས་མྨི་སྶ་སྶ ས་ཀ་ལ་སྶ ཝཱ. དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶཱཏི དུ་ཀྑ་ས་མཱུ་ཧ་སྶ, ན ས་ཏྟ་སྶ, ན སུ་ཁ་སུ་བྷཱ་དཱི་ནཾ. ས་མུ་ད་ཡོཏི ནི་བྦ་ཏྟི. ཧོ་ཏཱིཏི ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ’ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ, ས་མྨོ་ཧ་ན་ར་སཱ, ཚཱ་ད་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨཱ་ས་ཝ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ར་སཱ, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཝི་ཛཱ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, པུ་བྦ་ངྒ་མ་ར་སཾ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ. ན་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མཾ, ས་མྤ་ཡོ་ག་ར་སཾ, ཨ་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ རཱུ་པཾ, ཝི་ཀི་ར་ཎ་ར་སཾ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ, ད་སྶ་ནཱ་དི་ར་སཾ, ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཕུ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ཕ་སྶོ, ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ར་སོ, ས་ངྒ་ཏི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ. ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཝི་ས་ཡ་ར་ས་ས་མྦྷོ་ག་ར་སཱ, སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཕ་སྶ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཧེ་ཏུ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཏ་ཎྷཱ, ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ན་ར་སཱ, ཨ་ཏི་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཝེ་ད་ནཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ག་ཧ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་མུ་ཉྩ་ན་ར་སཾ, ཏ་ཎྷཱ་ད་ལ༹ྷ་ཏྟ་དི་ཊྛི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཎྷཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཀ་མྨ་ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ལ་ཀྑ་ཎོ བྷ་ཝོ, བྷཱ་ཝ་ན་བྷ་ཝ་ན་ར་སོ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ. ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི ས་ཙྩ་ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་དི་ཏོ’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎཱ་ད་སྶ་ན་མོ་ཧཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ, ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཏྟི་མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཏོ དུ་ཝི་དྷཱ ཏ་ཐཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཏོ, ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟ་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཏི་ཝི་དྷཱ, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ, ག་ཏི་པ་ཉྩ་ཀཱ་དཱི་ན་ཝ་ཙྪཱ་ད་ན་ཏོ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ, དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ པ་ན ས་བྦེ་སུ་པི ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ཚ་བྦི་དྷ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ས་ངྑཱ་རཱ སཱ་ས་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཏོ དུ་ཝི་དྷཱ ཏ་ཐཱ པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཧཱི་ན་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཱ་ནི་ཡ་ཏ་ཏོ, ཏི་ཝི་དྷཱ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཙ་ཏུ་ཡོ་ནི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ, པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ པ་ཉྩ་ག་ཏི་གཱ་མི་ཏོ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་པཱ་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཾ, ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་དི་ཏོ དུ་ཝི་དྷཾ, བྷ་ཝ་ཏྟ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏོ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟ་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་དུ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏོ ཙ ཏི་ཝི་དྷཾ, ཡོ་ནི་ག་ཏི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཉྩ.
ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ནྣི་སྶ་ཡ་ཏོ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཙ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཾ, སཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ དུ་ཝི་དྷཾ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཏོ ཏི་ཝི་དྷཾ, ཡོ་ནི་ག་ཏི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཉྩ.
ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ཏི་ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཾ, བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དི་ཏོ དུ་ཝི་དྷཾ, ས་མྤ་ཏྟཱ་ས་མྤ་ཏྟ་ནོ་བྷ་ཡ་གོ་ཙ་ར་ཏོ ཏི་ཝི་དྷཾ, ཡོ་ནི་ག་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཕ་སྶཱ་དཱི་ན་མྤི ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་དི་ཏོ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ.
‘ཨ་ངྒཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ’ཏི སོ་ཀཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཏྠ བྷ་ཝ་ཙ་ཀྐ་སྶ ཨ་ཝི་ཙྪེ་ད་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ. ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་བྦྷཱ་ཧ་ཏ་སྶ ཧི བཱ་ལ་སྶ ཏེ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ སཱ་རཱི་རི་ཀཱ་ཡ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཕུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ སོ་ཙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི ཨུ་ར་ཏྟཱ་ལི༹ཾ ཀ་ནྡ་ཏི ས་མྨོ་ཧ་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༤.༢༥༢). ཡཱ་ཝ ཙ ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟི ཏཱ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡཱ་ཏི པུ་ན་པི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི བྷ་ཝ་ཙ་ཀྐཾ. ཏ་སྨཱ ཏེ་ས་མྤི ཛ་རཱ་མ་ར་ཎེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀ་ས་ངྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་སེ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ངྒཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ངྒཱ་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་སེ་ན ས་ངྑེ་པ་ཀ་ཐཱ.
ཨུ་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ད་ནི་དྡེ་སོ
༢༢༦. ཨི་དཱ་ནི ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ད་སྶེ་ཏ་བྦེ་སུ ཡ་སྨཱ པུ་ཏྟེ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦེ པ་ཋ་མཾ པི་ཏཱ ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི ‘མི་ཏྟ་སྶ པུ་ཏྟོ, ད་ཏྟ་སྶ པུ་ཏྟོ’ཏི པུ་ཏྟོ སུ་ཀ་ཐི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ ས་ཏྠཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཛ་ན་ཀ་ཏྠེ་ན པི་ཏུ་ས་དི་སཾ ཨ་ཝི་ཛྫཾ ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ? དུ་ཀྑེ ཨ་ཉྙཱ་ཎནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་སྶ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ པ་སྶི་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཚཱ་དེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘དུ་ཀྑེ ཨ་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཡ་སྨཱ དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་སྶ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ པ་སྶི་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཚཱ་དེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྨཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཀ་ཐི་ཏཾ.
ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཎྜེ (དྷ. ས. ༡༠༦༧) པ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ‘‘པུ་བྦ་ནྟེ ཨ་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཨ་པ་རེ་སུ་པི ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ག་ཧི་ཏཾ. ཏ་ཏྠ པུ་བྦ་ནྟེཏི ཨ་ཏཱི་ཏོ ཨ་དྡྷཱ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ཨ་པ་ར་ནྟེཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏོ ཨ་དྡྷཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟེཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ. ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱཏི ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ནི ཨ་ངྒཱ་ནི. པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨཱཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི ནི་བྦ་ཏྟཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཡ་སྨཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ པ་སྶི་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཚཱ་དེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘པུ་བྦ་ནྟེ ཨ་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཡ་སྨཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩ ཡཱ་ཐཱ་ཝ་ས་ར་ས་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ པ་སྶི་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཚཱ་དེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ནྠེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཀ་ཐི་ཏཾ.
ཨེ་ཝཾ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏི? ཀི་ཙྩ་ཏོ ཙེ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཏོ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཀ་ཐི་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨི་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཋཱ་ནཱ་ནི ཛཱ་ནི་ཏུཾ པ་སྶི་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཀི་ཙྩ་ཏོ ཀ་ཐི་ཏཱ; ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི ཨི་མེ་སུ ཨ་ཊྛ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ཏི་ཏོ་པི ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ད་སྶ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི པ་དཱ་ནི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ག་ཧི་ཏཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨི་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི པ་དེ་ཧི ཀ་ཐི་ཏཱ་པི པུ་ན པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་དེ་ཧི ལ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཀ་ཐི་ཏེ སུ་ཀ་ཐི་ཏཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཀ་ཐི་ཏེ་ཡེ་ཝ སུ་ཀ་ཐི་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ པུ་རི་སོ ན་ཊྛཾ གོ་ཎཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ མ་ནུ་སྶེ པུ་ཙྪེ་ཡྻ – ‘‘ཨ་པི, ཨ་ཡྻཱ, སེ་ཏཾ གོ་ཎཾ པ་སྶ་ཐ, ར་ཏྟཾ གོ་ཎཾ པ་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ར་ཊྛེ སེ་ཏ་ར་ཏྟཱ་ནཾ གོ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ ན་ཏྠི, ཀིཾ ཏེ གོ་ཎ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ’’ནྟི? ཨ་ཐ ཏེ་ན ‘ས་ངྒྷཱ་ཊི’ ཝཱ ‘ན་ངྒ་ལཾ’ ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟེ གོ་ཎོ སུ་ཀ་ཐི་ཏོ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཊྛ་ཧི པ་དེ་ཧི ཀ་ཐི་ཏཱ་པི པུ་ན པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ པ་དེ་ཧི ལ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཀ་ཐི་ཏེ སུ་ཀ་ཐི་ཏཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཀ་ཐི་ཏེ་ཡེ་ཝ སུ་ཀ་ཐི་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཡཱ་ན་སྶཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི པ་དཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི, ཏེ་ས་མྤི ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཉཱ་ཎཾ ནཱ་མ པ་ཉྙཱ. སཱ ཨ་ཏྠ་ཏྠཾ ཀཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ཝི་དི་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་དི་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་ཎ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ. ད་སྶ་ན་ནྟི་པི པ་ཉྙཱ. སཱ་པི ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ པ་སྶི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ་ཏི་པི པ་ཉྙཱ. སཱ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་བྷི་ས་མ་ཡོ. ཨ་ནུ་བོ་དྷོ ས་མྦོ་དྷོ པ་ཊི་ཝེ་དྷོ་ཏི་པི པ་ཉྙཱ. སཱ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ སཾ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷོ ཨ་ས་མྦོ་དྷོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ. ས་ངྒཱ་ཧ་ནཱ་ཏི་པི པ་ཉྙཱ. སཱ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གྷཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གྷཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཎྷི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ནཱ. པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ནཱ་ཏི་པི པ་ཉྙཱ. སཱ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ཨོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ ཨོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ག་ཎྷི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ནཱ. ས་མ་པེ་ཀྑ་ནཱ་ཏི་པི པ་ཉྙཱ. སཱ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ས་མཾ ས་མྨཱ ཙ པེ་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ ས་མཾ ས་མྨཱ ཙ པེ་ཀྑི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ནཱ. པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ཏི་པི པ་ཉྙཱ. སཱ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ. ནཱ་སྶཱ ཀི་ཉྩི ཀ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཨ་ཏྠི, ས་ཡ་ཉྩ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨ་ནྟི ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་མྨཾ. དུ་མྨེ་དྷ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ དུ་མྨེ་ཛ྄ཛྷཾ. བཱ་ལ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ བཱ་ལྱཾ.
ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ནྟི་པི པ་ཉྙཱ. སཱ ཨ་ཏྠ་ཏྠཾ ཀཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ས་མྨཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ པ་ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ. མོ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན མོ་ཧོ. པ་མོ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན པ་མོ་ཧོ. ས་མྨོ་ཧ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མྨོ་ཧོ. ཨ་ཝི་ནྡི་ཡཾ ཝི་ནྡ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཝ་ཊྚ་སྨིཾ ཨོ་ཧ་ན་ཏི ཨོ་སཱི་དཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫོ་གྷོ. ཝ་ཊྚ་སྨིཾ ཡོ་ཛེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་གོ. ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཝ་སེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ. མ་གྒེ པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏ་ཙོ་རཱ ཨ་དྡྷི་ཀེ ཝི་ཡ ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ཏི ག་ཎྷཱ་ཏི ཝི་ལུ་མྤ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ པ་ལི་གྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ལ་ངྒི་ཡཱ པ་ཏི་ཏཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ བ་ཧི་ན་ག་ར་ག་མ་ན་མྤི བ་ཧི་ན་ག་རེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ན་ག་ར་པ་ཝེ་ས་ན་མྤི པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡ་སྶ ས་ཀྐཱ་ཡ་ན་ག་རེ ཨ་ཡཾ པ་ཏི་ཏཱ ཏ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤཱ་པ་ཀཾ ཉཱ་ཎ་ག་མ་ནཾ པ་ཙྪི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ལ་ངྒཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཉྩ ཏཾ མཱུ་ལ་ཉྩ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝཱ མཱུ་ལ་ནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ཏཾ པ་ན ན ཨ་ཉྙཾ, ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ མོ་ཧོ་ཏི མོ་ཧོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱཏི ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་པ་ད་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨེ་ཝཾ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ དུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ་པི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩ་སྶ ཨེ་ཀ་དེ་སོ ཧོ་ཏི, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ཚཱ་དེ་ཏི; ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་སྶ ན ཨེ་ཀ་དེ་སོ ཧོ་ཏི, ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ཚཱ་དེ་ཏི; ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་སྶ ནེ་ཝ ཨེ་ཀ་དེ་སོ ཧོ་ཏི, ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ, ན ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཚཱ་དེ་ཏི; མ་གྒ་ས་ཙྩ་སྶཱ་པི ན ཨེ་ཀ་དེ་སོ, ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ, ན ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཚཱ་དེ་ཏི. དུ་ཀྑཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཚཱ་དེ་ཏི. ས་མུ་ད་ཡཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཚཱ་དེ་ཏི. ནི་རོ་དྷཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཚཱ་དེ་ཏི. མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ནཱུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཚཱ་དེ་ཏི.
དྭེ ས་ཙྩཱ དུ་དྡ་ས་ཏྟཱ ག་མྦྷཱི་རཱ. དྭེ ས་ཙྩཱ ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ དུ་དྡ་སཱ. ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཾ ག་མྦྷཱི་ར་ཉྩེ་ཝ དུ་དྡ་ས་ཉྩ. ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ པཱ་ཀ་ཊཾ, ལ་ཀྑ་ཎ་སྶ པ་ན དུ་དྡ་ས་ཏྟཱ ག་མྦྷཱི་རཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ. ས་མུ་ད་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡ་ཐཱ པ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ མ་ནྠེ་ཏྭཱ ཨོ་ཛཱ་ཡ ནཱི་ཧ་ར་ཎཾ ནཱ་མ བྷཱ་རོ, སི་ནེ་རུ་པཱ་ད་ཏོ ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ར་ཎཾ ནཱ་མ བྷཱ་རོ, པ་བྦ་ཏཾ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ར་ས་སྶ ནཱི་ཧ་ར་ཎཾ ནཱ་མ བྷཱ་རོ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ དྭེ ས་ཙྩཱ་ནི ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ དུ་དྡ་སཱ་ནི, ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ པ་ན ཨ་ཏི་ག་མྦྷཱི་ར་ཉྩ ཨ་ཏི་དུ་དྡ་ས་ཉྩཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དུ་དྡ་ས་ཏྟཱ ག་མྦྷཱི་རཱ་ནཾ ག་མྦྷཱི་ར་ཏྟཱ ཙ དུ་དྡ་སཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀཾ མོ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ད་ནི་དྡེ་སོ.
ས་ངྑཱ་ར་པ་ད་ནི་དྡེ་སོ
ས་ངྑཱ་ར་པ་དེ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ས་ངྑཱ་ར་ས་དྡེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རེ་ཡེ་ཝ ད་སྶེ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ? པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པུ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ར་ཀཾ, པཱུ་རེ་ཏི ཙ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ, པུ་ཛྫ་ཉྩ བྷ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི པུ་ཉྙོ. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི ཝི་པཱ་ཀཾ ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ. པུ་ཉྙོ་ཝ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ. པུ་ཉྙ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨ་པུ་ཉྙོ. ཨ་པུ་ཉྙོ་ཝ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ. ན ཨི་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ནེ་ཉྫཾ. ཨཱ་ནེ་ཉྫ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ, ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ཉྩ བྷ་ཝཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ. ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ, ཀཱ་ཡ་ཏོ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟོ, ཀཱ་ཡ་སྶ ཝཱ ས་ངྑཱ་རོ་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ. ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཏྟི་ཀོ པ་རི་ཝཱི་མཾ་ས་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཧི ‘‘པུ་ཉྙ་ཉྩེ ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, པུ་ཉྙཱུ་པ་གཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨ་པུ་ཉྙ་ཉྩེ ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཨ་པུ་ཉྙུ་པ་གཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ཉྩེ ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཨཱ་ནེ་ཉྫུ་པ་གཾ ཧོ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༢.༥༡) ཝུ་ཏྟཾ. དུ་ཏི་ཡ་ཏྟི་ཀོ ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་སྶ ཝི་བྷ་ངྒ་སུ་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ, ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན (མ. ནི. ༡.༡༠༢) ག་ཧི་ཏོ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཧི ‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ, ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༢) ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏེ་སཾ སུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏེ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི? ཨ་ཡཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ན ཨ་དྷུ་ནཱ་ཀ་ཏོ, ནཱ་པི བཱ་ཧི་ར་ཀ་ཨི་སཱི་ཧི ཝཱ སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཝཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཝཱ བྷཱ་སི་ཏོ. ས་བྦ་ཉྙུ་ཛི་ན་བྷཱ་སི་ཏོ པ་ན ཨ་ཡཾ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ་པི ཧི སུ་ཏྟེ་པི ཨེ་ཀ་ས་དི་སཱ་ཝ ཏ་ནྟི ནི་དྡི་ཊྛཱ་ཏི ཨི་མ་སྶ་ཏྠ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏྠཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཏེ ས་ངྑཱ་རེ པ་བྷེ་ད་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཱ ཙེ་ཏ་ནཱཏི ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏོ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱཏི ནི་ཡ་མི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ, པ་ཉྩ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི ཏེ་ར་ས ཙེ་ཏ་ནཱ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ. དཱ་ན་མ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཏཱ་སཾ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏ་ནཱ་ནཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ཝ དཱ་ན་སཱི་ལ་མ་ཡཱ ཧོ་ནྟི. བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ པ་ན ཏེ་ར་ས་པི. ཡ་ཐཱ ཧི པ་གུ་ཎཾ དྷ་མྨཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀཾ དྭེ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི་ག་ཏེ་པི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ པ་གུ་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ པ་གུ་ཎ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ པ་ན ཏེ་ར་ས་པཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ དཱ་ན་མ་ཡཱ་དཱི་སུ ‘‘དཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ དཱ་ན་མ་དྷི་ཀི་ཙྩ ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཏ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དཱ་ན་མ་ཡོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ་ཏི. སཱི་ལཾ ཨཱ་ར་བྦྷ…པེ… བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ བྷཱ་ཝ་ན་མ་དྷི་ཀི་ཙྩ ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ ཙེ་ཏ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༧༦༩) ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་དེ་ས་ནཱ.
ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ནྣཱ་དཱི་སུ ཝཱ ད་ས་སུ དཱ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཏཾ ཏཾ དེ་ནྟ་སྶ ཏེ་སཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཀཱ་ལེ པ་ཙྪཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎེ ཙཱ་ཏི ཏཱི་སུ ཀཱ་ལེ་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ དཱ་ན་མ་ཡཱ ནཱ་མ. སཱི་ལཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ པ་ན ‘པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ པ་བྦ་ཛ་ནྟ་སྶ མ་ནོ་ར་ཐཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ‘པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝ་ཏ་མྷི, སཱ་དྷུ སུ་ཊྛཱུ’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནྟ་སྶ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ སཾ་ཝ་ར་ནྟ་སྶ ཙཱི་ཝ་རཱ་ད་ཡོ པ་ཙྩ་ཡེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ནི སཾ་ཝ་ར་ནྟ་སྶ ཨཱ་ཛཱི་ཝཾ སོ་དྷེ་ནྟ་སྶ ཙ པ་ཝ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ སཱི་ལ་མ་ཡཱ ནཱ་མ. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒེ་ན ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ རཱུ་པེ…པེ… དྷ་མྨེ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཾ…པེ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཾ, ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཝེ་ད་ནཾ…པེ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཾ ཝེ་ད་ནཾ, རཱུ་པ་ས་ཉྙཾ …པེ… དྷ་མྨ་ས་ཉྙཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ.
ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཙེ་ཏ་ནཱཏི དྭཱ་ད་ས་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙེ་ཏ་ནཱ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱཏི ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ཏྠ ཋ་པེ་ཏྭཱ དྭེ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙེ་ཏ་ནཱ སེ་སཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཏྠ པ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ན ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ཝ་ཙཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ.
ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ནི་དྡེ་སེ ཀུ་ས་ལཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱཏི ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ. ཨེ་ཏཱ ཧི ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་ནི་ཉྫ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཉྫ་ན་སྶ ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཧི ཏི་སྶོ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ དྭཱ་ད་ས ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི པ་ཉྩ་ད་ས དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཊྛེ་ན ཨ་ཕ་ནྡ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཀུ་ས་ལཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཨ་ནི་ཉྫཱ ས་མཱ་ནཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་རི་ཀྑ་ཀ་མྤི ཨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་མྤི ས་ཨི་ཉྫ་ན་མྤི ཨ་ནི་ཉྫ་ན་མྤི རཱུ་པཱ་རཱུ་པཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ན ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀཾ ན ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཙེ་ཏ་ནཱ་པཱི་ཏི ཨེ་ཀཱ་ད་སཱ་པི ཨེ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་ཝ ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ པ་ན ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཡ་ཐཱ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ས་དི་སཱ་ཝ ཚཱ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་སཾ ནི་ཙྩ་ལཾ ཨ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པུ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཏེ་ར་ས, ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས, ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏ་སྶོ་ཏི ས་བྦཱ་པེ་ཏཱ པ་རི་པི་ཎྜི་ཏཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས ཙེ་ཏ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ མ་ཧཱ་ཏུ་ལཱ་ཡ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ, ནཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མི་ན་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཙ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས་མེ་ཝ ད་སྶེ་སི.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ ས་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་མཱ་ནཱ ཡེ་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་ནི ད་སྶེ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ? ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱཏི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ དྭཱ་ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི ས་མ་ཝཱི་ས་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ; ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨཱ་དཱ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་ཙོ་པ་ནཾ པཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝཱི་ས་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཝ་ཙཱི་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱཏི ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་ར་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཱ ཏཱ་ཡེ་ཝ ཝཱི་ས་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ; ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཧ་ནུ་ས་ཉྩོ་པ་ནཾ ཝཱ་ཀྱ་བྷེ་དཾ པཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཝཱི་ས་ཏི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ པ་ནེ་ཏྠ པ་ར་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ན ག་ཧི་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ན ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ སཱ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཨ་པ་ནེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ས་བྦཱ་པེ་ཏཱ ཧོ་ནྟི.
མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱཏི ཨུ་བྷོ་པི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་བྦཱ་པི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཏིཾ་ས ཙེ་ཏ་ནཱ. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ ས་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་མཱ་ནཱ ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཀ་མྨ་དྭཱ་རཾ ད་སྶེ་སི.
ཨི་མེ་སཾ པ་ན དྭི་ནྣ་མྤི ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མྤ་ཡོ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་ཐཾ? པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ ཧི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ སི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ ཝི་ར་མ་ནྟ་སྶ སི་ཡཱ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ ཙ ཧོ་ཏི ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ཙ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ ཙ. མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པ་ན ཏེ་ར་ས ཙེ་ཏ་ནཱ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ ཙ ཧོ་ཏི ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ ཙ. ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ་པི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ སི་ཡཱ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ, ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ སི་ཡཱ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ, དྭེ དྭཱ་རཱ་ནི མུ་ཉྩི་ཏྭཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ སི་ཡཱ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ་པི ཧོ་ཏི ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ་པི ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ་པི.
ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ པ་ན སི་ཡཱ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ, སི་ཡཱ ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ, ན ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ. ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་རོ. ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ པ་ན སི་ཡཱ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ, སི་ཡཱ ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ, སི་ཡཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ་ཏི. ཨི་མེ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ ནཱ་མ.
ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ – ཨི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? ཨ་ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་ཝེ བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་སྶ ཧི དུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི, སོ དུ་ཀྑེ ཏཱ་ཝ པུ་བྦ་ནྟཱ་དཱི་སུ ཙ ཨ་ཉྙཱ་ཎེ་ན སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ སུ་ཁ་ས་ཉྙཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ ཏི་ཝི་དྷེ་པི ས་ངྑཱ་རེ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི, ས་མུ་ད་ཡེ ཨ་ཉྙཱ་ཎེ་ན དུ་ཀྑ་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ་པི ཏ་ཎྷཱ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ ས་ངྑཱ་རེ སུ་ཁ་ཧེ་ཏུ་ཏོ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི, ནི་རོ་དྷེ པ་ན མ་གྒེ ཙ ཨ་ཉྙཱ་ཎེ་ན དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནི་རོ་དྷ་བྷཱུ་ཏེ་པི ག་ཏི་ཝི་སེ་སེ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷ་སྶ ཙ ཨ་མ་གྒ་བྷཱུ་ཏེ་སུ་པི ཡ་ཉྙཱ་མ་ར་ཏ་པཱ་དཱི་སུ ནི་རོ་དྷ་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ ཡ་ཉྙཱ་མ་ར་ཏ་པཱ་དི་མུ་ཁེ་ན ཏི་ཝི་དྷེ་པི ས་ངྑཱ་རེ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི.
ཨ་པི་ཙ སོ ཏཱ་ཡ ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཝི་ཛྫ་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་ས་ཏོ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་རོ་ག་མ་ར་ཎཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀཱ་དཱི་ན་ཝ་ཝོ་ཀི་ཎྞཾ པུ་ཉྙ་ཕ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་བྷེ་དཾ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི དེ་ཝ་ཙྪ་ར་ཀཱ་མ་ཀོ ཝི་ཡ མ་རུ་པ་པཱ་ཏཾ; སུ་ཁ་ས་མྨ་ཏ་སྶཱ་པི ཙ ཏ་སྶ པུ་ཉྙ་ཕ་ལ་སྶ ཨ་ནྟེ མ་ཧཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་ཛ་ན་ཀཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑ་ཏཾ ཨ་པྤ་སྶཱ་ད་ཏ་ཉྩ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ་པི ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི ས་ལ་བྷོ ཝི་ཡ དཱི་པ་སི་ཁཱ་བྷི་ནི་པཱ་ཏཾ, མ་དྷུ་བི་ནྡུ་གི་དྡྷོ ཝི་ཡ ཙ མ་དྷུ་ལི་ཏྟ་ས་ཏྠ་དྷཱ་རཱ་ལེ་ཧ་ནཾ.
ཀཱ་མཱུ་པ་སེ་ཝ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ ས་ཝི་པཱ་ཀེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ སུ་ཁ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་སཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་ཏཱ་ཡ ཙ དྭཱ་ར་ཏྟ་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟ་མྤི ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི བཱ་ལོ ཝི་ཡ གཱུ་ཐ་ཀཱི་ལ༹་ནཾ, མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཝི་ཡ ཙ ཝི་ས་ཁཱ་ད་ནཾ. ཨཱ་རུ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀེ་སུ ཙཱ་པི ས་ངྑཱ་ར་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ ས་སྶ་ཏཱ་དི་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི དི་སཱ་མཱུ་ལ༹ྷོ ཝི་ཡ པི་སཱ་ཙ་ན་ག་རཱ་བྷི་མུ་ཁ་མ་གྒ་ག་མ་ནཾ.
ཨེ་ཝཾ ཡ་སྨཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཝ ས་ངྑཱ་ར་བྷཱ་ཝོ, ན ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ; ཏ་སྨཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ – ཨི་མེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ – ‘‘ཨ་ཝི་དྭཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མྤི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མྤི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མྤི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི. ཡ་ཏོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཝི་ཛྫཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, སོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་རཱ་གཱ ཝི་ཛྫུ་པྤཱ་དཱ ནེ་ཝ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ག་ཎྷཱ་མ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཏཾ ‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ’ཏི. ཨི་དཾ པ་ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘ཀ་ཏ་མེ་སཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཀ་ཐཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’ཏི? ཏ་ཏྲི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི པུ་ཉྙཱ་ནཾ, དུ་ཝི་དྷཱ་ནེ་ཀ་དྷཱ པ་ན;
པ་རེ་སཾ པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ སཱ, ཨེ་ཀ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ‘པུ་ཉྙཱ་ནཾ དུ་ཝི་དྷཱ’ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི དྭེ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. སཱ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཾ ཁ་ཡ་ཏོ ཝ་ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟེ་ན ས་མོ་ཧ་ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ན དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི པཱུ་རེ་ནྟ་སྶ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཙ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ དྭི་ནྣ་མྤི ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི; ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་ཏྟཱ ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཏཱ་ནེ་ཝ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ.
‘ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ པ་ན པ་རེ་ས’ནྟི ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨེ་སཱ ཧི ཨ་ཝི་ཛྫཾ ཨཱ་ར་བྦྷ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན, ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་སྶཱ་ད་ན་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ཧི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན, དུ་ཏི་ཡ་ཛ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ་ན་ནྟ་རཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ་སེ་ཝ་ན་ན་ཏྠི་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི, ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཧེ་ཏུ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.
‘པ་ཙྪི་མཱ་ནཾ སཱ ཨེ་ཀ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཏཱ’ཏི ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ མ་ཏཱ. སོ པ་ན་སྶཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ‘ཀིཾ པ་ནཱ་ཡ་མེ་ཀཱ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙེ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟཱི’ཏི? ཀི་ཉྩེ་ཏྠ ཡ་དི ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎ་ཝཱ་དོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཐ ‘ཨ་ཉྙེ་པི ས་ནྟི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ’ཏི ཨེ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎ་ནི་དྡེ་སོ ནུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ན ནུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ –
ཨེ་ཀཾ ན ཨེ་ཀ་ཏོ ཨི་དྷ, ནཱ་ནེ་ཀ་མ་ནེ་ཀ་ཏོ་པི ནོ ཨེ་ཀཾ;
ཕ་ལ་མ་ཏྠི ཨ་ཏྠི པ་ན ཨེ་ཀ-ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་དཱི་པ་ནེ ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཀ་ཏོ ཧི ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ན ཨི་དྷ ཀི་ཉྩི ཨེ་ཀཾ ཕ་ལ་མ་ཏྠི, ན ཨ་ནེ་ཀཾ. ནཱ་པི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨེ་ཀཾ. ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི པ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཨུ་ཏུ་པ་ཐ་ཝཱི་བཱི་ཛ་ས་ལི་ལ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་མེ་ཝ རཱུ་པ་ག་ནྡྷ་ར་སཱ་དི་ཨ་ངྐུ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་ལ་མུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ དི་སྶ་ཏི. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱ, ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཀེ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་དཱི་པ་ནཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཨ་ཏྠི, པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏི.
བྷ་ག་ཝཱ ཧི ཀ་ཏྠ་ཙི པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ, ཀ་ཏྠ་ཙི པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ, ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ, དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་སྶ ཙ ཝེ་ནེ་ཡྻཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ་ཧེ་ཏུཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ དཱི་པེ་ཏི; ‘‘ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝེ་ད་ནཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༩༧) ཧི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཧེ་ཏུཾ ཕ་ལ་ཉྩཱ་ཧ. ཕ་སྶོ ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ པ་དྷཱ་ན་ཧེ་ཏུ ཡ་ཐཱ་ཕ་སྶཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ. ཝེ་ད་ནཱ ཙ ཕ་སྶ་སྶ པ་དྷཱ་ན་ཕ་ལཾ ཡ་ཐཱ་ཝེ་ད་ནཾ ཕ་སྶ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ.
‘‘སེ་མྷ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༥) པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཾ ཧེ་ཏུ་མཱ་ཧ. པཱ་ཀ་ཊོ ཧེ་ཏྠ སེ་མྷོ, ན ཀ་མྨཱ་ད་ཡོ. ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ་ཏེ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་མཱུ་ལ་ཀཱ’’ཏི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཾ ཧེ་ཏུ་མཱ་ཧ; ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ཧི ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ, སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་ནཱི་ཏི.
ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མི་དྷ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ་པི ཨ་ཉྙེ་སུ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་དཱི་སུ ས་ངྑཱ་ར་ཀཱ་ར་ཎེ་སུ ‘‘ཨ་སྶཱ་དཱ་ནུ་པ་སྶི་ནོ ཏ་ཎྷཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༥༢) ཙ ‘‘ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་མུ་ད་ཡཱ ཨཱ་ས་ཝ་ས་མུ་ད་ཡོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༠༤) ཙ ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཏ་ཎྷཱ་དཱི་ནཾ ས་ངྑཱ་ར་ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཧེ་ཏཱུ་ཏི པ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ, ‘‘ཨ་ཝི་དྭཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་མྤི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏཱི’’ཏི པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཙ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན དཱི་པི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་དཱི་པ་ན་པ་རི་ཧཱ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཧེ་ཏུ་ཕ་ལ་དཱི་པ་ནེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཨེ་ཏྠཱ་ཧ – ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨེ་ཀ་ནྟཱ་ནི་ཊྛ་ཕ་ལཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཀ་ཐཾ པུ་ཉྙཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི? ན ཧི ནི་མྦ་བཱི་ཛ་ཏོ ཨུ་ཙྪུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི. ཀ་ཐཾ ན ཡུ་ཛྫི་སྶ་ཏི? ལོ་ཀ་སྨི་ཉྷི –
ཝི་རུ་དྡྷོ ཙཱ་ཝི་རུ་དྡྷོ ཙ, ས་དི་སཱ་ས་དི་སོ ཏ་ཐཱ;
དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡོ སི་དྡྷོ, ཝི་པཱ་ཀཱ ཨེ་ཝ ཏེ ཙ ན.
དྷ་མྨཱ་ན་ཉྷི ཋཱ་ན་ས་བྷཱ་ཝ་ཀི་ཙྩཱ་དི་ཝི་རུ་དྡྷོ ཙ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷོ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ལོ་ཀེ སི་དྡྷོ. པུ་རི་མ་ཙི་ཏྟ་ཉྷི ཨ་པ་ར་ཙི་ཏྟ་སྶ ཋཱ་ན་ཝི་རུ་དྡྷོ པ་ཙྩ་ཡོ, པུ་རི་མ་སི་པྤཱ་དི་སི་ཀྑཱ ཙ པ་ཙྪཱ་པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ སི་པྤཱ་དི་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ. ཀ་མྨཾ རཱུ་པ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་རུ་དྡྷོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཁཱི་རཱ་དཱི་ནི ཙ ད་དྷི་ཨཱ་དཱི་ནཾ. ཨཱ་ལོ་ཀོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཀི་ཙྩ་ཝི་རུ་དྡྷོ, གུ་ལཱ༹་ད་ཡོ ཙ ཨཱ་ས་ཝཱ་དཱི་ནཾ. ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པཱ་ད་ཡོ པ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཋཱ་ནཱ་ཝི་རུ་དྡྷཱ པ་ཙྩ་ཡཱ. པུ་རི་མ་ཛ་ཝ་ནཱ་ད་ཡོ པ་ཙྪི་མ་ཛ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནཾ ས་བྷཱ་ཝཱ་ཝི་རུ་དྡྷཱ ཀི་ཙྩཱ་ཝི་རུ་དྡྷཱ ཙ.
ཡ་ཐཱ ཙ ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཝི་རུ་དྡྷཱ པ་ཙྩ་ཡཱ སི་དྡྷཱ, ཨེ་ཝཾ ས་དི་སཱ་ས་དི་སཱ་པི. ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧི ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ རཱུ་པཾ རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, སཱ་ལི་བཱི་ཛཱ་དཱི་ནི ཙ སཱ་ལི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནཾ. ཨ་ས་དི་ས་མྤི རཱུ་པཾ ཨ་རཱུ་པ་སྶ, ཨ་རཱུ་པ་ཉྩ རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི; གོ་ལོ་མཱ་ཝི་ལོ་མ་ཝི་སཱ་ཎ་ད་དྷི་ཏི་ལ་པི་ཊྛཱ་དཱི་ནི ཙ ད་བྦ་བྷཱུ་ཏི་ཎ་ཀཱ་དཱི་ནཾ. ཡེ་ས་ཉྩ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཡེ ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཝི་རུ་དྡྷཱ ས་དི་སཱ་ས་དི་སཱ པ་ཙྩ་ཡཱ, ན ཏེ དྷ་མྨཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཡེ་ཝ. ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ནྟཱ་ནི་ཊྛ་ཕ་ལ་ས་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཙ སཱ་ཝ་ཛྫཱ་པི ས་མཱ་ནཱ ས་བྦེ་ས་མྤི ཨེ་ཏེ་སཾ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཋཱ་ན་ཀི་ཙྩ་ས་བྷཱ་ཝ་ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཝི་རུ་དྡྷ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་དི་སཱ་ས་དི་ས་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
སོ ཙ་སྶཱ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ‘‘ཡ་སྶ ཧི དུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི, སོ དུ་ཀྑེ ཏཱ་ཝ པུ་བྦ་ནྟཱ་དཱི་སུ ཙ ཨ་ཉྙཱ་ཎེ་ན སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ སུ་ཁ་ས་ཉྙཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏེ ཏི་ཝི་དྷེ་པི ས་ངྑཱ་རེ ཨཱ་ར་བྷ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ ཨེ་ཝ.
ཨ་པི་ཙ ཨ་ཡཾ ཨ་ཉྙོ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡོ –
ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏེ སཾ་སཱ་རེ, ས་ངྑཱ་རཱ་ན་ཉྩ ལ་ཀྑ་ཎེ;
ཡོ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ-དྷ་མྨེ་སུ ཙ ཝི་མུ་ཡ྄ཧ་ཏི.
ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི སོ ཨེ་ཏེ, ས་ངྑཱ་རེ ཏི་ཝི་དྷེ ཡ་ཏོ;
ཨ་ཝི་ཛྫཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཏེ་སཾ, ཏི་ཝི་དྷཱ་ན་མྤི ཡཾ ཏ་ཏོ་ཏི.
ཀ་ཐཾ པ་ན ཡོ ཨེ་ཏེ་སུ ཝི་མུ་ཡ྄ཧ་ཏི, སོ ཏི་ཝི་དྷེ་པེ་ཏེ ས་ངྑཱ་རེ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ཙུ་ཏི་ཡཱ ཏཱ་ཝ ཝི་མཱུ་ལ༹ྷོ ས་བྦ་ཏྠ ‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ བྷེ་དོ མ་ར་ཎ’’ནྟི ཙུ་ཏིཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ ‘ས་ཏྟོ མ་ར་ཏི, ས་ཏྟ་སྶ དེ་ས་ནྟ་ར་ས་ངྐ་མ་ན’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཀ་པྤེ་ཏི. ཨུ་པ་པཱ་ཏེ ཝི་མཱུ་ལ༹ྷོ ས་བྦ་ཏྠ ‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ཛཱ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་པ་པཱ་ཏཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ ‘ས་ཏྟོ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ས་ཏྟ་སྶ ན་ཝ་ས་རཱི་ར་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཀ་པྤེ་ཏི. སཾ་སཱ་རེ ཝི་མཱུ་ལ༹ྷོ ཡོ ཨེ་ས –
‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པཱ་ཊི, དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན ཙ;
ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ, སཾ་སཱ་རོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞི་ཏོ སཾ་སཱ་རོ. ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ ‘ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ ཨ་སྨཱ ལོ་ཀཱ པ་རཾ ལོ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི, པ་ར་སྨཱ ལོ་ཀཱ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཀ་པྤེ་ཏི. ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ལ་ཀྑ་ཎེ ཝི་མཱུ་ལ༹ྷོ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཾ སཱ་མ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ ས་ངྑཱ་རེ ཨ་ཏྟ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏོ དྷུ་ཝ་ཏོ སུ་བྷ་ཏོ སུ་ཁ་ཏོ ཙ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏི. པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣ་དྷ་མྨེ་སུ ཝི་མཱུ་ལ༹ྷོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨ་ག་ཎྷ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཏྟཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ཝཱ, སོ ཨེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི ཙ ཀཱ་རེ་ཏི ཙ སོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ཎུ་ཨི་སྶ་རཱ་ད་ཡོ ཀ་ལ་ལཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་རཱི་རཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ནྟི, སོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ ཕུ་ས་ཏི ཝེ་དི་ཡ་ཏི ཏ་ཎྷི་ཡ་ཏི ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི གྷ་ཊི་ཡ་ཏི, སོ པུ་ན བྷ་ཝ་ནྟ་རེ བྷ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ནི་ཡ་ཏི་ས་ངྒ་ཏི་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཎ་ཏཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༦༨) ཝཱ ཝི་ཀ་པྤེ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཨ་ནྡྷཱི་ཀ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ནྟོ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨ་ནྡྷོ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ མ་གྒ་མྤི ཨ་མ་གྒ་མྤི ཐ་ལ་མྤི ནི་ནྣ་མྤི ས་མ་མྤི ཝི་ས་མ་མྤི པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཉྙ་མྤི ཨ་པུ་ཉྙ་མྤི ཨཱ་ནེ་ཉྫ་མྤི ས་ངྑཱ་རཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏཱི་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
ཡ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ, ན་རོ ཨ་པ་རི་ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཨེ་ཀ་དཱ ཡཱ་ཏི མ་གྒེ་ན, ཀུ་མྨ་གྒེ་ནཱ་པི ཨེ་ཀ་དཱ.
སཾ་སཱ་རེ སཾ་ས་རཾ བཱ་ལོ, ཏ་ཐཱ ཨ་པ་རི་ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཀ་རོ་ཏི ཨེ་ཀ་དཱ པུ་ཉྙཾ, ཨ་པུ་ཉྙ་མ་པི ཨེ་ཀ་དཱ.
ཡ་དཱ ཉ་ཏྭཱ ཙ སོ དྷ་མྨཾ, ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མེ་སྶ་ཏི;
ཏ་དཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱུ་པ་ས་མཱ, ཨུ་པ་ས་ནྟོ ཙ་རི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱཏི པ་ད་སྨིཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ.
ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་ར་པ་ད་ནི་དྡེ་སོ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ད་ནི་དྡེ་སོ
༢༢༧. ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ དྭེ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ཏི་སྶོ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ཨ་ཊྛ ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, པ་ཉྩ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཱི་ཏི བཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཚ་ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ཧི ས་བྦཱ་ནི་པི བཱ་ཏྟིཾ་ས ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ནི པ་ན ཝ་ཊྚ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ན ཡུ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ན ག་ཧི་ཏཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ – ཀ་ཐཾ པ་ནེ་ཏཾ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ‘ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ཏཱི’ཏི? ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཀ་མྨཱ་བྷཱ་ཝེ ཝི་པཱ་ཀཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཝི་པཱ་ཀ་ཉྷེ་ཏཾ, ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩ ན ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཀ་མྨཱ་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་དི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ས་བྦེ་སཾ ས་བྦ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ; ན ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ – ‘ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི.
ཀ་ཏ་ར་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀ་ཏ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཙེ? ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏཱ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཨེ་ཀཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, དྭེ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཱི་ཏི སོ་ལ༹་ས. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཝི་པཱ་ཀཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན, སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ན, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་ས་ངྑཱ་རེ་ནཱ’’ཏི (དྷ. ས. ༤༣༡, ༤༩༨).
རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན པ་ཉྩ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཏ་སྶེ་ཝ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀཾ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ…པེ… པ་ཉྩ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༤༩༩).
ཨེ་ཝཾ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི, ཨེ་ཀཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, ཨེ་ཀཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཝི་པཱ་ཀཱ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, ཝི་པཱ་ཀཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༥༥༦).
ཨཱ་ནེ་ཉྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རཱུ་པ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀཾ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ…པེ… ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ སུ་ཁ་སྶ ཙ པ་ཧཱ་ནཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (དྷ. ས. ༥༠༡).
ཨེ་ཝཾ ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི་སྶ ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ས་བྦ་མེ་ཝ ཧི ཨི་དཾ པ་ཝ་ཏྟི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏྠ དྭེ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, དྭེ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ, སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཏེ་ར་ས པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. སེ་སཱ་ནི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཡ་ཐཱ་ནུ་རཱུ་པཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡ་མྤི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡ་མྤི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
ཀ་ཐཾ? ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཏཱ་ཝ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀེ་ན ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པ་རི་པཱ་ཀ་མུ་པ་ག་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ ཨི་ཊྛཾ ཝཱ ཨི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙ་ཀྑཱ་དི་པ་སཱ་དཾ ནི་སྶཱ་ཡ ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ན་གྷཱ་ཡ་ན་སཱ་ཡ་ན་ཕུ་ས་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཏེ་སཾ ཨ་ནི་ཊྛཾ ཨ་ནི་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. ད་སཱ་པི ཙེ་ཏཱ་ནི ནི་ཡ་ཏ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ནི་ཡ་ཏ་ཀི་ཙྩཱ་ནེ་ཝ ཙ བྷ་ཝ་ནྟི.
ཏ་ཏོ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མཱ་ར་བྦྷ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ. ཨི་ད་ཉྩ པ་ན དྭ་ཡཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཊྛཱ་ནཾ ནི་ཡ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཉྩ ཧོ་ཏི.
སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ པ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཏ་སྶཱ ཨེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཙ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ བ་ལ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ལོ་བྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཛ་ཝ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝཱི་ཐིཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཛ་ཝ་ནེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ ས་ཀིཾ ཝཱ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཙི་ཏྟ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ག་ཎ་ནཱ་ཡཾ པ་ན ས་བྦ་དྭཱ་རེ་སུ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎེ དྭེ ཨེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨི་དཾ པ་ན ཙི་ཏྟཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ནྟི ཙ པི་ཊྛི་བྷ་ཝ་ངྒ་ནྟི ཙཱ་ཏི དྭེ ནཱ་མཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ནི་ཡ་ཏ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩ་ཉྩ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཏེ་ར་ས པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. སེ་སེ་སུ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཙི་ཏྟེ་སུ ན ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.
པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ པ་ན ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཏཱ་ཝ དྭེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ས་ནྟཱི་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཾ, ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀི་ཙྩཾ, ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ནྣ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ས་ཏི བྷ་ཝ་ངྒུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀེ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ བྷ་ཝ་ངྒ་ཀི་ཙྩཾ, ཨ་ནྟེ ཙུ་ཏི་ཀི་ཙྩ་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནི སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀི་ཙྩཾ, ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ནྣ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ས་ཏི བྷ་ཝ་ངྒུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀེ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ བྷ་ཝ་ངྒ་ཀི་ཙྩཾ, ཨ་ནྟེ ཙུ་ཏི་ཀི་ཙྩ་ཉྩཱ་ཏི ཏཱི་ཎི ཀི་ཙྩཱ་ནི སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནི ཨ་ནི་ཡ་ཏ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
པ་ཉྩ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ནྣ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ས་ཏི བྷ་ཝ་ངྒུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀེ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ བྷ་ཝ་ངྒ་ཀི་ཙྩཾ, ཨ་ནྟེ ཙུ་ཏི་ཀི་ཙྩ་ཉྩཱ་ཏི ཀི་ཙྩ་དྭ་ཡཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏེ་སུ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི ནི་ཡ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཱ་ནི, ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནི ནི་ཡ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཨ་ནི་ཡ་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ བཱ་ཏྟིཾ་ས་ཝི་དྷ་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་ཏྲ་སྶ ཏེ ཏེ ས་ངྑཱ་རཱ ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཡཱ་ནེ་ཏཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་མྤི རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཧུ་ཏྭཱ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་སྨཱ? བཱི་ཛཱ་བྷཱ་ཝཱ. ཏ་ཏྠ ཧི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་བཱི་ཛཾ ན་ཏྠི, ཡཾ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཏ་སྶ ཛ་ན་ཀཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ན་མྤི རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཙེ? ན; ཨི་ནྡྲི་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྭཱ་ར་ཝཱི་ཐི་བྷེ་དེ ཙི་ཏྟ་ནི་ཡ་མ་ཏོ ཙ.
ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏཾ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཏ་ཐཱ ས་བྦེ་པི ཨ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ དྷ་མྨེ ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཛ་ན་ཀ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ ཛ་ན་ཀ་སྶ ཙ ཨ་ས་དི་ས་ཏྟཱ. ཏ་ཉྷི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ གེ་ཧཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཏ་རུ་ཎ་དཱ་ར་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛ་ན་ཀཾ པི་ཏ་རཾ ཝཱ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པི་ཏུ་ས་དི་སཾ ཧི་ཏ་ཀཱ་མཾ ཉཱ་ཏིཾ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི, ན ཨ་ཉྙཾ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ་དིཾ, ཏ་ཐཱ ཨེ་ཏ་མྤི བྷ་ཝ་ངྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏུ་ཀཱ་མཾ ས་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛ་ན་ཀཾ པི་ཏ་རཾ ཝཱ པི་ཏུ་ས་དི་སཾ ཝཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི, ན ཨ་ཉྙཾ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཝཱ.
ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏཾ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ དྷ་མྨེ ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཡ་དཱ ཨེ་ཏེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨཱ་པི མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཏ་དཱ ཏེ་པི ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་པ་རི་ཙི་ཏ་དེ་ས་ཏྟཱ ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཙ. ཏ་ཉྷི ཡ་ཐཱ པི་ཏ་རཾ ཝཱ པི་ཏུ་ས་དི་སཾ ཝཱ ཉཱ་ཏིཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟོ་པི ཏ་རུ་ཎ་དཱ་ར་ཀོ གྷ་ར་དྭཱ་ར་ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཙ་ཏུ་ཀྐཱ་དི་མྷི པ་རི་ཙི་ཏེ་ཡེ་ཝ དེ་སེ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི, ན ཨ་ར་ཉྙཾ ཝཱ ཡུ་དྡྷ་བྷཱུ་མིཾ ཝཱ ག་ཙྪ་ནྟཾ; ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨེ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟ་མྤི ཨ་མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་དི་མྷི པ་རི་ཙི་ཏེ་ཡེ་ཝ དེ་སེ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ དྷ་མྨེ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི, ན མ་ཧ་གྒ་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ཏི.
ཡ་སྨཱ ཙ་སྶ ‘‘ས་བྦོ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀོ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ ཀི་རི་ཡ་ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་པ་རི་ཏྟ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ་པེ་ཏཾ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ར་མྨ་ཎེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨེ་པི ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀིཾ ཝཱ ཨི་མཱ་ཡ ཡུ་ཏྟི་ཀ་ཐཱ་ཡ? ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྷི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ – ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ག་ཎྷ་ནྟི. པ་ཎྞ་ཏྟིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎི་ཀ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཡཱ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཉཱ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཛ་ཝ་ནེ ཛ་ཝི་ཏེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ དུ་བྦ་ལཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཚ་སུ དྭཱ་རེ་སུ བ་ལ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི, ལ་བྦྷ་མཱ་ན་ཉྩ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི. རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི.
ཡཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སེ་སེ་སུ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཙི་ཏྟེ་སུ ན ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི, ཏཾ ཨ་ཏི་སཾ་ཁི་ཏྟ་ཏྟཱ དུ་བྦི་ཛཱ་ནཾ. ཏེ་ན་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི – ‘‘ཀ་ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ? ཀ་ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནི? ཀེ་ན ཀ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏི? ཀིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི?
ཨ་ས་ཉྙ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཝཱི་ས་ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ. ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནེ་ཝ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཡ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ཡ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཛ་ཙྩ་ནྡྷ་ཛཱ་ཏི་བ་དྷི་ར་ཛཱ་ཏི་ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་ཨེ་ལ༹་མཱུ་ག་ན་པུཾ་ས་ཀཱ་དཱི་ནཾ. ཨ་ཊྛ་ཧི ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀེ་ཧི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝེ་སུ ཙེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏི, པ་ཉྩ་ཧི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀེ་ཧི རཱུ་པཱི་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ, ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀེ་ཧི ཨ་རཱུ་པ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཡེ་ན ཙ ཡ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏི, སཱ ཨེ་ཝ ཏ་སྶཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ནཱ་མ.
ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཏཱི་ཎི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི – ཀ་མྨཾ, ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ, ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ. ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ ཡཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀ་སྨི་མྤི ཀ་མྨེ ཀ་ཏེ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ཝ་ཏྠུ – གོ་པ་ཀ་སཱི་ཝ་ལཱི ཀི་ར ནཱ་མ ཏཱ་ལ་པི་ཊྛི་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་སྶ མ་ར་ཎ་མ་ཉྩེ ནི་པ་ནྣ་སྶ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. སོ ཏ་དེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ་ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨ་ཉྙཱ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པ་ར་མྨུ་ཁཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཧི པ་ཙྪ་ཏོ ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟི. ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟ་སྶཱ་པི ཏི་ཁི་ཎེ་ན ཨ་སི་ནཱ སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟི. ཨུ་ད་ཀེ ཨོ་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་པི ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་ཉྙཾ ལ་ཧུ་ཀ་མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ནི་ཁཱ་ད་ན་ད་ཎྜ་ཀ་མ་ཏྠ་ཀ་སྨི་ཉྷི ནི་ལཱི་ན་མ་ཀྑི་ཀཾ མུ་གྒ་རེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པི་ས་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་པི ཀཱ་ལེ ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པི་སི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ པ་ན མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡ པ་ཋ་མཾ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ནཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏི, མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏི. ཨ་ཐ ཛ་ཝ་ནཾ ཛ་ཝི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏི. ཏ་ཏོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཾ, ས་ནྟཱི་ར་ཎཾ, ཝོ་ཊྛ་པ་ན་ནྟི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཛ་ཝ་ནཾ ཛ་ཝི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ་ཏི. ཨ་ཐ ཛ་ཝ་ནཾ ཛ་ཝི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དཾ ཀི་མ་ཏྠཾ ཨཱ་བྷ་ཏཾ? ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ས་ཡོ ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ ལ་ཧུ་ཀོ་ཏི དཱི་པ་ན་ཏྠཾ.
ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀ་ཨོ་ཀཱ་སེ ཨེ་ཀོ ཝ་ཎྞོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ནི་ར་ཡེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ ལོ་ཧ་ཀུ་མྦྷི་ས་དི་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཀ་མྦ་ལ་ཡཱ་ན་ས་དི་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑ་ཝི་མཱ་ན་ས་ཡ་ནཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨཾ, ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ, ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཏཱི་ཎི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ ཏཱི་ཎི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི? ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ, ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་ཉྩ. ཨ་ས་ཉྙཱི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ད་ས་ནྣཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཝཱ. སེ་སཱ་ནཾ ན་ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ཏཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ པ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཡ་སྨཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ན་ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན ཙུ་ཏྟི་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ དྭཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཏཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་སུ་ག་ཏི་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཋི་ཏ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨི་ནོ པུ་གྒ་ལ་སྶ ‘‘ཏཱ་ནི་སྶ ཏ་མྷི ས་མ་ཡེ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (མ. ནི. ༣.༢༤༨) མ་ར་ཎ་མ་ཉྩེ ནི་པ་ནྣ་སྶ ཡ་ཐཱུ་པ་ཙི་ཏཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ཡ སུ་དྡྷཱ་ཡ ཝཱ ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝི་ས་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ནི་རུ་དྡྷེ ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྣ་ཀི་ལེ་ས་བ་ལ་ཝི་ནཱ་མི་ཏཾ དུ་གྒ་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི.
ཨ་པ་ར་སྶ མ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ན་ར་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལ་ཝ་ཎྞཱ་དི་ཀཾ དུ་གྒ་ཏི་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷ་ཝ་ངྒེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷེ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ, མ་ར་ཎ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནྡཱི་བྷཱུ་ཏ་ཝེ་ག་ཏྟཱ པ་ཉྩ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི, དྭེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཏཱི་ཎི ཝཱི་ཐི་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝི་ས་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐཱ་ཝ་སེ་ས་པ་ཉྩ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ་ཡུ་ཀེ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི.
ཨ་པ་ར་སྶ མ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ པ་ཉྩ་ནྣཾ དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ དྭཱ་རེ རཱ་གཱ་དི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཧཱི་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ མ་ར་ཎ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནྡཱི་བྷཱུ་ཏ་ཝེ་ག་ཏྟཱ པ་ཉྩ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི དྭེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝི་ས་ཡ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ དྭེ བྷ་ཝ་ངྒཱ་ནི, ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ, ད་སྶ་ནཾ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནཾ, ས་ནྟཱི་ར་ཎཾ, ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཾ, པ་ཉྩ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི, དྭེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི, ཨེ་ཀཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་ནྟི པ་ཉྩ་ད་ས ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐཱ་ཝ་སེ་ས་ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎཱ་ཡུ་ཀེ ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི. ཨེ་ས ཏཱ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ སུ་ག་ཏི་ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ དུ་གྒ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རོ.
དུ་གྒ་ཏི་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ པ་ན ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ན་ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑེ སུ་ཀྐ་པ་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ དུ་གྒ་ཏི་ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ སུ་ག་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རོ.
སུ་ག་ཏི་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ པ་ན ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ན་ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨ་སྶ ‘‘ཏཱ་ནི་སྶ ཏ་མྷི ས་མ་ཡེ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ མ་ར་ཎ་མ་ཉྩེ ནི་པ་ནྣ་སྶ ཡ་ཐཱུ་པ་ཙི་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ན་ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨ་སྶེ་ཝ. ཨུ་པ་ཙི་ཏ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ པ་ན ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཝ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ཡ སུ་དྡྷཱ་ཡ ཝཱ ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝི་ས་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ནི་རུ་དྡྷེ ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨ་ནུ་པ་ཙྪི་ནྣ་ཀི་ལེ་ས་བ་ལ་ཝི་ནཱ་མི་ཏཾ སུ་ག་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་མུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ ན་ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཝཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི.
ཨ་པ་ར་སྶ མ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ན་ཝ་ཛྫ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཝ་ཎྞ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝཱ སུ་ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ དུ་གྒ་ཏི་ནི་མི་ཏྟེ ད་སྶི་ཏཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི.
ཨ་པ་ར་སྶ མ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ‘ཨ་ཡཾ, ཏཱ་ཏ, ཏ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཧཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་པྥ་དཱ་མ་དྷ་ཛ་པ་ཊཱ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏཱུ་རི་ཡ་པཱུ་ཛཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ དྷཱུ་མ་ཝཱ་ས་ག་ནྡྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ནྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ‘ཨི་དཾ, ཏཱ་ཏ, སཱ་ཡ་སྶུ, ཏ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ དཱ་ཏ་བྦཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ’ནྟི ཝ་ཏྭཱ མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ར་སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ‘ཨི་དཾ, ཏཱ་ཏ, ཕུ་ས་སྶུ, ཏ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ དཱ་ཏ་བྦཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཙཱི་ན་པ་ཊ་སོ་མཱ་ར་པ་ཊཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟི. ཏ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝོ་ཊྛ་པ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ མ་ར་ཎ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནྡཱི་བྷཱུ་ཏ་ཝེ་ག་ཏྟཱ པ་ཉྩ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི དྭེ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝི་ས་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཏ་ད་ཝ་སཱ་ནེ ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཀེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི.
ཨ་པ་ར་སྶ པ་ན པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་ཧ་གྒ་ཏ་སྶ སུ་ག་ཏི་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ མ་ར་ཎ་ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ-ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟ-ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དི་ཀཾ ཝཱ ནི་མི་ཏྟཾ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཙི་ཏྟཾ ཝཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཀུ་ས་ལུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝོ་ཊྛ་བྦ་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ མ་ར་ཎ་སྶ ཨཱ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ནྡཱི་བྷཱུ་ཏ་ཝེ་ག་ཏྟཱ པ་ཉྩ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. མ་ཧ་གྒ་ཏ་ག་ཏི་ཀཱ་ནཾ པ་ན ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཛ་ཝ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝ་ངྒ་ཝི་ས་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་མ་ཧ་གྒ་ཏ་སུ་ག་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སུ་ག་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ཡ་ཐཱུ་པ་ཊྛི་ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ན་ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ སུ་ག་ཏི་ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ན་ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ར་མྨ་ཎཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི.
ཨེ་ཏེ་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨཱ་རུ་པྤ་ཙུ་ཏི་ཡཱ་པི ཨ་ན་ནྟ་རཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ན་ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ སུ་ག་ཏི་ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏ་ན་ཝ་ཏྟ་བྦ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རོ.
དུ་གྒ་ཏི་ཡཾ ཋི་ཏ་སྶ པ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨི་ནོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཏི་ནི་མི་ཏྟཾ ཝཱ མ་ནོ་དྭཱ་རེ, པ་ཉྩ་དྭཱ་རེ པ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཱ་ཝ་སཱ་ནེ དུ་གྒ་ཏི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ དུ་གྒ་ཏི་ཙུ་ཏི་ཡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི དཱི་པི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཡི་དཾ ས་བྦ་མྤི ཨེ་ཝཾ –