(༣.) ཏི་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༦༨. ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཉཱ་ཎ་ཝ་ཏྠུ་ནི་དྡེ་སེ ཡོ་ག་ཝི་ཧི་ཏེ་སཱུཏི ཡོ་གོ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྙཱ; པ་ཉྙཱ་ཝི་ཧི་ཏེ་སུ པ་ཉྙཱ་པ་རི་ཎཱ་མི་ཏེ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ; ཨ་ཐ ཝཱ ཀ་མྨ་ཉྩ ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩ ཨཱ་ཛཱི་ཝཱ་དཱི་ན་ནྟི་པི ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཾ ཀ་མྨཾ – ཧཱི་ན་ཉྩ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཧཱི་ནཾ ནཱ་མ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཀ་མྨཾ, པུ་པྥ་ཚ་ཌྜ་ཀ་ཀ་མྨ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ ནཱ་མ ཀ་སི, ཝ་ཎི་ཛྫཱ, གོ་ར་ཀྑ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. སི་པྤ་མྤི དུ་ཝི་དྷཾ ཧཱི་ན་ཉྩ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ཧཱི་ནཾ སི་པྤཾ ནཱ་མ ན་ལ༹་ཀཱ་ར་སི་པྤཾ, པེ་ས་ཀཱ་ར་སི་པྤཾ, ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སི་པྤཾ, ཙ་མྨ་ཀཱ་ར་སི་པྤཾ, ནྷཱ་པི་ཏ་སི་པྤ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ ནཱ་མ སི་པྤཾ མུ་དྡཱ, ག་ཎ་ནཱ, ལེ་ཁ་ཉྩཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཝི་ཛྫཱ་ཝ ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏཾ དྷ་མྨི་ཀ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏཾ. ནཱ་ག་མ་ཎྜ་ལ་པ་རི་ཏྟ་ས་དི་སཾ, ཕུ་དྷ་མ་ན་ཀ་མ་ནྟ་ས་དི་སཾ, སཱ་ལཱ་ཀི་ཡཾ, ས་ལླ་ཀ་ཏྟི་ཡ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཝེ་ཛྫ་ས་ཏྠཱ་ནི ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, སི་པྤཾ སི་ཀྑི་ཏུ’’ནྟི (མ་ཧཱ་ཝ. ༣༢༩) སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་ཝི་ཊྛ་ཏྟཱ ན ག་ཧི་ཏཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀོ པ་ཎྜི་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ གེ་ཧ་པཱ་སཱ་ད་ཡཱ་ན་ནཱ་ཝཱ་དཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. སོ ཧི ‘ཨི་མེ མ་ནུ་སྶཱ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ་ན ཝི་ནཱ དུ་ཀྑི་ཏཱ’ཏི ཧི་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ དཱི་གྷ་ཙ་ཏུ་ར་སྶཱ་དི་བྷེ་དཾ གེ་ཧཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, སཱི་ཏུ་ཎྷ་པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀ་བྷཱུ་མི་ཀ་དྭི་བྷཱུ་མི་ཀཱ་དི་བྷེ་དེ པཱ་སཱ་དེ ཀ་རོ་ཏི, ‘ཡཱ་ནེ ཨ་ས་ཏི ཨ་ནུ་ས་ཉྩ་ར་ཎཾ ནཱ་མ དུ་ཀྑ’ནྟི ཛ་ངྒྷཱ་ཀི་ལ་མ་ཐ་པ་ཊི་ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝ་ཡ྄ཧ་ས་ཀ་ཊ་ས་ནྡ་མཱ་ནི་ཀཱ་དཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ‘ནཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་ས་ཏི ས་མུ་དྡཱ་དཱི་སུ ས་ཉྩཱ་རོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’ཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ནཱ་ཝཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. སོ ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ན ཀ་ཏཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ན ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཙི་ནྟཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏི. པ་ཉྙ་ཝ་ཏཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཏ་མྤི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཀ་ཏ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཧཱི་ན་ཀ་མྨེ ན་ཡོ.
ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཀ་མྨེ་པི ‘ཀ་སི་ཀ་མྨེ ཨ་ས་ཏི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཀོ པ་ཎྜི་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཱ་དཱི་ནི ཀ་སི་བྷ་ཎྜཱ་ནི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི; ཏ་ཐཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཝཱ་ཎི་ཛ་ཀ་མྨཾ གོ་ར་ཀྑ་ཉྩ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. སོ ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི…པེ… ཀ་ཏ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཀ་མྨེ ན་ཡོ.
དུ་ཝི་དྷེ་པི པ་ན སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨེ་ཀོ པ་ཎྜི་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ན་ལ༹་ཀཱ་ར་སི་པྤཱ་དཱི་ནི ཧཱི་ན་སི་པྤཱ་ནི, ཧ་ཏྠ་མུ་དྡཱ་ཡ ག་ཎ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ མུ་དྡཾ, ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ག་ཎ་ནཾ, མཱ་ཏི་ཀཱ་པྤ་བྷེ་ད་ཀཱ་དི་བྷེ་ད་ཉྩ ལེ་ཁཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. སོ ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ནེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི…པེ… ཀ་ཏ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ སི་པྤཱ་ཡ་ཏ་ནེ ན་ཡོ.
ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ན པ་ཎྜི་ཏོ ཨ་མ་ནུ་སྶ་ས་རཱི་ས་པཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཏི་ཀི་ཙྪ་ན་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨི་ཀཱ་ནི ནཱ་ག་མ་ཎྜ་ལ་མ་ནྟཱ་དཱི་ནི ཝི་ཛྫཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཏཱ་ནི ནེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི པ་སྶ་ཏི, ན ཀ་ཏཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི, ན ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཙི་ནྟཱ་ཡ ཀ་རོ་ཏི. པ་ཉྙ་ཝ་ཏཱ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཏ་མྤི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི ཀ་ཏ་ས་དི་ས་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.
ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཾ ཝཱཏི ‘‘ཨི་དཾ ཀ་མྨཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཀཾ, ཨི་དཾ ནོ ས་ཀ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ན་ཉཱ་ཎཾ. ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ ཝཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཏ་ཉྷི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ས་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཏོ ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི་སྶ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ རཱུ་པཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཝཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཾ, ན དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི, ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ་ནི – ཡ་ཉྷི ཨ་ནི་ཙྩཾ ཏཾ དུ་ཀྑཾ, ཡཾ དུ་ཀྑཾ ཏ་ད་ན་ཏྟཱ་ཏི.
ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པིནྟི ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཊྛཱ ནི་དྡི་ཊྛ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཾ. ཁ་ནྟིནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་བྦཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནེ་ཝ. སཱ ཧི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ. ཏ་ཐཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, མ་གྒ་ས་ཙྩ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, པ་ར་མ་ཏྠ་ས་ཙྩ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ན་ཏོ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་ནུ་ལོ་མི་ཀཱ. ས་བྦཱ་ནི་པི ཨེ་ཏཱ་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཁ་མ་ཏི ས་ཧ་ཏི ད་ཊྛུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཁ་ནྟི, པ་སྶ་ཏཱི་ཏི དི་ཊྛི, རོ་ཙེ་ཏཱི་ཏི རུ་ཙི, མུ་ད་ཏཱི་ཏི མུ་དི, པེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི པེ་ཀྑཱ. ས་བྦེ་པི་སྶཱ ཏེ ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟི, ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ དྷ་མྨཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟཱི་ཏི དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཁ་ནྟཱི.
པ་ར་ཏོ ཨ་སྶུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱིཏི ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པ་དེ་ས་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་སྶུ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཙི་ནྟེ་ནྟོ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་ཡཾ ཙི་ནྟཱ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སཱ པ་ནེ་སཱ ན ཡེ་སཾ ཀེ་ས་ཉྩི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ་ནཾ པ་ན མ་ཧཱ་ས་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྠཱ་པི ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀ་ཉཱ་ཎཾ དྭི་ནྣཾ་ཡེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སེ་ས་པ་ཉྙཱ ས་བྦེ་ས་མྤི པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མཱི་ནཾ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
པ་ར་ཏོ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི པ་རེ་ན ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ཝཱ ཀ་ཏཱ་ནི ཝཱ དི་སྭཱ་པི ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ ས་བྦཱ པ་ར་ཏོ སུ་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶཱཏི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མ་ངྒི་སྶ; ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༧༦༩. དཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱཏི དཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ; དཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དཱ་ནཱ་དྷི་ག་ཙྪཱཏི དཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ; པཱ་པུ་ཎ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཡཱ ཨེ་ཝཾ དཱ་ན་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ དཱ་ན་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱ ནཱ་མ. སཱ པ་ནེ་སཱ ‘དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ, དཱ་ནཾ དེ་ནྟ་སྶ, དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ པུ་བྦ་ཙེ་ཏ་ནཱ, མུ་ཉྩ་ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨ་པ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
སཱི་ལཾ ཨཱ་ར་བྦྷ སཱི་ལཱ་དྷི་ག་ཙྪཱཏི ཨི་དྷཱ་པི སཱི་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ སཱི་ལ་མ་ཡཱ པ་ཉྙཱཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨ་ཡ་མྤི ‘སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ, སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ནྟ་སྶ, སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ པུ་བྦ་ཙེ་ཏ་ནཱ, མུ་ཉྩ་ཙེ་ཏ་ནཱ, ཨ་པ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ.
༧༧༠. ཨ་དྷི་སཱི་ལ་པ་ཉྙཱ་དཱི་སུ སཱི་ལཱ་དཱི་ནི དུ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི – སཱི་ལཾ, ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ; ཙི་ཏྟཾ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ; པ་ཉྙཱ, ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ ཝཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཋི་ཏཱ་ཝ སཱ དྷཱ་ཏུ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༢༠; ཨ. ནི. ༣.༡༣༧) ཨི་མཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་པི སཱི་ལཱ་ནི ད་ས་པི སཱི་ལཱ་ནི སཱི་ལཾ ནཱ་མ. ཏ་ཉྷི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ་པི ཧོ་ཏི. ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ ཀེ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟཱི་ཏི? ཏཱ་པ་ས་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ, ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ་ནོ ཙ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. ཨུ་པྤ་ནྣེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ས་ངྒྷོ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ, ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ ཙ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ པ་ན ས་བྦ་སཱི་ལེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ནོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ. ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ་ཡེ་ཝ ཙ ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མེ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པ་ཉྙཱ་པ་ན་ཉྷི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨ་ཝི་ས་ཡོ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ས ཝི་ས་ཡོ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ བ་ལཾ. ཨི་ཏི ཡ་སྨཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་པ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏུཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཾ སཾ་ཝ་ར་ནྟ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཨེ་ཝ པ་ན ཏ་ནྟི་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཊྚ་པཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཏ་ཉྷི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ་པི. ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ ཀེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟཱི་ཏི? ཏཱ་པ་ས་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ཙེ་ཝ ས་བྦ་ཉྙུ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ ཙ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་རཱ་ཛཱ་ནོ ཙ. ཨུ་པྤ་ནྣེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཝི་སེ་ས་ཏྠི་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ཨཱ་ད་ཡོ་པི ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་དི་ཀཱ པ་ན ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་བྦ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཨ་དྷི་ཀཱ, ཨུ་པྤ་ནྣེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ནོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ. ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཝ ཙ ཨེ་ཏཱ པ་ཉྙཱ་པེ་ནྟི. ཨི་ཏི ཡ་སྨཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་པ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏུཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡ ཨེ་ཝ པ་ན ཏ་ནྟི་ཡཱ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཉྙཱ ནཱ་མ. ཏ་ཉྷི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ་པི. ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ ཝེ་ལཱ་མ་དཱ་ན་ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་དཱ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ པ་ན ས་བྦ་པ་ཉྙཱ་ཧི ཨ་དྷི་ཀཱ, ཨུ་པྤ་ནྣེ་ཡེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ནོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ. ཨི་ཏི ཡ་སྨཱ མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སཱུཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ – སཱི་ལཾ, ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ; ཙི་ཏྟཾ, ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ; པ་ཉྙཱ, ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ཏི ཨི་མེ་སུ ཚ་སུ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ པ་ཉྙཱ ཀ་ཏ་ར་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ཏི? ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཨོ་མ་ཀ་ཏ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ ཚ་ཏྟཾ ཝཱ དྷ་ཛཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་ཚ་ཏྟཾ ཨ་ཏི་དྷ་ཛོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་ད་མྤི པ་ཉྩ་སཱི་ལཾ ད་ས་སཱི་ལཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ‘ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ’ ནཱ་མ; ཝ་ཊྚ་པཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ‘ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ’ ནཱ་མ, ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་པ་ཉྙཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ ཙ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ཙ ཕ་ལ་པ་ཉྙཱ ཙ ‘ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ’ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༧༧༡. ཨཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཱ་དི་ནི་དྡེ་སེ ཡ་སྨཱ ཨཱ་ཡོཏི ཝུ་ཌྜྷི, སཱ ཨ་ན་ཏྠ་ཧཱ་ནི་ཏོ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཙ དུ་ཝི་དྷཱ; ཨ་པཱ་ཡོཏི ཨ་ཝུ་ཌྜྷི, སཱ་པི ཨ་ཏྠ་ཧཱ་ནི་ཏོ ཨ་ན་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཙ དུ་ཝི་དྷཱ; ཏ་སྨཱ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་མེ དྷ་མྨེ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཡཱ ཨི་མེ་སཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་པྤ་ཧཱ་ནེ་སུ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛི་ཏཱི་སུ པ་ཉྙཱ – ཨི་དཾ ཨཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡཱ པ་ནེ་སཱ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནེ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛི་ཏཱི་སུ པ་ཉྙཱ – ཨི་དཾ ཨ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ ཏཱ་ཝ པ་ཉྙཱ ཧོ་ཏུ; ཨ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླཾ ཀ་ཐཾ པ་ཉྙཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ་ཏི? པ་ཉྙ་ཝཱ་ཡེ་ཝ ཧི ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣེ པ་ཛ་ཧ་ཏི; ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ ཀུ་ས་ལེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣེ བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རིཾ པཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླ་མྤི པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་བྦཱ་པི ཏ་ཏྲཱུ་པཱ་ཡཱ པ་ཉྙཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླནྟི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀ་ཀི་ཙྩེ ཝཱ བྷ་ཡེ ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏ་སྶ ཏི་ཀི་ཙྪ་ན་ཏྠཾ ཋཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཡ་ཀཱ་ར་ཎ་ཛཱ་ན་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཏི་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ.