༡. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ
༢. ཨི་དཱ་ནི ཏེ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཏེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ. ཀ་ཏ་མོཏི ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་པུ་ཙྪཱ. རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོཏི པུ་ཙྪི་ཏ་དྷ་མྨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཀི་ཉྩཱིཏི ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ. རཱུ་པནྟི ཨ་ཏི་པྤ་ས་ངྒ་ནི་ཡ་མ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ད་དྭ་ཡེ་ནཱ་པི རཱུ་པ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པ་རི་གྒ་ཧོ ཀ་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀེ་ན་ཊྛེ་ན རཱུ་པ་ནྟི? རུ་པྤ་ན་ཊྛེ་ན རཱུ་པཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རཱུ་པཾ ཝ་དེ་ཐ? རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀེ་ན རུ་པྤ་ཏི? སཱི་ཏེ་ན་པི རུ་པྤ་ཏི, ཨུ་ཎྷེ་ན་པི རུ་པྤ་ཏི, ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ་པི རུ་པྤ་ཏི, པི་པཱ་སཱ་ཡ་པི རུ་པྤ་ཏི, ཌཾ་ས་མ་ཀ་ས་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ས་རི་ས་པ་ས་མྥ་སྶེ་ན་པི རུ་པྤ་ཏི. རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༧༩).
ཏ་ཏྠ ཀིནྟི ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ; ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན རཱུ་པཾ ཝ་དེ་ཐ, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏཾ རཱུ་པཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རུ་པྤ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏཱིཏི ཀཱ་ར་ཎུ་དྡེ་སོ. ཡ་སྨཱ རུ་པྤ་ཏི ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. རུ་པྤ་ཏཱིཏི ཀུ་པྤ་ཏི གྷ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི པཱི་ལི༹་ཡ་ཏི བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན རུ་པྤ་ན་ཊྛེ་ན རཱུ་པཾ ཝུ་ཏྟཾ. རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན རཱུ་པ་ནྟི་པི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྷེ་ཏཾ.
སཱི་ཏེ་ན་པི རུ་པྤ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན སཱི་ཏེ་ན ཏཱ་ཝ རུ་པྤ་ནཾ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནི་ར་ཡེ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞ་ཉྷི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀེ་ཀོ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནི་ར་ཡོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ཨ་ཊྛ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་པྤ་མཱ་ཎོ, ཡ་སྶ ནེ་ཝ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཏྠི, ན ཨུ་པ་རི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡ་དཱི་པ་མ་ཎི་ཨཱ་ལོ་ཀོ, ནི་ཙྩ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ. ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི. ཏེ ཝ་གྒུ་ལི་ཡོ ཝི་ཡ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ དཱི་གྷ་པུ་ཐུ་ལེ་ཧི ན་ཁེ་ཧི ལ་གྒི་ཏྭཱ ཨ་ཝཾ་སི་རཱ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟི. ཡ་དཱ སཾ་ས་པྤ་ནྟཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི ཨ་ཐ ‘བྷ་ཀྑོ ནོ ལ་དྡྷོ’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠ བྱཱ་ཝ་ཊཱ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀེ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏ་ནྟི, སཱི་ཏ་ཝཱ་ཏེ པ་ཧ་ར་ནྟེ་པི པ་ཀྐ་མ་དྷུ་ཀ་ཕ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏ་ནྟི. པ་ཏི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཝ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཁཱ་རེ་ན སཱི་ཏོ་ད་ཀེ་ན ཚི་ནྣ་ཙ་མྨ་ནྷཱ་རུ་མཾ་ས་ཨ་ཊྛཱི་ཧི བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ཧི ཏ་ཏྟ་ཏེ་ལེ པ་ཏི་ཏ་པི་ཊྛ་པི་ཎྜི ཝི་ཡ པ་ཊ་པ་ཊཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ལཱི་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ སཱི་ཏེ་ན རུ་པྤ་ནཾ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནི་ར་ཡེ པཱ་ཀ་ཊཾ. མ་ཧིཾ་ས་ཀ་ར་ཊྛཱ་དཱི་སུ་པི ཧི་མ་པཱ་ཏ་སཱི་ཏ་ལེ་སུ པ་དེ་སེ་སུ ཨེ་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཧི ས་ཏྟཱ སཱི་ཏེ་ན བྷི་ནྣ་ཙྪི་ནྣ་ས་རཱི་རཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡ་མྤི པཱ་པུ་ཎ་ནྟི.
ཨུ་ཎྷེ་ན རུ་པྤ་ནཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ཏ་ཏྟཱ་ཡ ལོ་ཧ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྟཱ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི.
ཛི་གྷ་ཙྪཱ་ཡ རུ་པྤ་ནཾ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ ཙེ་ཝ དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཀཱ་ལེ ཙ པཱ་ཀ་ཊཾ. པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་སྨི་ཉྷི ས་ཏྟཱ དྭེ ཏཱི་ཎི བུ་དྡྷ་ནྟ་རཱ་ནི ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨཱ་མི་སཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པ་ནྟཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ནྟི. ཨ་ནྟོ་ཨུ་ད་རཾ ཨཱ་དི་ཏྟ་སུ་སི་ར་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. དུ་བྦྷི་ཀྑེ ཀ་ཉྫི་ཀ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ མ་ར་ཎ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
པི་པཱ་སཱ་ཡ རུ་པྤ་ནཾ ཀཱ་ལ་ཀ་ཉྫི་ཀཱདཱི་སུ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཏ་ཏྠ ཧི ས་ཏྟཱ དྭེ ཏཱི་ཎི བུ་དྡྷ་ནྟ་རཱ་ནི ཧ་ད་ཡ་ཏེ་མ་ན་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཏེ་མ་ན་མ་ཏྟཾ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུཾ ལ་དྡྷུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ‘པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་སྶཱ་མཱ’ཏི ན་དིཾ ག་ཏཱ་ན་མྤི ན་དཱི ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཏ་ལཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཀྑ་ནྟཱ་ན་མྤི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཏེ སུ་སྶ་ནྟཱ བ་ལ་ཝ་དུ་ཀྑ་པཱི་ལི༹་ཏཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི.
ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཀཱ་ལ་ཀ་ཉྫི་ཀ་ཨ་སུ་རོ པི་པཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཡོ་ཛ་ན་ག་མྦྷཱི་ར་ཝི་ཏྠཱ་རཾ མ་ཧཱ་ག་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི. ཏ་སྶ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ ཚི་ཛྫ་ཏི, དྷཱུ་མོ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྟེ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶེ་ཝ ར་ཏྟི ཝི་བྷཱ་ཡི. ཨ་ཐ ནཾ པཱ་ཏོ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ – ‘‘ཀོ ནཱ་མ ཏྭཾ, ས་པྤུ་རི་སཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘པེ་ཏོ་ཧ་མ་སྨི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་རི་ཡེ་ས་སཱི’’ཏི? ‘‘པཱ་ནཱི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཡཾ ག་ངྒཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ, ཀིཾ ཏྭཾ ན པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ན ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ཏི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ག་ངྒཱ་པི་ཊྛེ ནི་པ་ཛྫ, མུ་ཁེ ཏེ པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སོ ཝཱ་ལི་ཀཱ་པུ་ལི༹་ནེ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ནི་པ་ཛྫི. བྷི་ཀྑཱུ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟེ པ་ཏྟེ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ མུ་ཁེ ཨཱ་སི་ཉྩིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝེ་ལཱ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ ཛཱ་ཏཱ. ཏ་ཏོ ‘‘བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཀཱ་ལོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ, ས་པྤུ་རི་ས; ཀ་ཙྩི ཏེ ཨ་སྶཱ་ད་མ་ཏྟཱ ལ་དྡྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. པེ་ཏོ ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟེ་ཧི པ་ཏྟེ་ཧི ཨཱ་སི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨ་ཌྜྷ་པ་ས་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི པ་ར་ག་ལ་ག་ཏཾ, པེ་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མོ་ཀྑོ མཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ པི་པཱ་སཱ་ཡ རུ་པྤ་ནཾ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ པཱ་ཀ་ཊཾ.
ཌཾ་སཱ་དཱི་ཧི རུ་པྤ་ནཾ ཌཾ་ས་མ་ཀྑི་ཀཱ་དི་ས་མྦ་བ་ཧུ་ལེ་སུ པ་དེ་སེ་སུ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཌཾ་སཱཏི པི་ངྒ་ལ་མ་ཀྑི་ཀཱ, མ་ཀ་སཱཏི མ་ཀ་སཱ་ཝ ཝཱ་ཏཱཏི ཀུ་ཙྪི་ཝཱ་ཏ་པི་ཊྛི་ཝཱ་ཏཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་རཱི་ར་སྨི་ཉྷི ཝཱ་ཏ་རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་པི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནི བྷི་ནྡ་ཏི, ཀཱ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ཁུ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི, པཱི་ཋ་ས་པྤིཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨཱ་ཏ་པོཏི སཱུ་རི་ཡཱ་ཏ་པོ. ཏེ་ན རུ་པྤ་ནཾ མ་རུ་ཀ་ནྟཱ་རཱདཱི་སུ པཱ་ཀ་ཊཾ. ཨེ་ཀཱ ཀི་ར ཨི་ཏྠཱི མ་རུ་ཀ་ནྟཱ་རེ ར་ཏྟིཾ ས་ཏྠ་ཏོ ཨོ་ཧཱི་ནཱ དི་ཝཱ སཱུ་རི་ཡེ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟེ ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཡ ཏ་པྤ་མཱ་ནཱ་ཡ པཱ་དེ ཋ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི སཱི་ས་ཏོ པ་ཙྪིཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐ་མི. ཀ་མེ་ན པ་ཙྪི་ཡཱ ཨུ་ཎྷཱ་བྷི་ཏ་ཏྟཱ་ཡ ཋཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་རི སཱ་ཊ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐ་མི. ཏ་སྨི་མྤི ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ངྐེ་ན ག་ཧི་ཏཾ པུ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ནྡ་ནྟཾ ཀ་ནྡ་ནྟཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ ཏེ་ན ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཨུ་ཎྷཱ་བྷི་ཏ་ཏྟཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི.
ས་རཱི་ས་པཱཏི ཡེ ཀེ་ཙི དཱི་གྷ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ས་ར་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་སཾ ས་མྥ་སྶེ་ན རུ་པྤ་ནཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་ད་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་དཱ་ནི ‘ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པ’ནྟི པ་དེ་ན སཾ་ག་ཧི་ཏཾ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཀོ་ཊྛཱ་ས་པྤ་བྷེ་དཾ ས་བྦ་མྤི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཏ་དེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དུ་ཀཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ དུ་ཀེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏོ པ་རཾ ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ པ་དེ་སེ་སུ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ རཱུ་པཾ ཨེ་ཀ་ཏོ པི་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་དེ་ཀ་ཛ྄ཛྷནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཏ་དེ་ཀ་ཛ྄ཛྷནྟི ཏཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ; ཨ་བྷི་ས་ཉྙཱུ་ཧི་ཏྭཱཏི ཨ་བྷི་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ; ཨ་བྷི་ས་ངྑི་པི་ཏྭཱཏི ས་ངྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ; ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ རཱུ་པཾ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷ་བྷཱ་ཝེ པ་ཉྙཱ་ཡ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏེ་ན ས་བྦ་མྤི རཱུ་པཾ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ རཱ་སི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ད་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ན ཧི རཱུ་པ་ཏོ ཨ་ཉྙོ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཡ་ཐཱ ཙ རཱུ་པཾ, ཨེ་ཝཾ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ་པི ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་སུ རཱ་སི་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན. ན ཧི ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཉྙེ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི.
༣. ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨོ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑི་ཏྟཾ རཱུ་པཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཨོ་ཀཱ་སེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ བྷུ་མྨཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཋ་པི་ཏཱ་ཡ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཀ་ཏ་མ་ནྟི? ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་པུ་ཙྪཱ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནི་རུ་དྡྷནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཎྜ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༠༤༤) ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱཏི ཨི་དཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟ་རཱུ་པ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ ད་སྶེ་ཏི – ཨ་ཏཱི་ཏ་རཱུ་པ་མྤི བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ནི་བྦ་ཏྟ་རཱུ་པ་ཉྩ, ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི…པེ… དཱུ་ར་ས་ནྟི་ཀ་མྤི. ན ཧི བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཙེ་ཝ བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་རཱུ་པ་ཏོ ཙ ཨ་ཉྙཾ རཱུ་པཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཨ་ཏཱི་ཏཾ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏནྟི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ག་ཎ་ནཾ ག་ཏཾ. ཀི་ནྟི? ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྩ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ་རཱུ་པ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ནི་དྡེ་ས་པ་དཱ་ནི་པི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་ས་ཏོ་ཏི དུ་ཝི་དྷཾ. ཏཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ བྷ་ཝེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ ཧི པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷ་ཝེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ, ཨ་ན་ནྟ་ར་བྷ་ཝེ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟཾ ཧོ་ཏུ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མེ་ཝ ནཱ་མ. ཙུ་ཏི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀ་རཱུ་པཾ, ཨ་ན་ནྟ་ར་བྷ་ཝེ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟཾ ཧོ་ཏུ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ནཱ་མ. ཙུ་ཏི་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཨ་ན་ནྟ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་རཱུ་པཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་སེ པ་ན ཁ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ. ཏ་ཡོ ཧི རཱུ་པ་སྶ ཁ་ཎཱ – ཨུ་པྤཱ་དོ, ཋི་ཏི, བྷ་ངྒོ་ཏི. ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཁ་ཎེ པ་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷཾ རཱུ་པཾ, ས་མ་ན་ནྟ་ར་ནི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མེ་ཝ ནཱ་མ. ཏ་ཡོ ཁ་ཎེ ཨ་ས་མྤ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ, ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་ཀྑ་ཎ་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ས་མྤ་ཏྟཾ ཧོ་ཏུ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀ་པྤ་ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཝཱ, ས་བྦཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ ནཱ་མ. ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཁ་ཎེ ས་མྤ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ པ་ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨི་དཾ སུ་ཏྟ་ནྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ནི་དྡེ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པཾ ནི་དྡི་ཊྛ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཨི་ད་ཉྷི རཱུ་པཾ ཨ་དྡྷཱ་ས་ནྟ་ཏི་ས་མ་ཡ་ཁ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཨ་དྡྷཱ་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, ཙུ་ཏི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ, ཨུ་བྷི་ནྣ་མ་ནྟ་རེ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ས་བྷཱ་ག་ཨེ་ཀ་ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ པུ་བྦཱ་པ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་མྤི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ཙི་ཏྟ་ཛཾ ཨེ་ཀ་ཝཱི་ཐི་ཨེ་ཀ་ཛ་ཝ་ན་ཨེ་ཀ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་སྶ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དོ ན་ཏྠི. ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ པ་ན ཨུ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དི་བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་མུ་ཧུ་ཏྟ་པུ་བྦ་ཎྷ་སཱ་ཡ་ནྷ་ར་ཏྟི་དི་ཝཱ་དཱི་སུ ས་མ་ཡེ་སུ ས་ནྟཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཏཾ ཏཾ ས་མ་ཡཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ཁ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཀྑ་ཎ་ཏྟ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ.
ཨ་པི་ཙ ཨ་ཏི་ཀྐ་ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ. ནི་ཊྛི་ཏ་ཧེ་ཏུ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ནི་ཊྛི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཀི་ཙྩ་མ་ས་མྤ་ཏྟཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ས་ཀི་ཙྩ་ཀྑ་ཎེ ཝཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ཏཱི་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཁ་ཎཱ་དི་ཀ་ཐཱ་ཝ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡཱ, སེ་སཱ ས་པ་རི་ཡཱ་ཡཱ. ཏཱ་སུ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་དུ་ཀ་སྶཱ་པི ནི་དྡེ་ས་པ་དཱ་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏྟི་ཀ་ནི་དྡེ་སེ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༠༥༠) ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་དཱི་ནི རཱུ་པ་ཀ་ཎྜ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༦༧༤) ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༦. ཧཱི་ན་དུ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནནྟི བ་ཧཱུ་སུ ས་ཏྟེ་སུ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་པ་ར་སྶཱ་པི ཨ་པ་ར་སྶཱ་པཱི་ཏི ཧི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནེ དི་ཝ་ས་མྤི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཝ་ད་ནྟོ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་དེ་ཡྻ. ཨི་ཏི ས་ཏྠཱ དྭཱི་ཧེ་ཝ པ་དེ་ཧི ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ ས་ཏྟེ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ནྟོ ‘ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ན’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཧི ས་བྦ་མྤི ཨ་པ་ར་དཱི་པ་ནཾ སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཉྙཱ་ཏནྟི ཨ་ཝ་མ་ཏཾ. ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཏནྟི ཝ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏཾ. རཱུ་པ་ནྟི་པི ན ཝི་དི་ཏཾ. ཧཱི་ལི༹་ཏནྟི ཨ་ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཁི་ཏྟཾ ཚ་ཌྜི་ཏཾ, ཛི་གུ་ཙྪི་ཏ་ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. པ་རི་བྷཱུ་ཏནྟི ཀི་མེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་རི་བྷ་ཝི་ཏཾ. ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀ་ཏནྟི ན ག་རུ་ཀ་ཏཾ. ཧཱི་ནནྟི ལཱ་མ་ཀཾ. ཧཱི་ན་མ་ཏནྟི ཧཱི་ན་ནྟི མ་ཏཾ, ལཱ་མ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏཾ. ཧཱི་ན་ས་མྨ་ཏནྟི ཧཱི་ན་ནྟི ལོ་ཀེ ས་མྨ་ཏཾ, ཧཱི་ནེ་ཧི ཝཱ ས་མྨ་ཏཾ, གཱུ་ཐ་བྷ་ཀྑེ་ཧི གཱུ་ཐོ ཝི་ཡ. ཨ་ནི་ཊྛནྟི ཨ་པྤི་ཡཾ, པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ཨ་པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ. ས་ཙེ་པི ནཾ ཀོ་ཙི པ་རི་ཡེ་སེ་ཡྻ, པ་རི་ཡེ་ས་ཏུ. ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཨ་ཀ་ནྟནྟི ཨ་ཀཱ་མི་ཏཾ, ནི་སྶི་རི་ཀཾ ཝཱ. ཨ་མ་ནཱ་པནྟི མ་ན་སྨིཾ ན ཨ་པྤི་ཏཾ. ཏཱ་དི་ས་ཉྷི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ མ་ན་སྨིཾ ན ཨ་པྤཱི་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ མ་ནཾ ཨ་པྤཱ་ཡ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི་ཏི མ་ནཱ་པཾ, ན མ་ནཱ་པཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཨ་ནི་ཊྛཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཝི་ར་ཧ་ཏོ. ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཀ་ནྟཾ སུ་ཁ་སྶ ཨ་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་མ་ནཱ་པཾ དུ་ཀྑ་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. རཱུ་པཱ ས་དྡཱཏི ཨི་ད་མ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་དཱི་པ་ནཾ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི པ་དེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཛ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་ཊྛཱ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཛཾ པ་ན ཨ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་བྦཾ ཨི་ཊྛ་མེ་ཝ.
པ་ཎཱི་ཏ་པ་ད་ནི་དྡེ་སོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན པ་དེ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཛ་ཝ་སེ་ན ཨི་ཊྛཱ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་ཛ་ཉྷི ཨ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་བྦཾ ཨི་ཊྛ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཙ ཀ་མྨ་ཛེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཏཱ ཨ་ཏྠི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ དུ་ཀེ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ས་མཱ་ན་ཏྠ་ཀ་ཐཱ. ཝི་ཏ་ཎྜ་ཝཱ་དཱི པ་ནཱ་ཧ – ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ན་ཏྠི, ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ རུ་ཙི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐི་ཏཾ.
ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘མ་ནཱ་པ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཁྭཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཨ་གྒ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ཏེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱུ་པཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ཝ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་དྡཱ, ག་ནྡྷཱ, ར་སཱ, ཕོ་ཊྛ་བྦཱ ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ ཨ་མ་ནཱ་པཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༢༣).
ཨེ་ཝཾ ཡ་སྨཱ ཏེ་ཡེ་ཝ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཀོ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི, ཏ་ཏྠ ལོ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ཨེ་ཀོ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི, ཏ་ཏྠ དོ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྶ ཨི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ, ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ནི་ཊྛཱ ཨ་ཀ་ནྟཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ. ཨེ་ཀོ ཙེ་ཏེ ‘ཨི་ཊྛཱ ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ’ཏི ད་ཀྑི་ཎ་ཏོ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཀོ ‘ཨ་ནི་ཊྛཱ ཨ་ཀ་ནྟཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ’ཏི ཝཱ་མ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. པ་ཙྩ་ནྟ་ཝཱ་སཱི་ན་ཉྷི ག་ཎྜུ་པྤཱ་དཱ་པི ཨི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི ཀ་ནྟཱ མ་ནཱ་པཱ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་ས་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨ་ཏི་ཛེ་གུ་ཙྪཱ. ཏེ་ས་ཉྩ མོ་ར་མཾ་སཱ་དཱི་ནི ཨི་ཊྛཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཏཱ་ནི ཨ་ཏི་ཛེ་གུ་ཙྪཱ་ནཱི་ཏི.
སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ – ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་དེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་དཱ་མི. པུ་ན ཏ་ཐེ་ཝ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྷོ པུ་ཙྪི་ཏ་བྦོ – ‘‘ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨི་ཊྛཾ ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ནི་ཊྛ’’ནྟི? ཛཱ་ན་མཱ་ནོ ‘‘ཨི་ཊྛ’’ནྟི ཝ་ཀྑ་ཏི. ས་ཙེ་པི ན ཝ་དེ་ཡྻ, མཱ ཝ་ད་ཏུ. ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ན ཨེ་ཀ་ནྟ་ཨི་ཊྛ་མེ་ཝ. ‘‘ན་ནུ ཨེ་ཀོ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞེ ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ – ‘ཏྭཾ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་སི, ཀིཾ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་ས་ཡ་ན་ཙྪཱ་ད་ན་ས་མི་དྡྷཱ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘ན་ཏྠཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘ཨ་ལཾ ཏ་ཝ ནི་བྦཱ་ནེ་ནཱ’ཏི ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཝ་ཎྞེ ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ནེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ ཀ་ཎྞེ ཐ་ཀེ་ཏཱི་ཏི ཨི་ཊྛེ་ཏཾ. ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ཝ་སེ་ན ཏ་ཝ ཝཱ་དེ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ན པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཝཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་སོ ཧི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ཏི. ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཙ ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཨི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ནི་ཊྛཾ’’.
ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ པ་ན པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཝི་བྷ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟ་ནྟི? མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཀ་ས་ཏྟ་སྶ. ཨི་ད་ཉྷི ན ཨ་ཏི་ཨི་སྶ་རཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ས་མྨ་ཏ་མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་དྷ་མྨཱ་སོ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཏེ་ས་ཉྷི དི་བྦ་ཀ་པྤ་མྤི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ན ཨ་ཏི་དུ་གྒ་ཏཱ་ནཾ དུ་ལླ་བྷ་ནྣ་པཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཏེ་ས་ཉྷི ཀ་ཎཱ་ཛ་ཀ་བྷ་ཏྟ་སི་ཏྠཱ་ནི་པི པཱུ་ཏི་མཾ་ས་ར་སོ་པི ཨ་ཏི་མ་དྷུ་རོ ཨ་མ་ཏ་ས་དི་སོ ཙ ཧོ་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཀཱ་ནཾ པ་ན ག་ཎ་ཀ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་སེ་ཊྛི་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་ཝཱ་ཎི་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཀཱ་ལེ་ན ཨི་ཊྛཾ ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ནི་ཊྛཾ ལ་བྷ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཧི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི.
ཏི་པི་ཊ་ཀ་ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ན ཛ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན. ཛ་ཝ་ནཾ པ་ན ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཨི་ཊྛ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ར་ཛྫ་ཏི, ཨི་ཊྛ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དུ་སྶ་ཏི; ཨ་ནི་ཊྛ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ར་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནི་ཊྛ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཝི་པཱ་ཀ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ་ཏི. ན ཧི ས་ཀྐཱ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཉྩེ་ཏུཾ. ས་ཙེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ནི་ཊྛཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ བུ་དྡྷཾ ཝཱ ས་ངྒྷཾ ཝཱ མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཨུ་ལཱ༹་རཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི དི་སྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི པི་ད་ཧ་ནྟི, དོ་མ་ན་སྶཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, དྷ་མྨ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཀ་ཎྞེ ཐ་ཀེ་ནྟི, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི པ་ན ནེ་སཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི.
ཀི་ཉྩཱ་པི གཱུ་ཐ་སཱུ་ཀ་རཱ་ད་ཡོ གཱུ་ཐ་ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ‘ཁཱ་དི་ཏུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, གཱུ་ཐ་ད་སྶ་ནེ པ་ན ཏེ་སཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཏ་སྶ ག་ནྡྷ་གྷཱ་ཡ་ནེ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ར་ས་སཱ་ཡ་ནེ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝ་ར་ས་ཡ་ནེ ས་ཡཱ་པི་ཏ་སཱུ་ཀ་རོ ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཝི་ར་ཝ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན པ་ན་སྶ ཛ་ཝ་ན་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་མེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ.
ཨ་པི་ཙ དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶ་ཉྷི གཱུ་ཐ་ཀ་ལ་ལཾ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་གྷཱ་ན་དྭཱ་རེ་སུ ཨ་ནི་ཊྛཾ, ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ མ་ཎི་ར་ཏ་ནེ་ན པོ་ཐི་ཡ་མཱ་ན་སྶ, སུ་ཝ་ཎྞ་སཱུ་ལེ ཨུ་ཏྟཱ་སི་ཏ་སྶ ཙ མ་ཎི་ར་ཏ་ན་སུ་ཝ་ཎྞ་སཱུ་ལཱ་ནི ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རེ ཨི་ཊྛཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ནི. ཀ་སྨཱ? མ་ཧཱ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ན་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཝི་པཱ་ཀེ་ནེ་ཝ པ་རི་ཙྪི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏཾ ཏཾ ཝཱ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ན ཧེ་ཊྛི་མ་ན་ཡོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ. ན ཧི བྷ་ག་ཝཱ ས་མྨུ་ཏི་མ་ནཱ་པཾ བྷི་ནྡ་ཏི, པུ་གྒ་ལ་མ་ནཱ་པཾ པ་ན བྷི་ནྡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ་ཏཾ་ཝཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཧཱི་ན་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ནེ་ར་ཡི་ཀཱ་ན་ཉྷི རཱུ་པཾ ཀོ་ཊི་པྤ་ཏྟཾ ཧཱི་ནཾ ནཱ་མ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ་སུ ནཱ་ག་སུ་པ་ཎྞཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་སཾ རཱུ་པཾ ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པེ་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཛཱ་ན་པ་དཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཛ་ན་པ་ད་སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་དེ་ས་རཱ་ཛཱུ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏ་སྶཱ་པི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷུ་མྨ་དེ་ཝཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏེ་ས་མྤི ཧཱི་ནཾ; ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ རཱུ་པཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ…པེ… ཨ་ཀ་ནི་ཊྛ་དེ་ཝཱ་ནཾ པ་ན རཱུ་པཾ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ནཱ་མ.
༧. དཱུ་ར་དུ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཱདཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན དུ་ཀེ དུ་པྤ་རི་གྒ་ཧ་ཊྛེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ དཱུ་རེཏི ཀ་ཐི་ཏཾ. སུ་ཁ་པ་རི་གྒ་ཧ་ཊྛེ་ན ལ་ཀྑ་ཎ་སུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེཏི. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ ནི་ཡྻཱ་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ་པི ‘ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པཾ དཱུ་རེ’ཏི ན ནཱི་ཡྻཱ་ཏི་ཏཾ. ཀ་སྨཱ? དུ་ཝི་དྷ་ཉྷི དཱུ་རེ ནཱ་མ – ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཙ ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཙཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ དཱུ་རེ་ཏི ན ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨཱ དཱུ་རེ་ཏི ཨ་ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ དཱུ་རེ་ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ་ཝ ཡཾ ཝཱ པ་ན་ཉྙ་མྤཱིཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ས་ནྟི་ཀ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ས་ནྣེཏི ན ཨཱ་ས་ནྣེ, ཨ་ནུ་པ་ཀ་ཊྛེཏི ནི་སྶ་ཊེ, དཱུ་རེཏི དཱུ་ར་མྷི, ཨ་ས་ནྟི་ཀེཏི ན ས་ནྟི་ཀེ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པཾ དཱུ་རེཏི ཨི་དཾ པ་ཎྞ་ར་ས་ཝི་དྷཾ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ དཱུ་རེ, ད་ས་ཝི་དྷཾ པ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པཾ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ དཱུ་རེ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ནྟི་ཀ་པ་ད་ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཡེ་ཝ.
ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེཏི ཨི་དཾ ད་ས་ཝི་དྷཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ, པ་ཉྩ་ད་ས་ཝི་དྷཾ པ་ན སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀི་ཏྟ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན རཱུ་པཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཝ་སེ་ན ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ? ཀི་ཏྟ་ཀ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱུ་རེ ནཱ་མཱ་ཏི? པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠོ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨོ་ར་ཏོ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ, པ་ར་ཏོ དཱུ་རེ. ཏ་ཏྠ སུ་ཁུ་མ་རཱུ་པཾ དཱུ་རེ ཧོ་ནྟཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ་པི ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་པི དཱུ་རེ ཧོ་ཏི; ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ནྟཾ པ་ན ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ཏི, ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ནྟཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ་པི ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་པི ས་ནྟི་ཀེ ཧོ་ཏི; དཱུ་རེ ཧོ་ནྟཾ ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ་ཝ དཱུ་རེ ཧོ་ཏི, ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ.
ཏཾ ཏཾ ཝཱ པ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ན ཧེ་ཊྛི་མ་ན་ཡོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦོ. ཧེ་ཊྛཱ ཧི བྷི་ནྡ་མཱ་ནོ ག་ཏོ. ཨི་དྷ པ་ན ན ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ དཱུ་རཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ དཱུ་ར་མེ་ཝ བྷི་ནྡ་ཏི. ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ དཱུ་ར་ས་ནྟི་ཀ་ཉྷི ཨེ་ཏྠ ད་སྶི་ཏཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཧི རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ ནཱ་མ; ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏ་སྶཱ་པི པ་ར་སྶ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ག་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་ཋི་ཏ་སྶ དཱུ་རེ. ཨེ་ཀ་མ་ཉྩེ ས་ཡི་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་པ་མུ་ཁེ ཋི་ཏ་སྶ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་པ་རི་ཝེ་ཎེ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་པ་རི་ཝེ་ཎེ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་ས་ངྒྷཱ་རཱ་མེ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་ས་ངྒྷཱ་རཱ་མེ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་སཱི་མཱ་ཡ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་སཱི་མཱ་ཡ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་གཱ་མ་ཁེ་ཏྟེ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་གཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟེ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་པ་དེ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་ཛ་ན་པ་དེ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་ར་ཛྫ་སཱི་མཱ་ཡ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་ར་ཛྫ་སཱི་མཱ་ཡ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་ས་མུ་དྡེ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་ས་མུ་དྡེ་རཱུ་པཾ དཱུ་རེ. ཨ་ནྟོ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ རཱུ་པཾ ས་ནྟི་ཀེ; བ་ཧི་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ དཱུ་རེ་ཏི.
ཨ་ཡཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་ནི་དྡེ་སོ.