ཏི་ཀ་ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཐཱ
༩༨༥. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀོ ས་བྦེ་སཾ ཀུ་ས་ལཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ན་ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཡྭཱ་ཡཾ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀ་སྶ ཝི་བྷ་ཛ་ན་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟོ, སེ་ས་ཏི་ཀ་དུ་ཀཱ་ན་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ཝི་བྷ་ཛ་ན་ན་ཡོ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ‘ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ? ཡ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཾ ཀུ་ས་ལཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ…པེ… ཡེ ཝཱ པ་ན ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཉྙེ་པི ཨ་ཏྠི པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་རཱུ་པི་ནོ དྷ་མྨཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝེ་ད་ནཱ་ཁ་ནྡྷཾ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་བྦ་ཏི་ཀ་དུ་ཀེ་སུ ས་ཀྐཱ པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ཝི་བྷཱ་ཛ་ན་ན་ཡཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ – ཏ་སྨཱ ཏཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ཨ་ཉྙེ་ན ནཱ་ཏི་ས་ངྑེ་པ་ནཱ་ཏི་ཝི་ཏྠཱ་ར་ན་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏི་ཀ་དུ་ཀ་དྷ་མྨ་ཝི་བྷཱ་གཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱཏི ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཎྜཾ ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཎྜ་ཉྷི ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཱ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཀ་ཎྜཾ ས་ངྑེ་པ་དེ་ས་ནཱ. ཨི་དཾ པ་ན ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཎྜཾ ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཎྜཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་ངྑེ་པོ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཀ་ཎྜཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཏྠཱ་རོ་ཏི ས་ངྑི་ཏྟ་ཝི་ཏྠཱ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཡི་དཾ, ཝི་ཏྠཱ་ར་དེ་ས་ནཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ་པི, ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ནཱ་པི, ནི་ཀྑེ་པ་ཀ་ཎྜཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
མཱུ་ལ་ཏོ ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཙཱ་པི, དྭཱ་ར་ཏོ ཙཱ་པི བྷཱུ་མི་ཏོ;
ཨ་ཏྠ་ཏོ དྷ་མྨ་ཏོ ཙཱ་པི, ནཱ་མ་ཏོ ཙཱ་པི ལི་ངྒ་ཏོ;
ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ, ནི་ཀྑེ་པོ་ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་ད་ཉྷི ཏཱི་ཎི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན མཱུ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དེ་སི་ཏཾ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷོ་ཏི ཁ་ནྡྷ་ཏོ. ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟི དྭཱ་ར་ཏོ. ཀཱ་ཡ་དྭཱ་ར་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཉྷི ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སུ་ཁ་བྷཱུ་མི་ཡཾ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་ཏི བྷཱུ་མི་ཏོ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དེ་སི་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་ནཱ་མ་ལི་ངྒཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠཱ་དཱི་ཧི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དེ་སི་ཏཾ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏྠ ཀུ་ས་ལ་པ་ད་ནི་དྡེ་སེ ཏཱ་ཝ ཏཱི་ཎཱིཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཀུ་ས་ལཱ་ནི ཙ ཏཱ་ནི མཱུ་ལཱ་ནི ཙ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝཱ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་བྷ་ཝ་ཛ་ན་ཀ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀ་ཊྛེ་ན མཱུ་ལཱ་ནཱི་ཏི ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་ལོ་བྷོ ཨ་དོ་སོ ཨ་མོ་ཧོཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཡ་སྨཱ མཱུ་ལེ་ན མུ་ཏྟཾ ཀུ་ས་ལཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཾ ཏཱི་ཧི མཱུ་ལེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོཏི ཏེ་ཧི ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ལོ་བྷེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟེ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ, ཨ་དོ་སཱ་མོ་ཧཱ་པི ཨ་ལོ་བྷེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཎ་ནཾ་ཡེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི. སེ་ས་དྭ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་མྤ་ཡོ་གེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་ཏི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཀུ་ས་ལཾ པུ་ན ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཏེ་ཧི ཨ་ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ. ཨི་མི་ནཱ་པི ན་ཡེ་ན ཏ་དེ་ཝ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་ཀུ་ས་ལཾ ཏི་ཎྞཾ ཀ་མྨ་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཀུ་ས་ལཾ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ.
༩༨༦. ཨ་ཀུ་ས་ལེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. དྭཱ་ད་ས་ནྣ་ཉྷི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་མྤི མཱུ་ལེ་ན མུ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི མཱུ་ལེ་ན པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཏོ ཙ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཏཱ་ནེ་ཝ དྭཱ་ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི. དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ན ནེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟི་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཀ་མྨ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ད་སྶེ་སི དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཙི་ཏྟེ པུ་གྒ་ལེ ཝཱ ཋི་ཏ་ནྟི ‘ཨེ་ཀ་ཊྛཾ’. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཙི་ཏྟེ ཋི་ཏཾ ས་ཧ་ཛེ་ཀ་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཋི་ཏཾ པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛཾ ནཱ་མ. ཏེ་ན ལོ་བྷཱ་དི་ནཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་དྡི་ཊྛེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋི་ཏ་ནྟི ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཾ. ཏ་ཏྠ ‘ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ? ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི – ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ, ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ’ཏི སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཏྟི་ཀེ; ‘ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཧཱི་ནཱ? ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི – ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ, ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ’ཏི ཧཱི་ན་ཏྟི་ཀེ ‘ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ? ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི – ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ, ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ; ‘ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཱ? ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི – ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ, ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ’ཏི ཀི་ལེ་ས་གོ་ཙྪ་ཀེ ‘ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ས་ར་ཎཱ? ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི – ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ, ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ་ཏི ས་ར་ཎ་དུ་ཀེ’ཏི – ཨི་མེ་སུ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ‘ས་ཧ་ཛེ་ཀ་ཊྛཾ’ ཨཱ་ག་ཏཾ.
ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏྟི་ཀེ པ་ན ‘ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ’ཏི, ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟི་ཀེ་པི ‘ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི, ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ’ཏི, པུ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི – ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སོ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ; ཏ་དེ་ཀ་ཊྛོ ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏཱུ; ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཝེ་ད་ནཱ་ཁ་ནྡྷོ…པེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཏི; ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ? ཏཱི་ཎི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལཱ་ནི – ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ, ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ ཙ ཀི་ལེ་སཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༣༩༡) – ཨི་མེ་སུ པ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ‘པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛཾ’ ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༩༨༧. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་པ་ད་ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ ཏི་ཀེ ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཏི་སྶོ པ་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཙ ན ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༩༨༨. ཝེ་ད་ནཱ་ཏྟི་ཀནི་དྡེ་སེ སུ་ཁ་བྷཱུ་མི་ཡནྟི ཨེ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཏ་མྦ་བྷཱུ་མི ཀ་ཎྷ་བྷཱུ་མཱི་ཏི ཏ་མྦ་ཀ་ཎྷ་བྷཱུ་མི་ཡོ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ སུ་ཁ་མྤི སུ་ཁ་བྷཱུ་མི ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ ཨུ་ཙྪུ་བྷཱུ་མི སཱ་ལི་བྷཱུ་མཱི་ཏི ཨུ་ཙྪུ་སཱ་ལཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ སུ་ཁ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་མྤི སུ་ཁ་བྷཱུ་མི ནཱ་མ. ཏཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཡ་སྨཱ པ་ན སཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ ཝཱ ཧོ་ཏི, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དཱི་སུ ཝཱ, ཏ་སྨཱ་སྶཱ ཏཾ པ་བྷེ་དཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ཡཱ སཱ སུ་ཁ་བྷཱུ་མི་ཡཾ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོཏི ཏཱ་ཡ ཋ་པི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ་ཏི.
ཨི་མ་སྨིཾ ཏི་ཀེ ཏི་སྶོ ཝེ་ད་ནཱ, ས་བྦཾ རཱུ་པཾ, ནི་བྦཱ་ན་ནྟི ཨི་ད་མྤི ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏི་ཀོ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཙ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ་ཧི ཨི་མེ་ཧི ཙ ཏཱི་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི མུ་ཏྟ་ཀོ ནཱ་མ. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ པ་ན ཏི་ཀ་དུ་ཀེ་སུ པཱ་ལི༹་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ ཏཾ ས་བྦཾ པ་དཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མཱ་ཏི་ཀཱ་ཀ་ཐཱ་ཡ་ཉྩེ་ཝ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ནི་དྡེ་སེ ཙ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཡཾ པ་ན ཡ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟཾ ཏ་དེ་ཝ ཝ་ཀྑཱ་མ.
༩༩༡. ཏ་ཏྠ ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟི་ཀེ ཏཱ་ཝ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཝི་ཡ རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་པི ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ ཨ་ཏྠི, ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ པ་ན ཏེ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀཱ ན ཧོ་ནྟཱི་ཏི སཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ཝ ཀ་མྨ་ས་རི་ཀྑ་ཀ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ, བཱི་ཛ་ས་རི་ཀྑ་ཀཾ ཕ་ལཾ ཝི་ཡ. སཱ་ལི་བཱི་ཛ་སྨི་ཉྷི ཝ་པི་ཏེ ཨ་ངྐུ་ར་པ་ཏྟཱ་དཱི་སུ ནི་ཀྑ་ནྟེ་སུ་པི སཱ་ལི་ཕ་ལ་ནྟི ན ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན སཱ་ལི་སཱི་སཾ པ་ཀྐཾ ཧོ་ཏི པ་རི་ཎ་ཏཾ, ཏ་དཱ བཱི་ཛ་ས་རི་ཀྑ་ཀོ སཱ་ལི ཨེ་ཝ སཱ་ལི་ཕ་ལ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ངྐུ་ར་པ་ཏྟཱ་དཱི་ནི པ་ན བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཱ་ནི བཱི་ཛ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ རཱུ་པ་མྤི ཀ་མྨ་ཛ་ནྟི ཝཱ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ནྟི ཝཱ ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི.
༩༩༤. ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཏྟི་ཀེ ཀི་ཉྩཱ་པི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཁ་ནྡྷཱ ‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ མཱ་ཏུ་ལ་ཏྠེ་རོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏུ་ཏྠེ་རོ’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ པ་རེ་སཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ ཧོ་ནྟི, མ་གྒ་ཕ་ལ་ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི པ་ན ཨ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞཱ་ནེ་ཝ. ཏཱ་ནི ཧི, ཡ་ཐཱ དི་ཝ་སཾ ས་ནྟ་ཏྟོ ཨ་ཡོ་གུ་ལོ༹ མ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ནི་སཱི་ད་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ག་ཧ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ་ཏི.
༩༩༨. ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཨ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༡༠༠༠. ཝི་ཏ་ཀྐ་ཏྟི་ཀེ ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏེ་ན ཝི་ཙཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནཱ་ཝ ན ལ་བྦྷ་ནྟི.
༡༠༠༣. པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏ་ཏྟི་ཀེ པཱི་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ད་ཏྭཱ ས་ཡཾ པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ཏི་ཀེ དྭེ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ དུ་ཀྑ་ས་ཧ་ག་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ རཱུ་པཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི – ཨི་ད་མྤི ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཏི་ཀོ ཀུ་ས་ལ་ཏྟི་ཀེ ཙ ཨ་ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ་ཧི ཨི་མེ་ཧི ཙ པ་ཉྩ་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི མུ་ཏྟ་ཀོ ནཱ་མ.
༡༠༠༦. ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏྟི་ཀེ ས་ཉྙོ་ཛ་ནཱ་ནཱིཏི བ་ནྡྷ་ནཱ་ནི. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛཱིཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་ཏི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀཱ་ཡེ; ས་ཡཾ ཝཱ ས་ཏཱི ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ དི་ཊྛཱི་ཏི ‘ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི’. སཱི་ལེ་ན སུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, ཝ་ཏེ་ན སུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, སཱི་ལ་ཝ་ཏེ་ཧི སུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ག་ཧི་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ནཾ པ་ན སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སོ ནཱ་མ.
༡༠༠༧. ཨི་དྷཱཏི དེ་སཱ་པ་དེ་སེ ནི་པཱ་ཏོ. སྭཱ་ཡཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ལོ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༨༩). ཀ་ཏྠ་ཙི སཱ་ས་ནཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོ ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༣༩; ཨ. ནི. ༤.༢༤༡). ཀ་ཏྠ་ཙི ཨོ་ཀཱ་སཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ཏི་ཊྛ་མཱ་ན་སྶ, དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏ་སྶ མེ ས་ཏོ;
པུ་ན་རཱ་ཡུ ཙ མེ ལ་དྡྷོ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི མཱ་རི་སཱ’’ཏི. (དཱི. ནི. ༢.༣༦༩);
ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི ཨ་སྶཾ པ་ཝཱ་རི་ཏོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༠). ཨི་དྷ པ་ན ལོ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མཱ་བྷཱ་ཝཱ ཉེ་ཡྻོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ ཨི་ཏི’. ཡ་སྶ ཧི ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ དི་ཊྛི་པ་ཊི་སེ་དྷ་ཀོ ནེ་ཝ ‘ཨཱ་ག་མོ’, པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ནེ་ཝ ‘ཨ་དྷི་ག་མོ’ ཨ་ཏྠི, སོ ‘ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མཱ་བྷཱ་ཝཱ ཉེ་ཡྻོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ ཨི་ཏི’. སྭཱ་ཡཾ –
པུ་ཐཱུ་ནཾ ཛ་ན་ནཱ་དཱི་ཧི, ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ;
པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ, པུ་ཐུ་ཝཱ་ཡཾ ཛ་ནོ ཨི་ཏི. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༧; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༥༡; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡.༡༣༠; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཨ་ཊྛ. ༨༨; ནེ་ཏྟི. ཨ་ཊྛ. ༥༦);
སོ ཧི པུ་ཐཱུ་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཛ་ན་ནཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པུ་ཐུ ཀི་ལེ་སེ ཛ་ནེ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. པུ་ཐུ ཨ་ཝི་ཧ་ཏ་ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཀཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. པུ་ཐུ ས་ཏྠཱ་རཱ་ནཾ མུ་ཁུ་ལློ་ཀི་ཀཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. པུ་ཐུ ས་བྦ་ག་ཏཱི་ཧི ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཨོ་གྷེ་ཧི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ས་ནྟཱ་པེ་ཧི ས་ནྟ་པྤ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. པུ་ཐུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ར་ཏྟཱ གི་དྡྷཱ ག་དྷི་ཏཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ས་ནྣཱ ལ་གྒཱ ལ་གྒི་ཏཱ པ་ལི་བུ་དྡྷཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. པུ་ཐུ པ་ཉྩ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི ཨཱ་ཝུ་ཏཱ ནི་ཝུ་ཏཱ ཨོ་ཝུ་ཏཱ པི་ཧི་ཏཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༩༤). པུ་ཐཱུ་ནཾ ཝཱ ག་ཎ་ན་པ་ཐ་མ་ཏཱི་ཏཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ནཾ ནཱི་ཙ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ་པི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. པུ་ཐུ ཝཱ ཨ་ཡཾ – ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཏོ, ཝི་སཾ་ས་ཊྛོ སཱི་ལ་སུ་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་རི་ཡེ་ཧི – ཛ་ནོ་ཏི་པི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་ཧི ‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’ཏི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཡེ ཏེ –
‘‘དུ་ཝེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, བུ་དྡྷེ་ནཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ;
ཨ་ནྡྷོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨེ་ཀོ, ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ཀོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༧; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༥༡; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡.༡༣༠; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཨ་ཊྛ. ༨༨);
དྭེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སུ ཨ་ནྡྷ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་རི་ཡཱཏི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཀི་ལེ་སེ་ཧི, ཨ་ན་ཡེ ན ཨི་རི་ཡ་ན་ཏོ, ཨ་ཡེ ཨི་རི་ཡ་ན་ཏོ, ས་དེ་ཝ་ཀེ་ན ལོ་ཀེ་ན ཙ ཨ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏོ བུ་དྡྷཱ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨི་དྷ ཨ་རི་ཡཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ས་དེ་ཝ་ཀེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ…པེ… ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༩༨).
ས་པྤུ་རི་སཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ས་པྤུ་རི་སཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎ་ཡོ་གེ་ན སོ་བྷ་ནཱ པུ་རི་སཱ་ཏི ས་པྤུ་རི་སཱ. ས་བྦེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཏེ དྭེ་དྷཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ. བུ་དྡྷཱ་པི ཧི ཨ་རི་ཡཱ ཙ ས་པྤུ་རི་སཱ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་པི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཡོ ཝེ ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཀ་ཏ་ཝེ་དི དྷཱི་རོ,
ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ད་ལ༹ྷ་བྷ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏི;
དུ་ཁི་ཏ་སྶ ས་ཀྐ་ཙྩ ཀ་རོ་ཏི ཀི་ཙྩཾ,
ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷཾ ས་པྤུ་རི་སཾ ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༡༧.༧༨);
‘ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ད་ལ༹ྷ་བྷ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧི བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ. ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏཱ་དཱི་ཧི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ བུ་དྡྷཱ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཡོ ཏེ་སཾ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶ་ན་སཱི་ལོ, ན ཙ ད་སྶ་ནེ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཱི, སོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི་ཏི དུ་ཝི་དྷོ. ཏེ་སུ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཧི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝཱ ཨ་རི་ཡཱ དི་ཊྛཱ་པི ཨ་དི་ཊྛཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཙ་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་ཎྞ་མ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ, ན ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་གོ་ཙ་ར་ཏོ. སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ་ད་ཡོ་པི ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་རི་ཡེ པ་སྶ་ནྟི, ན ཙ ཏེ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝི་ནོ.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཙི་ཏྟ་ལ་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སི་ནོ ཀི་ར ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཐེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཊྛི་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘ཨ་རི་ཡཱ ནཱ་མ བྷ་ནྟེ ཀཱི་དི་སཱ’ཏི? ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཧ ཙ་ར་ནྟོ་པི ནེ་ཝ ཨ་རི་ཡེ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་དུ་ཛྫཱ་ནཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡཱ’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་པི སོ ནེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་སི. ཏ་སྨཱ ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ད་སྶ་ནཾ ‘ད་སྶ་ནཾ’, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་མེ་ཝ ‘ད་སྶ་ནཾ’. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ ཏེ ཝ་ཀྐ་ལི ཨི་མི་ནཱ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡེ་ན དི་ཊྛེ་ན? ཡོ ཁོ, ཝ་ཀྐ་ལི, དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏི, སོ མཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༨༧). ཏ་སྨཱ ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ནྟོ་པི, ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་རི་ཡེ་ཧི དི་ཊྛཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ, ཨ་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟོ, ཨ་རི་ཡ་ཀ་ར་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་དི་ཊྛ་ཏྟཱ, ‘ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོཏི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་བྷེ་དེ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཀུ་ས་ལོ. ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོཏི, ཨེ་ཏྠ པ་ན
དུ་ཝི་དྷོ ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ཏྠ པ་ཉྩ་དྷཱ;
ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ ཨ་ཡཾ, ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨ་ཡ་ཉྷི སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡོ པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོ་ཏི དུ་ཝི་དྷོ ཝི་ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ དུ་ཝི་དྷེ་པི ཝི་ན་ཡེ ཨེ་ཀ་མེ་ཀོ ཝི་ན་ཡོ པ་ཉྩ་དྷཱ བྷི་ཛྫ་ཏི. སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡོཔི ཧི སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ. པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོཔི ཏ་ད་ངྒ་པ་ཧཱ་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པ་ཧཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པ་ཧཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པ་ཧཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཧཱ་ན་ནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི ས་མུ་པེ་ཏོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༡༡) ཨ་ཡཾ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ. ‘‘ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༢༡༣; མ. ནི. ༡.༢༩༥; སཾ. ནི. ༤.༢༣༩; ཨ. ནི. ༣.༡༦) ཨ་ཡཾ ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ.
‘‘ཡཱ་ནི སོ་ཏཱ་ནི ལོ་ཀ་སྨིཾ, (ཨ་ཛི་ཏཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ)
ས་ཏི ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ;
སོ་ཏཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཾ བྲཱུ་མི,
པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཏེ པི་དྷཱི་ཡ་རེ’’ཏི. (སུ. ནི. ༡༠༤༡) –
ཨ་ཡཾ ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ ནཱ་མ. ‘‘ཁ་མོ ཧོ་ཏི སཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ཎྷ་སྶཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༤; ཨ. ནི. ༤.༡༡༤; ༦.༥༨) ཨ་ཡཾ ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ. ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༦; ཨ. ནི. ༤.༡༡༤; ༦.༥༨) ཨ་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ. ས་བྦོ་པི ཙཱ་ཡཾ སཾ་ཝ་རོ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ སཾ་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཝི་ནེ་ཏ་བྦཱ་ན་ཉྩ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ སཾ་ཝ་རོ, ཝི་ན་ཡ་ན་ཏོ ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ‘སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡོ’ པ་ཉྩ་དྷཱ བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཐཱ ཡཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་དཱི་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་སུ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, དཱི་པཱ་ལོ་ཀེ་ནེ་ཝ ཏ་མ་སྶ, ཏེ་ན ཏེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ན ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ, པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཝི་ས་མ་ཧེ་ཏུ་དི་ཊྛཱི་ནཾ, ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ་ན ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎེ་ན ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐི་བྷཱ་ཝ་སྶ, ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ནེ་ན ‘ཨ་ཧཾ མ་མཱ’ཏི གཱ་ཧ་སྶ, མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ན ཨ་མ་གྒེ མ་གྒ་ས་ཉྙཱ་ཡ, ཨུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡཱ, ཝ་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱ, བྷ་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་བྷ་ཡེ ཨ་བྷ་ཡ་ས་ཉྙཱ་ཡ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་སྶཱ་ད་ས་ཉྙཱ་ཡ, ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱ་ཡ, མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ, ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ན དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཡཾ ནི་བྦཱ་ནེ ཙ པ་ཊི་ལོ་མ་བྷཱ་ཝ་སྶ, གོ་ཏྲ་བྷུ་ནཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ ‘ཏ་ད་ངྒ་པ་ཧཱ་ནཾ’ ནཱ་མ.
ཡཾ པ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་བྷེ་དེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏོ, གྷ་ཊ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ སེ་ཝཱ་ལ་སྶ, ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ ‘ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པ་ཧཱ་ནཾ’ ནཱ་མ. ‘‘ཡཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༢༧༧) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་པ་ཀྑི་ཀ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ག་ཎ་སྶ ཨ་ཙྩ་ནྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཧཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ‘ས་མུ་ཙྪེ་ད་པ་ཧཱ་ནཾ’ ནཱ་མ. ཡཾ པ་ན ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཏྟཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ ‘པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པ་ཧཱ་ནཾ’ ནཱ་མ. ཡཾ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་ནི་སྶ་ཊ་ཏྟཱ པ་ཧཱི་ན་ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ ‘ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཧཱ་ནཾ’ ནཱ་མ. ས་བྦ་མྤི ཙེ་ཏཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཡ་སྨཱ ཙཱ་ག་ཊྛེ་ན པ་ཧཱ་ནཾ, ཝི་ན་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་ན་ཡོ, ཏ་སྨཱ ‘པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ་ཏཾ་པ་ཧཱ་ན་ཝ་ཏོ ཝཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝི་ན་ཡ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ་པེ་ཏཾ པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོ་པི པ་ཉྩ་དྷཱ བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ དུ་ཝི་དྷོ, བྷེ་ད་ཏོ ཙ ད་ས་ཝི་དྷོ ཝི་ན་ཡོ, བྷི་ནྣ་སཾ་ཝ་ར་ཏྟཱ, པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཙ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ, ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ, ཨ་ཡཾ ‘ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི. ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ཉྷེ་ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཡེ་ཝ ཏེ ཨ་རི་ཡཱ ཏེ་ཝ ཏེ ས་པྤུ་རི་སཱ, ཡེ་ཝ ཏེ ས་པྤུ་རི་སཱ ཏེ་ཝ ཏེ ཨ་རི་ཡཱ. ཡོ ཨེ་ཝ སོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨོ སོ ཨེ་ཝ སོ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ དྷ་མྨོ, ཡོ ཨེ་ཝ སོ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ དྷ་མྨོ སོ ཨེ་ཝ སོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨོ. ཡེ་ཝ ཏེ ཨ་རི་ཡ་ཝི་ན་ཡཱ ཏེ་ཝ ཏེ ས་པྤུ་རི་ས་ཝི་ན་ཡཱ, ཡེ་ཝ ཏེ ས་པྤུ་རི་ས་ཝི་ན་ཡཱ ཏེ་ཝ ཏེ ཨ་རི་ཡ་ཝི་ན་ཡཱ. ཨ་རི་ཡེ་ཏི ཝཱ ས་པྤུ་རི་སེ་ཏི ཝཱ, ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ་ཏི ཝཱ ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ་ཏི ཝཱ, ཨ་རི་ཡ་ཝི་ན་ཡེ་ཏི ཝཱ ས་པྤུ་རི་ས་ཝི་ན་ཡེ་ཏི ཝཱ, ཨེ་སེ་སེ ཨེ་ཀེ ཨེ་ཀ་ཊྛེ ས་མེ ས་མ་བྷཱ་གེ ཏ་ཛྫཱ་ཏེ ཏ་ཉྙེ་ཝཱ’’ཏི.
རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི – ‘ཡཾ རཱུ་པཾ སོ ཨ་ཧཾ, ཡོ ཨ་ཧཾ ཏཾ རཱུ་པ’ནྟི རཱུ་པ་ཉྩ ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨ་དྭ་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ཡཱ ཨ་ཙྩི སོ ཝ་ཎྞོ, ཡོ ཝ་ཎྞོ སཱ ཨ་ཙྩཱི་ཏི ཨ་ཙྩི་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ཉྩ ཨ་དྭ་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི,’’ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ་ཏི དི་ཊྛི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི ‘ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཚཱ་ཡཱ་ཝ་ནྟཾ རུ་ཀྑཾ ཝི་ཡ, ཏཾ རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པནྟི ‘ཨ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ, པུ་པྥ་མྷི ག་ནྡྷཾ ཝི་ཡ, ཨ་ཏྟ་ནི རཱུ་པཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི ‘ཨ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཀ་ར་ཎྜ་ཀེ མ་ཎིཾ ཝི་ཡ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ རཱུ་པ་སྨིཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’ཏི སུ་དྡྷ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཀ་ཐི་ཏཾ. ‘རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ; ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨི་མེ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ‘ཨ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ’ཏི ཀ་ཐི་ཏཾ. ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝེ་ད་ནཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ‘རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀོ ཨ་ཏྟཱ’ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨི་མེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པ་ནྣ་ར་ས བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ པ་ཉྩ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཏཱ ས་བྦཱ་པི མ་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ, ན ས་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ, པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༡༠༠༨. ས་ཏྠ་རི ཀ་ངྑ་ཏཱིཏི ས་ཏྠུ ས་རཱི་རེ ཝཱ གུ་ཎེ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཝཱ ཀ་ངྑ་ཏི. ས་རཱི་རེ ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ‘དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ནཱ་མ ས་རཱི་རཾ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཀ་ངྑ་ཏི. གུ་ཎེ ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཀ་ངྑ་ཏི. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ ‘ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་ནུ་ར་ཉྫི་ཏཱ་ཡ ས་རཱི་ར་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ཉེ་ཡྻ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ལོ་ཀ་ཏཱ་ར་ཀོ བུ་དྡྷོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཀ་ངྑ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ གུ་ཎེ ཝཱ ཀ་ངྑ་ན་ཏོ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཀ་ངྑ་ཏི ནཱ་མ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནི་ཙྪེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཀི་ཙྪ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི. ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་དྷི་མོ་ཀྑཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏཱིཏི ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ ཀ་ཏྭཱ པ་སཱི་དི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, གུ་ཎེ་སུ ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི.
དྷ་མྨེ ཀ་ངྑ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ‘ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ནྟཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ, པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཱ་ནི, མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ་པི ‘ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ ནུ ཁོ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀོ’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ་པི དྷ་མྨེ ཀ་ངྑ་ཏི ནཱ་མ. ‘ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒ་ཊྛ་ཀཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཕ་ལ་ཊྛ་ཀཱ་ཏི ཨི་དཾ ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ནཾ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ་པི, ‘ཨ་ཡཾ ས་ངྒྷོ སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ནུ ཁོ དུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ་པི, ‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ནེ དི་ནྣ་སྶ ཝི་པཱ་ཀ་ཕ་ལཾ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ་པི ས་ངྒྷེ ཀ་ངྑ་ཏི ནཱ་མ. ‘ཏི་སྶོ པ་ན སི་ཀྑཱ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ་པི, ‘ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སི་ཀྑི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ་པི སི་ཀྑཱ་ཡ ཀ་ངྑ་ཏི ནཱ་མ.
པུ་བྦ་ནྟོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི. ཨ་པ་ར་ནྟོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏཱི་ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ ‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནི ནུ ཁོ, ན ནུ ཁོ’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ པུ་བྦ་ནྟེ ཀ་ངྑཏི ནཱ་མ. ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་སུ ‘ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི ནུ ཁོ, ན ནུ ཁོ’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ ཨ་པ་ར་ནྟེ ཀ་ངྑ་ཏི ནཱ་མ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཀ་ངྑ་ནྟོ པུ་བྦ་ནྟཱ་པ་ར་ནྟེ ཀ་ངྑ་ཏི ནཱ་མ. ‘དྭཱ་ད་ས་པ་དི་ཀཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ཊྚཾ ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཀ་ངྑ་ནྟོ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ངྑ་ཏི ནཱ་མ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ཨི་མེ་སཾ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ’. ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ བྷཱ་ཝོ ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ’. ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ’; ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏཾ ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨཱ་ག་མྨ ས་མུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི ‘པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣཱ’. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཙ དྷ་མྨེ་སུ ཀ་ངྑ་ཏཱི་ཏི.
༡༠༠༩. སཱི་ལེ་ནཱཏི གོ་སཱི་ལཱ་དི་ནཱ. ཝ་ཏེ་ནཱཏི གོ་ཝ་ཏཱ་དི་ནཱ་ཝ. སཱི་ལ་བྦ་ཏེ་ནཱཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡེ་ན. སུ་དྡྷཱིཏི ཀི་ལེ་ས་སུ་དྡྷི; པ་ར་མ་ཏྠ་སུ་དྡྷི་བྷཱུ་ཏཾ ཝཱ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ. ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱཏི ཨི་དྷ པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛཾ དྷུ་རཾ. ཨི་མི་སྶཱ ཙ པཱ་ལི༹་ཡཱ དི་ཊྛི་ཀི་ལེ་སོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཀི་ལེ་སོ་ཏི དྭེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ. ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ མཱ་ནོ ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨི་མེ པ་ན ཨ་ཊྛ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ. ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ན དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ ཧི དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་སུ པ་ཧཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་སུ ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡོ ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ མཱ་ནོ ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ས་བྦེ་པི་མེ པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ས་ཧ་ཛེ་ཀ་ཊྛཾ པ་ན ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཉྩཱ་ཏི པ་ཉྩ ཙི་ཏྟཱ་ནི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཏ་ཏྠ དྭཱི་སུ ཨ་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་དི་ཊྛི་ཙི་ཏྟེ་སུ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟེ་སུ ཏེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ལོ་བྷོ མོ་ཧོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨི་མེ ཀི་ལེ་སཱ ས་ཧ་ཛེ་ཀ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. སེ་ས་དི་ཊྛི་ཀི་ལེ་སོ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཀི་ལེ་སོ ཙ པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. དི་ཊྛི་ག་ཏ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ས་ས་ངྑཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ་པི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟེ་སུ ཏེ་ཧི ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ལོ་བྷོ མོ་ཧོ ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨི་མེ ཀི་ལེ་སཱ ས་ཧ་ཛེ་ཀ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. སེ་ས་དི་ཊྛི་ཀི་ལེ་སོ ཙ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཀི་ལེ་སོ ཙ པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱ་ནེ་ཀ་ཊྛ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ས་ཧ་ཛེ་ཀ་ཊྛཾ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ས་ཧ་ཛེ་ཀ་ཊྛཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དཱི་པ་ཡིཾ་སུ.
ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོཏི ཏེ་ཧི ཏ་དེ་ཀ་ཊྛེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཝི་ནི་བྦྷོ་གཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ན ལོ་བྷེ་ན ཏེ་ན དོ་སེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀེ་ཀེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ལོ་བྷེ ག་ཧི་ཏེ, མོ་ཧོ མཱ་ནོ ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨ་ཡཾ ས་ངྑཱ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ ཀི་ལེ་ས་ག་ཎོ ལོ་བྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ནཱ་མ. དོ་སེ ག་ཧི་ཏེ, མོ་ཧོ ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨ་ཡཾ ཀི་ལེ་ས་ག་ཎོ དོ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ནཱ་མ. མོ་ཧེ ག་ཧི་ཏེ, ལོ་བྷོ དོ་སོ མཱ་ནོ ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨ་ཡཾ ཀི་ལེ་ས་ག་ཎོ མོ་ཧ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ནཱ་མ. མཱ་ནེ ག་ཧི་ཏེ, ཏེ་ན ས་ཧུ་པྤ་ནྣོ ལོ་བྷོ མོ་ཧོ ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨ་ཡཾ ཀི་ལེ་ས་ག་ཎོ མཱ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ནཱ་མ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཏེ་ན ཐི་ནེ་ན ཏེ་ན ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ཏེ་ན ཨ་ཧི་རི་ཀེ་ན ཏེ་ན ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཏཾ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནནྟི ཏེ་ན ལོ་བྷེ་ན…པེ… ཏེ་ན ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤེ་ན ས་མུ་ཊྛི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱཏི ཨེ་ཏྠ ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ; ཏེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘ཀ་སྨཱ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ད་སྶ་ནཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ’ཏི? ‘པ་ཋ་མཾ ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཏོ’. ‘ན་ནུ གོ་ཏྲ་བྷུ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་སྶ་ཏཱི’ཏི? ‘ནོ ན པ་སྶ་ཏི; དི་སྭཱ་པི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ པ་ན ན ཀ་རོ་ཏི, སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏོ. ཏ་སྨཱ པ་སྶ་ཏཱི’ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི རཱ་ཛཱ་ནཾ དི་སྭཱ་པི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དི་ཊྛ་ཏྟཱ ‘ཨ་ཛྫཱ་པི རཱ་ཛཱ་ནཾ ན པ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཙེ་ཏྠ ཛཱ་ན་པ་ད་པུ་རི་སོ ནི་ད་སྶ་ནཾ.
༡༠༡༡. ཨ་ཝ་སེ་སོ ལོ་བྷོཏི ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱི་ནཱ་ཝ་སེ་སོ. ལོ་བྷོ དོ་ས་མོ་ཧེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ད་སྶ་ནེ་ན ཧི ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ་ཝ པ་ཧཱི་ནཱ. ཏེ་ཧི པ་ན ཨ་ཉྙེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ’ཏི ཏེ་ཧི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ་པི པ་ཧཱ་ན་ཏོ་པི ཨེ་ཀ་ཊྛཱ པ་ཉྩ ཀི་ལེ་སཱ. ནེ་ཝ ད་སྶ་ནེ་ན ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཏེ་ཧི མ་གྒེ་ཧི ཨ་པྤ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ པ་ན ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན ས་ཏྟ བྷ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ན་མྤི པ་ཧཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ, ཏཾ ཏེ་སཾ མ་གྒཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ, ཏེ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ པ་ཧཱི་ནཱ་ཏི ཨི་མཾ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༠༡༣. ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཏྟི་ཀེ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཏི ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ, པུ་ན ‘ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’ཏི་ཨཱ་དི པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ ད་སྶེ་ཏྭཱ, ཏ་དེ་ཀ་ཊྛ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧེ་ཏཱུ ཙེ་ཝ ས་ཧེ་ཏུ་ཀེ ཙ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘ཀི་ཉྩཱ་པི ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦེ་སུ ཧེ་ཏཱུ་སུ ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏོ མོ་ཧོ ལོ་བྷེ་ན ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ ཧོ་ཏི, དོ་ས་ས་ཧ་ག་ཏོ མོ་ཧོ དོ་སེ་ན, ལོ་བྷ་དོ་སཱ ཙ མོ་ཧེ་ནཱ་ཏི པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་དེ་པེ་ཏེ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ པ་ན མོ་ཧོ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧེ་ཏུ་ཡེ་ཝ, ན ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ་ཏི ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏཱུ’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༡༠༡༨. དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་སྶ མོ་ཧ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏཱུཏི ཝུ་ཏྟཾ. སོ ཧི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ ས་ཧེ་ཏུ་ཀེ ཀ་ཏྭཱ པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀོ ཛཱ་ཏོ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙ་སྶ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་དཾ ན བྷ་ཛ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་པ་དེ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱཏི པུ་ན ཨ་ཀུ་ས་ལ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཾ མོ་ཧཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཾ ཀ་ཏཾ. ཏེ ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཧེ་ཏུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ ནཱ་མ ན ཧོ་ནྟི.
༡༠༢༩. པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀེ ཨཱ་ར་བྦྷཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ. ས་ཡ་ཉྷི པ་རི་ཏྟཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ ཝཱ, པ་རི་ཏྟ་དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཱ, མ་ཧ་གྒ་ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཏེ པ་ན པ་རི་ཏྟཱ་པི ཧོ་ནྟི མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་པི ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི.
༡༠༣༥. མི་ཙྪ་ཏྟ་ཏྟི་ཀེ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀཱ་ནཱིཏི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན ཕ་ལ་དཱ་ཡ་ཀཱ་ནི; མཱ་ཏུ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏེ་སུ ཧི ཨེ་ཀ་སྨི་མྤི ཀ་མྨེ ཀ་ཏེ ཏཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. སི་ནེ་རུ་པྤ་མཱ་ཎེ་པི ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་ཐཱུ་པེ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཏྟཾ ཝཱ ར་ཏ་ན་མ་ཡ་པཱ་ཀཱ་རཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣ་སྶ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ ད་ད་ཏོ་པི ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨེ་ཝ. ཡཱ ཙ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི ནི་ཡ་ཏཱཏི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཝཱ་ད་ཨ་ཀི་རི་ཡ་ཝཱ་ད་ན་ཏྠི་ཀ་ཝཱ་དེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ. ཏ་ཉྷི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ བུ་དྡྷ་ས་ཏ་མྤི བུ་དྡྷ་ས་ཧ་སྶ་མྤི བོ་དྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི.
༡༠༣༨. མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མ་གྒཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏེ པ་ན པ་རི་ཏྟཱ་པི ཧོ་ནྟི མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་པི.
༡༠༣༩. མ་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ནི་དྡེ་སེ པ་ཋ་མ་ན་ཡེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ. དུ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ་ན མ་གྒ་བྷཱུ་ཏེ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ སེ་ས་མ་གྒ་ངྒཱ་ནཾ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ. ཏ་ཏི་ཡ་ན་ཡེ་ན མ་གྒེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཧེ་ཏཱུ་ཧི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་ཧེ་ཏུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༠༤༠. ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ. ཏེ ཙ ཁོ པ་རི་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ན་ཉྷི ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒཾ ག་རུཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི ལ་བྦྷ་ཏི. ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ན ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པ་ར་སྶ མ་གྒཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་མ་གྒཾ ཝི་ཡ ག་རུཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ‘ཡ་མ་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ མ་གྒཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏི ན ཀ་རོ་ཏཱི’ཏི? ཀ་རོ་ཏི, ན པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ མ་གྒཾ ཝི་ཡ. ཨ་ར་ཧཱ ན ཀི་ཉྩི དྷ་མྨཾ ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་གྒཾ ཕ་ལཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. ཝཱི་མཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻནྟི ཨི་དཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དྷི་པ་ཏིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཚ་ནྡ་ཉྷི ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ ཚ་ནྡོ ཨ་དྷི་པ་ཏི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན མ་གྒོ. སེ་ས་དྷ་མྨཱ་པི ཚ་ནྡཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ན མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ. ཙི་ཏྟེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝཱི་མཾ་སཾ པ་ན ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟ་སྶ ཝཱི་མཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏི ཙེ་ཝ ཧོ་ཏི མ་གྒོ ཙཱ་ཏི. སེ་ས་དྷ་མྨཱ མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཝཱི་རི་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༡༠༤༡. ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟི་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཛཱ་ཏཱཏི ནི་བྦ་ཏྟཱ, པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ. བྷཱུ་ཏཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ཛཱ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཧི བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ བྷཱུ་ཏཱ. པ་ཙྩ་ཡ་སཾ་ཡོ་གེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ས་ཉྫཱ་ཏཱ. ནི་བྦ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎ་པྤ་ཏྟ་ཏྟཱ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱཏི ཝུ་ཏྟཱ. པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ. པུ་བྦ་ནྟ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ པ་ནྣཱ་ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ས་མུ་པྤ་ནྣཱཏི ཝུ་ཏྟཱ. ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛེ་ནེ་ཝ ཨུ་དྡྷཾ ཋི་ཏཱ་ཏི ཨུ་ཊྛི་ཏཱ. པ་ཙྩ་ཡ་སཾ་ཡོ་གེ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ་ཏི ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ. པུ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱཏི་ཝ་ཙ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨུ་པྤ་ནྣཾ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ག་ཎ་ནཾ ག་ཏཱ. རཱུ་པཾ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཨི་དཾ ནེ་སཾ ས་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནཾ. དུ་ཏི་ཡ་པ་ད་ནི་དྡེ་སོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡ་པ་ད་ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཡེ་ཝ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཏི་ཀོ དྭི་ནྣཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པཱུ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏོ. ལ་དྡྷོ་ཀཱ་ས་སྶ ཧི ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ དུ་ཝི་དྷོ – ཁ་ཎ་པྤ་ཏྟོ, ཙ ཨ་པྤ་ཏྟོ ཙ. ཏ་ཏྠ ‘ཁ་ཎ་པྤ་ཏྟོ’ ཨུ་པྤ་ནྣོ ནཱ་མ. ‘ཨ་པྤ་ཏྟོ’ ཙི་ཏྟཱ་ན་ནྟ་རེ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏུ, ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཝཱ. དྷུ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན ན་ཏྠི ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཨུ་པྤཱ་དི་ནོ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི – ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཝ སཱ་ཡཾ, པོ་ཊྛ་པཱ་ད, ཨ་རཱུ་པཱི ཨ་ཏྟཱ ས་ཉྙཱ་མ་ཡོ. ཨ་ཐ ཨི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཉྙཱ ཙ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཨ་ཉྙཱ ཙ ས་ཉྙཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༤༡༩). ཨེ་ཏྠ ཨཱ་རུ་པྤེ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཉྙཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཀི་ཉྩཱ་པི མཱུ་ལ་བྷ་ཝ་ངྒ་ས་ཉྙཱ ནི་རུ་དྡྷཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ན ནི་རུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཝ་སྶཾ སཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ས་ངྑྱཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ‘ཏི་ཊྛ་ཏེ་ཝ’ ནཱ་མཱ་ཏི ཛཱ་ཏོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ལ་དྡྷོ་ཀཱ་ས་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ དུ་ཝི་དྷོ…པེ… དྷུ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན ན་ཏྠི ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཨུ་པྤཱ་དི་ནོ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཡ་དི པ་ན ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ས་བྦཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ད་དེ་ཡྻ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏཾ པ་ན དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི – དྷུ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཨ་དྷུ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྩ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཡ་ཀ་མྨཱ་ནི, ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་ཏི ཨེ་ཏཾ ‘དྷུ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀཾ’ ནཱ་མ. ཏཾ པ་ན ཁ་ཎ་པྤ་ཏྟ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཨ་པྤ་ཏྟ་མྤི. ཏ་ཏྠ ‘ཁ་ཎ་པྤ་ཏྟཾ’ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ‘ཨ་པྤ་ཏྟཾ’ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ ཙི་ཏྟཱ་ན་ནྟ་རེ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏུ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཝཱ. དྷུ་ཝ་པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི, ཨུ་པྤཱ་དི་ནོ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ. མེ་ཏྟེ་ཡྻ་བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མ་གྒོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣོ ནཱ་མ, ཕ་ལཾ ཨུ་པྤཱ་དི་ནོ དྷ་མྨཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ.
༡༠༤༤. ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྟི་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ཏཱི་ཏཱཏི ཁ་ཎ་ཏྟ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ. ནི་རུ་དྡྷཱཏི ནི་རོ་དྷ་པྤ་ཏྟཱ. ཝི་ག་ཏཱཏི ཝི་བྷ་ཝཾ ག་ཏཱ, ཝི་ག་ཙྪི་ཏཱ ཝཱ. ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཱཏི པ་ཀ་ཏི་ཝི་ཛ་ཧ་ནེ་ན ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཾ ག་ཏཱ. ནི་རོ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ. ཨ་བྦྷ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱཏི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏཱཏི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ག་ཙྪི་ཏཱ. པུ་ན ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་ཙ་ནེ ཀཱ་ར་ཎཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. པ་ར་ཏོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་དཱི་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཏཱི་ཏཾ་སེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏཱཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ན ག་ཎ་ནཾ ག་ཏཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏེ་ཏི? རཱུ་པཾ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. པ་ར་ཏོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༡༠༤༧. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ཏཱི་ཏེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ཝ དྷ་མྨཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ ཧི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི.
༡༠༥༠. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཏྟི་ཀ་ནི་དྡེ་སེ ཏེ་སཾ ཏེ་སནྟི པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ས་བྦ་ས་ཏྟེ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཏྟནྟི ཨུ་བྷ་ཡཾ ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ནི་ཡ་ཏཱཏི ཨ་ཏྟ་ནི ཛཱ་ཏཱ. པཱ་ཊི་པུ་གྒ་ལི་ཀཱཏི པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐ་སྶ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་ནྟ་ཀཱ. ཨུ་པཱ་དི་ཎྞཱཏི ས་རཱི་ར་ཊྛ་ཀཱ. ཏེ ཧི ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ ཝཱ ཧོ་ནྟུ མཱ ཝཱ, ཨཱ་དི་ནྣ་ག་ཧི་ཏ་པ་རཱ་མ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨི་དྷ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ.
༡༠༥༡. པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་ཏྟཱ་ནཾ. པ་ར་པུ་གྒ་ལཱ་ནནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. སེ་སཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཏ་དུ་བྷ་ཡནྟི ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ.
༡༠༥༣. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀ་སྶ པ་ཋ་མ་པ་དེ པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་པི. ཏ་ཏི་ཡེ པ་རི་ཏྟ་མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ཝ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ པ་ན ཀཱ་ལེ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ ཀཱ་ལེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. ས་ནི་ད་སྶ་ན་ཏྟི་ཀ་ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི.