༡. སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ད་སོ ནཱ་ཐོ, ཙ་ཏུ་དྷཱ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎིཾ;
པ་ཀཱ་ས་ཡི་ཏྭཱ ས་མྦུ་དྡྷོ, ཏ་སྶེ་ཝ ས་མ་ན་ནྟ་རཾ.
ཨུ་པེ་ཏོ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨེ་ཧི, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཧི ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་དི-ཝི་བྷ་ངྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཡཾ.
ཝི་བྷ་ངྒཾ དེ་ས་ཡཱི ས་ཏྠཱ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མོ;
ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ས་མྤ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཾ.
ཀ་རི་སྶཱ་མི ཝི་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ, པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡཾ;
ས་དྡྷ་མྨེ གཱ་ར་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ་ཏི.
༡. པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ – རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཨི་དཾ ཝི་བྷ་ངྒ་པྤ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཨཱ་དི་བྷཱུ་ཏེ ཁ་ནྡྷ་ཝི་བྷ་ངྒེ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩཱཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཏེ་ན ན ཏ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ན ཨུ་དྡྷ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཁ་ནྡྷཱཏི པ་རི་ཙྪི་ནྣ་དྷ་མྨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཁ་ནྡྷ-ས་དྡོ ས་མྦ་ཧུ་ལེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ དི་སྶ་ཏི – རཱ་སི་མྷི, གུ་ཎེ, པ་ཎྞ་ཏྟི་ཡཾ, རུ་ལ༹ྷི་ཡ་ནྟི. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ན སུ་ཀ་རཾ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པ་མཱ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ – ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ད་ཀཱ་ལ༹ྷ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི་ཏི ཝཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༥༡; ༦.༣༧) ཧི རཱ་སི་ཏོ ཁ་ནྡྷོ ནཱ་མ. ན་ཧི པ་རི་ཏྟ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, བ་ཧུ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཐཱ ན པ་རི་ཏྟ་ཀོ ར་ཛོ ར་ཛ་ཀྑ་ནྡྷོ, ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཱ གཱ་ཝོ ག་ཝ་ཀྑ་ནྡྷོ, ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ བ་ལཾ བ་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ, ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ པུ་ཉྙཾ པུ་ཉྙ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. བ་ཧུ་ཀ་མེ་ཝ ཧི ར་ཛོ ར་ཛ་ཀྑ་ནྡྷོ, བ་ཧུ་ཀཱ་ཝ ག་ཝཱ་ད་ཡོ ག་ཝ་ཀྑ་ནྡྷོ, བ་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ, པུ་ཉྙ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ‘‘སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༣.༣༥༥) པ་ན གུ་ཎ་ཏོ ཁ་ནྡྷོ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧ་ནྟཾ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷཾ ག་ངྒཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ སོ་ཏེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ན’’ནྟི (སཾ. ནི. ༤.༢༤༡). ཨེ་ཏྠ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཏོ ཁ་ནྡྷོ ནཱ་མ. ‘‘ཡཾ ཙི་ཏྟཾ མ་ནོ མཱ་ན་སཾ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. ས. ༦༣, ༦༥) རུ་ལ༹ྷི་ཏོ ཁ་ནྡྷོ ནཱ་མ. སྭཱ་ཡ་མི་དྷ རཱ་སི་ཏོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཁ་ནྡྷ་ཊྛོ ནཱ་མ པི་ཎྜ་ཊྛོ པཱུ་ག་ཊྛོ གྷ་ཊ་ཊྛོ རཱ་ས་ཊྛོ. ཏ་སྨཱ ‘རཱ་སི་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཁ་ནྡྷཱ’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཊྛོ་ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི; ལོ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཨི་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནཱ ‘དྭཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ད་སྶཱ་མ, ཏཱི་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ད་སྶཱ་མཱ’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨི་ཏི ‘ཀོ་ཊྛཱ་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཁ་ནྡྷཱ’ཏི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི རཱུ་པ་རཱ་སི རཱུ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ, ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོཏི ཝེ་ད་ནཱ་རཱ་སི ཝེ་ད་ནཱ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཨོ་ཀཱ་སེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟོ ‘པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི རཱུ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ’ཏི ཙ ‘ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི རཱུ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ’ཏི ཙ ཨེ་ཝཾ་པ་བྷེ་དོ རཱུ་པ་རཱ་སི, ཏཾ ས་བྦཾ པ་རི་པི་ཎྜེ་ཏྭཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་སི. ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ ‘‘སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ, དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ’’ཏི ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཨོ་ཀཱ་སེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ་རཱ་སི, ཏཾ ས་བྦཾ པ་རི་པི་ཎྜེ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་སི. ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ས་ཉྙཱ…པེ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ས་ཉྙཱ’’ཏི ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཨོ་ཀཱ་སེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་ས་ཉྙཱ་རཱ་སི, ཏཾ ས་བྦཾ པ་རི་པི་ཎྜེ་ཏྭཱ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་སི. ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཙེ་ཏ་ནཱ…པེ… མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཙེ་ཏ་ནཱ’’ཏི ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཨོ་ཀཱ་སེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་རཱ་སི, ཏཾ ས་བྦཾ པ་རི་པི་ཎྜེ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་སི. ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏཱུ’’ཏི ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཨོ་ཀཱ་སེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་ཙི་ཏྟ་རཱ་སི, ཏཾ ས་བྦཾ པ་རི་པི་ཎྜེ་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མཱ་ཏི ད་སྶེ་སི.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ས་བྦ་མྤི ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀཾ རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཨ་ཊྛ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཀཱུ་ན་ན་ཝུ་ཏི་ཙི་ཏྟེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཕ་སྶཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ, ཨེ་ཀཱུ་ན་ན་ཝུ་ཏི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ དྷ་མྨ་པ་རི་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ
༢. ཨི་དཱ་ནི ཏེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ. ཀ་ཏ་མོཏི ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི པུ་ཙྪི་ཏ་དྷ་མྨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཀི་ཉྩཱིཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ. རཱུ་པནྟི ཨ་ཏི་པྤ་ས་ངྒ་ནི་ཡ་མ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ད་དྭ་ཡེ་ནཱ་པི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པ་རི་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀེ་ན་ཊྛེ་ན རཱུ་པ་ནྟི? རུ་པྤ་ན་ཊྛེ་ན རཱུ་པཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ཝ་དེ་ཐ? རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀེ་ན རུ་པྤ་ཏི? སཱི་ཏེ་ན་པི རུ་པྤ་ཏི, ཨུ་ཎྷེ་ན་པི རུ་པྤ་ཏི, ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ་པི རུ་པྤ་ཏི, པི་པཱ་སཱ་ཡ་པི རུ་པྤ་ཏི, ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རི་ས་པ་ས་མྥ་སྶེ་ན་པི རུ་པྤ་ཏི. རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༧༩).
ཏ་ཏྠ ཀིནྟི ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ; ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན རཱུ་པཾ ཝ་དེ་ཐ, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏཾ རཱུ་པཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏཱིཏི ཀཱ་ར་ཎུ་དྡེ་སོ. ཡ་སྨཱ རུ་པྤ་ཏི ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. རུ་པྤ་ཏཱིཏི ཀུ་པྤ་ཏི གྷ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི པཱི་ལི༹་ཡ་ཏི བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན རུ་པྤ་ན་ཊྛེ་ན རཱུ་པཾ ཝུ་ཏྟཾ. རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན རཱུ་པ་ནྟི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྷེ་ཏཾ.
སཱི་ཏེ་ན་པི རུ་པྤ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན སཱི་ཏེ་ན ཏཱ་ཝ རུ་པྤ་ནཾ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནི་ར་ཡེ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞ་ཉྷི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀེ་ཀོ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནི་ར་ཡོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་པྤ་མཱ་ཎོ, ཡ་སྶ ནེ་ཝ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཏྠི, ན ཨུ་པ་རི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡ་དཱི་པ་མ་ཎི་ཨཱ་ལོ་ཀོ, ནི་ཙྩ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ. ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཏེ ཝ་གྒུ་ལི་ཡོ ཝི་ཡ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ དཱི་གྷ་པུ་ཐུ་ལེ་ཧི ན་ཁེ་ཧི ལ་གྒི་ཏྭཱ ཨ་ཝཾ་སི་རཱ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟི. ཡ་དཱ སཾ་ས་པྤ་ནྟཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཨ་ཐ ‘བྷ་ཀྑོ ནོ ལ་དྡྷོ’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠ བྱཱ་ཝ་ཊཱ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀེ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏ་ནྟི, སཱི་ཏ་ཝཱ་ཏེ པ་ཧ་ར་ནྟེ་པི པ་ཀྐ་མ་དྷུ་ཀ་ཕ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏ་ནྟི. པ་ཏི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཝ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཁཱ་རེ་ན སཱི་ཏོ་ད་ཀེ་ན ཚི་ནྣ་ཙ་མྨ་ནྷཱ་རུ་མཾ་ས་ཨ་ཊྛཱི་ཧི བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཧི ཏ་ཏྟ་ཏེ་ལེ པ་ཏི་ཏ་པི་ཊྛ་པི་ཎྜི ཝི་ཡ པ་ཊ་པ་ཊཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ལཱི་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སཱི་ཏེ་ན རུ་པྤ་ནཾ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནི་ར་ཡེ པཱ་ཀ་ཊཾ. མ་ཧིཾ་ས་ཀ་ར་ཊྛཱ་དཱི་སུ་པི ཧི་མ་པཱ་ཏ་སཱི་ཏ་ལེ་སུ པ་དེ་སེ་སུ ཨེ་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཧི ས་ཏྟཱ སཱི་ཏེ་ན བྷི་ནྣ་ཙྪི་ནྣ་ས་རཱི་རཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡ་མྤི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི.
ཨུ་ཎྷེ་ན རུ་པྤ་ནཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ཏ་ཏྟཱ་ཡ ལོ་ཧ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྟཱ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི.
ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ རུ་པྤ་ནཾ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ ཙེ་ཝ དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཀཱ་ལེ ཙ པཱ་ཀ་ཊཾ. པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་སྨི་ཉྷི ས་ཏྟཱ དྭེ ཏཱི་ཎི བུ་དྡྷ་ནྟ་རཱ་ནི ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨཱ་མི་སཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པ་ནྟཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ནྟི. ཨ་ནྟོ་ཨུ་ད་རཾ ཨཱ་དི་ཏྟ་སུ་སི་ར་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. དུ་བྦྷི་ཀྑེ ཀ་ཉྫི་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ མ་ར་ཎ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
པི་པཱ་སཱ་ཡ རུ་པྤ་ནཾ ཀཱ་ལ་ཀ་ཉྫི་ཀཱདཱི་སུ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ས་ཏྟཱ དྭེ ཏཱི་ཎི བུ་དྡྷ་ནྟ་རཱ་ནི ཧ་ད་ཡ་ཏེ་མ་ན་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏེ་མ་ན་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུཾ ལ་དྡྷུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ‘པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་སྶཱ་མཱ’ཏི ན་དིཾ ག་ཏཱ་ན་མྤི ན་དཱི ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཏ་ལཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཀྑ་ནྟཱ་ན་མྤི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཏེ སུ་སྶ་ནྟཱ བ་ལ་ཝ་དུ་ཀྑ་པཱི་ལི༹་ཏཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི.
ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཀཱ་ལ་ཀ་ཉྫི་ཀ་ཨ་སུ་རོ པི་པཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཡོ་ཛ་ན་ག་མྦྷཱི་ར་ཝི་ཏྠཱ་རཾ མ་ཧཱ་ག་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི. ཏ་སྶ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ ཚི་ཛྫ་ཏི, དྷཱུ་མོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྟེ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶེ་ཝ ར་ཏྟི ཝི་བྷཱ་ཡི. ཨ་ཐ ནཾ པཱ་ཏོ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ – ‘‘ཀོ ནཱ་མ ཏྭཾ, ས་པྤུ་རི་སཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘པེ་ཏོ་ཧ་མ་སྨི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་རི་ཡེ་ས་སཱི’’ཏི? ‘‘པཱ་ནཱི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཡཾ ག་ངྒཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ, ཀིཾ ཏྭཾ ན པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ན ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ག་ངྒཱ་པི་ཊྛེ ནི་པ་ཛྫ, མུ་ཁེ ཏེ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སོ ཝཱ་ལི་ཀཱ་པུ་ལི༹་ནེ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ནི་པ་ཛྫི. བྷི་ཀྑཱུ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟེ པ་ཏྟེ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ མུ་ཁེ ཨཱ་སི་ཉྩིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝེ་ལཱ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ ཛཱ་ཏཱ. ཏ་ཏོ ‘‘བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཀཱ་ལོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ, ས་པྤུ་རི་ས; ཀ་ཙྩི ཏེ ཨ་སྶཱ་ད་མ་ཏྟཱ ལ་དྡྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. པེ་ཏོ ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟེ་ཧི པ་ཏྟེ་ཧི ཨཱ་སི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨ་ཌྜྷ་པ་ས་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི པ་ར་ག་ལ་ག་ཏཾ, པེ་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མོ་ཀྑོ མཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ པི་པཱ་སཱ་ཡ རུ་པྤ་ནཾ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ པཱ་ཀ་ཊཾ.
ཌཾ་སཱ་དཱི་ཧི རུ་པྤ་ནཾ ཌཾ་ས་མ་ཀྑི་ཀཱ་དི་ས་མྦ་བ་ཧུ་ལེ་སུ པ་དེ་སེ་སུ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཌཾ་སཱཏི པི་ངྒ་ལ་མ་ཀྑི་ཀཱ, མ་ཀ་སཱཏི མ་ཀ་སཱ་ཝ ཝཱ་ཏཱཏི ཀུ་ཙྪི་ཝཱ་ཏ་པི་ཊྛི་ཝཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་རཱི་ར་སྨི་ཉྷི ཝཱ་ཏ་རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་པི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི བྷི་ནྡ་ཏི, ཀཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ཁུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི, པཱི་ཋ་ས་པྤིཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨཱ་ཏ་པོཏི སཱུ་རི་ཡཱ་ཏ་པོ. ཏེ་ན རུ་པྤ་ནཾ མ་རུ་ཀ་ནྟཱ་རཱདཱི་སུ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཨེ་ཀཱ ཀི་ར ཨི་ཏྠཱི མ་རུ་ཀ་ནྟཱ་རེ ར་ཏྟིཾ ས་ཏྠ་ཏོ ཨོ་ཧཱི་ནཱ དི་ཝཱ སཱུ་རི་ཡེ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟེ ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ ཏ་པྤ་མཱ་ནཱ་ཡ པཱ་དེ ཋ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི སཱི་ས་ཏོ པ་ཙྪིཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐ་མི. ཀ་མེ་ན པ་ཙྪི་ཡཱ ཨུ་ཎྷཱ་བྷི་ཏ་ཏྟཱ་ཡ ཋཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་རི སཱ་ཊ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐ་མི. ཏ་སྨི་མྤི ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ངྐེ་ན ག་ཧི་ཏཾ པུ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ནྡ་ནྟཾ ཀ་ནྡ་ནྟཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ ཏེ་ན ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཨུ་ཎྷཱ་བྷི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི.
ས་རཱི་ས་པཱཏི ཡེ ཀེ་ཙི དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ས་ར་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་སཾ ས་མྥ་སྶེ་ན རུ་པྤ་ནཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་ད་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པ’ནྟི པ་དེ་ན སཾ་ག་ཧི་ཏཾ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་པྤ་བྷེ་དཾ ས་བྦ་མྤི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཏ་དེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དུ་ཀཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ དུ་ཀེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ པ་དེ་སེ་སུ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ རཱུ་པཾ ཨེ་ཀ་ཏོ པི་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་དེ་ཀ་ཛ྄ཛྷནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཏ་དེ་ཀ་ཛ྄ཛྷནྟི ཏཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ; ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱུ་ཧི་ཏྭཱཏི ཨ་བྷི་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ; ཨ་བྷི་ས་ངྑི་པི་ཏྭཱཏི ས་ངྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ; ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ རཱུ་པཾ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་བྷཱ་ཝེ པ་ཉྙཱ་ཡ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ས་བྦ་མྤི རཱུ་པཾ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ རཱ་སི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ན ཧི རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཉྙོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཡ་ཐཱ ཙ རཱུ་པཾ, ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ་པི ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་སུ རཱ་སི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན. ན ཧི ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཉྙེ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི.
༣. ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑི་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཨོ་ཀཱ་སེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷུ་མྨཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཋ་པི་ཏཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀ་ཏ་མ་ནྟི? ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་པུ་ཙྪཱ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནི་རུ་དྡྷནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཎྜ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༠༤༤) ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་རཱུ་པ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ ད་སྶེ་ཏི – ཨ་ཏཱི་ཏ་རཱུ་པ་མྤི བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ནི་བྦ་ཏྟ་རཱུ་པ་ཉྩ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི…པེ… དཱུ་ར་ས་ནྟི་ཀ་མྤི. ན ཧི བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཙེ་ཝ བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་རཱུ་པ་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙཾ རཱུ་པཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཨ་ཏཱི་ཏཾ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏནྟི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ག་ཎ་ནཾ ག་ཏཾ. ཀི་ནྟི? ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནི་དྡེ་ས་པ་དཱ་ནི་པི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་ས་ཏོ་ཏི དུ་ཝི་དྷཾ. ཏཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ བྷ་ཝེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ ཧི པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ, ཨ་ན་ནྟ་ར་བྷ་ཝེ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟཾ ཧོ་ཏུ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མེ་ཝ ནཱ་མ. ཙུ་ཏི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀ་རཱུ་པཾ, ཨ་ན་ནྟ་ར་བྷ་ཝེ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟཾ ཧོ་ཏུ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ནཱ་མ. ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ན་ནྟ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་རཱུ་པཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་སེ པ་ན ཁ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཏ་ཡོ ཧི རཱུ་པ་སྶ ཁ་ཎཱ – ཨུ་པྤཱ་དོ, ཋི་ཏི, བྷ་ངྒོ་ཏི. ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཁ་ཎེ པ་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷཾ རཱུ་པཾ, ས་མ་ན་ནྟ་ར་ནི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མེ་ཝ ནཱ་མ. ཏ་ཡོ ཁ་ཎེ ཨ་ས་མྤ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ, ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ས་མྤ་ཏྟཾ ཧོ་ཏུ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ནཱ་མ. ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཁ་ཎེ ས་མྤ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ པ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པཾ ནི་དྡི་ཊྛ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཨི་ད་ཉྷི རཱུ་པཾ ཨ་དྡྷཱ་ས་ནྟ་ཏི་ས་མ་ཡ་ཁ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཨ་དྡྷཱ་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, ཙུ་ཏི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མ་ནྟ་རེ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ས་བྷཱ་ག་ཨེ་ཀ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་མྤི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ཙི་ཏྟ་ཛཾ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ཐི་ཨེ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཨེ་ཀ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དོ ན་ཏྠི. ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ པ་ན ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མུ་ཧུ་ཏྟ་པུ་བྦ་ཎྷ་སཱ་ཡ་ནྷ་ར་ཏྟི་དི་ཝཱ་དཱི་སུ ས་མ་ཡེ་སུ ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཏཾ ཏཾ ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ཁ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ.
ཨ་པི་ཙ ཨ་ཏི་ཀྐ་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ. ནི་ཊྛི་ཏ་ཧེ་ཏུ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ནི་ཊྛི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཀི་ཙྩ་མ་ས་མྤ་ཏྟཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ས་ཀི་ཙྩ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཁ་ཎཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡཱ, སེ་སཱ ས་པ་རི་ཡཱ་ཡཱ. ཏཱ་སུ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དུ་ཀ་སྶཱ་པི ནི་དྡེ་ས་པ་དཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏྟི་ཀ་ནི་དྡེ་སེ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༠༥༠) ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་དཱི་ནི རཱུ་པ་ཀ་ཎྜ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༦༧༤) ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༦. ཧཱི་ན་དུ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནནྟི བ་ཧཱུ་སུ ས་ཏྟེ་སུ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་པ་ར་སྶཱ་པི ཨ་པ་ར་སྶཱ་པཱི་ཏི ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ དི་ཝ་ས་མྤི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཝ་ད་ནྟོ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི ས་ཏྠཱ དྭཱི་ཧེ་ཝ པ་དེ་ཧི ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ ས་ཏྟེ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟོ ‘ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ན’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཧི ས་བྦ་མྤི ཨ་པ་ར་དཱི་པ་ནཾ སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཉྙཱ་ཏནྟི ཨ་ཝ་མ་ཏཾ. ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཏནྟི ཝ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏཾ. རཱུ་པ་ནྟི་པི ན ཝི་དི་ཏཾ. ཧཱི་ལི༹་ཏནྟི ཨ་ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཁི་ཏྟཾ ཚ་ཌྜི་ཏཾ, ཛི་གུ་ཙྪི་ཏ་ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. པ་རི་བྷཱུ་ཏནྟི ཀི་མེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་རི་བྷ་ཝི་ཏཾ. ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏནྟི ན ག་རུ་ཀ་ཏཾ. ཧཱི་ནནྟི ལཱ་མ་ཀཾ. ཧཱི་ན་མ་ཏནྟི ཧཱི་ན་ནྟི མ་ཏཾ, ལཱ་མ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏཾ. ཧཱི་ན་ས་མྨ་ཏནྟི ཧཱི་ན་ནྟི ལོ་ཀེ ས་མྨ་ཏཾ, ཧཱི་ནེ་ཧི ཝཱ ས་མྨ་ཏཾ, གཱུ་ཐ་བྷ་ཀྑེ་ཧི གཱུ་ཐོ ཝི་ཡ. ཨ་ནི་ཊྛནྟི ཨ་པྤི་ཡཾ, པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ. ས་ཙེ་པི ནཾ ཀོ་ཙི པ་རི་ཡེ་སེ་ཡྻ, པ་རི་ཡེ་ས་ཏུ. ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཨ་ཀ་ནྟནྟི ཨ་ཀཱ་མི་ཏཾ, ནི་སྶི་རི་ཀཾ ཝཱ. ཨ་མ་ནཱ་པནྟི མ་ན་སྨིཾ ན ཨ་པྤི་ཏཾ. ཏཱ་དི་ས་ཉྷི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ མ་ན་སྨིཾ ན ཨ་པྤཱི་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ མ་ནཾ ཨ་པྤཱ་ཡ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི་ཏི མ་ནཱ་པཾ, ན མ་ནཱ་པཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཨ་ནི་ཊྛཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་ར་ཧ་ཏོ. ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཀ་ནྟཾ སུ་ཁ་སྶ ཨ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་མ་ནཱ་པཾ དུ་ཀྑ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. རཱུ་པཱ ས་དྡཱཏི ཨི་ད་མ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནཾ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི པ་དེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཛ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་ཊྛཱ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཛཾ པ་ན ཨ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་བྦཾ ཨི་ཊྛ་མེ་ཝ.
པ་ཎཱི་ཏ་པ་ད་ནི་དྡེ་སོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན པ་དེ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཛ་ཝ་སེ་ན ཨི་ཊྛཱ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཛ་ཉྷི ཨ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་བྦཾ ཨི་ཊྛ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཙ ཀ་མྨ་ཛེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཏཱ ཨ་ཏྠི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ དུ་ཀེ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཀ་ཐཱ. ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི པ་ནཱ་ཧ – ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ན་ཏྠི, ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ རུ་ཙི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ.
ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘མ་ནཱ་པ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཁྭཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཨ་གྒ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ཏེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱུ་པཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་དྡཱ, ག་ནྡྷཱ, ར་སཱ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༢༣).
ཨེ་ཝཾ ཡ་སྨཱ ཏེ་ཡེ་ཝ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀོ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ཏ་ཏྠ ལོ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི, ཏ་ཏྠ དོ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྶ ཨི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ, ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ནི་ཊྛཱ ཨ་ཀ་ནྟཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ. ཨེ་ཀོ ཙེ་ཏེ ‘ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ’ཏི ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཀོ ‘ཨ་ནི་ཊྛཱ ཨ་ཀ་ནྟཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ’ཏི ཝཱ་མ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. པ་ཙྩ་ནྟ་ཝཱ་སཱི་ན་ཉྷི ག་ཎྜུ་པྤཱ་དཱ་པི ཨི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་ས་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨ་ཏི་ཛེ་གུ་ཙྪཱ. ཏེ་ས་ཉྩ མོ་ར་མཾ་སཱ་དཱི་ནི ཨི་ཊྛཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཏཱ་ནི ཨ་ཏི་ཛེ་གུ་ཙྪཱ་ནཱི་ཏི.
སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་དཱ་མི. པུ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྷོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨི་ཊྛཾ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ནི་ཊྛ’’ནྟི? ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ‘‘ཨི་ཊྛ’’ནྟི ཝ་ཀྑ་ཏི. ས་ཙེ་པི ན ཝ་དེ་ཡྻ, མཱ ཝ་ད་ཏུ. ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ན ཨེ་ཀ་ནྟ་ཨི་ཊྛ་མེ་ཝ. ‘‘ན་ནུ ཨེ་ཀོ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞེ ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ – ‘ཏྭཾ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི, ཀིཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་ས་ཡ་ན་ཙྪཱ་ད་ན་ས་མི་དྡྷཱ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘ན་ཏྠཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘ཨ་ལཾ ཏ་ཝ ནི་བྦཱ་ནེ་ནཱ’ཏི ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞེ ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྞེ ཐ་ཀེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ཊྛེ་ཏཾ. ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཝ་སེ་ན ཏ་ཝ ཝཱ་དེ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ན པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་སོ ཧི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ཏི. ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཙ ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཨི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ནི་ཊྛཾ’’.
ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟ་ནྟི? མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཀ་ས་ཏྟ་སྶ. ཨི་ད་ཉྷི ན ཨ་ཏི་ཨི་སྶ་རཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་དྷ་མྨཱ་སོ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཏེ་ས་ཉྷི དི་བྦ་ཀ་པྤ་མྤི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ན ཨ་ཏི་དུ་གྒ་ཏཱ་ནཾ དུ་ལླ་བྷ་ནྣ་པཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཏེ་ས་ཉྷི ཀ་ཎཱ་ཛ་ཀ་བྷ་ཏྟ་སི་ཏྠཱ་ནི་པི པཱུ་ཏི་མཾ་ས་ར་སོ་པི ཨ་ཏི་མ་དྷུ་རོ ཨ་མ་ཏ་ས་དི་སོ ཙ ཧོ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཀཱ་ནཾ པ་ན ག་ཎ་ཀ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་སེ་ཊྛི་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་ཝཱ་ཎི་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་ལེ་ན ཨི་ཊྛཾ ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ནི་ཊྛཾ ལ་བྷ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཧི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི.
ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ན ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན. ཛ་ཝ་ནཾ པ་ན ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཨི་ཊྛ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ར་ཛྫ་ཏི, ཨི་ཊྛ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དུ་སྶ་ཏི; ཨ་ནི་ཊྛ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ར་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནི་ཊྛ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ་ཏི. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཉྩེ་ཏུཾ. ས་ཙེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ནི་ཊྛཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ བུ་དྡྷཾ ཝཱ ས་ངྒྷཾ ཝཱ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི དི་སྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི པི་ད་ཧ་ནྟི, དོ་མ་ན་སྶཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, དྷ་མྨ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཀ་ཎྞེ ཐ་ཀེ་ནྟི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི པ་ན ནེ་སཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི.
ཀི་ཉྩཱ་པི གཱུ་ཐ་སཱུ་ཀ་རཱ་ད་ཡོ གཱུ་ཐ་ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ‘ཁཱ་དི་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, གཱུ་ཐ་ད་སྶ་ནེ པ་ན ཏེ་སཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏ་སྶ ག་ནྡྷ་གྷཱ་ཡ་ནེ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ར་ས་སཱ་ཡ་ནེ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝ་ར་ས་ཡ་ནེ ས་ཡཱ་པི་ཏ་སཱུ་ཀ་རོ ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཝི་ར་ཝ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན པ་ན་སྶ ཛ་ཝ་ན་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ.
ཨ་པི་ཙ དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶ་ཉྷི གཱུ་ཐ་ཀ་ལ་ལཾ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་གྷཱ་ན་དྭཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཊྛཾ, ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ མ་ཎི་ར་ཏ་ནེ་ན པོ་ཐི་ཡ་མཱ་ན་སྶ, སུ་ཝ་ཎྞ་སཱུ་ལེ ཨུ་ཏྟཱ་སི་ཏ་སྶ ཙ མ་ཎི་ར་ཏ་ན་སུ་ཝ་ཎྞ་སཱུ་ལཱ་ནི ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཨི་ཊྛཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ནི. ཀ་སྨཱ? མ་ཧཱ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཝི་པཱ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏཾ ཏཾ ཝཱ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ན ཧེ་ཊྛི་མ་ན་ཡོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ. ན ཧི བྷ་ག་ཝཱ ས་མྨུ་ཏི་མ་ནཱ་པཾ བྷི་ནྡ་ཏི, པུ་གྒ་ལ་མ་ནཱ་པཾ པ་ན བྷི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ་ཏཾ་ཝཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ན་ཉྷི རཱུ་པཾ ཀོ་ཊི་པྤ་ཏྟཾ ཧཱི་ནཾ ནཱ་མ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ་སུ ནཱ་ག་སུ་པ་ཎྞཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་སཾ རཱུ་པཾ ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པེ་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཛཱ་ན་པ་དཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཛ་ན་པ་ད་སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་དེ་ས་རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏ་སྶཱ་པི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷུ་མྨ་དེ་ཝཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ…པེ… ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་དེ་ཝཱ་ནཾ པ་ན རཱུ་པཾ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ.
༧. དཱུ་ར་དུ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཱདཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན དུ་ཀེ དུ་པྤ་རི་གྒ་ཧ་ཊྛེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ དཱུ་རེཏི ཀ་ཐི་ཏཾ. སུ་ཁ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཊྛེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེཏི. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ ནི་ཡྻཱ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ་པི ‘ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པཾ དཱུ་རེ’ཏི ན ནཱི་ཡྻཱ་ཏི་ཏཾ. ཀ་སྨཱ? དུ་ཝི་དྷ་ཉྷི དཱུ་རེ ནཱ་མ – ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཙ ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཙཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ དཱུ་རེ་ཏི ན ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ དཱུ་རེ་ཏི ཨ་ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ དཱུ་རེ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ་ཝ ཡཾ ཝཱ པ་ན་ཉྙ་མྤཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་ནྟི་ཀ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ས་ནྣེཏི ན ཨཱ་ས་ནྣེ, ཨ་ནུ་པ་ཀ་ཊྛེཏི ནི་སྶ་ཊེ, དཱུ་རེཏི དཱུ་ར་མྷི, ཨ་ས་ནྟི་ཀེཏི ན ས་ནྟི་ཀེ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པཾ དཱུ་རེཏི ཨི་དཾ པ་ཎྞ་ར་ས་ཝི་དྷཾ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ དཱུ་རེ, ད་ས་ཝི་དྷཾ པ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པཾ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ དཱུ་རེ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ནྟི་ཀ་པ་ད་ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཡེ་ཝ.
ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེཏི ཨི་དཾ ད་ས་ཝི་དྷཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ, པ་ཉྩ་ད་ས་ཝི་དྷཾ པ་ན སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན རཱུ་པཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ? ཀི་ཏྟ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱུ་རེ ནཱ་མཱ་ཏི? པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠོ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨོ་ར་ཏོ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ, པ་ར་ཏོ དཱུ་རེ. ཏ་ཏྠ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ དཱུ་རེ ཧོ་ནྟཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ་པི ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་པི དཱུ་རེ ཧོ་ཏི; ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ནྟཾ པ་ན ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ཏི, ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ནྟཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ་པི ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་པི ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ཏི; དཱུ་རེ ཧོ་ནྟཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་ཝ དཱུ་རེ ཧོ་ཏི, ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ.
ཏཾ ཏཾ ཝཱ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ན ཧེ་ཊྛི་མ་ན་ཡོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ. ཧེ་ཊྛཱ ཧི བྷི་ནྡ་མཱ་ནོ ག་ཏོ. ཨི་དྷ པ་ན ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ དཱུ་རཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ དཱུ་ར་མེ་ཝ བྷི་ནྡ་ཏི. ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ དཱུ་ར་ས་ནྟི་ཀ་ཉྷི ཨེ་ཏྠ ད་སྶི་ཏཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཧི རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ; ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏ་སྶཱ་པི པ་ར་སྶ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་ཋི་ཏ་སྶ དཱུ་རེ. ཨེ་ཀ་མ་ཉྩེ ས་ཡི་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་པ་མུ་ཁེ ཋི་ཏ་སྶ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་པ་རི་ཝེ་ཎེ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་པ་རི་ཝེ་ཎེ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་ས་ངྒྷཱ་རཱ་མེ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་ས་ངྒྷཱ་རཱ་མེ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་གཱ་མ་ཁེ་ཏྟེ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་གཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟེ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་པ་དེ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་ཛ་ན་པ་དེ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་ར་ཛྫ་སཱི་མཱ་ཡ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་ར་ཛྫ་སཱི་མཱ་ཡ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་ས་མུ་དྡེ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་ས་མུ་དྡེ་རཱུ་པཾ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ དཱུ་རེ་ཏི.
ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ.
༢. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ
༨. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སཱ་དཱི་སུ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་པུ་བྦ་མེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱཏི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་ཝེ་ད་ནཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛ་ཝེ་ད་ནཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏྠི ཀཱ་ཡི་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ. ཏ་ཐཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ པ་ན ཙ་ཀྑཱ་ད་ཡོ པ་སཱ་ད་ཀཱ་ཡེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ‘ཨ་ཏྠི ཀཱ་ཡི་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ’. ཏ་ཏྠ ས་བྦཱ་པི ཀཱ་ཡི་ཀཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ. ཏ་ཐཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ. ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ སུ་ཁཱ པ་ན ཏེ་བྷཱུ་མི་ཀཱ. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀཱ. ཏ་སྶཱ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ་པི ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན, ཁ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱི་ཐི་ཨེ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཨེ་ཀ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ, ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་ཝི་ས་ཡ་ས་མཱ་ཡོ་ག་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ཙ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཱ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ. ཁ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཁ་ཎ་ཏྟ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏཱ ས་ཀི་ཙྩ་ཉྩ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཱ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཁ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༡. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཛཱ་ཏི་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝེ་ད་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པུ་གྒ་ལ་ཏོ. སཱ་ས་ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཏཱ་ཝ ས་ད་ར་ཐ་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ. ཀུ་ས་ལཱ ནི་དྡ་ར་ཐ་ཊྛེ་ན སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ སུ་ཁུ་མཱ. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ནི་རུ་སྶཱ་ཧ་ཊྛེ་ན ཨ་ཝི་པཱ་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ སུ་ཁུ་མཱ. ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ ས་ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཊྛེ་ན ས་ཝི་པཱ་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སུ་ཁུ་མཱ.
དུ་ཀྑཱ ཨ་སཱ་ཏ་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑ་ཊྛེ་ན ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ. སུ་ཁཱ སཱ་ཏ་ཊྛེ་ན སུ་ཁ་ཊྛེ་ན ཙ སུ་ཁུ་མཱ. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ས་ནྟ་ཊྛེ་ན པ་ཎཱི་ཏ་ཊྛེ་ན ཙ སུ་ཁུ་མཱ. སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ ཁོ་བྷ་ན་ཊྛེ་ན ཕ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ. སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་པི ཧི ཁོ་བྷེ་ཏི ཕ་ར་ཏི. ཏ་ཐཱ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་པི. སུ་ཁ་ཉྷི ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཁོ་བྷེ་ནྟཾ ཨཱ་ལུ་ལེ༹་ནྟཾ ཨ་བྷི་ས་ནྡ་ཡ་མཱ་ནཾ མ་དྡ་ཡ་མཱ་ནཾ ཚཱ་ད་ཡ་མཱ་ནཾ སཱི་ཏོ་ད་ཀ་གྷ་ཊེ་ན ཨཱ་སི་ཉྩ་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཏ་ཏྟ་ཕཱ་ལཾ ཨ་ནྟོ པ་ཝེ་ས་ནྟཾ ཝི་ཡ ཏི་ཎུ་ཀྐཱ་ཡ བ་ཧི ཛྷཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སུ་ཁུ་མཱ. ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ. ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ ཨེ་ཀ་ཏྟ་ནི་མི་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་ས་ཝཱ ཨཱ་ས་ཝུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ. ཨཱ་ས་ཝ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ. ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་ཁུ་མཱ.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀོ ནེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཀོ་ཝི་དོ ཧོ་ཏི, ན ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ. སོ ‘ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་མཱི’ཏི ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀཾ བྷི་ནྡ་ཏི; ‘ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་མཱི’ཏི ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀཾ བྷི་ནྡ་ཏི. ཨེ་ཀོ ‘ཏི་ཀཾ ར་ཀྑཱ་མཱི’ཏི བྷཱུ་མ་ནྟ་རཾ བྷི་ནྡ་ཏི. ཨེ་ཀོ ན བྷི་ནྡ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ‘‘སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ’’ཏི ཧི ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ ཨེ་ཀོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི – ན ས་བྦཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ ཧི ཀུ་ས་ལཱ་པི ཨ་ཏྠི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་པི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་པི. ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཀ་སྨཱ? ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀོ ར་ཀྑི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀོ པ་ན བྷི་ནྣོ.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ’’ཏི ཡཾ པ་ན ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨེ་ཀོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི – ན ས་བྦཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ ཧི སུ་ཁཱ་པི ཨ་ཏྠི དུ་ཀྑཱ་པི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་པི. ཏ་ཏྠ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཀ་སྨཱ? ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀེ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀོ ར་ཀྑི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀོ པ་ན བྷི་ནྣོ. ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་སྶ པ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན, སུ་ཁཱ་དཱི་ནཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ན བྷི་ནྡ་ཏི ནཱ་མ.
ཡ་མྤི ‘‘ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ’’ཏི ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠེ་ཀོ ‘ཀུ་ས་ལཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝེ་ད་ནཱ་པི ས་མཱ་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ནཱ་མ, ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་པི ས་མཱ་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི. སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ནྟཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝེ་ད་ནཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ནཱ་མ ཀ་རོ་ནྟོ, དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ ཧཱི་ནཾ ཛ་ལ༹ཾ ཝེ་ད་ནཾ སུ་ཁུ་མཾ ནཱ་མ ཀ་རོ་ནྟོ ‘ཏི་ཀཾ ར་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’ཏི བྷཱུ་མ་ནྟ་རཾ བྷི་ནྡ་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ པ་ན ཏཾ་ཏཾ་བྷཱུ་མི་ཝི་པཱ་ཀེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟོ ན བྷི་ནྡ་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ན་ཡོ – ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ ཧི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ; ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ; རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཀ་ཐེ་ནྟོ ན བྷི་ནྡ་ཏི ནཱ་མ.
ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ནཱ་མ ན ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཉྷི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་མེ་ཝ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ན ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཉྷི ཨེ་ཀ་ནྟ་སུ་ཁུ་མ’’ནྟི. ཨི་མཾ ཀ་ཐཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ – ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི. ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལཱ༹་བྷ་ཡ་ཏྠེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པ་ད་སྶཱ་པི དྭི་ནྣ་མྤི པ་དཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ན་ཡཾ དཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ན་ཡོ ཨ་དི་ནྣོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ན་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ན་ཡོ ཨ་ཀ་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་དྷ པ་ནེ་ཀ་ཙྩོ ‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་སྨཱི’ཏི ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཨ་ཀུ་ས་ལེ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་ར་མཱ་ནོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན པ་ན ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏཱ’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི – ‘‘ཏ་ཏྲ, བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཡཾ པ་ཊི་པ་དཱ དུ་ཀྑཱ ད་ནྡྷཱ་བྷི་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཊི་པ་དཱ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནེ་ཝ ཧཱི་ནཱ ཨ་ཀྑཱ་ཡ་ཏི – དུ་ཀྑ་ཏྟཱ ད་ནྡྷ་ཏྟཱ ཙཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༡༥༢). ཨེ་ཏྠ ཧི ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་པ་དཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
ཏཾ ཏཾ ཝཱ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ན ཧེ་ཊྛི་མ་ན་ཡོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ. ཏཾ་ཏཾ་ཝཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. དུ་ཝི་དྷཱ ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ – ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཱ དོ་ས་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཙ. ཏ་ཏྠ དོ་ས་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཱ སུ་ཁུ་མཱ. དོ་ས་ས་ཧ་ག་ཏཱ་པི དུ་ཝི་དྷཱ – ནི་ཡ་ཏཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ནི་ཡ་ཏཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ སུ་ཁུ་མཱ. ནི་ཡ་ཏཱ་པི ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ནོ་ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ་པི ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་པི དྭི་དྷཱ – དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ. ཏ་ཏྠ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ སུ་ཁུ་མཱ. དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ནི་ཡ་ཏཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ.
ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཏྭཱ ཡཱ ཝི་པཱ་ཀཾ བ་ཧུཾ དེ་ཏི སཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཡཱ ཨ་པྤཾ སཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཀུ་ས་ལཾ པ་ཏྭཱ པ་ན ཨ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, བ་ཧུ་ཝི་པཱ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ ཀུ་ས་ལེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ བྷཱུ་མཱི་སུ ཨ་བྷེ་ད་ཏོ ན་ཡོ.
བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ དཱ་ན་སཱི་ལ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ དཱ་ན་མ་ཡཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, སཱི་ལ་མ་ཡཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་པི ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་བྷེ་ད་ཏོ དུ་ཝི་དྷཱ. ཏ་ཏྠ ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ…པེ…. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ སུ་ཁུ་མཱ.
ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ ཝི་པཱ་ཀེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ…པེ… ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་བྷེ་ད་ཏོ.
བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨ་ཏྠི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་པི ཨ་ཏྠི དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཏ་ཏྠཱ་པི ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝི་པཱ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་པཱ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་པཱ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི…པེ… ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ.
ཏཱི་སུ ཀི་རི་ཡཱ་སུ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨ་བྷེ་ད་ཏོ. བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན བྷི་ནྣཱ་ཡ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ས་ཧེ་ཏུ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི དུ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཏ་ཏྠཱ་པི ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ. པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཀི་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཏ་ཏི་ཡེ…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠེ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀི་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ. སཱ་པི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ…པེ… ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀི་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ སུ་ཁུ་མཱ. ཡཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ སཱ ཧཱི་ནཱ. ཡཱ སུ་ཁུ་མཱ སཱ པ་ཎཱི་ཏཱ.
༡༣. དཱུ་ར་དུ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ད་ནཱ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཊྛེ་ན ཝི་སཾ་ས་ཊྛེ་ན ཙ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ཧི དཱུ་རེ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ དཱུ་ར་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ་པི ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མ་ངྒི་ནོ དུ་ཀྑཱ་དི་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མ་ངྒི་ནོ ཙ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ ཨེ་ཀ་མ་ཉྩེ ནི་སི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ས་མྤི ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཊྛེ་ན ཝི་སཾ་ས་ཊྛེ་ན ཙ དཱུ་རེ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ས་མཱ་པ་ནྣ་ཝེ་ད་ནཱ་དི་ས་མ་ངྒཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ པ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཡ ས་བྷཱ་ག་ཊྛེ་ན ས་རི་ཀྑ་ཊྛེ་ན ཙ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ས་ནྟི་ཀ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ཙེ་པི ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མ་ངྒཱི་སུ ཏཱི་སུ ཛ་ནེ་སུ ཨེ་ཀོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ, ཨེ་ཀོ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ, ཨེ་ཀོ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ, ཏེ་ས་མྤི ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་བྷཱ་ག་ཊྛེ་ན ས་རི་ཀྑ་ཊྛེ་ན ཙ ས་ནྟི་ཀེ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཀུ་ས་ལཱ་དི་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མ་ངྒཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏཾ ཏཾ ཝཱ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛི་མ་ན་ཡཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏཾ ཝཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཙ ན དཱུ་ར་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ, ས་ནྟི་ཀ་ཏོ པ་ན དཱུ་རཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་བྦཾ. དུ་ཝི་དྷཱ ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ – ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཱ དོ་ས་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ, དོ་ས་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ དཱུ་རེ ནཱ་མ. དོ་ས་ས་ཧ་ག་ཏཱ དོ་ས་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ, ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ཡ དཱུ་རེ ནཱ་མ. དོ་ས་ས་ཧ་ག་ཏཱ་པི ནི་ཡ་ཏཱ ནི་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ. ཀ་པྤ་ཊྛི་ཏི་ཀ་ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་བྷེ་དཾ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་དཱི་སུ ཙ དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་དི་བྷེ་དཾ ས་བྦཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་དུ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝེ་ད་ནཱ ཏཾ་ཏཾ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ, ཨི་ཏ་རཱ ཨི་ཏ་རཱ་ཡ དཱུ་རེ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ.
༣. ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ
༡༤. ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱཏི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་ས་ཉྙཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ས་ཉྙཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛ་ས་ཉྙཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཏོ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་སྨིཾ ཝཱ ཛཱ་ཏཱ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ནཱ་མ. སེ་སཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་རི་མཱ པ་ཉྩ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཝ. མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་པི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་པི. ས་བྦཱ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་ས་ཉྙཱ.
༡༧. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་དུ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ པ་ཊི་གྷ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱཏི ས་པྤ་ཊི་གྷེ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཱ་ད་ཡོ ཝ་ཏྠུཾ ཀ་ཏྭཱ ས་པྤ་ཊི་གྷེ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཕ་སྶོ པ་ཊི་གྷ་ས་མྥ་སྶོ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ ཏ་སྨིཾ ཝཱ ཛཱ་ཏཱ པ་ཊི་གྷ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ནཱ་མ. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ས་ཉྙཱ…པེ… ཀཱ་ཡ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ས་ཉྙཱ་ཏི་པི ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཝ་ཏྠུ་ཏོ ནཱ་མཾ. རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ…པེ… ཕོ་ཊྛ་བྦ་ས་ཉྙཱ་ཏི་པི ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ནཱ་མཾ. ཨི་དཾ པ་ན ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ནཱ་མཾ. ས་པྤ་ཊི་གྷཱ་ནི ཧི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ, ས་པྤ་ཊི་གྷཱ་ནི ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨེ་སཱ པ་ཊི་གྷ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ་ཏི་པི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཏི་སྶཱ ནཱ་མཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྷི མ་ནོ ནཱ་མ. ཏེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཕ་སྶོ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ནཱ་མ. ཏ་སྨིཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶེ, ཏ་སྨཱ ཝཱ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ. ཏ་ཐཱ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ནོ ནཱ་མ. ཏེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཕ་སྶོ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ནཱ་མ. ཏ་སྨིཾ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶེ, ཏ་སྨཱ ཝཱ མ་ནོ་ས་མྥ་སྶཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ.
ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ས་ཉྙཱ་ཏི་པི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཏི་སྶཱ ནཱ་མཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཡོ ཧི ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ ས་ཡཾ པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ས་ཉྙཱ་ཏི་པི ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟི. ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན པ་ཊི་གྷ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ས་ཉྙཱ ནཱ་མ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ས་ཉྙཱ, ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ས་ཉྙཱ ནཱ་མ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ས་ཉྙཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ས་ཉྙཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་པི ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ. ར་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟ་ཉྷི ‘ར་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི, ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཾ ‘ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ ཛཱ་ན་ནྟི.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – དྭེ ཀི་ར ཨི་ཏྠི་ཡོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སུ་ཏྟཾ ཀ་ནྟ་ནྟི. དྭཱི་སུ ད་ཧ་རེ་སུ གཱ་མེ ཙ་ར་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀོ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཨི་ཏྠིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨི་ཏ་རཱ ཏཾ པུ་ཙྪི ‘ཀ་སྨཱ ནུ ཁོ ཏཾ ཨེ་སོ ཨོ་ལོ་ཀེ་སཱི’ཏི? ‘ན ཨེ་སོ བྷི་ཀྑུ མཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཙི་ཏྟེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, ཀ་ནི་ཊྛ་བྷ་གི་ནཱི་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སཱི’ཏི. ཏེ་སུ་པི གཱ་མེ ཙ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡ ནི་སི་ནྣེ་སུ ཨི་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ པུ་ཙྪི – ‘ཏ་ཡཱ སཱ ཨི་ཏྠཱི ཨོ་ལོ་ཀི་ཏཱ’ཏི? ‘ཨཱ་མ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏཱ’. ‘ཀི་མ་ཏྠཱ་ཡཱ’ཏི? ‘མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་གི་ནཱི་ས་རི་ཀྑ་ཏྟཱ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ས་ཉྙཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་པི ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱ པ་ནེ་སཱ པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨེ་ཝ. ཀེ་ཙི པ་ན ཛ་ཝ་ན་པྤ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི དཱི་པེ་ནྟི. མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ས་ཉྙཱ པ་ན ཨེ་ཀ་མ་ཉྩེ ཝཱ ཨེ་ཀ་པཱི་ཋེ ཝཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ་པི ཨ་ཉྙཾ ཙི་ནྟེ་ནྟཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ནྟ་ཉྩ ‘ཀིཾ ཙི་ནྟེ་སི, ཀིཾ ཝི་ཏ་ཀྐེ་སཱི’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཏོ སུ་ཁུ་མཱ. སེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ.
༤. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ
༢༠. ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱཏི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་ས་ངྑཱ་རེ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཙེ་ཏ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛ་ས་ངྑཱ་རེ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཙེ་ཏ་ནཱཏི ཧེ་ཊྛི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ པ་དྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཧེ་ཊྛི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཧི ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ངྑཱ་རཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏེ་སུ ཙེ་ཏ་ནཱ པ་དྷཱ་ནཱ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཱ པ་ན ཏཱ་ཡ ག་ཧི་ཏཱ་ཡ ག་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨི་དྷཱ་པི པུ་རི་མཱ པ་ཉྩ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཝ. མ་ནོ་ས་མྥ་སྶ་ཛཱ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་པི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་པི. ས་བྦཱ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ. སེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ.
༥. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ
༢༦. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སེ ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་དྡི་ཊྛ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ཉྩ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནེ་ཝ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མྤི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མྤི. ས་བྦཾ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. སེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ.
པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ
ཨི་དཱ་ནི པ་ཉྩ་སུ་པི ཁ་ནྡྷེ་སུ ས་མུ་གྒ་མ་ཏོ, པུ་བྦཱ་པ་ར་ཏོ, ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ, ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ནཱ་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ, ནཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ, ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ, ནཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཱ་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཏོ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་ར་ཏོ, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏོ, ཧཱི་ན་པ་ཎཱི་ཏ་ཏོ, དཱུ་ར་ས་ནྟི་ཀ་ཏོ, པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ, ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏོ, པ་རི་ནི་པྥ་ནྣ་ཏོ, ས་ངྑ་ཏ་ཏོ་ཏི སོ་ལ༹་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཀི་ཎྞ་ཀཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷོ ས་མུ་གྒ་མོ – ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀ་ས་མུ་གྒ་མོ, ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ས་མུ་གྒ་མོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀ་ས་མུ་གྒ་མོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀ་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་པ་ཙྪཱ་ཨ་པུ་རེ ཨེ་ཀ་ཏོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ ཀ་ལ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏཱ རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏི པ་རི་ཏྟཱ ཧོ་ཏི. ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན པཱ་ཏ་བྦ་མ་ཏྟཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ‘ཨ་ཏི་བ་ཧུཾ ཨེ་ཏཾ, ས་ཎྷ་སཱུ་ཙི་ཡཱ ཏེ་ལེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་ཡ པ་གྒྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཋི་ཏ་བི་ནྡུ་མ་ཏྟ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘ཨེ་ཀ་ཀེ་སེ ཏེ་ལ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏེ ཏ་སྶ པ་གྒྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཋི་ཏ་བི་ནྡུ་མ་ཏྟ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘ཨི་མ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀེ་སེ ཨ་ཊྛ་དྷཱ ཕཱ་ལི་ཏེ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་པྤ་མཱ་ཎོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་རུ་ཀཱ་ནཾ ཀེ་སོ; ཏ་སྶ པ་ས་ནྣ་ཏི་ལ་ཏེ་ལ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཊ་སྶ ཨ་གྒེ ཋི་ཏ་བི་ནྡུ་མ་ཏྟ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘ཨེ་ཏཾ བ་ཧུ, ཛཱ་ཏི་ཨུ་ཎྞཱ ནཱ་མ སུ་ཁུ་མཱ; ཏ་སྶཱ ཨེ་ཀ་ཨཾ་སུ་ནོ པ་ས་ནྣ་ཏི་ལ་ཏེ་ལེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ཊ་སྶ པ་གྒྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་གྒེ ཋི་ཏ་བི་ནྡུ་མ་ཏྟ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ཙྪཾ ཧོ་ཏི ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ པ་ས་ནྣ་ཏི་ལ་ཏེ་ལ་བི་ནྡུ་ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
ཏི་ལ་ཏེ་ལ་སྶ ཡ་ཐཱ བི་ནྡུ, ས་པྤི་མ་ཎྜོ ཨ་ནཱ་ཝི་ལོ;
ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་བྷཱ་གཾ, ཀ་ལ་ལ་ནྟི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཏྟཱ་ཡ རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏི་ཡཱ ཏཱི་ཎི ས་ནྟ་ཏི་སཱི་སཱ་ནི ཧོ་ནྟི – ཝ་ཏྠུ་ད་ས་ཀཾ, ཀཱ་ཡ་ད་ས་ཀཾ, ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན པུ་རི་ས་སྶ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་རཱུ་པཾ, ཏ་སྶ ནི་སྶ་ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཏཾ་ནི་སྶི་ཏཱ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་སོ་ཛཱ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟི – ཨི་དཾ ཝ་ཏྠུ་ད་ས་ཀཾ ནཱ་མ. ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་དོ, ཏ་སྶ ནི་སྶ་ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་སོ་ཛཱ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟི – ཨི་དཾ ཀཱ་ཡ་ད་ས་ཀཾ ནཱ་མ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ, པུ་རི་ས་སྶ པུ་རི་ས་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྶ ནི་སྶ་ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཱ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་སོ་ཛཱ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟི – ཨི་དཾ བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀཾ ནཱ་མ.
ཨེ་ཝཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ས་མ་ཏིཾ་ས ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟེ་ན པ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ཉྙཱ ས་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ས་ངྑཱ་རཱ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི. ས་ཙེ པ་ན ན་པུཾ་ས་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀཾ ཧཱ་ཡ་ཏི. དྭི་ནྣཾ ད་ས་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མ་ཝཱི་ས་ཏི ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི.
ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཏི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་པྤ་ཝེ་ཎཱི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏཾ པ་ན ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ས་མུ་གྒ་མོ’ ནཱ་མ ད་སྶི་ཏོ. ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ན་ཉྷི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཏཱི་ཎི, ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ད་ས་ཀཱ་ནི ཙཱ་ཏི ས་ཏྟ རཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏི་སཱི་སཱ་ནི པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ད་ས་ཀཱ་དཱི་ནི ཀཱ་ཡ་ད་ས་ཀ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ. ན་པུཾ་ས་ཀ་སྶ པ་ན བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀཾ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ས་མ་ས་ཏྟ་ཏི ཙེ་ཝ ས་མ་ས་ཊྛི ཙ ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ. ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ‘ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་ས་མུ་གྒ་མོ’ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ‘ས་མུ་གྒ་མ་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘པུ་བྦཱ་པ་ར་ཏོ’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ན ག་བྦྷ་སེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙྪཱ་ཨ་པུ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཀིཾ རཱུ་པཾ པ་ཋ་མཾ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་རཱུ་པ་ནྟི? རཱུ་པཾ རཱུ་པ་མེ་ཝ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ན ཨ་རཱུ་པཾ. ཀ་སྨཱ? པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་སྶ ན རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀ་ཏྟཱ. ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ, དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རཱུ་པྤ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཱི་ཏི སོ་ལ༹་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ཝ་ཏྠུ་ནོ དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཙ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠུ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ དུ་བྦ་ལཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྠུ་ནོ དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ པ་པཱ་ཏེ པ་ཏ་ནྟོ པུ་རི་སོ ཨ་ཉྙ་སྶ ནི་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏ་མྤི ཀ་མྨ་ཝེ་ག་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ པ་པཱ་ཏེ པ་ཏ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. ཨི་ཏི ཀ་མྨ་ཝེ་ག་ཀྑི་ཏྟ་ཏྟཱ, ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏཱ་ཡ་པི རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་ཉྩ ཝ་ཏྠུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་པ་ཙྪཱ་ཨ་པུ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ས་ཙེ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ. ཡ་ཏྲཱ་པི ཝ་ཏྠུ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, པ་ཝེ་ཎཱི གྷ་ཊི་ཡ་ཏི, ཏ་ཏྲཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཨ་ངྒ་ཏོ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡ་དི ཧི ཙི་ཏྟཾ ཋཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ཝཱ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ, པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་མྤི རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཡྻ. ན པ་ན ཙི་ཏྟཾ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎ་དྭ་ཡེ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཧི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་མ་ཀུ་ལཾ པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟཾ པཾ་སུ་ཙུ་ཎྞཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཙ ཝ་ཏྠུ པུ་རེ་ཛཱ་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཏཱ་ཡ་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་པུ་རི་སོ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦཾ པ་དེ་སཾ ག་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སཾ – ‘ཨེ་ཐ བྷོ, ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཝོ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནི ད་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཧུ་ཏ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཏཱ་ཡ་པི རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ས་མ་ཏིཾ་ས ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པཱ་ནཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནཱི་ཏི་པི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པ་ན ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏྟཱ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཏ་སྶ ཧི ས་བྦ་བྷ་ཝེ་སུ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཨ་བྷ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝེ པ་ཝེ་ཎཱི ནཱ་མ ན་ཏྠི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ པ་ན ས་ཏྟ བྷ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་མེ་ཝ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ ས་ཏྟ་སུ བྷ་ཝེ་སུ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི, ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ དྭཱི་སུ, ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ས་བྦ་བྷ་ཝེ་སུ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཏྟཱ ནེ་ཝ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
དྭི་པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ པ་ན ཛྷཱ་ན་ངྒཾ ན་ཏྠི, མ་གྒ་ངྒཾ ན་ཏྠི, ཧེ་ཏུ ན་ཏྠཱི་ཏི ཙི་ཏྟ་ངྒཾ དུ་བྦ་ལཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཙི་ཏྟ་ངྒ་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ ཏཱ་ནི རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རཱུ་པ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནི ཏ་སྨིཾ བྷ་ཝེ རཱུ་པ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏཱ་ནེ་ཝ, ཡཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཏ་སྨིཾ བྷ་ཝེ ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ན་ཝ ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཨཱ་རུ་པྤ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་རུ་པྤ་ཀི་རི་ཡཱ, ཏཱི་ཎི མ་གྒ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི དྭེ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏཱ་ནི་པི ཏ་ཏྠ རཱུ་པ་སྶ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
ཨུ་ཏུ པ་ན པ་ཋ་མཾ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཀོ ཨེ་ས ཨུ་ཏུ ནཱ་མཱ་ཏི? པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ས་མ་ཏིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ. སཱ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨུ་ཏུ ནཱ་མ ཙེ་ས ད་ནྡྷ་ནི་རོ་དྷོ; ཙི་ཏྟཾ ཁི་པྤ་ནི་རོ་དྷཾ. ཏ་སྨིཾ དྷ་ར་ནྟེ་ཡེ་ཝ སོ་ལ༹་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏེ་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཋ་མ་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ས་དྡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ཨུ་ཏུ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ས་དྡ་ན་ཝ་ཀཾ ནཱ་མ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སྶ་ནྟི. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ་པི ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཀུ་ཏོ པ་ན་སྶ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ་ཏི? མཱ་ཏི་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཡ་ཉྩ་སྶ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི མཱ་ཏཱ, ཨ་ནྣཾ པཱ་ན་ཉྩ བྷོ་ཛ་ནཾ;
ཏེ་ན སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་པེ་ཏི, མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ ན་རོ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༢༣༥);
ཨེ་ཝཾ ཀུ་ཙྪི་ག་ཏོ དཱ་ར་ཀོ མཱ་ཏ་རཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊ་ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ཨོ་ཛཱ་ཡ ཡཱ་པེ་ཏི. སཱ་ཝ ཋཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ན་ནུ ཙ སཱ ཨོ་ཛཱ ཁ་རཱ? ཝ་ཏྠུ སུ་ཁུ་མཾ? ཀ་ཐཾ ཏ་ཏྠ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི? པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི; ཨེ་ཀ་སྶ ཝཱ དྭི་ནྣཾ ཝཱ ས་ཏྟཱ་ཧཱ་ནཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ན པུ་རེ ཝཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུ པ་ཙྪཱ ཝཱ; ཡ་དཱ མཱ་ཏ་རཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊ་ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ཨོ་ཛཱ དཱ་ར་ཀ་སྶ ས་རཱི་རེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་དཱ ཨ་ཊྛ རཱུ་པཱ་ནི ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀ་སྶཱ་པི པ་ཀ་ཏི་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཊྛཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏོ ཋཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ ཨོ་ཛཱ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ར་ཧི་ཏེ ཨ་ར་ཉྙེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི, མ་ཧཱ་ཚཱ་ཏ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཁེ་ལ༹ཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ གི་ལ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི་སྶ ཋཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ ཨོ་ཛཱ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ དྭེ་ཝ རཱུ་པཱ་ནི རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི – ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཙ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རོ ཙ. ཨ་རཱུ་པེ་པི དྭེ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི – ཙི་ཏྟ་ཉྩེ་ཝ ཀ་མྨ་ཙེ་ཏ་ནཱ ཙ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཙ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཙ དུ་བྦ་ལཾ, ཋཱ་ན་ཀྑ་ཎེ བ་ལ་ཝ་ནྟི ཋཱ་ན་ཀྑ་ཎེ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ ཋཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ཙ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཙ དུ་བྦ་ལཾ, ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ བ་ལ་ཝ་ནྟི ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཀ་མྨ་ཙེ་ཏ་ནཱ ནི་རུ་དྡྷཱ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ་པི ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘པུ་བྦཱ་པ་ར་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ’ཏི རཱུ་པཾ ཀི་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི? ཨ་རཱུ་པཾ ཀི་ཏྟ་ཀ་ནྟི? རཱུ་པཾ ག་རུ་པ་རི་ཎཱ་མཾ ད་ནྡྷ་ནི་རོ་དྷཾ. ཨ་རཱུ་པཾ ལ་ཧུ་པ་རི་ཎཱ་མཾ ཁི་པྤ་ནི་རོ་དྷཾ. རཱུ་པེ དྷ་ར་ནྟེ་ཡེ་ཝ སོ་ལ༹་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏཾ པ་ན ས་ཏྟ་ར་ས་མེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་སོ ‘ཕ་ལཾ པཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི’ཏི མུ་གྒ་རེ་ན རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཾ པ་ཧ་རེ་ཡྻ, ཕ་ལཱ་ནི ཙ པ་ཏྟཱ་ནི ཙ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཝ་ཎྚ་ཏོ མུ་ཙྩེ་ཡྻུཾ. ཏ་ཏྠ ཕ་ལཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏ་ནྟི, པ་ཏྟཱ་ནི ལ་ཧུ་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྪཱ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མུ་གྒ་ར་པྤ་ཧཱ་རེ་ན པ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཕ་ལཱ་ན་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཝ་ཎྚ་ཏོ མུ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀྑ་ཎེ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ; ཕ་ལཱ་ནཾ བྷཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ རཱུ་པེ དྷ་ར་ནྟེ་ཡེ་ཝ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ; པ་ཏྟཱ་ནཾ ལ་ཧུ་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཙྪཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ རཱུ་པ་སྶ ས་ཏྟ་ར་ས་མེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི རཱུ་པཾ ད་ནྡྷ་ནི་རོ་དྷཾ ག་རུ་པ་རི་ཎཱ་མཾ, ཙི་ཏྟཾ ཁི་པྤ་ནི་རོ་དྷཾ ལ་ཧུ་པ་རི་ཎཱ་མཾ, རཱུ་པཾ པ་ན ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་རཱུ་པཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. དྭི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ལ་ཀུ་ཎྚ་ཀ་པཱ་དོ, ཨེ་ཀོ དཱི་གྷ་པཱ་དོ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་ཏོ མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ཡཱ་ཝ དཱི་གྷ་པཱ་དོ ཨེ་ཀ་པ་ད་ཝཱ་རཾ ཨ་ཀྐ་མ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨི་ཏ་རོ པ་དེ པ་དཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་པ་ད་ཝཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ཏི. དཱི་གྷ་པཱ་དོ ལ་ཀུ་ཎྚ་ཀ་པཱ་ད་སྶ སོ་ལ༹་ས པ་ད་ཝཱ་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་དཾ ཨ་ཉྪི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ པ་ད་ཝཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨེ་ཀོ་པི ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. དྭི་ནྣ་མྤི ག་མ་ནཾ ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ལ་ཀུ་ཎྚ་ཀ་པཱ་ད་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཨ་རཱུ་པཾ; དཱི་གྷ་པཱ་ད་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ རཱུ་པཾ; དཱི་གྷ་པཱ་ད་སྶ ཨེ་ཀཾ པ་ད་ཝཱ་རཾ ཨ་ཀྐ་མ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨི་ཏ་ར་སྶ སོ་ལ༹་ས་པ་ད་ཝཱ་ར་ཨ་ཀྐ་མ་ནཾ ཝི་ཡ རཱུ་པེ དྷ་ར་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ; དྭི་ནྣཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ ལ་ཀུ་ཎྚ་ཀ་པཱ་ད་པུ་རི་ས་སྶ སོ་ལ༹་ས པ་ད་ཝཱ་རེ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་དཾ ཨ་ཉྪི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པ་ད་ཝཱ་ར་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ རཱུ་པ་སྶ ས་ཏྟ་ར་ས་མེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ; དྭི་ནྣཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ནོ་ཧཱ་ཡ ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་རཱུ་པ་སྶ རཱུ་པཾ རཱུ་པ་སྶ ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་ནོ་ཧཱ་ཡ ཨེ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ‘ཨ་དྡྷཱ་ན་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ནཱ་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ’ཏི ཨི་དཾ པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨ་ཛཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. པ་ཋ་མ་ཉྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ, དུ་ཏི་ཡཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ, ཏ་ཏི་ཡཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ…པེ… སོ་ལ༹་ས་མཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཊྛི་ཏི་བྷ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ ཁ་ཎཱ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཏཱི་སུ ཏཱི་སུ ཁ་ཎེ་སུ ས་མ་ཏིཾ་ས ས་མ་ཏིཾ་ས ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཏེ་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཾ ས་ཏྟ་ར་ས་མ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ; བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡ་བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཏྟ་ར་ས་མེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ན་ཡོ ནེ་ཏ་བྦོ. ཨི་ཏི སོ་ལ༹་ས ཏི་ཀཱ ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པ་པ་ཝེ་ཎཱི ནཱ་མ. སཱ པ་ནེ་སཱ ར་ཏྟི་ཉྩ དི་ཝཱ ཙ ཁཱ་ད་ནྟཱ་ན་མྤི བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ན་མྤི སུ་ཏྟཱ་ན་མྤི པ་མ་ཏྟཱ་ན་མྤི ན་དཱི་སོ་ཏོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ནཱ་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ནཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏཱ’ པ་ཙྪི་མ་ཀ་མྨ་ཛེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཡུ་སཾ་ཁཱ་ར་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ་རེ ས་ཏི ཧེ་ཊྛཱ་སོ་ལ༹་ས་ཀཾ ཨུ་པ་རི་སོ་ལ༹་ས་ཀ་ནྟི དྭེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཧེ་ཊྛཱ་སོ་ལ༹་ས་ཀ་སྨི་ཉྷི པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ས་མ་ཏིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་རི་སོ་ལ༹་ས་ཀ་སྨིཾ པ་ཋ་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཏ་སྶ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཏ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཧེ་ཊྛི་མ་སོ་ལ༹་ས་ཀ་སྨིཾ པ་ན དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་སྶ…པེ… སོ་ལ༹་ས་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ས་མ་ཏིཾ་ས་ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཏ་སྶ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ; བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པ་པ་ཝེ་ཎཱི ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡ་དི པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ, ས་ཏྟཱ ཨ་ཀྑ་ཡཱ ཨ་ཝ་ཡཱ ཨ་ཛ་རཱ ཨ་མ་རཱ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ.
ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡ་དེ་ཏཾ ‘ས་ཏྟ་ར་ས་མ་སྶ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ‘ཨེ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ‘‘ཡ་སྶ ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི (ཡ་མ. ༢.ས་ངྑཱ་ར་ཡ་མ་ཀ.༧༩) ཨི་མཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་རོ ཧི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་ས་ཝཱ་ཏོ. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་ཉྩ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་ནི སོ་ལ༹་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཏཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏེ་སཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨི་ཏི ཡེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟ་ར་ས་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ན ཀ་སྶ་ཙི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནཱ་པི ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ཝཱ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་སཱ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་རཱུ་པ་སྶ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཏི ནི་ཡ་མ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡོ ཙཱ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཁ་ཎ་ནི་ཡ་མོ ཝུ་ཏྟོ ཀ་མྨཱ་དི་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶཱ་པི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཁ་ཎ་ནི་ཡ་མོ. ཏ་སྨཱ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧུ་པྤ་ནྣཾ ཀ་མྨ་ཛ་རཱུ་པཾ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྟ་ར་ས་མེ་ན ས་དྡྷིཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་སྶ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མ་སྶ ཋཱ་ན་ཀྑ་ཎེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ནེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ན ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་པ་ཝེ་ཎཱི་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. ‘ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛྷཱ་པེ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘ནཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ’ཏི རཱུ་པཾ པ་ན རཱུ་པེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཾ ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷཾ. ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་རཱུ་པེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཾ ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷཾ. ཨེ་ཝཾ ‘ཨེ་ཀུ་པྤཱ་ད་ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཏོ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ནཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཱ་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་ཏཱ’ པ་ན ཙ་ཏུ་ས་ནྟ་ཏི་རཱུ་པེ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨི་མ་སྶ ཧི ཨུ་དྡྷཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ ཨ་དྷོ ཀེ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ ཏ་ཙ་པ་རི་ཡ་ནྟ་སྶ ས་རཱི་ར་སྶ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ས་ནྟ་ཏི་རཱུ་པཾ གྷ་ན་པུ་ཉྫ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶཱ་པི་སྶ ན ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཏཱ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨུ་པ་ཙི་ཀ་རཱ་ཛི ཝཱ ཀི་པི་ལླི་ཀ་རཱ་ཛི ཝཱ ཨོ་ལོ་ཀི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ན པ་ན ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ. ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཧི སཱི་ས་ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙི་སྶཱ སཱི་ས་མྤི ཨུ་ད་ར་མྤི པཱ་དཱ་པི, ཨ་ཉྙི་སྶཱ ཨུ་ད་ར་ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙི་སྶཱ སཱི་ས་མྤི ཨུ་ད་ར་མྤི པཱ་དཱ་པི, ཨ་ཉྙི་སྶཱ པཱ་ད་ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཉྙི་སྶཱ སཱི་ས་མྤི ཨུ་ད་ར་མྤི པཱ་དཱ་པི ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཙ་ཏུ་ས་ནྟ་ཏི་རཱུ་པཱ་ན་མྤི ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཧོ་ཏི ཋི་ཏི་པི བྷ་ངྒོ་པི, ཨ་ཉྙ་སྶ ཋི་ཏི་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཧོ་ཏི ཋི་ཏི་པི བྷ་ངྒོ་པི, ཨ་ཉྙ་སྶ བྷ་ངྒ་ཀྑ་ཎེ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ་པི ཧོ་ཏི ཋི་ཏི་པི བྷ་ངྒོ་པི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ‘ནཱ་ནུ་པྤཱ་ད་ནཱ་ནཱ་ནི་རོ་དྷ་ཏཱ’ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དཱི་ནི’ པ་ན དཱུ་ར་དུ་ཀ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནེ་ཝ. ‘པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི’པི ‘‘ཀ་མྨ་ཛཾ, ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཾ, ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༩༧༥) ན་ཡེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི་ཡེ་ཝ. པ་ཉྩ་པི པ་ན ཁ་ནྡྷཱ པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ནོ ཨ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཱ; ས་ངྑ་ཏཱ་ཝ ནོ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ; ཨ་པི་ཙ ནི་པྥ་ནྣཱ་པི ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ས་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨེ་སུ ཧི ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝེ་ཀཾ ཨ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཾ ཨ་ནི་པྥ་ནྣ་ཉྩ. ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི པ་ན ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི ཙ ཀ་ཐ་ནྟི? ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཏི ཝཱ ས་ངྑ་ཏཱ་ས་ངྑ་ཏཱ་ཏི ཝཱ པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཱ་པ་རི་ནི་པྥ་ནྣཱ་ཏི ཝཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ. ནི་པྥ་ནྣཱ པ་ན ཧོ་ཏི ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟེ་ན ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ནཱ་མ་པ་ཉྙ་ཏྟི. སཱ་པི ཧི ལོ་ཀི་ཡཱ་དི་བྷེ་དཾ ན ལ་བྷ་ཏི; ནི་པྥ་ནྣཱ པ་ན ཧོ་ཏི ནོ ཨ་ནི་པྥ་ནྣཱ; ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྷི ག་ཎྷ་ནྟོ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི.
ཀ་མཱ་དི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ
ཨེ་ཝཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཏོ ཁ་ནྡྷེ ཝི་དི་ཏྭཱ པུ་ན ཨེ་ཏེ་སུ་ཡེ་ཝ –
ཁ་ནྡྷེ་སུ ཉཱ་ཎ་བྷེ་ད་ཏྠཾ, ཀ་མ་ཏོ་ཐ ཝི་སེ་ས་ཏོ;
ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ ཙེ་ཝ, ཨུ་པ་མཱ་ཏོ ཏ་ཐེ་ཝ ཙ.
ད་ཊྛ་བྦ་ཏོ དྭི་དྷཱ ཨེ་ཝཾ, པ་སྶ་ནྟ་སྶ་ཏྠ་སི་དྡྷི་ཏོ;
ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ས་མྨཱ, ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱ.
ཏ་ཏྠ ‘ཀ་མ་ཏོ’ཏི ཨི་དྷ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མོ, པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མོ, པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མོ, བྷཱུ་མི་ཀྐ་མོ, དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ་ཏི བ་ཧུ་ཝི་དྷོ ཀ་མོ.
ཏ་ཏྠ ‘‘པ་ཋ་མཾ ཀ་ལ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཀ་ལ་ལཱ ཧོ་ཏི ཨ་བྦུ་ད’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༢༣༥) ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མོ. ‘‘ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི (དྷ. ས. ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༨) ཨེ་ཝ་མཱ་དི པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མོ. ‘‘སཱི་ལ་ཝི་སུ་དྡྷི, ཙི་ཏྟ་ཝི་སུ་དྡྷཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༥༩; པ་ཊི. མ. ༣.༤༡) ཨེ་ཝ་མཱ་དི པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མོ. ‘‘ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི བྷཱུ་མི་ཀྐ་མོ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༣.༡༤༥) ཝཱ ‘‘དཱ་ན་ཀ་ཐཾ སཱི་ལ་ཀ་ཐ’’ནྟི (མ. ནི. ༢.༦༩; དཱི. ནི. ༡.༢༩༨) ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་དི དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ. ཏེ་སུ ཨི་དྷ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྐ་མོ ཏཱ་ཝ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཀ་ལ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ; ན པ་ཧཱ་ན་ཀྐ་མོ ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏོ; ན པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཀྐ་མོ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་ཏོ; ན བྷཱུ་མི་ཀྐ་མོ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ.
དེ་ས་ནཱ་ཀྐ་མོ པ་ན ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨ་བྷེ་དེ་ན ཧི ཡཾ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་པ་ཏི་ཏཾ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཛ་ནཾ ས་མཱུ་ཧ་གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷོ་ག་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ག་ཝཱ ཧི་ཏ་ཀཱ་མོ ཏ་སྶ ཛ་ན་སྶ སུ་ཁ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཙ་ཀྑུ་ཨཱ་དཱི་ན་མྤི ཝི་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ པ་ཋ་མཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཾ དེ་སེ་སི. ཏ་ཏོ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་རཱུ་པ་སཾ་ཝེ་དི་ཏཾ ཝེ་ད་ནཾ, ཡཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི ཏཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ཝི་ས་ཡ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་ར་གྒཱ་ཧི་ཀཾ ས་ཉྙཾ, ས་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཀེ ས་ངྑཱ་རེ, ཏེ་སཾ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ནཾ ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱུ་ཏ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ‘ཀ་མ་ཏོ’ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ.
‘ཝི་སེ་ས་ཏོ’ཏི ཁ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ ཝི་སེ་ས་ཏོ. ཀོ པ་ན ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ? ཁ་ནྡྷཱ ཏཱ་ཝ ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ སཱ་ས་ཝ་ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘པ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁ་ནྡྷེ དེ་སེ་སྶཱ་མི པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ཙ, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ. ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ? ཡཾ ཀི་ཉྩི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ…པེ… ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཡཱ ཀཱ་ཙི ས་ཉྙཱ…པེ… ཡེ ཀེ་ཙི ས་ངྑཱ་རཱ…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ …པེ… ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཀ་ཏ་མེ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ? ཡཾ ཀི་ཉྩི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ…པེ… ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ སཱ་ས་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཾ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, རཱུ་པཱུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཡཱ ཀཱ་ཙི ཝེ་ད་ནཱ…པེ… ཡཾ ཀི་ཉྩི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ…པེ… ས་ནྟི་ཀེ ཝཱ སཱ་ས་ཝཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཾ – ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ. ཨི་མེ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༤༨).
ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་ཐཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ་པི སཱ་ས་ཝཱ་པི ཨ་ཏྠི, ན ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན་སྶ རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཡུ་ཛྫ་ཏི ཏ་སྨཱ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་སྨཱ རཱ་ས་ཊྛེ་ན ཙ སཱ་ས་ཝ་ཊྛེ་ན ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཡུ་ཛྫ་ཏི ཏ་སྨཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཝུ་ཏྟཾ. ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ པ་ན ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ་ཝ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཝུ་ཏྟཱ, སཱ་ས་ཝཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ. ‘ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ’ཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་གོ་ཙ་རཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨི་དྷ པ་ན ས་བྦེ་པེ་ཏེ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
‘ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ’ཏི ཀ་སྨཱ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཉྩེ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་ནཱུ་ནཱ ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ཏི? ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་གེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ, ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཝ་ཏྠུ་སྶ ཨེ་ཏ་པྤ་ར་མ་ཏོ, ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཏ་ད་ཝ་རོ་དྷ་ཏོ. ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་བྷེ་དེ་སུ ཧི ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ ས་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ས་ངྒ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ རཱུ་པཾ རཱུ་པ་ས་བྷཱ་ག་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་ད་ནཱ་ས་བྷཱ་ག་ས་ངྒ་ཧ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ ཁ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་ཉྙཱ་དཱི་སུ་པི. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་ས་བྷཱ་ག་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ པ་ཉྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏ་པ་ར་མ་ཉྩེ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཝ་ཏྠུ ཡ་དི་དཾ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ – ‘‘རཱུ་པེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏི རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ རཱུ་པཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༢༠༧). ཝེ་ད་ནཱ་ཡ… ས་ཉྙཱ་ཡ… ས་ངྑཱ་རེ་སུ…. ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ས་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སྶ ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ མ་མ, ཨེ་སོ་ཧ་མ་སྨི, ཨེ་སོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཝ་ཏྠུ་སྶ ཨེ་ཏ་པ་ར་མ་ཏོ་པི པ་ཉྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ. ཡེ་པི ཙ་ཉྙེ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་པི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཝ་རོ་དྷཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཏ་ད་ཝ་རོ་དྷ་ཏོ་པི པ་ཉྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘ཨ་ནཱུ་ནཱ་དྷི་ཀ་ཏོ’ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ.
‘ཨུ་པ་མཱ་ཏོ’ཏི ཨེ་ཏྠ ཧི གི་ལཱ་ན་སཱ་ལཱུ་པ་མོ རཱུ་པུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ གི་ལཱ་ནཱུ་པ་མ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ, གེ་ལ་ཉྙཱུ་པ་མོ ཝེ་ད་ནུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ ཨཱ་བཱ་དྷ་ཀ་ཏྟཱ, གེ་ལ་ཉྙ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱུ་པ་མོ ས་ཉྙུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་དི་ཝ་སེ་ན རཱ་གཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མྦྷ་ཝཱ, ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ཝ་ནཱུ་པ་མོ ས་ངྑཱ་རུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ ཝེ་ད་ནཱ་གེ་ལ་ཉྙ་སྶ ནི་དཱ་ན་ཏྟཱ. ‘‘ཝེ་ད་ནཾ ཝེ་ད་ན་ཏྟཱ་ཡ ས་ངྑ་ཏ་མ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༧༩) ཧི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི དུ་ཀྑ་ས་ཧ་ག་ཏ’’ནྟི (དྷ. ས. ༥༥༦). གི་ལཱ་ནཱུ་པ་མོ ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ ཝེ་ད་ནཱ་གེ་ལ་ཉྙེ་ན ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཨ་པི་ཙ ཙཱ་ར་ཀ་ཀཱ་ར་ཎ་ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཀཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀ་ཨ་པ་རཱ་དྷི་ཀཱུ་པ་མཱ ཨེ་ཏེ བྷཱ་ཛ་ན་བྷོ་ཛ་ན་བྱ་ཉྫ་ན་པ་རི་ཝེ་ས་ཀ་བྷུ་ཉྫ་ཀཱུ་པ་མཱ ཙཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ‘ཨུ་པ་མཱ་ཏོ’ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ.
‘ད་ཊྛ་བྦ་ཏོ དྭི་དྷཱ’ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དྭི་དྷཱ ད་ཊྛ་བྦ་ཏོ པེ་ཏྠ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཧི པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨཱ་སི་ཝི་སཱུ་པ་མེ (སཾ. ནི. ༤.༢༣༨) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་ཏོ, བྷཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན (སཾ. ནི. ༣.༢༢) བྷཱ་ར་ཏོ, ཁ་ཛྫ་ནཱི་ཡ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན (སཾ. ནི. ༣.༧༩) ཁཱ་ད་ཀ་ཏོ, ཡ་མ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན (སཾ. ནི. ༣.༨༥) ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟ་ས་ངྑ་ཏ་ཝ་དྷ་ཀ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ཝི་ཡ རཱུ་པཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨུ་ད་ཀ་པུ་བྦུ་ལོ༹ ཝི་ཡ ཝེ་ད་ནཱ, མ་རཱི་ཙི་ཀཱ ཝི་ཡ ས་ཉྙཱ, ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷོ ཝི་ཡ ས་ངྑཱ་རཱ, མཱ་ཡཱ ཝི་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱུ་པ་མཾ རཱུ་པཾ, ཝེ་ད་ནཱ པུ་བྦུ་ལཱུ༹་པ་མཱ;
མ་རཱི་ཙི་ཀཱུ་པ་མཱ ས་ཉྙཱ, ས་ངྑཱ་རཱ ཀ་ད་ལཱུ་པ་མཱ;
མཱ་ཡཱུ་པ་མ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, དེ་སི་ཏཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ’’ཏི. (སཾ. ནི. ༣.༩༥);
ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱ་དཱི་ཧི ཨེ་ཝཾ ས་དི་ས་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཡ་ཐཱ ཧི ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ནི་སྶཱ་རོ་ཝ ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་མྤི ནི་ཙྩ་སཱ་ར་དྷུ་ཝ་སཱ་ར་ཨ་ཏྟ་སཱ་ར་ཝི་ར་ཧེ་ན ནི་སྶཱ་ར་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཙ སོ ‘ཨི་མི་ནཱ པ་ཏྟཾ ཝཱ ཐཱ་ལ་ཀཾ ཝཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ག་ཧི་ཏོ་པི ཏ་མ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ཏི བྷི་ཛྫ་ཏེ་ཝ; ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་མྤི ‘ནི་ཙྩ’ནྟི ཝཱ ‘དྷུ་ཝ’ནྟི ཝཱ ‘ཨ་ཧ’ནྟི ཝཱ ‘མ་མ’ནྟི ཝཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ག་ཧི་ཏ་མྤི ན ཏ་ཐཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ ཨ་སུ་བྷ་ཉྙེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ‘ཕེ་ཎ་པི་ཎྜ་ས་དི་ས་མེ་ཝ’ ཧོ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཝཱ པ་ན ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ནྡྷི་གྷ་ཊི་ཏོ བ་ཧཱུ་ནྣཾ ཨུ་ད་ཀ་ས་པྤཱ་དཱི་ནཾ པཱ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་སོ, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་མྤི ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཾ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ནྡྷི་གྷ་ཊི་ཏཾ. ཀུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ཨ་སཱི་ཏི ཀི་མི་ཀུ་ལཱ་ནི ཝ་ས་ནྟི. ཏ་དེ་ཝ ཏེ་སཾ སཱུ་ཏི་གྷ་ར་མྤི ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་པི གི་ལཱ་ན་སཱ་ལཱ་པི སུ་སཱ་ན་མྤི. ན ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ག་བྦྷ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མྤི ཕེ་ཎ་པི་ཎྜ་ས་དི་སཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ བ་ད་ར་པ་ཀྐ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊ་མ་ཏྟོ་པི ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ རཱུ་པ་མྤི ཨཱ་དི་ཏོ ཀ་ལ་ལ་མ་ཏྟཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བྱཱ་མ་མ་ཏྟ་མྤི གོ་མ་ཧིཾ་ས་ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊ་མ་ཏྟ་མྤི ཧོ་ཏི, མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་པྤ་མཱ་ཎ་མྤི. ཨེ་ཝ་མྤི ཕེ་ཎ་པི་ཎྜ་ས་དི་སཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཕེ་ཎ་པི་ཎྜོ ཨུ་ཊྛི་ཏ་མ་ཏྟོ་པི བྷི་ཛྫ་ཏི, ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ་པི, ས་མུ་དྡཾ པ་ཏྭཱ པ་ན ཨ་ཝ་སྶ་མེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ རཱུ་པ་མྤི ཀ་ལ་ལ་བྷཱ་ཝེ་པི བྷི་ཛྫ་ཏི, ཨ་བྦུ་དཱ་དི་བྷཱ་ཝེ, ཨ་ནྟ་རཱ པ་ན ཨ་བྷེ་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཡུ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སྶ་མེ་ཝ བྷི་ཛྫ་ཏི, མ་ར་ཎ་མུ་ཁེ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཕེ་ཎ་པི་ཎྜ་ས་དི་སཾ.
ཡ་ཐཱ པ་ན པུ་བྦུ་ལོ༹ ཨ་སཱ་རོ, ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་པི. ཡ་ཐཱ ཙ སོ ཨ་བ་ལོ, ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་གོ, ན ས་ཀྐཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཀཾ ཝཱ ཨཱ་ས་ནཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ, ག་ཧི་ཏ་གྒ་ཧི་ཏོ་པི བྷི་ཛྫ་ཏེ་ཝ; ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་པི ཨ་བ་ལཱ, ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་གཱ, ན ས་ཀྐཱ ‘ནི་ཙྩཱ’ཏི ཝཱ ‘དྷུ་ཝཱ’ཏི ཝཱ ག་ཧེ་ཏུཾ, ག་ཧི་ཏཱ་པི ན ཏ་ཐཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་ག་ཏཱ་ཡ་པི ཝེ་ད་ནཱ ‘པུ་བྦུ་ལ༹་ས་དི་སཱ’. ཡ་ཐཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ་མྷི པུ་བྦུ་ལོ༹ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙ, ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་པི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙ, ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཙྪ་ར་ཀྑ་ཎེ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑྱཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ པུ་བྦུ་ལོ༹ ཨུ་ད་ཀ་ཏ་ལཾ, ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུཾ, ཨུ་ད་ཀ་ཛ་ལླ་ཀཾ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པུ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཝཱ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་པི ཝ་ཏྠུཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ, ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ལཾ, ཕ་སྶ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ཝེ་ད་ནཱ པུ་བྦུ་ལ༹་ས་དི་སཱ.
ས་ཉྙཱ་པི ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ན ‘མ་རཱི་ཙི་ས་དི་སཱ’. ཏ་ཐཱ ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་ག་ཊྛེ་ན; ན ཧི ས་ཀྐཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏུཾ ཝཱ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཝཱ བྷཱ་ཛ་ནཾ ཝཱ པཱུ་རེ་ཏུཾ. ཨ་པི་ཙ ཡ་ཐཱ མ་རཱི་ཙི ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི, ས་ཉྫཱ་ཏཱུ་མི་ཝེ་གོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ནཱི་ལ་ས་ཉྙཱ་དི་བྷེ་དཱ ས་ཉྙཱ་པི ནཱི་ལཱ་དི་ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཕ་ནྡ་ཏི ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ མ་རཱི་ཙི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཝི་པྤ་ལ་མྦྷེ་ཏི, ‘པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱ་པཱི ཝི་ཡ པ་རི་པུ་ཎྞ་ན་དཱི ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཝ་དཱ་པེ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་པི ཝི་པྤ་ལ་མྦྷེ་ཏི, ‘ཨི་དཾ ནཱི་ལ་ཀཾ སུ་བྷཾ སུ་ཁཾ ནི་ཙྩ’ནྟི ཝ་དཱ་པེ་ཏི. པཱི་ཏ་ཀཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཝི་པྤ་ལ་མྦྷ་ནེ་ནཱ་པི མ་རཱི་ཙི་ས་དི་སཱ.
ས་ངྑཱ་རཱ་པི ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ན ‘ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་སཱ’. ཏ་ཐཱ ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་ག་ཊྛེ་ན. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་ཏོ ཀི་ཉྩི ག་ཧེ་ཏྭཱ ན ས་ཀྐཱ གོ་པཱ་ན་སཱི་ཨཱ་དཱི་ན་མ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ནེ་ཏུཾ, ཨུ་པ་ནཱི་ཏ་མྤི ན ཏ་ཐཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་རཱ་པི ན ས་ཀྐཱ ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏུཾ, ག་ཧི་ཏཱ་པི ན ཏ་ཐཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷོ བ་ཧུ་ཝ་ཊྚི་ས་མོ་དྷཱ་ནོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་པི བ་ཧུ་དྷ་མྨ་ས་མོ་དྷཱ་ནོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་ནཱ་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཨ་ཉྙོ་ཡེ་ཝ ཧི བཱ་ཧི་རཱ་ཡ པ་ཏྟ་ཝ་ཊྚི་ཡཱ ཝ་ཎྞོ, ཨ་ཉྙོ ཏ་ཏོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་ར་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ནཾ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་པི ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཕ་སྶ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨ་ཉྙཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནཾ. ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ པ་ན ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷོ ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་སོ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཊྛེ་ན ‘མཱ་ཡཱ་ས་དི་སཾ’. ཏ་ཐཱ ཨ་ག་ཡ྄ཧུ་པ་ག་ཊྛེ་ན. ཡ་ཐཱ ཙ མཱ་ཡཱ ཨི་ཏྟ་རཱ ལ་ཧུ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཏ་ཉྷི ཏ་ཏོ་པི ཨི་ཏྟ་ར་ཏ་ར་ཉྩེ་ཝ ལ་ཧུ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏ་ར་ཉྩ. ཏེ་ནེ་ཝ ཧི ཙི་ཏྟེ་ན པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཏོ ཝི་ཡ, ག་ཏོ ཝི་ཡ, ཋི་ཏོ ཝི་ཡ, ནི་སི་ནྣོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཙཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙཾ ག་མ་ན་ཀཱ་ལཱ་དཱི་སུ. ཨེ་ཝ་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མཱ་ཡཱ་ས་དི་སཾ. མཱ་ཡཱ ཙ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཝ་ཉྩེ་ཏི, ཡཾ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ‘ཨི་དཾ སུ་ཝ་ཎྞཾ ར་ཛ་ཏཾ མུ་ཏྟཱ’ཏི་པི ག་ཧཱ་པེ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཝ་ཉྩེ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཝི་ཡ, ག་ཙྪ་ནྟཾ ཝི་ཡ, ཋི་ཏཾ ཝི་ཡ, ནི་སི་ནྣཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཙ ཨཱ་ག་མ་ནེ ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙཾ ག་མ་ནཱ་དཱི་སུ. ཨེ་ཝ་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མཱ་ཡཱ་ས་དི་སཾ. ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙ སུ་བྷཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་རཱུ་པཾ ཨ་སུ་བྷ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཝེ་ད་ནཱ ཏཱི་ཧི དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཧི ཨ་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཏོ དུ་ཀྑཱ་ཏི ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ཝི་དྷེ་ཡྻ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་དྷ་མྨ་ཏོ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.
‘ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶ་ཏྠ་སི་དྡྷི་ཏོ’ཏི ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ངྑེ་པ་ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་སེ་ན དྭི་དྷཱ པ་སྶ་ཏོ ཡཱ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷི ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ན་ཡོ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་བྦོ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཏཱ་ཝ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་སྶ་ནྟོ ཁ་ནྡྷེ་ཧི ན ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཕེ་ཎ་པི་ཎྜཱ་དི་ས་དི་ས་བྷཱ་ཝེ་ན པ་སྶ་ནྟོ ན ཨ་སཱ་རེ་སུ སཱ་ར་ད་སྶཱི ཧོ་ཏི. ཝི་སེ་ས་ཏོ ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་རཱུ་པཾ ཨ་སུ་བྷ་ཏོ པ་སྶ་ནྟོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ་ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཀཱ་མོ་གྷཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི, ཀཱ་མ་ཡོ་གེ་ན ཝི་སཾ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཀཱ་མཱ་ས་ཝེ་ན ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཝེ་ད་ནཾ དུ་ཀྑ་ཏོ པ་སྶ་ནྟོ ཕ་སྶཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, དུ་ཀྑེ སུ་ཁ་ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, བྷ་ཝོ་གྷཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི, བྷ་ཝ་ཡོ་གེ་ན ཝི་སཾ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, བྷ་ཝཱ་ས་ཝེ་ན ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ཧོ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཾ བྷི་ནྡ་ཏི, སཱི་ལ་བྦ་ཏུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ས་ཉྙཾ ས་ངྑཱ་རེ ཙ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ པ་སྶ་ནྟོ མ་ནོ་ས་ཉྩེ་ཏ་ནཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ན་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, དི་ཊྛོ་གྷཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི, དི་ཊྛི་ཡོ་གེ་ན ཝི་སཾ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, དི་ཊྛཱ་ས་ཝེ་ན ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ཧོ་ཏི, ཨི་དཾ ས་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ཝཱ་དུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ པ་སྶ་ནྟོ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ནི་ཙྩེ ནི་ཙྩ་ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་སཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫོ་གྷཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་གེ་ན ཝི་སཾ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝེ་ན ཨ་ནཱ་ས་ཝོ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་ས་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཾ བྷི་ནྡ་ཏི, དི་ཊྛུ་པཱ་དཱ་ནཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ, ཝ་དྷ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ད་སྶ་ནཾ ཡ་སྨཱ;
ཏ་སྨཱ ཁ་ནྡྷེ དྷཱི་རོ, ཝ་དྷ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི.
སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.