༥. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ
༢༦. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནེ་ཝ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མྤི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མྤི. ས་བྦཾ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. སེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ.
པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ
ཨི་དཱ་ནི པ་ཉྩ་སུ་པི ཁ་ནྡྷེ་སུ ས་མུ་གྒ་མ་ཏོ, པུ་བྦཱ་པ་ར་ཏོ, ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ, ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ནཱ་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ, ནཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ, ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ, ནཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཱ་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཏོ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་ར་ཏོ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏོ, ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏ་ཏོ, དཱུ་ར་ས་ནྟི་ཀ་ཏོ, པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ, ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ, པ་རི་ནི་པྥ་ནྣ་ཏོ, ས་ངྑ་ཏ་ཏོ་ཏི སོ་ལ༹་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཀི་ཎྞ་ཀཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷོ ས་མུ་གྒ་མོ – ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀ་ས་མུ་གྒ་མོ, ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ས་མུ་གྒ་མོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀ་ས་མུ་གྒ་མོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་པ་ཙྪཱ་ཨ་པུ་རེ ཨེ་ཀ་ཏོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ ཀ་ལ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏི པ་རི་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན པཱ་ཏ་བྦ་མ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ‘ཨ་ཏི་བ་ཧུཾ ཨེ་ཏཾ, ས་ཎྷ་སཱུ་ཙི་ཡཱ ཏེ་ལེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ཡ པ་གྒྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཋི་ཏ་བི་ནྡུ་མ་ཏྟ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘ཨེ་ཀ་ཀེ་སེ ཏེ་ལ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏེ ཏ་སྶ པ་གྒྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཋི་ཏ་བི་ནྡུ་མ་ཏྟ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘ཨི་མ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀེ་སེ ཨ་ཊྛ་དྷཱ ཕཱ་ལི་ཏེ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་པྤ་མཱ་ཎོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ་ནཾ ཀེ་སོ; ཏ་སྶ པ་ས་ནྣ་ཏི་ལ་ཏེ་ལ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཊ་སྶ ཨ་གྒེ ཋི་ཏ་བི་ནྡུ་མ་ཏྟ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘ཨེ་ཏཾ བ་ཧུ, ཛཱ་ཏི་ཨུ་ཎྞཱ ནཱ་མ སུ་ཁུ་མཱ; ཏ་སྶཱ ཨེ་ཀ་ཨཾ་སུ་ནོ པ་ས་ནྣ་ཏི་ལ་ཏེ་ལེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ཊ་སྶ པ་གྒྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཋི་ཏ་བི་ནྡུ་མ་ཏྟ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ཙྪཾ ཧོ་ཏི ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་ས་ནྣ་ཏི་ལ་ཏེ་ལ་བི་ནྡུ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
ཏི་ལ་ཏེ་ལ་སྶ ཡ་ཐཱ བི་ནྡུ, ས་པྤི་མ་ཎྜོ ཨ་ནཱ་ཝི་ལོ;
ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་བྷཱ་གཾ, ཀ་ལ་ལ་ནྟི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཏྟཱ་ཡ རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ཏཱི་ཎི ས་ནྟ་ཏི་སཱི་སཱ་ནི ཧོ་ནྟི – ཝ་ཏྠུ་ད་ས་ཀཾ, ཀཱ་ཡ་ད་ས་ཀཾ, ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན པུ་རི་ས་སྶ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པཾ, ཏ་སྶ ནི་སྶ་ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཏཾ་ནི་སྶི་ཏཱ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་སོ་ཛཱ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟི – ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ་ད་ས་ཀཾ ནཱ་མ. ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་དོ, ཏ་སྶ ནི་སྶ་ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་སོ་ཛཱ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟི – ཨི་དཾ ཀཱ་ཡ་ད་ས་ཀཾ ནཱ་མ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ, པུ་རི་ས་སྶ པུ་རི་ས་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྶ ནི་སྶ་ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་སོ་ཛཱ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟི – ཨི་དཾ བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀཾ ནཱ་མ.
ཨེ་ཝཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ས་མ་ཏིཾ་ས ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ངྑཱ་རཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི. ས་ཙེ པ་ན ན་པུཾ་ས་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀཾ ཧཱ་ཡ་ཏི. དྭི་ནྣཾ ད་ས་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མ་ཝཱི་ས་ཏི ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི.
ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་པྤ་ཝེ་ཎཱི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏཾ པ་ན ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ས་མུ་གྒ་མོ’ ནཱ་མ ད་སྶི་ཏོ. ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ན་ཉྷི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཏཱི་ཎི, ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ད་ས་ཀཱ་ནི ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏི་སཱི་སཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ད་ས་ཀཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཡ་ད་ས་ཀ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ. ན་པུཾ་ས་ཀ་སྶ པ་ན བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀཾ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ས་མ་ས་ཏྟ་ཏི ཙེ་ཝ ས་མ་ས་ཊྛི ཙ ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ‘ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ས་མུ་གྒ་མོ’ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ‘ས་མུ་གྒ་མ་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘པུ་བྦཱ་པ་ར་ཏོ’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙྪཱ་ཨ་པུ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཀིཾ རཱུ་པཾ པ་ཋ་མཾ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་རཱུ་པ་ནྟི? རཱུ་པཾ རཱུ་པ་མེ་ཝ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ན ཨ་རཱུ་པཾ. ཀ་སྨཱ? པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་སྶ ན རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀ་ཏྟཱ. ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ, དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རཱུ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཱི་ཏི སོ་ལ༹་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ཝ་ཏྠུ་ནོ དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཙ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ དུ་བྦ་ལཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྠུ་ནོ དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ པ་པཱ་ཏེ པ་ཏ་ནྟོ པུ་རི་སོ ཨ་ཉྙ་སྶ ནི་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏ་མྤི ཀ་མྨ་ཝེ་ག་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ པ་པཱ་ཏེ པ་ཏ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. ཨི་ཏི ཀ་མྨ་ཝེ་ག་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ, ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏཱ་ཡ་པི རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཝ་ཏྠུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་པ་ཙྪཱ་ཨ་པུ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ས་ཙེ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ. ཡ་ཏྲཱ་པི ཝ་ཏྠུ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, པ་ཝེ་ཎཱི གྷ་ཊི་ཡ་ཏི, ཏ་ཏྲཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཨ་ངྒ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡ་དི ཧི ཙི་ཏྟཾ ཋཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ཝཱ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་མྤི རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ. ན པ་ན ཙི་ཏྟཾ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎ་དྭ་ཡེ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཧི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་མ་ཀུ་ལཾ པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟཾ པཾ་སུ་ཙུ་ཎྞཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཙ ཝ་ཏྠུ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཏཱ་ཡ་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་པུ་རི་སོ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦཾ པ་དེ་སཾ ག་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སཾ – ‘ཨེ་ཐ བྷོ, ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝོ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནི ད་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཧུ་ཏ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཏཱ་ཡ་པི རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ས་མ་ཏིཾ་ས ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཱ་ནཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནཱི་ཏི་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པ་ན ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏྟཱ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་སྶ ཧི ས་བྦ་བྷ་ཝེ་སུ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཨ་བྷ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝེ པ་ཝེ་ཎཱི ནཱ་མ ན་ཏྠི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ པ་ན ས་ཏྟ བྷ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ ས་ཏྟ་སུ བྷ་ཝེ་སུ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ དྭཱི་སུ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ས་བྦ་བྷ་ཝེ་སུ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏྟཱ ནེ་ཝ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ པ་ན ཛྷཱ་ན་ངྒཾ ན་ཏྠི, མ་གྒ་ངྒཾ ན་ཏྠི, ཧེ་ཏུ ན་ཏྠཱི་ཏི ཙི་ཏྟ་ངྒཾ དུ་བྦ་ལཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙི་ཏྟ་ངྒ་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ ཏཱ་ནི རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རཱུ་པ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཏ་སྨིཾ བྷ་ཝེ རཱུ་པ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏཱ་ནེ་ཝ, ཡཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཏ་སྨིཾ བྷ་ཝེ ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ན་ཝ ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨཱ་རུ་པྤ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་རུ་པྤ་ཀི་རི་ཡཱ, ཏཱི་ཎི མ་གྒ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི དྭེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ་ནི་པི ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
ཨུ་ཏུ པ་ན པ་ཋ་མཾ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཀོ ཨེ་ས ཨུ་ཏུ ནཱ་མཱ་ཏི? པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ས་མ་ཏིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ. སཱ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨུ་ཏུ ནཱ་མ ཙེ་ས ད་ནྡྷ་ནི་རོ་དྷོ; ཙི་ཏྟཾ ཁི་པྤ་ནི་རོ་དྷཾ. ཏ་སྨིཾ དྷ་ར་ནྟེ་ཡེ་ཝ སོ་ལ༹་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏེ་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཋ་མ་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ས་དྡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ཨུ་ཏུ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ས་དྡ་ན་ཝ་ཀཾ ནཱ་མ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སྶ་ནྟི. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ་པི ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཀུ་ཏོ པ་ན་སྶ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ་ཏི? མཱ་ཏི་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཡ་ཉྩ་སྶ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི མཱ་ཏཱ, ཨ་ནྣཾ པཱ་ན་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཾ;
ཏེ་ན སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་པེ་ཏི, མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ ན་རོ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༢༣༥);
ཨེ་ཝཾ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ དཱ་ར་ཀོ མཱ་ཏ་རཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊ་ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ཨོ་ཛཱ་ཡ ཡཱ་པེ་ཏི. སཱ་ཝ ཋཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ན་ནུ ཙ སཱ ཨོ་ཛཱ ཁ་རཱ? ཝ་ཏྠུ སུ་ཁུ་མཾ? ཀ་ཐཾ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི? པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི; ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ དྭི་ནྣཾ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ནཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ན པུ་རེ ཝཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུ པ་ཙྪཱ ཝཱ; ཡ་དཱ མཱ་ཏ་རཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊ་ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ཨོ་ཛཱ དཱ་ར་ཀ་སྶ ས་རཱི་རེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་དཱ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་སྶཱ་པི པ་ཀ་ཏི་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཊྛཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏོ ཋཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ ཨོ་ཛཱ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ར་ཧི་ཏེ ཨ་ར་ཉྙེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, མ་ཧཱ་ཚཱ་ཏ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཁེ་ལ༹ཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ གི་ལ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི་སྶ ཋཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ ཨོ་ཛཱ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ དྭེ་ཝ རཱུ་པཱ་ནི རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི – ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཙ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཙ. ཨ་རཱུ་པེ་པི དྭེ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི – ཙི་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཀ་མྨ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཙ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཙ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཙ དུ་བྦ་ལཾ, ཋཱ་ན་ཀྑ་ཎེ བ་ལ་ཝ་ནྟི ཋཱ་ན་ཀྑ་ཎེ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ ཋཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ཙ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཙ དུ་བྦ་ལཾ, ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ བ་ལ་ཝ་ནྟི ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཀ་མྨ་ཙེ་ཏ་ནཱ ནི་རུ་དྡྷཱ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ་པི ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘པུ་བྦཱ་པ་ར་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ’ཏི རཱུ་པཾ ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི? ཨ་རཱུ་པཾ ཀི་ཏྟ་ཀ་ནྟི? རཱུ་པཾ ག་རུ་པ་རི་ཎཱ་མཾ ད་ནྡྷ་ནི་རོ་དྷཾ. ཨ་རཱུ་པཾ ལ་ཧུ་པ་རི་ཎཱ་མཾ ཁི་པྤ་ནི་རོ་དྷཾ. རཱུ་པེ དྷ་ར་ནྟེ་ཡེ་ཝ སོ་ལ༹་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏཾ པ་ན ས་ཏྟ་ར་ས་མེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་སོ ‘ཕ་ལཾ པཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི’ཏི མུ་གྒ་རེ་ན རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཾ པ་ཧ་རེ་ཡྻ, ཕ་ལཱ་ནི ཙ པ་ཏྟཱ་ནི ཙ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཝ་ཎྚ་ཏོ མུ་ཙྩེ་ཡྻུཾ. ཏ་ཏྠ ཕ་ལཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏ་ནྟི, པ་ཏྟཱ་ནི ལ་ཧུ་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྪཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མུ་གྒ་ར་པྤ་ཧཱ་རེ་ན པ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཕ་ལཱ་ན་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཝ་ཎྚ་ཏོ མུ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ; ཕ་ལཱ་ནཾ བྷཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ རཱུ་པེ དྷ་ར་ནྟེ་ཡེ་ཝ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ; པ་ཏྟཱ་ནཾ ལ་ཧུ་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྪཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ རཱུ་པ་སྶ ས་ཏྟ་ར་ས་མེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི རཱུ་པཾ ད་ནྡྷ་ནི་རོ་དྷཾ ག་རུ་པ་རི་ཎཱ་མཾ, ཙི་ཏྟཾ ཁི་པྤ་ནི་རོ་དྷཾ ལ་ཧུ་པ་རི་ཎཱ་མཾ, རཱུ་པཾ པ་ན ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་རཱུ་པཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. དྭི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ལ་ཀུ་ཎྚ་ཀ་པཱ་དོ, ཨེ་ཀོ དཱི་གྷ་པཱ་དོ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་ཏོ མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ཡཱ་ཝ དཱི་གྷ་པཱ་དོ ཨེ་ཀ་པ་ད་ཝཱ་རཾ ཨ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨི་ཏ་རོ པ་དེ པ་དཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་པ་ད་ཝཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ཏི. དཱི་གྷ་པཱ་དོ ལ་ཀུ་ཎྚ་ཀ་པཱ་ད་སྶ སོ་ལ༹་ས པ་ད་ཝཱ་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་དཾ ཨ་ཉྪི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པ་ད་ཝཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨེ་ཀོ་པི ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. དྭི་ནྣ་མྤི ག་མ་ནཾ ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ལ་ཀུ་ཎྚ་ཀ་པཱ་ད་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཨ་རཱུ་པཾ; དཱི་གྷ་པཱ་ད་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ རཱུ་པཾ; དཱི་གྷ་པཱ་ད་སྶ ཨེ་ཀཾ པ་ད་ཝཱ་རཾ ཨ་ཀྐ་མ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨི་ཏ་ར་སྶ སོ་ལ༹་ས་པ་ད་ཝཱ་ར་ཨ་ཀྐ་མ་ནཾ ཝི་ཡ རཱུ་པེ དྷ་ར་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ; དྭི་ནྣཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ ལ་ཀུ་ཎྚ་ཀ་པཱ་ད་པུ་རི་ས་སྶ སོ་ལ༹་ས པ་ད་ཝཱ་རེ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་དཾ ཨ་ཉྪི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པ་ད་ཝཱ་ར་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ རཱུ་པ་སྶ ས་ཏྟ་ར་ས་མེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ; དྭི་ནྣཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ནོ་ཧཱ་ཡ ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་རཱུ་པ་སྶ རཱུ་པཾ རཱུ་པ་སྶ ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་ནོ་ཧཱ་ཡ ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ‘ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ནཱ་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ’ཏི ཨི་དཾ པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨ་ཛཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཋ་མ་ཉྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཏི་ཡཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ…པེ… སོ་ལ༹་ས་མཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཊྛི་ཏི་བྷ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ ཁ་ཎཱ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཏཱི་སུ ཏཱི་སུ ཁ་ཎེ་སུ ས་མ་ཏིཾ་ས ས་མ་ཏིཾ་ས ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏེ་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཾ ས་ཏྟ་ར་ས་མ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ; བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡ་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཏྟ་ར་ས་མེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ན་ཡོ ནེ་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི སོ་ལ༹་ས ཏི་ཀཱ ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པ་པ་ཝེ་ཎཱི ནཱ་མ. སཱ པ་ནེ་སཱ ར་ཏྟི་ཉྩ དི་ཝཱ ཙ ཁཱ་ད་ནྟཱ་ན་མྤི བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ན་མྤི སུ་ཏྟཱ་ན་མྤི པ་མ་ཏྟཱ་ན་མྤི ན་དཱི་སོ་ཏོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ནཱ་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ནཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏཱ’ པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨ་ཛེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡུ་སཾ་ཁཱ་ར་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ་རེ ས་ཏི ཧེ་ཊྛཱ་སོ་ལ༹་ས་ཀཾ ཨུ་པ་རི་སོ་ལ༹་ས་ཀ་ནྟི དྭེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཧེ་ཊྛཱ་སོ་ལ༹་ས་ཀ་སྨི་ཉྷི པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ས་མ་ཏིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་རི་སོ་ལ༹་ས་ཀ་སྨིཾ པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཏ་སྶ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཏ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཧེ་ཊྛི་མ་སོ་ལ༹་ས་ཀ་སྨིཾ པ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་སྶ…པེ… སོ་ལ༹་ས་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ས་མ་ཏིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཏ་སྶ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ; བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པ་པ་ཝེ་ཎཱི ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་དི པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ས་ཏྟཱ ཨ་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ཝ་ཡཱ ཨ་ཛ་རཱ ཨ་མ་རཱ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ.
ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡ་དེ་ཏཾ ‘ས་ཏྟ་ར་ས་མ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ‘ཨེ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ‘‘ཡ་སྶ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི (ཡ་མ. ༢.ས་ངྑཱ་ར་ཡ་མ་ཀ.༧༩) ཨི་མཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ཧི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཝཱ་ཏོ. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་ཉྩ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་ནི སོ་ལ༹་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཏཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏེ་སཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨི་ཏི ཡེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟ་ར་ས་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ན ཀ་སྶ་ཙི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནཱ་པི ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ཝཱ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་སཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་སྶ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཏི ནི་ཡ་མ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡོ ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཁ་ཎ་ནི་ཡ་མོ ཝུ་ཏྟོ ཀ་མྨཱ་དི་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶཱ་པི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཁ་ཎ་ནི་ཡ་མོ. ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧུ་པྤ་ནྣཾ ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཾ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟ་ར་ས་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མ་སྶ ཋཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ནེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ན ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་པ་ཝེ་ཎཱི་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. ‘ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛྷཱ་པེ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘ནཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ’ཏི རཱུ་པཾ པ་ན རཱུ་པེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཾ ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷཾ. ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་རཱུ་པེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཾ ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷཾ. ཨེ་ཝཾ ‘ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ནཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཱ་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་ཏཱ’ པ་ན ཙ་ཏུ་ས་ནྟ་ཏི་རཱུ་པེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨི་མ་སྶ ཧི ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟ་སྶ ས་རཱི་ར་སྶ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ས་ནྟ་ཏི་རཱུ་པཾ གྷ་ན་པུ་ཉྫ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶཱ་པི་སྶ ན ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཏཱ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨུ་པ་ཙི་ཀ་རཱ་ཛི ཝཱ ཀི་པི་ལླི་ཀ་རཱ་ཛི ཝཱ ཨོ་ལོ་ཀི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ན པ་ན ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ. ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཧི སཱི་ས་ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙི་སྶཱ སཱི་ས་མྤི ཨུ་ད་ར་མྤི པཱ་དཱ་པི, ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཨུ་ད་ར་ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙི་སྶཱ སཱི་ས་མྤི ཨུ་ད་ར་མྤི པཱ་དཱ་པི, ཨ་ཉྙི་སྶཱ པཱ་ད་ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙི་སྶཱ སཱི་ས་མྤི ཨུ་ད་ར་མྤི པཱ་དཱ་པི ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཙ་ཏུ་ས་ནྟ་ཏི་རཱུ་པཱ་ན་མྤི ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཧོ་ཏི ཋི་ཏི་པི བྷ་ངྒོ་པི, ཨ་ཉྙ་སྶ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཧོ་ཏི ཋི་ཏི་པི བྷ་ངྒོ་པི, ཨ་ཉྙ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཧོ་ཏི ཋི་ཏི་པི བྷ་ངྒོ་པི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ‘ནཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཱ་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་ཏཱ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དཱི་ནི’ པ་ན དཱུ་ར་དུ་ཀ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནེ་ཝ. ‘པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི’པི ‘‘ཀ་མྨ་ཛཾ, ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཾ, ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༩༧༥) ན་ཡེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ. པ་ཉྩ་པི པ་ན ཁ་ནྡྷཱ པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ནོ ཨ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཱ; ས་ངྑ་ཏཱ་ཝ ནོ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ; ཨ་པི་ཙ ནི་པྥ་ནྣཱ་པི ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨེ་སུ ཧི ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝེ་ཀཾ ཨ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཾ ཨ་ནི་པྥ་ནྣ་ཉྩ. ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི པ་ན ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ཀ་ཐ་ནྟི? ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཏི ཝཱ ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཏི ཝཱ པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཱ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཱ་ཏི ཝཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ནི་པྥ་ནྣཱ པ་ན ཧོ་ཏི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ་ན ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི. སཱ་པི ཧི ལོ་ཀི་ཡཱ་དི་བྷེ་དཾ ན ལ་བྷ་ཏི; ནི་པྥ་ནྣཱ པ་ན ཧོ་ཏི ནོ ཨ་ནི་པྥ་ནྣཱ; ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྷི ག་ཎྷ་ནྟོ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི.
ཀ་མཱ་དི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ
ཨེ་ཝཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཏོ ཁ་ནྡྷེ ཝི་དི་ཏྭཱ པུ་ན ཨེ་ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ –
ཁ་ནྡྷེ་སུ ཉཱ་ཎ་བྷེ་ད་ཏྠཾ, ཀ་མ་ཏོ་ཐ ཝི་སེ་ས་ཏོ;
ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ ཙེ་ཝ, ཨུ་པ་མཱ་ཏོ ཏ་ཐེ་ཝ ཙ.
ད་ཊྛ་བྦ་ཏོ དྭི་དྷཱ ཨེ་ཝཾ, པ་སྶ་ནྟ་སྶ་ཏྠ་སི་དྡྷི་ཏོ;
ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ས་མྨཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱ.
ཏ་ཏྠ ‘ཀ་མ་ཏོ’ཏི ཨི་དྷ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མོ, པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མོ, པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མོ, བྷཱུ་མི་ཀྐ་མོ, དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷོ ཀ་མོ.
ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཀ་ལ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཀ་ལ་ལཱ ཧོ་ཏི ཨ་བྦུ་ད’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༢༣༥) ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མོ. ‘‘ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི (དྷ. ས. ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༨) ཨེ་ཝ་མཱ་དི པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མོ. ‘‘སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༥༩; པ་ཊི. མ. ༣.༤༡) ཨེ་ཝ་མཱ་དི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མོ. ‘‘ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི བྷཱུ་མི་ཀྐ་མོ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༡༤༥) ཝཱ ‘‘དཱ་ན་ཀ་ཐཾ སཱི་ལ་ཀ་ཐ’’ནྟི (མ. ནི. ༢.༦༩; དཱི. ནི. ༡.༢༩༨) ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་དི དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ. ཏེ་སུ ཨི་དྷ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མོ ཏཱ་ཝ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཀ་ལ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ; ན པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མོ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏོ; ན པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཏོ; ན བྷཱུ་མི་ཀྐ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ.
དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ པ་ན ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨ་བྷེ་དེ་ན ཧི ཡཾ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་པ་ཏི་ཏཾ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ག་ཝཱ ཧི་ཏ་ཀཱ་མོ ཏ་སྶ ཛ་ན་སྶ སུ་ཁ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཙ་ཀྑུ་ཨཱ་དཱི་ན་མྤི ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ པ་ཋ་མཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ དེ་སེ་སི. ཏ་ཏོ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་རཱུ་པ་སཾ་ཝེ་དི་ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ, ཡཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི ཏཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝི་ས་ཡ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་ར་གྒཱ་ཧི་ཀཾ ས་ཉྙཾ, ས་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཀེ ས་ངྑཱ་རེ, ཏེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ‘ཀ་མ་ཏོ’ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ.
‘ཝི་སེ་ས་ཏོ’ཏི ཁ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ ཝི་སེ་ས་ཏོ. ཀོ པ་ན ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ? ཁ་ནྡྷཱ ཏཱ་ཝ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ སཱ་ས་ཝ་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘པ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་ནྡྷེ དེ་སེ་སྶཱ་མི པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ཙ, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ. ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ? ཡཾ ཀི་ཉྩི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ…པེ… ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ…པེ… ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ …པེ… ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ? ཡཾ ཀི་ཉྩི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ…པེ… ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ སཱ་ས་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཾ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, རཱུ་པཱུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ སཱ་ས་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཾ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༤༨).
ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ་པི སཱ་ས་ཝཱ་པི ཨ་ཏྠི, ན ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན་སྶ རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཡུ་ཛྫ་ཏི ཏ་སྨཱ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཙ སཱ་ས་ཝ་ཊྛེ་ན ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཡུ་ཛྫ་ཏི ཏ་སྨཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ པ་ན ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ་ཝ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝུ་ཏྟཱ, སཱ་ས་ཝཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ. ‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ’ཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་གོ་ཙ་རཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨི་དྷ པ་ན ས་བྦེ་པེ་ཏེ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
‘ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ’ཏི ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྩེ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ནཱུ་ནཱ ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ཏི? ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་གེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ, ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཝ་ཏྠུ་སྶ ཨེ་ཏ་པྤ་ར་མ་ཏོ, ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཏ་ད་ཝ་རོ་དྷ་ཏོ. ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་བྷེ་དེ་སུ ཧི ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ས་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ག་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་བྷཱ་ག་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་ཉྙཱ་དཱི་སུ་པི. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་ག་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ པ་ཉྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏ་པ་ར་མ་ཉྩེ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཝ་ཏྠུ ཡ་དི་དཾ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༢༠༧). ཝེ་ད་ནཱ་ཡ… ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ…. ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཝ་ཏྠུ་སྶ ཨེ་ཏ་པ་ར་མ་ཏོ་པི པ་ཉྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཡེ་པི ཙ་ཉྙེ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་པི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝ་རོ་དྷཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཏ་ད་ཝ་རོ་དྷ་ཏོ་པི པ་ཉྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ’ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ.
‘ཨུ་པ་མཱ་ཏོ’ཏི ཨེ་ཏྠ ཧི གི་ལཱ་ན་སཱ་ལཱུ་པ་མོ རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ གི་ལཱ་ནཱུ་པ་མ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ, གེ་ལ་ཉྙཱུ་པ་མོ ཝེ་ད་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཀ་ཏྟཱ, གེ་ལ་ཉྙ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱུ་པ་མོ ས་ཉྙུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ན རཱ་གཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མྦྷ་ཝཱ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝ་ནཱུ་པ་མོ ས་ངྑཱ་རུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ ཝེ་ད་ནཱ་གེ་ལ་ཉྙ་སྶ ནི་དཱ་ན་ཏྟཱ. ‘‘ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ན་ཏྟཱ་ཡ ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༧༩) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑ་ས་ཧ་ག་ཏ’’ནྟི (དྷ. ས. ༥༥༦). གི་ལཱ་ནཱུ་པ་མོ ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ ཝེ་ད་ནཱ་གེ་ལ་ཉྙེ་ན ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་པི་ཙ ཙཱ་ར་ཀ་ཀཱ་ར་ཎ་ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཀཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀ་ཨ་པ་རཱ་དྷི་ཀཱུ་པ་མཱ ཨེ་ཏེ བྷཱ་ཛ་ན་བྷོ་ཛ་ན་བྱ་ཉྫ་ན་པ་རི་ཝེ་ས་ཀ་བྷུ་ཉྫ་ཀཱུ་པ་མཱ ཙཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘ཨུ་པ་མཱ་ཏོ’ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ.
‘ད་ཊྛ་བྦ་ཏོ དྭི་དྷཱ’ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྭི་དྷཱ ད་ཊྛ་བྦ་ཏོ པེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཧི པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨཱ་སི་ཝི་སཱུ་པ་མེ (སཾ. ནི. ༤.༢༣༨) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ཏོ, བྷཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན (སཾ. ནི. ༣.༢༢) བྷཱ་ར་ཏོ, ཁ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན (སཾ. ནི. ༣.༧༩) ཁཱ་ད་ཀ་ཏོ, ཡ་མ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན (སཾ. ནི. ༣.༨༥) ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟ་ས་ངྑ་ཏ་ཝ་དྷ་ཀ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ཝི་ཡ རཱུ་པཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨུ་ད་ཀ་པུ་བྦུ་ལོ༹ ཝི་ཡ ཝེ་ད་ནཱ, མ་རཱི་ཙི་ཀཱ ཝི་ཡ ས་ཉྙཱ, ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ, མཱ་ཡཱ ཝི་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱུ་པ་མཾ རཱུ་པཾ, ཝེ་ད་ནཱ པུ་བྦུ་ལཱུ༹་པ་མཱ;
མ་རཱི་ཙི་ཀཱུ་པ་མཱ ས་ཉྙཱ, ས་ངྑཱ་རཱ ཀ་ད་ལཱུ་པ་མཱ;
མཱ་ཡཱུ་པ་མ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, དེ་སི་ཏཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༣.༩༥);
ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཝཾ ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཡ་ཐཱ ཧི ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ནི་སྶཱ་རོ་ཝ ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་མྤི ནི་ཙྩ་སཱ་ར་དྷུ་ཝ་སཱ་ར་ཨ་ཏྟ་སཱ་ར་ཝི་ར་ཧེ་ན ནི་སྶཱ་ར་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཙ སོ ‘ཨི་མི་ནཱ པ་ཏྟཾ ཝཱ ཐཱ་ལ་ཀཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ག་ཧི་ཏོ་པི ཏ་མ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ཏི བྷི་ཛྫ་ཏེ་ཝ; ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་མྤི ‘ནི་ཙྩ’ནྟི ཝཱ ‘དྷུ་ཝ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཧ’ནྟི ཝཱ ‘མ་མ’ནྟི ཝཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ག་ཧི་ཏ་མྤི ན ཏ་ཐཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ ཨ་སུ་བྷ་ཉྙེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘ཕེ་ཎ་པི་ཎྜ་ས་དི་ས་མེ་ཝ’ ཧོ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ནྡྷི་གྷ་ཊི་ཏོ བ་ཧཱུ་ནྣཾ ཨུ་ད་ཀ་ས་པྤཱ་དཱི་ནཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་མྤི ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཾ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ནྡྷི་གྷ་ཊི་ཏཾ. ཀུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཨ་སཱི་ཏི ཀི་མི་ཀུ་ལཱ་ནི ཝ་ས་ནྟི. ཏ་དེ་ཝ ཏེ་སཾ སཱུ་ཏི་གྷ་ར་མྤི ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་པི གི་ལཱ་ན་སཱ་ལཱ་པི སུ་སཱ་ན་མྤི. ན ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ག་བྦྷ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི ཕེ་ཎ་པི་ཎྜ་ས་དི་སཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ བ་ད་ར་པ་ཀྐ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊ་མ་ཏྟོ་པི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་མྤི ཨཱ་དི་ཏོ ཀ་ལ་ལ་མ་ཏྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བྱཱ་མ་མ་ཏྟ་མྤི གོ་མ་ཧིཾ་ས་ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊ་མ་ཏྟ་མྤི ཧོ་ཏི, མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་པྤ་མཱ་ཎ་མྤི. ཨེ་ཝ་མྤི ཕེ་ཎ་པི་ཎྜ་ས་དི་སཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ཨུ་ཊྛི་ཏ་མ་ཏྟོ་པི བྷི་ཛྫ་ཏི, ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ་པི, ས་མུ་དྡཾ པ་ཏྭཱ པ་ན ཨ་ཝ་སྶ་མེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ རཱུ་པ་མྤི ཀ་ལ་ལ་བྷཱ་ཝེ་པི བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨ་བྦུ་དཱ་དི་བྷཱ་ཝེ, ཨ་ནྟ་རཱ པ་ན ཨ་བྷེ་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཡུ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སྶ་མེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི, མ་ར་ཎ་མུ་ཁེ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཕེ་ཎ་པི་ཎྜ་ས་དི་སཾ.
ཡ་ཐཱ པ་ན པུ་བྦུ་ལོ༹ ཨ་སཱ་རོ, ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་པི. ཡ་ཐཱ ཙ སོ ཨ་བ་ལོ, ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་གོ, ན ས་ཀྐཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཀཾ ཝཱ ཨཱ་ས་ནཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ, ག་ཧི་ཏ་གྒ་ཧི་ཏོ་པི བྷི་ཛྫ་ཏེ་ཝ; ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་པི ཨ་བ་ལཱ, ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་གཱ, ན ས་ཀྐཱ ‘ནི་ཙྩཱ’ཏི ཝཱ ‘དྷུ་ཝཱ’ཏི ཝཱ ག་ཧེ་ཏུཾ, ག་ཧི་ཏཱ་པི ན ཏ་ཐཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་ག་ཏཱ་ཡ་པི ཝེ་ད་ནཱ ‘པུ་བྦུ་ལ༹་ས་དི་སཱ’. ཡ་ཐཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ་མྷི པུ་བྦུ་ལོ༹ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙ, ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙ, ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྪ་ར་ཀྑ་ཎེ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑྱཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ པུ་བྦུ་ལོ༹ ཨུ་ད་ཀ་ཏ་ལཾ, ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུཾ, ཨུ་ད་ཀ་ཛ་ལླ་ཀཾ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པུ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཝཱ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་པི ཝ་ཏྠུཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ལཾ, ཕ་སྶ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཝེ་ད་ནཱ པུ་བྦུ་ལ༹་ས་དི་སཱ.
ས་ཉྙཱ་པི ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ན ‘མ་རཱི་ཙི་ས་དི་སཱ’. ཏ་ཐཱ ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་ག་ཊྛེ་ན; ན ཧི ས་ཀྐཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏུཾ ཝཱ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཝཱ བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝཱ པཱུ་རེ་ཏུཾ. ཨ་པི་ཙ ཡ་ཐཱ མ་རཱི་ཙི ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི, ས་ཉྫཱ་ཏཱུ་མི་ཝེ་གོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ནཱི་ལ་ས་ཉྙཱ་དི་བྷེ་དཱ ས་ཉྙཱ་པི ནཱི་ལཱ་དི་ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཕ་ནྡ་ཏི ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ མ་རཱི་ཙི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཝི་པྤ་ལ་མྦྷེ་ཏི, ‘པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱ་པཱི ཝི་ཡ པ་རི་པུ་ཎྞ་ན་དཱི ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཝ་དཱ་པེ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་པི ཝི་པྤ་ལ་མྦྷེ་ཏི, ‘ཨི་དཾ ནཱི་ལ་ཀཾ སུ་བྷཾ སུ་ཁཾ ནི་ཙྩ’ནྟི ཝ་དཱ་པེ་ཏི. པཱི་ཏ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཝི་པྤ་ལ་མྦྷ་ནེ་ནཱ་པི མ་རཱི་ཙི་ས་དི་སཱ.
ས་ངྑཱ་རཱ་པི ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ན ‘ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་སཱ’. ཏ་ཐཱ ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་ག་ཊྛེ་ན. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་ཏོ ཀི་ཉྩི ག་ཧེ་ཏྭཱ ན ས་ཀྐཱ གོ་པཱ་ན་སཱི་ཨཱ་དཱི་ན་མ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ, ཨུ་པ་ནཱི་ཏ་མྤི ན ཏ་ཐཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་རཱ་པི ན ས་ཀྐཱ ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ, ག་ཧི་ཏཱ་པི ན ཏ་ཐཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷོ བ་ཧུ་ཝ་ཊྚི་ས་མོ་དྷཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་པི བ་ཧུ་དྷ་མྨ་ས་མོ་དྷཱ་ནོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨ་ཉྙོ་ཡེ་ཝ ཧི བཱ་ཧི་རཱ་ཡ པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཝ་ཎྞོ, ཨ་ཉྙོ ཏ་ཏོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ནཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་པི ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཕ་སྶ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨ་ཉྙཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ. ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ པ་ན ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་སོ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ན ‘མཱ་ཡཱ་ས་དི་སཾ’. ཏ་ཐཱ ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་ག་ཊྛེ་ན. ཡ་ཐཱ ཙ མཱ་ཡཱ ཨི་ཏྟ་རཱ ལ་ཧུ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏ་ཉྷི ཏ་ཏོ་པི ཨི་ཏྟ་ར་ཏ་ར་ཉྩེ་ཝ ལ་ཧུ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏ་ར་ཉྩ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ཙི་ཏྟེ་ན པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཏོ ཝི་ཡ, ག་ཏོ ཝི་ཡ, ཋི་ཏོ ཝི་ཡ, ནི་སི་ནྣོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཙཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙཾ ག་མ་ན་ཀཱ་ལཱ་དཱི་སུ. ཨེ་ཝ་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མཱ་ཡཱ་ས་དི་སཾ. མཱ་ཡཱ ཙ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཝ་ཉྩེ་ཏི, ཡཾ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ‘ཨི་དཾ སུ་ཝ་ཎྞཾ ར་ཛ་ཏཾ མུ་ཏྟཱ’ཏི་པི ག་ཧཱ་པེ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཝ་ཉྩེ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཝི་ཡ, ག་ཙྪ་ནྟཾ ཝི་ཡ, ཋི་ཏཾ ཝི་ཡ, ནི་སི་ནྣཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཙ ཨཱ་ག་མ་ནེ ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙཾ ག་མ་ནཱ་དཱི་སུ. ཨེ་ཝ་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མཱ་ཡཱ་ས་དི་སཾ. ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙ སུ་བྷཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་རཱུ་པཾ ཨ་སུ་བྷ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཝེ་ད་ནཱ ཏཱི་ཧི དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཧི ཨ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཏོ དུ་ཀྑཱ་ཏི ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཝི་དྷེ་ཡྻ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶ་ཏྠ་སི་དྡྷི་ཏོ’ཏི ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ པ་སྶ་ཏོ ཡཱ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཏཱ་ཝ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་སྶ་ནྟོ ཁ་ནྡྷེ་ཧི ན ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱ་དི་ས་དི་ས་བྷཱ་ཝེ་ན པ་སྶ་ནྟོ ན ཨ་སཱ་རེ་སུ སཱ་ར་ད་སྶཱི ཧོ་ཏི. ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་རཱུ་པཾ ཨ་སུ་བྷ་ཏོ པ་སྶ་ནྟོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ་ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཀཱ་མོ་གྷཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི, ཀཱ་མ་ཡོ་གེ་ན ཝི་སཾ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཀཱ་མཱ་ས་ཝེ་ན ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཝེ་ད་ནཾ དུ་ཀྑ་ཏོ པ་སྶ་ནྟོ ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དུ་ཀྑེ སུ་ཁ་ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, བྷ་ཝོ་གྷཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི, བྷ་ཝ་ཡོ་གེ་ན ཝི་སཾ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, བྷ་ཝཱ་ས་ཝེ་ན ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཾ བྷི་ནྡ་ཏི, སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ས་ཉྙཾ ས་ངྑཱ་རེ ཙ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ པ་སྶ་ནྟོ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, དི་ཊྛོ་གྷཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི, དི་ཊྛི་ཡོ་གེ་ན ཝི་སཾ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, དི་ཊྛཱ་ས་ཝེ་ན ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ ས་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ པ་སྶ་ནྟོ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩེ ནི་ཙྩ་ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫོ་གྷཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་གེ་ན ཝི་སཾ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝེ་ན ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཾ བྷི་ནྡ་ཏི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ, ཝ་དྷ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ད་སྶ་ནཾ ཡ་སྨཱ;
ཏ་སྨཱ ཁ་ནྡྷེ དྷཱི་རོ, ཝ་དྷ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི.
སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.