ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ
ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱི་རཱ་ཝ་སཱ་ན་སྨི་ཉྷི བྷ་ག་ཝཱ ཏི་ད་ས་པུ་རེ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་མཱུ་ལེ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ཡཾ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ མཱ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཡ་ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཎཱི་ཝི་བྷ་ངྒ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཐཱ་པུ་གྒ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་པྤ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི དེ་ས་ཡི་ཏྭཱ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཝཱ་རེ ས་མྤ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ མ་མ སཱ་ཝ་ཀོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ནྣཾ སཱ་ས་ན་མ་ལཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏིཾ ཀ་རོ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ ས་ཀ་ཝཱ་དེ པ་ཉྩ སུ་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི པ་ར་ཝཱ་དེ པ་ཉྩཱ་ཏི སུ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ པ་ཀ་ར་ཎཾ བྷཱ་ཛེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཡཱ ཙེ་སཱ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་དེ ཏཱ་ཝ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཉྷེ་སུ དྭི་ནྣཾ པ་ཉྩ་ཀཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་མུ་ཁཱ ཝཱ་ད་ཡུ་ཏྟི, ཏཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀ་ཐཱ་མ་གྒེ་སུ ཨ་ས་མྤུ་ཎྞ་བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་མ་ཏྟཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡཱ མཱ་ཏི་ཀཾ ཋ་པེ་སི. ཨ་ཐཱ་ཝ་སེ་སཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶོ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་སོ་པཱ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཎི་མ་ཡེ་ན སོ་པཱ་ནེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ས་ངྐ་སྶ་ན་ག་རེ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ས་ཏྟ་ཧི་ཏཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི.
ཨ་ཐ་སྶ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་པྤ་མུ་ཁོ ཝ་སཱི་ག་ཎོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་ཧཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ས་རཱི་རཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི. ཏ་ཏོ ཝ་སྶ་ས་ཏ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ད་ས ཝ་ཏྠཱུ་ནི དཱི་པ་ཡིཾ་སུ. ཏཱ་ནི སུ་ཏྭཱ ཀཱ་ཀ་ཎྜ་ཀ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པུ་ཏྟོ ཡ་ས་ཏྠེ་རོ སུ་སུ་ནཱ་ག་པུ་ཏྟཾ ཀཱ་ལཱ་སོ་ཀཾ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་ཧཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ས་ཏྟ་ཐེ་ར་ས་ཏཱ་ནི ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ད་ས་ཝ་ཏྠཱུ་ནི མ་དྡི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ས་རཱི་རཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི.
ཏེ་ཧི པ་ན དྷ་མྨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཏྠེ་རེ་ཧི ནི་གྒ་ཧི་ཏཱ ད་ས་ས་ཧ་སྶཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྑཾ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ དུ་བྦ་ལ་པ་ཀྑཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་སུཾ མ་ཧཱ་ས་ངྒྷི་ཀཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀུ་ལཾ ནཱ་མ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏ་ཏོ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་ནི དྭེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀུ་ལཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི – གོ་ཀུ་ལི་ཀཱ ཙ ཨེ་ཀ་བྱོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཙ. གོ་ཀུ་ལི་ཀ་ནི་ཀཱ་ཡ་ཏོ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་ནི དྭེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀུ་ལཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི – པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝཱ་དཱ ཙ བཱ་ཧུ་ལི་ཡཱ ཙ. བ་ཧུ་སྶུ་ཏི་ཀཱ་ཏི་པི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་རེ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝཱ་དཱ ནཱ་མ ཨ་པ་རེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ངྒྷི་ཀཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀུ་ལ་ཏོ དུ་ཏི་ཡེ ཝ་སྶ་ས་ཏེ པ་ཉྩཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི. ཏཱ་ནི མ་ཧཱ་ས་ངྒྷི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཚ ཧོ་ནྟི.
ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དུ་ཏི་ཡེ ཝ་སྶ་ས་ཏེ ཐེ་ར་ཝཱ་ད་ཏོ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ དྭེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ – མ་ཧི་སཱ་ས་ཀཱ ཙ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀ་ཝཱ་ད་ཏོ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་པ་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ – དྷ་མྨུ་ཏྟ་རི་ཡཱ, བྷ་དྲ་ཡཱ་ནི་ཀཱ, ཚ་ནྣཱ་གཱ་རི་ཀཱ, ས་མི་ཏི་ཡཱ་ཏི. པུ་ན ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དུ་ཏི་ཡེ ཝ་སྶ་ས་ཏེ མ་ཧི་སཱ་ས་ཀ་ཝཱ་ད་ཏོ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠི་ཝཱ་དཱ དྷ་མྨ་གུ་ཏྟི་ཀཱ་ཏི དྭེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. པུ་ན ས་བྦ་ཏྠི་ཝཱ་ད་ཀུ་ལ་ཏོ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པི་ཀཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. ཀ་སྶ་པི་ཀེ་སུ བྷི་ནྣེ་སུ ཨ་པ་རེ ས་ངྐ་ནྟི་ཀཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. ས་ངྐ་ནྟི་ཀེ་སུ བྷི་ནྣེ་སུ སུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཐེ་ར་ཝཱ་ད་ཏོ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨི་མེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཏེ ཐེ་ར་ཝཱ་དེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དྭཱ་ད་ས ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏི ཨི་མེ ཙ དྭཱ་ད་ས, མ་ཧཱ་ས་ངྒྷི་ཀཱ་ན་ཉྩ ཚ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ་ཏི ས་བྦེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ དུ་ཏི་ཡེ ཝ་སྶ་ས་ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཨ་ཊྛཱ་ར་ས ནི་ཀཱ་ཡཱ་ཏི་པི, ཨ་ཊྛཱ་ར་སཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀུ་ལཱ་ནཱི་ཏི་པི ཨེ་ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན ས་ཏྟ་ར་ས ཝཱ་དཱ བྷི་ནྣ་ཀཱ, ཐེ་ར་ཝཱ་དོ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཀོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ དཱི་པ་ཝཾ་སེ –
‘‘ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏཱ པཱ་པ་བྷི་ཀྑཱུ, ཐེ་རེ་ཧི ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ;
ཨ་ཉྙཾ པ་ཀྑཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ་ན, ཨ་དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི བ་ཧཱུ ཛ་ནཱ.
‘‘ད་ས་ས་ཧ་སྶཱ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ, ཨ་ཀཾ་སུ དྷ་མྨ་ས་ངྒ་ཧཾ;
ཏ་སྨཱ་ཡཾ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱི་ཏི, མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཝི་ལོ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ སཱ་ས་ནེ;
བྷི་ནྡི་ཏྭཱ མཱུ་ལ་ས་ངྒ་ཧཾ, ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཀཾ་སུ ས་ངྒ་ཧཾ.
‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ སུ་ཏྟཾ, ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་ཀ་རིཾ་སུ ཏེ;
ཨ་ཏྠཾ དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ནྡིཾ་སུ, ཝི་ན་ཡེ ནི་ཀཱ་ཡེ་སུ ཙ པ་ཉྩ་སུ.
‘‘པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏ་ཉྩཱ་པི, ཨ་ཐོ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་སི་ཏཾ;
ནཱི་ཏ་ཏྠ་ཉྩེ་ཝ ནེ་ཡྻ་ཏྠཾ, ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་ན བྷི་ཀྑ་ཝོ.
‘‘ཨ་ཉྙཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ཎི་ཏཾ, ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཏྠཾ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ ཏེ;
བྱ་ཉྫ་ན་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ, བ་ཧུཾ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ནཱ་ས་ཡུཾ.
‘‘ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ་ན ཨེ་ཀ་དེ་སཾ, སུ་ཏྟཾ ཝི་ན་ཡ་ག་མྦྷཱི་རཾ;
པ་ཏི་རཱུ་པཾ སུ་ཏྟཾ ཝི་ན་ཡཾ, ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙཾ ཀ་རིཾ་སུ ཏེ.
‘‘པ་རི་ཝཱ་རཾ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རཾ, ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ ཚ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ;
པ་ཊི་ས་མྦྷི་ད་ཉྩ ནི་དྡེ་སཾ, ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཉྩ ཛཱ་ཏ་ཀཾ.
‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ་ན, ཨ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ཀ་རིཾ་སུ ཏེ;
ནཱ་མཾ ལི་ངྒཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ, ཨཱ་ཀ་པྤ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཙ.
‘‘པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ, ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ;
པུ་བྦ་ངྒ་མཱ བྷི་ནྣ་ཝཱ་དཱ, མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ར་ཀཱ.
‘‘ཏེ་ས་ཉྩ ཨ་ནུ་ཀཱ་རེ་ན, བྷི་ནྣ་ཝཱ་དཱ བ་ཧཱུ ཨ་ཧུ;
ཏ་ཏོ ཨ་པ་ར་ཀཱ་ལ་མྷི, ཏ་སྨིཾ བྷེ་དོ ཨ་ཛཱ་ཡ་ཐ.
‘‘གོ་ཀུ་ལི་ཀཱ ཨེ་ཀ་བྱོ་ཧཱ་རི, དྭི་དྷཱ བྷི་ཛྫི་ཏྠ བྷི་ཀྑ་ཝོ;
གོ་ཀུ་ལི་ཀཱ་ནཾ དྭེ བྷེ་དཱ, ཨ་པ་ར་ཀཱ་ལ་མྷི ཛཱ་ཡ་ཐ.
‘‘བ་ཧུ་སྶུ་ཏི་ཀཱ ཙ པ་ཉྙ་ཏྟི, དྭི་དྷཱ བྷི་ཛྫི་ཏྠ བྷི་ཀྑ་ཝོ;
ཙེ་ཏི་ཡཱ ཙ པུ་ན་ཝཱ་དཱི, མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་བྷེ་ད་ཀཱ.
‘‘པ་ཉྩ་ཝཱ་དཱ ཨི་མེ ས་བྦེ, མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་མཱུ་ལ་ཀཱ;
ཨ་ཏྠཾ དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ནྡིཾ་སུ, ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཉྩ ས་ངྒ་ཧཾ.
‘‘ག་ནྠ་ཉྩ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཉྷི, ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ;
ནཱ་མཾ ལི་ངྒཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ, ཨཱ་ཀ་པྤ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཙ.
‘‘པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ, ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ;
ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྠེ་ར་ཝཱ་ད་མྷི, པུ་ན བྷེ་དོ ཨ་ཛཱ་ཡ་ཐ.
‘‘མ་ཧི་སཱ་ས་ཀཱ ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀཱ, དྭི་དྷཱ བྷི་ཛྫི་ཏྠ བྷི་ཀྑ་ཝོ;
ཝ་ཛྫི་པུ་ཏྟ་ཀ་ཝཱ་ད་མྷི, ཙ་ཏུ་དྷཱ བྷེ་དོ ཨ་ཛཱ་ཡ་ཐ.
‘‘དྷ་མྨུ་ཏྟ་རི་ཀཱ བྷ་དྡ་ཡཱ་ནི་ཀཱ, ཚ་ནྣཱ་གཱ་རི་ཀཱ ཙ ས་མི་ཏི;
མ་ཧི་སཱ་ས་ཀཱ་ནཾ དྭེ བྷེ་དཱ, ཨ་པ་ར་ཀཱ་ལ་མྷི ཨ་ཛཱ་ཡ་ཐ.
‘‘ས་བྦ་ཏྠི་ཝཱ་དཱ དྷ་མྨ་གུ་ཏྟཱ, དྭི་དྷཱ བྷི་ཛྫི་ཏྠ བྷི་ཀྑ་ཝོ;
ས་བྦ་ཏྠི་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཀ་སྶ་པི་ཀཱ, ས་ངྐ་ནྟི་ཀ་སྶ་པི་ཀེ་ན ཙ.
‘‘ས་ངྐ་ནྟི་ཀཱ་ནཾ སུ་ཏྟ་ཝཱ་དཱི, ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བྷི་ཛྫ་ཐ;
ཨི་མེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཝཱ་དཱ, ས་མྦྷི་ནྣཱ ཐེ་ར་ཝཱ་ད་ཏོ.
‘‘ཨ་ཏྠཾ དྷ་མྨ་ཉྩ བྷི་ནྡིཾ་སུ, ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཉྩ ས་ངྒ་ཧཾ;
ག་ནྠ་ཉྩ ཨེ་ཀ་དེ་ས་ཉྷི, ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘ནཱ་མཾ ལི་ངྒཾ པ་རི་ཀྑཱ་རཾ, ཨཱ་ཀ་པྤ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཙ;
པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ, ཏ་ཉྩ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཀཾ་སུ ཏེ.
‘‘ས་ཏྟ་ར་ས བྷི་ནྣ་ཝཱ་དཱ, ཨེ་ཀ་ཝཱ་དོ ཨ་བྷི་ནྣ་ཀོ;
ས་བྦེ་ཝ་ཊྛཱ་ར་ས ཧོ་ནྟི, བྷི་ནྣ་ཝཱ་དེ་ན ཏེ ས་ཧ.
‘‘ནི་གྲོ་དྷོ་ཝ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ, ཐེ་ར ཝཱ་དཱ་ན་མུ་ཏྟ་མོ;
ཨ་ནཱུ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ཀ་ཉྩ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནཾ.
‘‘ས་ནྟ་ཀཱ ཝི་ཡ རུ་ཀྑ་མྷི, ནི་བྦ་ཏྟཱ ཝཱ་ད་སེ་ས་ཀཱ;
པ་ཋ་མེ ཝ་སྶ་ས་ཏེ ན་ཏྠི, དུ་ཏི་ཡེ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ནྟ་རེ;
བྷི་ནྣཱ ས་ཏྟ་ར་ས ཝཱ་དཱ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ’’ཏི.
ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པ་ན ཧེ་མ་ཝ་ཏི་ཀཱ, རཱ་ཛ་གི་རི་ཀཱ, སི་དྡྷ་ཏྠི་ཀཱ, པུ་བྦ་སེ་ལི་ཡཱ, ཨ་པ་ར་སེ་ལི་ཡཱ, ཝཱ་ཛི་རི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཉྙེ་པི ཚ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཏེ ཨི་དྷ ཨ་ན་དྷི་པྤེ་ཏཱ. པུ་རི་མ་ཀཱ་ནཾ པ་ན ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ནྣཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ སཱ་ས་ནེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ ཨ་སོ་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, དྷ་མྨ་པཱུ་ཛཱ་ཡ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ས་ངྒྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ནི་གྲོ་དྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ, ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ བྷེ་ས་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ནྟི པ་ཉྩ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟོ སཱ་ས་ནེ ཨུ་ལཱ༹་རཾ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི.
ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཧ་ཏ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཀཱ་ནི ས་ཀཱ་ནི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི – ‘‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ཝི་ན་ཡོ, ཨི་དཾ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན’’ནྟི དཱི་པེ་ནྟི. པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ་པི ས་ཡ་མེ་ཝ ཀེ་སེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ པ་ཝི་ས་ནྟི. ཏེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ་ན ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་པི དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཱ་ནུ་ལོ་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ས་ཎྛ་ཧ་ནྟཱ ཨ་ནེ་ཀ་རཱུ་པཾ སཱ་ས་ན་སྶ ཨ་བྦུ་ད་ཉྩ མ་ལ་ཉྩ ཀ་ཎྚ་ཀ་ཉྩ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ཀེ་ཙི ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་ར་ནྟི, ཀེ་ཙི པ་ཉྩཱ་ཏ་པེ ཏ་པ་ནྟི, ཀེ་ཙི ཨཱ་དི་ཙྩཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཀེ་ཙི ‘‘དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ཝོ་བྷི་ནྡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ པ་གྒ་ཎྷིཾ་སུ. ཏ་དཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ན ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཝཱ པ་ཝཱ་ར་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མེ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨུ་པ་ཙྪི་ཛྫི.
རཱ་ཛཱ ‘‘ཨཱ་ཎཱ་ཡ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ་པི ཀཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ དུ་གྒ་ཧི་ཏ་གཱ་ཧི་ནཱ བཱ་ལེ་ན ཨ་མ་ཙྩེ་ན ཨ་ནེ་ཀེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པི་ཏེ་སུ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏ་ཉྩ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ ཏ་ཉྩ སཱ་ས་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་བྦུ་དཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ པ་ཊི་བ་ལོ’’ཏི ས་ངྒྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཧོ་ག་ངྒཱ་པ་བྦ་ཏ་ཏོ ཐེ་རཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ཐེ་ར་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ ནི་བྦི་ཙི་ཀི་ཙྪོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་སི. ཐེ་རོ་པི ཏཾ རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ནྟོ ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི ས་མ་ཡཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སི. སོ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ས་མ་ཡོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨ་སོ་ཀཱ་རཱ་མེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རཾ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་ར་ནྟ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཀ་ལ་དྡྷི་ཀེ ཨེ་ཀ་ལ་དྡྷི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ས་མཱུ་ཧཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀིཾ་ཝཱ་དཱི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི? ཏ་ཏོ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དི་ནོ – ‘‘ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨེ་ཀ་ཙྩ་ས་སྶ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ནྟཱ་ན་ནྟི་ཀཱ, ཨ་མ་རཱ་ཝི་ཀྑེ་པི་ཀཱ, ཨ་དྷི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣི་ཀཱ, ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ཨ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི་ཝཱ་དཱ, ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱ – ‘‘དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་ནི་བྦཱ་ན་ཝཱ་དཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. རཱ་ཛཱ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ས་མ་ཡ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ན་ཡི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་མེ་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ སེ་ཏ་ཀཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ད་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཏེ ས་བྦེ་པི ས་ཊྛི་ས་ཧ་སྶཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཨ་ཐ་ཉྙེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ་ཝཱ་དཱི, བྷ་ནྟེ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི? ‘‘ཝི་བྷ་ཛྫ་ཝཱ་དཱི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ རཱ་ཛཱ ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཝི་བྷ་ཛྫ་ཝཱ་དཱི, བྷ་ནྟེ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ ‘སུ་དྡྷཾ དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, སཱ་ས་ནཾ, ཀ་རོ་ཏུ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨུ་པོ་ས་ཐ’ནྟི ཨཱ་ར་ཀྑཾ ད་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པཱ་ཝི་སི. ས་མ་གྒོ ས་ངྒྷོ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ས་ཊྛི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་སྨིཾ ས་མཱ་ག་མེ མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཡཱ་ནི ཙ ཏ་དཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི, ཡཱ་ནི ཙ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ནྟི, ས་བྦེ་ས་མྤི ཏེ་སཾ པ་ཊི་བཱ་ཧ་ན་ཏྠཾ ས་ཏྠཱ་རཱ དི་ནྣ་ན་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཋ་པི་ཏ་མཱ་ཏི་ཀཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ ས་ཀ་ཝཱ་དེ པ་ཉྩ སུ་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི པ་ར་ཝཱ་དེ པ་ཉྩཱ་ཏི སུ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨི་མཾ པ་ར་པྤ་ཝཱ་ད་མ་ཐ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏོ ས་ཊྛི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑྱེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཏི་པི་ཊ་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་རཱ་ནཾ པ་བྷི་ནྣ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ཧ་སྶ་མེ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ཙ ཡ་ས་ཏྠེ་རོ ཙ དྷ་མྨ་ཉྩ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ ས་ངྒཱ་ཡིཾ་སུ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་ངྒཱ་ཡ་ནྟོ སཱ་ས་ན་མ་ལཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ས་ངྒཱི་ཏིཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ ས་ངྒཱ་ཡ་ནྟོ ཨི་མཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱ་སི་ཏཾ པ་ཀ་ར་ཎཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཨཱ་རོ་པེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཡཾ པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཱ་དཱི་ནཾ, ཀ་ཐཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ;
ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་པྤ་ཀ་ར་ཎཾ, ས་ངྑེ་པེ་ན ཨ་དེ་ས་ཡཱི.
‘‘མཱ་ཏི་ཀཱ་ཋ་པ་ནེ་ནེ་ཝ, ཋ་པི་ཏ་སྶ སུ་རཱ་ལ་ཡེ;
ཏ་སྶ མོ་གྒ་ལི་པུ་ཏྟེ་ན, ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ མ་ཧཱི་ཏ་ལེ.
‘‘ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ས་མྤ་ཏྟོ, ཨ་ཏྠ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཀྐ་མོ;
ཏ་སྨཱ ནཾ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ ས་མཱ་ཧི་ཏཱ’’ཏི.
ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.