༡. ཝཱ་ད་ཡུ་ཏྟི་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༢༣༩. ཨི་དཱ་ནི པ་རི་ཧཱ་ནི་ཀ་ཐཱ ཧོ་ཏི. པ་རི་ཧཱ་ནི་དྷ་མྨོ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་དྷ་མྨོ, ‘‘དྭེ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ སེ་ཀྑ་སྶ, བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི’’ (ཨ. ནི. ༢.༡༨༥), ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ ས་མ་ཡ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི (ཨ. ནི. ༥.༡༤༩) ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཧི སུ་ཏྟཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ས་མྨི་ཏི་ཡཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ ས་བྦ་ཏྠི་ཝཱ་དི་ནོ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཙ མ་ཧཱ་ས་ངྒྷི་ཀཱ ཨ་ར་ཧ་ཏོ་པི པ་རི་ཧཱ་ནིཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ ཝཱ ཧོ་ནྟུ ཨ་ཉྙེ་ཡེ་ཝ ཝཱ, ཡེ་སཾ ཨ་ཡཾ ལ་དྡྷི, ཏེ་སཾ ལ་དྡྷི་བྷི་ནྡ་ན་ཏྠཾ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱཏི པུ་ཙྪཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ཏ་ཏྲ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱིཏི དྭེ པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡོ པ་ཏྟ་པ་རི་ཧཱ་ནི ཙ ཨ་པྤ་ཏྟ་པ་རི་ཧཱ་ནི ཙ. ཏ་ཏྠ ‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ གོ་དྷི་ཀོ ཏ་མྷཱ སཱ་མ་ཡི་ཀཱ་ཡ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཧཱ་ཡཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༥༩) ཨ་ཡཾ པ་ཏྟ་པ་རི་ཧཱ་ནི ནཱ་མ. ‘‘མཱ ཝོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ས་ཏཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠོ པ་རི་ཧཱ་ཡཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༤༡༦-༤༡༨) ཨ་ཡཾ ཨ་པྤ་ཏྟ་པ་རི་ཧཱ་ནི. ཏཱ་སུ ཨི་དྷ པ་ཏྟ་པ་རི་ཧཱ་ནི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏ་ཉྷི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨཱ་མ་ནྟཱཏི པ་ཊི་ཉྙཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ. ས་ཀ་ས་མ་ཡེ པ་ན ཨི་མཾ པ་ཏྟ་པ་རི་ཧཱ་ནིཾ ནཱ་མ ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཝ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལེ་ཧི. པ་ར་ས་མ་ཡེ་པི ནཾ ས་བྦ་སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལེ་སུ ས་བྦ་བྷ་ཝེ་སུ ས་བྦ་ཀཱ་ལེ་སུ ས་བྦེ་ས་ཉྩ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཏཾ པ་ན ཏེ་སཾ ལ་དྡྷི་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ས་བྦཾ ལ་དྡྷི་ཛཱ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ པུ་ན ས་བྦ་ཏྠཱཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དེ་ས་ནཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ.

ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པ་ར་ཝཱ་དཱི ཀ་མེ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ནིཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨུ་པ་རི་ཕ་ལེ་སུ ཋི་ཏ་སྶེ་ཝ ཨི་ཙྪ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཋི་ཏ་སྶ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཱ་དཱི་ནཾ པ་ན པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཋི་ཏ་སྶེ་ཝ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་བྦ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཊྛོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. པུ་ན ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཊྛོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ས་བྦ་སྨི་མྤི ཧི ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ པ་རི་ཧཱ་ནི་ཀ་རཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ ལ་དྡྷི.

ཏ་ཏི་ཡ་པུ་ཙྪཱ་ཡ པ་རི་ཧཱ་ནཱིཏི པ་རི་ཧཱ་ནི་ཀ་རེ དྷ་མྨེ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པ་རི་ཧཱ་ནི ནཱ་མ ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཱ་དི་དྷ་མྨཱ, ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ ཨེ་ཝ, ཏེ ཙ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘‘ན ཧེ་ཝ’’ནྟི པ་ཊི་ཀྑེ་པོ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ.

ས་བྦ་དཱཏི ཀཱ་ལ་པུ་ཙྪཱ. ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་པ་ཉྷེ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀཱ་ལེ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ཡ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཝཱ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གེ ཝཱ ས་བྦ་དཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡེ པ་རི་ཧཱ་ནི་ཀ་ར་དྷ་མྨ་ས་མཱ་ཡོ་གེ ས་ཏི མུ་ཧུ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་རི་ཧཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་སྶ པ་ཙྪཱ པ་རི་ཧཱི་ན་སྶ ཙ པ་རི་ཧཱ་ནི ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི.

ས་བྦེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟོཏི པ་ཉྷཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་སྨིཾ ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་སྨིཾ མུ་དི་ནྡྲི་ཡེ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་སྨི་མྤི ཏི་ཀྑི་ནྡྲི་ཡཱ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཏེ་ས་ཉྷི ས་བྦེ་ས་མྤི པ་རི་ཧཱ་ནི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶ ལ་དྡྷི.

སེ་ཊྛི་ཨུ་དཱ་ཧ་ར་ཎེ པ་ཋ་མ་པུ་ཙྪཱ པ་ར་ཝཱ་དི་སྶ, དུ་ཏི་ཡཱ ས་ཀ་ཝཱ་དི་སྶ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཡཾ མཾ ཏུ་མྷེ པུ་ཙྪ་ཐ – ‘‘ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཕ་ལེ་ཧི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི, ཏ་ཏྲ ཝོ པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་མི – ‘‘ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི སེ་ཊྛཱི སེ་ཊྛི་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པ་རི་ཧཱི་ནེ སེ་ཊྛཱི སེ་ཊྛི་ཏྟཱ པ་རི་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ས་ཀ་ཝཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན པ་རི་ཧཱ་ནིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་མ་ནྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་བྦ་སཱ་པ་ཏེ་ཡྻཱ པ་རི་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ས་ཀ་ཝཱ་དཱི ན ཧེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ར་ཧཱ་པི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི ཙ. ན ཙ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཕ་ལེ་ཧཱི’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་ལ་དྡྷི་ཀཾ དུ་ཏི་ཡཾ བྷ་བྦ་པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏི. པ་ར་ཝཱ་དཱི སེ་ཊྛི་ནོ ཨ་བྷ་བྦ་ཏཱ་ཡ ནི་ཡ་མཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཕ་ལེ་ཧི པ་རི་ཧཱ་ནི་བྷ་བྦ་ཏཾ པུ་ཊྛོ ‘‘ནི་ཡ་ཏོ ས་མྦོ་དྷི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༣.༨༧) ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨ་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷི་ཡཾ ཋི་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་ཏོ པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏུཾ ཨ་བྷ་བྦ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཏཾ པ་ན་སྶ ལ་དྡྷི་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི.

ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཝཱ་ད་ཡུ་ཏྟི ནཱ་མ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཧོ་ཏི.