དུ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨུ་པཱ་དཱ་བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཀ་ཐཱ
༥༩༥. ཨི་དཱ་ནི དུ་ཝི་དྷ་ས་ངྒ་ཧཱ་དཱི་སུ ‘ཨ་ཏྠི རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱ, ཨ་ཏྠི རཱུ་པཾ ནོ་ཨུ་པཱ་དཱ’ཏི ཨེ་ཝཾ བྷེ་ད་ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ པུ་ཙྪཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ པ་ད་བྷཱ་ཛ་ནཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘ཨུ་པཱ་དཱ’; མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ, ཏཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ པ་བྷེ་ད་ཏོ ད་སྶེ་ནྟོ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.
༥༩༦. ཨེ་ཝཾ ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་དེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ནི་དྡི་ས་ནྟོ ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷཾ ཙ་ཀྑུ – མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ ཙ. ཨེ་ཏེ་སུ ‘བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑཱུ’ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་དྡ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་ཏྟེ ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑེ…པེ… དུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡེ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༨༣) ཨི་དཾ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ‘‘ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཨི་དཾ ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ‘‘ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དི ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༨༡; མ་ཧཱ་ཝ. ༡༥) ཨི་དཾ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་དྡ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ནཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༨༤) ཨི་དཾ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ‘‘ཏ་སྨིཾ ཡེ་ཝཱ་ས་ནེ ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༣༩༥) ཨི་དཾ ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ.
མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་པི པ་སཱ་ད་ཙ་ཀྑུ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཙ་ཀྑཱུ་ཏི དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ་ཡཾ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཀེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པ་ཀ་ཊྛི་ཀེ་ན, ཨུ་པ་རི བྷ་མུ་ཀ་ཊྛི་ཀེ་ན, ཨུ་བྷ་ཏོ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་ཊེ་ཧི, ཨ་ནྟོ མ་ཏྠ་ལུ་ངྒེ་ན, བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་ཀྑི་ལོ་མེ་ཧི པ་རི་ཙྪི་ནྣོ མཾ་ས་པི་ཎྜོ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ ‘ཙ་ཏ་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ཝ་ཎྞོ ག་ནྡྷོ ར་སོ ཨོ་ཛཱ, ས་མྦྷ་ཝོ ས་ཎྛཱ་ནཾ, ཛཱི་ཝི་ཏཾ བྷཱ་ཝོ ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་དོ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དོ’ཏི ཙུ་དྡ་ས་ས་མྦྷཱ་རོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ‘ཙ་ཏ་སྶོ དྷཱ་ཏུ་ཡོ, ཏཾ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ཨོ་ཛཱ་ས་ཎྛཱ་ན་ས་མྦྷ་ཝཱ ཙཱ’ཏི ཨི་མཱ་ནི ད་ས ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་ཏྟཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ ཧོ་ནྟི. ཛཱི་ཝི་ཏཾ བྷཱ་ཝོ ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་དོ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཱ་ཡ རཱུ་པཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ས་མྦྷཱ་རོ. ཡཾ ལོ་ཀོ སེ་ཏཾ ཙ་ཀྑུཾ པུ་ཐུ་ལཾ ཝི་ས་ཊཾ ཝི་ཏྠི་ཎྞཾ ‘ཙ་ཀྑུ’ནྟི ས་ཉྫཱ་ན་ནྟོ ན ཙ་ཀྑུཾ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཝ་ཏྠུཾ ཙ་ཀྑུ་ཏོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, སོ མཾ་ས་པི་ཎྜོ ཨ་ཀྑི་ཀཱུ་པེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, ནྷཱ་རུ་སུ་ཏྟ་ཀེ་ན མ་ཏྠ་ལུ་ངྒེ ཨཱ་བ་དྡྷོ, ཡ་ཏྠ སེ་ཏ་མྤི ཨ་ཏྠི, ཀ་ཎྷ་མྤི ལོ་ཧི་ཏ་ཀ་མྤི, པ་ཐ་ཝཱི་པི ཨཱ་པོ་པི ཏེ་ཛོ་པི ཝཱ་ཡོ་པི, ཡཾ སེ་མྷཱུ་སྶ་ད་ཏྟཱ སེ་ཏཾ, པི་ཏྟུ་སྶ་ད་ཏྟཱ ཀ་ཎྷཾ, རུ་ཧི་རུ་སྶ་ད་ཏྟཱ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ, པ་ཐ་ཝུ་སྶ་ད་ཏྟཱ པ་ཏྠི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་པུ་སྶ་ད་ཏྟཱ པ་གྒྷ་ར་ཏི, ཏེ་ཛུ་སྶ་ད་ཏྟཱ པ་རི་ད་ཡ྄ཧ་ཏི, ཝཱ་ཡུ་སྶ་ད་ཏྟཱ ས་མྦྷ་མ་ཏི, ཨི་དཾ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ.
ཡོ པ་ནེ་ཏྠ སི་ཏོ ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་བ་དྡྷོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་སཱ་དོ, ཨི་དཾ པ་སཱ་ད་ཙ་ཀྑུ ནཱ་མ. ཏ་དེ་ཏཾ ཏ་སྶ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཙ་ཀྑུ་ནོ སེ་ཏ་མ་ཎྜ་ལ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཀ་ཎྷ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ, ཨ་བྷི་མུ་ཁེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དེ་ས་བྷཱུ་ཏེ དི་ཊྛི་མ་ཎྜ་ལེ, ས་ཏྟ་སུ པི་ཙུ་པ་ཊ་ལེ་སུ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཏེ་ལཾ པི་ཙུ་པ་ཊ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ, ས་ཏྟ་ཀྑི་པ་ཊ་ལཱ་ནི བྱཱ་པེ་ཏྭཱ, དྷཱ་ར་ཎ་ནྷཱ་པ་ན་མ་ཎྜ་ན་བཱི་ཛ་ན་ཀི་ཙྩཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷཱ་ཏཱི་ཧི ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་རོ ཝི་ཡ, ས་ནྡྷཱ་ར་ཎ་ཨཱ་བ་ནྡྷ་ན་པ་རི་པཱ་ཙ་ན་ས་མུ་དཱི་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཀ་ཏཱུ་པ་ཀཱ་རཾ, ཨུ་ཏུ་ཙི་ཏྟཱ་ཧཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཡ་མཱ་ནཾ, ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཨ་ནུ་པཱ་ལི་ཡ་མཱ་ནཾ, ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་སཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཾ, པ་མཱ་ཎ་ཏོ ཨཱུ་ཀཱ་སི་ར་མ་ཏྟཾ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ –
‘‘ཡེ་ན ཙ་ཀྑུ་པྤ་སཱ་དེ་ན, རཱུ་པཱ་ནི མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི;
པ་རི་ཏྟཾ སུ་ཁུ་མཾ ཨེ་ཏཾ, ཨཱུ་ཀཱ་སི་ར་ས་མཱུ་པ་མ’’ནྟི.
ཙ་ཀྑུ ཙ ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཡཾ ཙ་ཀྑུ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་སཱ་དོཏི ཨི་དྷཱ་པི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ་ཡེ་ཝ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ; ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨུ་པཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་པྤ་སཱ་དོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ པ་སཱ་ད་ཙ་ཀྑུ་མེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི, སེ་ས་ཙ་ཀྑུཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་གོ་ཙ་ར་སུ་ཏྟེ ‘‘ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་སཱ་དོ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཏཱི་ཧི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ,’’ ཙ་ཏུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་སུ་ཏྟེ ‘‘དྭི་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་སཱ་དོ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ དྭཱི་ཧི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི སུ་ཏྟ་ནྟི་ཀ་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ. ཡོ ཙ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་སཱ་དོ སོ ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶཱ་པི དི་ནྣཾ དྭི་ནྣ་མྤི པ་སཱ་དོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏ་ཏྠ དེ་ས་ནཱ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ པ་ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ ནཱ་མ. ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ ‘ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་སཱ་དོ’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
‘ཨ་ཡཾ མེ ཨ་ཏྟཱ’ཏི བཱ་ལ་ཛ་ནེ་ན པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་རཱི་ར་མྤི ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་མྤི. ཏ་སྨིཾ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན པ་སྶི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨ་ནི་ད་སྶ་ནོ. པ་ཊི་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ནི་གྷཾ་སོ ཨེ་ཏྠ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་པྤ་ཊི་གྷོ.
ཡེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ཡཾ ས་ཏྟོ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ པ་སྶི ཝཱ, ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ པ་སྶ་ཏི ཝཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་སྶི་སྶ་ཏི ཝཱ, ས་ཙ་སྶ ཨ་པ་རི་བྷི་ནྣཾ ཙ་ཀྑུ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ཐཱ་ནེ་ན ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ རཱུ་པཾ པ་སྶེ ཝཱ, ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཝཱ རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶི, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ན པ་སྶ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ན པ་སྶི་སྶ་ཏི, ས་ཙེ ཏཾ རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཏཾ རཱུ་པཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཏི ཨི་ད་མེ་ཏྠ པ་རི་ཀ་པྤ་ཝ་ཙ་ནཾ. ད་སྶ་ན་པ་རི་ཎཱ་ཡ་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྑུཾ་པེ་ཏཾ, ས་ཉྫཱ་ཏི་ས་མོ་ས་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ་པེ་ཏཾ, སུ་ཉྙ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ནི་སྶ་ཏྟ་ཊྛེ་ན ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ་པེ་སཱ. ད་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨི་ནྡ་ཊྛཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ་པེ་ཏཾ. ལུ་ཛྫ་ན་པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ལོ་ཀོ་པེ་སོ. ཝ་ལ༹་ཉྫ་ན་ཊྛེ་ན དྭཱ་རཱ་པེ་སཱ. ཨ་པཱུ་ར་ཎཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ས་མུ་དྡོ་པེ་སོ. པ་རི་སུ་དྡྷ་ཊྛེ་ན པ་ཎྜ་རཾ་པེ་ཏཾ. ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཁེ་ཏྟཾ་པེ་ཏཾ. ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཝ་ཏྠུཾ་པེ་ཏཾ. ས་མ་ཝི་ས་མཾ ད་སྶེ་ནྟཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ནེ་ཏཱི་ཏི ནེ་ཏྟཾ་པེ་ཏཾ. ཏེ་ནེ་ཝ་ཊྛེ་ན ན་ཡ་ནཾ་པེ་ཏཾ. ས་ཀྐཱ་ཡ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཊྛེ་ན ཨོ་རི་མཾ ཏཱི་རཾ་པེ་ཏཾ. བ་ཧུ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཨ་སྶཱ་མི་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ སུ་ཉྙོ གཱ་མོ་པེ་སོཏི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘པ་སྶི ཝཱ’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་དེ་ཧི ཙ་ཀྑུཾ་པེ་ཏ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙུ་དྡ་ས ནཱ་མཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ན་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐཾ? ཨེ་ཏྠ ཧི ཡེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ནི་ད་སྶ་ནེ་ན ས་པྤ་ཊི་གྷེ་ན རཱུ་པཾ ས་ནི་ད་སྶ་ནཾ ས་པྤ་ཊི་གྷཾ པ་སྶི ཝཱ ཙ་ཀྑུཾ་པེ་ཏཾ…པེ… སུ་ཉྙོ གཱ་མོ་པེ་སོ, ཨི་དཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཀོ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ སེ་སཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༥༩༧. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཝི་ཛྫུ་ནི་ཙྪ་ར་ཎཱ་དི་ཀཱ་ལེ་སུ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶཱ་པི རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཾ གྷ་ཊྚེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ དུ་ཏི་ཡོ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཏ་ཏྠ ཡ་མྷི ཙ་ཀྑུ་མྷཱིཏི ཡ་མྷི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ ཙ་ཀྑུ་མྷི. རཱུ་པནྟི པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཏཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཧ་ཉྙི ཝཱཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི ཝཱཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཧ་ཉྙི་སྶ་ཏི ཝཱཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཧ་ཉྙེ ཝཱཏི ཝི་ཀ་པྤ་ན་ཏྠོ. ཨ་ཏཱི་ཏ་ཉྷི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ པ་ཊི་ཧ་ཉྙི ནཱ་མ. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི ནཱ་མ. ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ཊི་ཧ་ཉྙི་སྶ་ཏི ནཱ་མ. ས་ཙེ ཏཾ རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑུ་སྶ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཙ་ཀྑུ་མྷི པ་ཊི་ཧ་ཉྙེ་ཡྻ ཏཾ རཱུ་པ་ནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ པ་རི་ཀ་པྤོ. ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ན པ་སཱ་དཾ གྷ་ཊྚ་ཡ་མཱ་ན་མེ་ཝ རཱུ་པཾ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ན་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༥༩༨. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ རཱུ་པེ ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏོ ཙ་ཀྑུ རཱུ་པ་སྨིཾ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཏ་ཏི་ཡོ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རོ ཨཱ་ར་དྡྷོ. སོ ཨ་ཏྠ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ཙ་ཀྑུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་མཱ་ན་མེ་ཝ རཱུ་པ་མྷི པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ན་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༥༩༩. ཨི་ཏོ པ་རཾ ཕ་སྶ་པ་ཉྩ་མ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ, ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཨུ་པྤ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩཱ་ཏི, ད་ས ཝཱ་རཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུཾ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཙ་ཀྑུཾ ནི་སྶཱ་ཡ, པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ. རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱཏི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ག་མྨ, ས་ནྡྷཱ་ཡ, པ་ཊི་ཙྩ. ཨི་མི་ནཱ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ནཾ ཕ་སྶཱ་དཱི་ནཾ པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་པ་ཏི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི རཱུ་པ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ. ཨི་ཏ་རེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཝཱ་རེ་སུ རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མ་སྶཱ་ཏི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ. ཡ་ཐཱ པ་ན པུ་རི་མེ་སུ ཏཱི་སུ, ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་སུ་པི ད་ས་སུ ཝཱ་རེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ན་ཡཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི པུ་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཊཾ ཙ་ཀྑུཾ ‘ཨི་དཾ ཏ’ནྟི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ, པུ་རི་མཱ ཏ་ཡོ, ཨི་མེ ད་སཱ་ཏི, ཏེ་ར་ས ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨི་ཉྩེ་ཏྠ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ན་ཡཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ དྭི་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ན་ཡེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜེ་ཏྭཱ་ཝ ད་སྶི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༦༠༠. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ སོ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ནི་དྡེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི སོ་ཏཾ. ཏཾ ས་ས་མྦྷཱ་ར་སོ་ཏ་བི་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ཏ་ནུ་ཏ་མྦ་ལོ་མཱ་ཙི་ཏེ ཨ་ངྒུ་ལི་ཝེ་དྷ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནེ པ་དེ་སེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཧི དྷཱ་ཏཱུ་ཧི ཀ་ཏཱུ་པ་ཀཱ་རཾ, ཨུ་ཏུ་ཙི་ཏྟཱ་ཧཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷི་ཡ་མཱ་ནཾ, ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཨ་ནུ་པཱ་ལི་ཡ་མཱ་ནཾ, ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཾ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི.
གྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི གྷཱ་ནཾ. ཏཾ ས་ས་མྦྷཱ་ར་གྷཱ་ན་བི་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་ཛ་པྤ་ད་ས་ཎྛཱ་ནེ པ་དེ་སེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཨུ་པ་ཀཱ་རུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཱ་ནུ་པཱ་ལ་ན་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཧུ་ཏྭཱ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི.
སཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཛི་ཝ྄ཧཱ. སཱ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཛི་ཝ྄ཧཱ་མ་ཛ྄ཛྷ་སྶ ཨུ་པ་རི ཨུ་པྤ་ལ་ད་ལ་གྒ་ས་ཎྛཱ་ནེ པ་དེ་སེ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཨུ་པ་ཀཱ་རུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཱ་ནུ་པཱ་ལ་ན་པ་རི་ཝཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏི.
ཡཱ་ཝ་ཏཱ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ས་བྦ་ཏྠ ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཀ་པྤཱ་ས་པ་ཊ་ལེ སྣེ་ཧོ ཝི་ཡ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཨུ་པ་ཀཱ་རུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ནཱ་ནུ་པཱ་ལ་ན་པ་རི་ཝཱ་ར་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ. སེ་སོ པཱ་ལི༹་པྤ་བྷེ་དོ ཙ ཨ་ཏྠོ ཙ ཙ་ཀྑུ་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཨི་དྷ ཙ་ཀྑུ་པ་ད་སྶ ཋཱ་ནེ སོ་ཏ་པ་དཱ་དཱི་ནི, རཱུ་པ་པ་ད་སྶ ཋཱ་ནེ ས་དྡ་པ་དཱ་དཱི་ནི, པ་སྶཱི་ཏི ཨཱ་དཱི་ནཾ ཋཱ་ནེ སུ་ཎཱི་ཏི་ཨཱ་དི་པ་དཱ་ནི ཙ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི. ‘ནེ་ཏྟཾ་པེ་ཏཾ, ན་ཡ་ནཾ་པེ་ཏ’ནྟི ཨི་མ་སྶ ཙ པ་ད་དྭ་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ དྭཱ་ད་ས དྭཱ་ད་ས ནཱ་མཱ་ནི ཧོ་ནྟི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ – ཡ་དི ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ས་བྦ་ཏྠ ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཀ་པྤཱ་ས་པ་ཊ་ལེ སྣེ་ཧོ ཝི་ཡ. ‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྨི་སྶ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ‘ནཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ‘ཀ་སྨཱ’? ‘ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’. ‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, ན ས་བྦ་ཏྠ ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ན’ནྟི? ‘ནེ་ཝ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ. ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛི་ཏྭཱ པ་ན་སྶ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཧི རཱུ་པ་ར་སཱ་ད་ཡོ, ཝཱ་ལི་ཀཱ་ཙུ་ཎྞཱ་ནི ཝི་ཡ, ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་བྱཱ་པི་ནོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ན ཙ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ རཱུ་པེ ར་སོ ཨ་ཏྠི. ཡ་དི སི་ཡཱ རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎེ་ནེ་ཝ ར་ས་གྒ་ཧ་ཎཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ཡཱ་ཡ་ཏ་ན་མྤི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ནེ་ཝ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠི, ན ཙ ས་བྦ་ཏྠ ན་ཏྠི, ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ན ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྨི་སྶ་ཏཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ’.
ཨ་པི་ཙ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཏོ་པེ་ཏེ་སཾ ཨ་ས་མྨི་སྶ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཨེ་ཏེ་སུ ཧི རཱུ་པཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧ་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱ ཙ་ཀྑུ, རཱུ་པེ་སུ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་སཾ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ད་ཊྛུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ཛ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ས་དྡཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧ་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱ སོ་ཏཾ, ས་དྡེ་སུ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་སཾ, སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ཛ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ག་ནྡྷཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧ་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ གྷཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱ གྷཱ་ནཾ, ག་ནྡྷེ་སུ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་སཾ, གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ གྷཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ཛ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ.
ར་སཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧ་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཱ སཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ, ར་སེ་སུ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་སཱ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, སཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ཛ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་བྷི་གྷཱ་ཏཱ་ར་ཧ་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎོ ཕུ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་པྤ་སཱ་ད་ལ་ཀྑ་ཎོ ཝཱ ཀཱ་ཡོ, ཕོ་ཊྛ་བྦེ་སུ ཨཱ་ཝི་ཉྪ་ན་ར་སོ, ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, ཕུ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ནི་དཱ་ན་ཀ་མྨ་ཛ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ.
ཀེ་ཙི པ་ན ‘ཏེ་ཛཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་སཱ་དོ ཙ་ཀྑུ, ཝཱ་ཡུ་པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་པཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་སཱ་དཱ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ, ཀཱ་ཡོ ས་བྦེ་ས’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཨ་པ་རེ ‘ཏེ་ཛཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ པ་སཱ་དོ ཙ་ཀྑུ, ཝི་ཝ་ར་ཝཱ་ཡུ་ཨཱ་པ་པ་ཐ་ཝཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ པ་སཱ་དཱ སོ་ཏ་གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡཱ’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’ཏི. ཨ་དྡྷཱ སུ་ཏྟ་མེ་ཝ ན ད་ཀྑི་སྶ་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ནེ་ཏྠ ‘ཏེ་ཛཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎེ་ཧི རཱུ་པཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་གྒ་ཡ྄ཧ་བྷཱ་ཝ་ཏོ’ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ ཝ་ད་ནྟི. ཏེ ཙ ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘ཀོ པ་ནེ་ཝ་མཱ་ཧ – རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཏེ་ཛཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎཱ’ཏི? ཨ་ཝི་ནི་བྦྷོ་གེ་སུ ཧི རཱུ་པེ་སུ ‘ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ གུ་ཎོ, ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ གུ་ཎོ’ཏི ན ལ་བྦྷཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཨ་ཐཱ་པི ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ‘ཡ་ཐཱ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ས་མྦྷཱ་རེ་སུ ཏ་སྶ ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཨི་ཙྪ་ཐ, ཨེ་ཝཾ ཏེ་ཛཱ་དི་ཨ་དྷི་ཀེ་སུ ས་མྦྷཱ་རེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏོ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཏེ་སཾ གུ་ཎཱ’ཏི. ཏེ ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ཨི་ཙྪེ་ཡྻཱ་མ, ཡ་དི ཨཱ་པཱ་དྷི་ཀ་སྶ ཨཱ་ས་ཝ་སྶ ག་ནྡྷ་ཏོ པ་ཐ་ཝཱི་ཨ་དྷི་ཀེ ཀ་པྤཱ་སེ ག་ནྡྷོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རོ སི་ཡཱ, ཏེ་ཛཱ་དྷི་ཀ་སྶ ཙ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀ་སྶ ཝ་ཎྞ་ཏོ་པི སཱི་ཏཱུ་ད་ཀ་སྶ ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཧཱ་ཡེ་ཐ. ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་ཧཱ་ཡེ་ཐེ་ཏཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་ཀ་པྤ་ནཾ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཝི་སེ་སེ་པི ཨེ་ཀ་ཀ་ལཱ་པེ བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་ར་སཱ་ད་ཡོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ས་དི་སཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཱ་ད་ཡོ, ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་པི ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎེ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ.
ཀིཾ པ་ན ཏཾ ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ? ཀ་མྨ་མེ་ཝ ནེ་སཾ ཝི་སེ་ས་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏ་སྨཱ ཀ་མྨ་ཝི་སེ་ས་ཏོ ཨེ་ཏེ་སཾ ཝི་སེ་སོ, ན བྷཱུ་ཏ་ཝི་སེ་ས་ཏོ. བྷཱུ་ཏ་ཝི་སེ་སེ ཧི ས་ཏི པ་སཱ་དོ་ཝ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ས་མཱ་ནཱ་ན་ཉྷི པ་སཱ་དོ, ན ཝི་ས་མཱ་ནཱ་ན་ནྟི པོ་རཱ་ཎཱ. ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨེ་ཝི་ས་ས་ཏོ ཝི་སེ་ས་ཝ་ནྟེ་སུ ཙ ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏཱ་ནི ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ས་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཀཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་ན་ལླཱི་ན་ནི་སྶ་ཡེ ཨེ་ཝ ཝི་ས་ཡེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ. གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡཱ ས་མྤ་ཏྟ་ཝི་ས་ཡ་གྒཱ་ཧ་ཀཱ, ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ ས་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་ལླཱི་ནེ་ཡེ་ཝ ཝི་ས་ཡེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ.
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏ་ཏྟཱ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མྤ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལ་སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཱ་ན་ཉྷི དྭཱ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཎྞོ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཾ གྷ་ཊྚེ་ཏི. སོ དཱུ་རེ ཋ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནོ་པི ས་མྤ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཏཾ་གོ་ཙ་ར་ཏྟཱ ཙ་ཀྑུ ས་མྤ་ཏྟ་གོ་ཙ་ར་མེ་ཝ ནཱ་མ. དཱུ་རེ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡ་ནྟཱ་ན་མྤི, ར་ཛ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཏྠཾ དྷོ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཀཱ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ས་དྡོ པ་ན དྷཱ་ཏུ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ སོ་ཏཾ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མྤ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཱ་དི་ཝ་ཎྞོ པ་ན ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ས་མྤ་ཏྟོ དཱུ་རེ ཋི་ཏོ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ས་དྡོ་པི ས་ཙེ ས་ཎི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ, དཱུ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙི་རེ་ན སུ་ཡྻེ་ཡྻ, པ་ར་མྤ་ར་གྷ་ཊྚ་ནཱ་ཡ ཙ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ སོ་ཏཾ གྷ་ཊྚེ་ནྟོ ཨ་སུ་ཀ་དི་སཱ་ཡ ནཱ་མཱ་ཏི ན པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཡྻ. ཏ་སྨཱ ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་གོ་ཙ་རཱ་ནེ་ཝ ཏཱ་ནི.
ཨ་ཧི་ཨཱ་དི་ས་མཱ་ནཱ་ནི ཙེ་ཏཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ཧི ནཱ་མ བ་ཧི སི་ཏྟ་ས་མྨ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི, ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ན་ཏི་ཎ་པ་ཎྞ་ག་ཧ་ན་ཝ་མྨི་ཀཱ་ནི་ཡེ་ཝ པ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ཨ་བྷི་ར་མ་ཏི, ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་པེ་ཏཾ ཝི་ས་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ མ་ཊྛེ་སུ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ནཱ་བྷི་ར་མ་ཏི, ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ཏི, རཱུ་པ་ཙི་ཏྟ་པུ་པྥ་ལ་ཏཱ་དི་ཙི་ཏྟེ་སུ་ཡེ་ཝ པ་ན ཨ་བྷི་ར་མ་ཏི. ཏཱ་དི་སེ་སུ ཧི ཋཱ་ནེ་སུ ཙ་ཀྑུ་མྷི ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ མུ་ཁ་མྤི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི.
སུ་སུ་མཱ་རོ་པི བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ན པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཀྑཱི་ནི ནི་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ་ཝ ཙ་ར་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན བྱཱ་མ་ས་ཏ་མ་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ བི་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ ཧོ་ཏི སུ་ཁཾ སུ་པ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ སོ་ཏཾ ཏ་མྤེ བི་ལ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཎྞ་ཙྪི་དྡ་ཀཱུ་པ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཀ་ཎྞ་ཙྪི་དྡཱ་ཀཱ་སོ་ཡེ་ཝ ཏ་སྶ ས་དྡ་ས་ཝ་ནེ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ནྟོ་ལེ་ཎ་སྨི་ཉྷི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ན ལེ་ཎ་ཙྪ་ད་ནཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་དྡོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ཏི, དྭཱ་ར་ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཙྪི་དྡེ་ཧི པ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡེ་ཝ གྷ་ཊྚེ་ནྟོ ག་ནྟྭཱ སོ་ཏ་པ་སཱ་དཾ གྷ་ཊྚེ་ཏི. ཨ་ཐ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི ལེ་ཎ་པི་ཊྛེ ནི་སི་ནྣཱ ཛཱ་ན་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་མྤ་ཏྟ་གོ་ཙ་ར་ཏཱ ཧོ་ཏི. ‘ཀིཾ པ་ནེ་ཏཾ ས་མྤ་ཏྟ་གོ་ཙ་ར’ནྟི? ‘ཨཱ་མ, ས་མྤ་ཏྟ་གོ་ཙ་རཾ’. ‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, དཱུ་རེ བྷེ་རཱི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ དཱུ་རེ ས་དྡོ་ཏི ཛཱ་ན་ནཾ ན བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’ཏི? ‘ནོ ན བྷ་ཝ་ཏི. སོ་ཏ་པ་སཱ་ད་སྨི་ཉྷི གྷ་ཊྚི་ཏེ དཱུ་རེ ས་དྡོ ཨཱ་ས་ནྣེ ས་དྡོ, པ་ར་ཏཱི་རེ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ་ཏི ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཛཱ་ན་ནཱ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ’ཏི. ‘ཀིཾ ཨེ་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ? ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཚི་དྡཾ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ས་ཝ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་གོ་ཙ་ར་མེ་ཝེ་ཏཾ’.
པ་ཀྑཱི་པི རུ་ཀྑེ ཝཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཝཱ ན ར་མ་ཏི. ཡ་དཱ པ་ན ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ལེ་ཌྜུ་པཱ་ཏེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ཛ་ཊཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ གྷཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཀཱ་ས་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝཱ་ཏཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ག་ནྡྷ་གོ་ཙ་རཾ. ཏ་ཐཱ ཧི གཱ་ཝོ ན་ཝ་ཝུ་ཊྛེ དེ་ཝེ བྷཱུ་མི་ཡཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝཱ་ཏཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟི. ཨ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ག་ནྡྷ་པི་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཙ ཨུ་པ་སི་ངྒྷ་ན་ཀཱ་ལེ ཝཱ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟོ ནེ་ཝ ཏ་སྶ ག་ནྡྷཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཀུ་ཀྐུ་རོ་པི བ་ཧི ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཁེ་མ་ཊྛཱ་ནཾ ན པ་སྶ་ཏི ལེ་ཌྜུ་པ་ཧཱ་རཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ནྟོ་གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཚཱ་རི་ཀཾ བྱཱུ་ཧི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣ་སྶ པ་ན ཕཱ་སུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛི་ཝ྄ཧཱ་པི གཱ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཨཱ་པོ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་ར་སཱ་ར་མྨ་ཎཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ་པི པཱ་ཏོ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ གཱ་མོ པ་ཝི་སི་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. སུ་ཀྑ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་སྶ ཙ ན ས་ཀྐཱ ཁེ་ལེ༹་ན ཨ་ཏེ་མི་ཏ་སྶ ར་སཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ.
སི་ངྒཱ་ལོ་པི བ་ཧི ཙ་ར་ནྟོ ར་ཏིཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི, ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣ་སྶེ་ཝ པ་ན་སྶ ཕཱ་སུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡོ་པི ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ པ་ཐ་ཝཱི་ནི་སྶི་ཏ་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཉྙཾ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ས་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ སཱི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ ཙ་སྶ པ་ཐ་ཝཱི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎེ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. སུ་ས་ནྠ་ཏ་སྶ་པི ཧི ས་ཡ་ན་སྶ, ཧ་ཏྠེ ཋ་པི་ཏཱ་ན་མྤི ཝཱ ཕ་ལཱ་ནཾ, ན ས་ཀྐཱ ཨ་ནི་སཱི་ད་ནྟེ་ན ཝཱ ཨ་ནི་པྤཱི་ལེ༹་ནྟེ་ན ཝཱ ཐ་དྡྷ་མུ་དུ་བྷཱ་ཝོ ཛཱ་ནི་ཏུ་ནྟི. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་བཱ་ཧི་རཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཨེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་ད་སྶ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཛཱ་ན་ནེ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཏོ་པེ་ཏེ་སཾ ཨ་ས་མྨི་སྶ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཉྙེ་ཡེ་ཝ ཧི ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་ད་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ར་ས་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ན་པ་ད་ཊྛཱ་ན་གོ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ནི་སྶ་ཡཱ ཨ་ཉྙེ སོ་ཏ་པ་སཱ་དཱ་དཱི་ན་ནྟི ཨ་ས་མྨི་སྶཱ་ནེ་ཝ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི.
ཨ་པི་ཙ ནེ་སཾ ཨ་ས་མྨི་སྶ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཡ་ཐཱ ཧི པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ དྷ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་སྶཱ་པི་ཏཱ་ནཾ ཀི་ཉྩཱ་པི ཚཱ་ཡཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ས་མྨི་སྶཱ་ཝ ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞེ་ན ཀ་པྤཱ་སེ་ན ཝ་ཊྚིཾ ཀ་ཏྭཱ དཱི་པེ ཛཱ་ལི་ཏེ ཀི་ཉྩཱ་པི ཛཱ་ལཱ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ན ཨཾ་སུ་ནོ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཱ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཱ ཛཱ་ལཱ ཨ་ས་མྨི་སྶཱ ཨེ་ཝ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨི་མཱ་ནི པ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ས་མོ་ས་ཊཱ་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶཱ་ནེ་ཝ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨི་མཱ་ནེ་ཝ པ་ཉྩ, སེ་ས་རཱུ་པཱ་ནི་པི ཨ་ས་མྨི་སྶཱ་ནེ་ཝ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ས་རཱི་རེ ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ་ཡོ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཀཱ་ཡོ ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡོ་ཏི ཏ་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ. ཏ་ཏྠ ནཱ་བྷི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ་ཡོ ནཱ་མ. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ཡ་ད་ས་ཀཾ, བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀཾ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཊྛ, ཨུ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཊྛ, ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཨ་ཊྛཱ་ཏི ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས རཱུ་པཱ་ནི. ནཱ་བྷི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཡཱ་ཝ ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཀཱ་ཡོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཙ ཀཱ་ཡ་ད་ས་ཀཾ, བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀཾ, ཝ་ཏྠུ་ད་ས་ཀཾ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཊྛ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་ས རཱུ་པཱ་ནི. ག་ལ་ཝཱ་ཊ་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ད་ས་ཀཾ, སོ་ཏ་ད་ས་ཀཾ, གྷཱ་ན་ད་ས་ཀཾ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ད་ས་ཀཾ, ཀཱ་ཡ་ད་ས་ཀཾ, བྷཱ་ཝ་ད་ས་ཀཾ, ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཊྛ་ཀཱ་ནཱི་ཏི ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི རཱུ་པཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་ད་སྶ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི, ཝ་ཎྞོ ག་ནྡྷོ ར་སོ ཨོ་ཛཱ, ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དོ་ཏི ཨི་དཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཨ་ཝི་ནི་བྷུ་ཏྟཱ་ནཾ ད་ས་ནྣཾ ནི་པྥ་ནྣ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཙ་ཀྑུ་ད་ས་ཀཾ ནཱ་མ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་སཱ་ནི་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏེ་སུ ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ་ཡེ རཱུ་པཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཀཱ་ཡ་ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡ་རཱུ་པེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ས་མྨི་སྶཾ. སེ་ས་ཀཱ་ཡ་དྭ་ཡེ་པི རཱུ་པཾ ཨི་ཏ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ས་མྨི་སྶ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཧི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ པ་བྦ་ཏ་ཙྪཱ་ཡཱ ཙ རུ་ཀྑ་ཙྪཱ་ཡཱ ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶཱ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་སུ་པི ཀཱ་ཡེ་སུ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་ས ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི རཱུ་པཱ་ནི ཙ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ་ནི ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ན ཨ་ས་མྨི་སྶཱ་ནེ་ཝཱ་ཏི.
༦༡༦. རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཝ་ཎྞོ་ཝ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ; ནི་བྷཱ་ཏཱི་ཏི ཝཱ ནི་བྷཱ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཎྞོ་ཝ ནི་བྷཱ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱ. ས་དྡྷིཾ ནི་ད་སྶ་ནེ་ན ས་ནི་ད་སྶ་ནཾ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན པ་སྶི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་གྷེ་ན ས་པྤ་ཊི་གྷཾ, པ་ཊི་གྷ་ཊྚ་ན་ནི་གྷཾ་ས་ཛ་ན་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ནཱི་ལཱ་དཱི་སུ ཨུ་མཱ་པུ་པྥ་ས་མཱ་ནཾ ནཱི་ལཾ, ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་པུ་པྥ་ས་མཱ་ནཾ པཱི་ཏ་ཀཾ, བ་ནྡྷུ་ཛཱི་ཝ་ཀ་པུ་པྥ་ས་མཱ་ནཾ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཾ, ཨོ་ས་དྷི་ཏཱ་ར་ཀ་ས་མཱ་ནཾ ཨོ་དཱ་ཏཾ. ཛྷཱ་མ་ངྒཱ་ར་ས་མཱ་ནཾ ཀཱ་ལ༹་ཀཾ, མ་ནྡ་ར་ཏྟཾ སི་ནྡུ་ཝཱ་ར་ཀ་ར་ཝཱི་ར་མ་ཀུ་ལ༹་ས་མཱ་ནཾ མ་ཉྫི་ཊྛ་ཀཾ. ‘‘ཧ་རི་ཏྟ་ཙ་ཧེ་མ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མཾ་སུ་མུ་ཁ་པ་ཀྐ་མཱ’’ཏི (ཛཱ. ༡.༡༥.༡༣༣) ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀི་ཉྩཱ་པི ‘ཧ་རཱི’ཏི སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝུ་ཏྟཾ, པ་ར་ཏོ པ་ན་སྶ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་དྷ སཱ་མཾ ཧ་རི ནཱ་མ. ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ས་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ད་སྶི་ཏཱ་ནི.
ཧ་རི་ཝ་ཎྞནྟི ཧ་རི་ཏ་ས་དྡ་ལ་ཝ་ཎྞཾ. ཨ་མྦ་ངྐུ་ར་ཝ་ཎྞནྟི ཨ་མྦ་ངྐུ་རེ་ན ས་མཱ་ན་ཝ་ཎྞཾ. ཨི་མཱ་ནི དྭེ ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་མ་སི་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ་ནི. དཱི་གྷཱ་དཱི་ནི དྭཱ་ད་ས ཝོ་ཧཱ་ར་ཏོ ད་སྶི་ཏཱ་ནི. སོ ཙ ནེ་སཾ ཝོ་ཧཱ་རོ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ་སི་དྡྷོ ཙེ་ཝ ས་ནྣི་ཝེ་ས་སི་དྡྷོ ཙ. དཱི་གྷཱ་དཱི་ནི ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ་སི་དྡྷཱ་ནི, ཝ་ཊྚཱ་དཱི་ནི ས་ནྣི་ཝེ་ས་ཝི་སེ་སེ་ན. ཏ་ཏྠ ར་སྶཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཨུ་ཙྩ་ཏ་རཾ དཱི་གྷཾ, ཏཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཏ་ཏོ ནཱི་ཙ་ཏ་རཾ ར་སྶཾ. ཐཱུ་ལཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཁུ་དྡ་ཀ་ཏ་རཾ ཨ་ཎུཾ, ཏཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཾ ཐཱུ་ལཾ. ཙ་ཀྐ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ཝ་ཊྚཾ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཎྜ་ས་ཎྛཱ་ནཾ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ. ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨཾ་སེ་ཧི ཡུ་ཏྟཾ ཙ་ཏུ་རཾ་སཾ. ཚ་ལ༹ཾ་སཱ་དཱི་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ནི་ནྣནྟི ཨོ་ན་ཏཾ, ཐ་ལནྟི ཨུ་ནྣ་ཏཾ.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ དཱི་གྷཱ་དཱི་ནི ཕུ་སི་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ ཛཱ་ནི་ཏུཾ, ནཱི་ལཱ་དཱི་ནི པ་ནེ་ཝཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ ན ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དཱི་གྷཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ; ཏ་ཐཱ ར་སྶཱ་དཱི་ནི. ཏཾ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ན ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཋི་ཏཾ དཱི་གྷཾ ར་སྶ་ནྟི ཏེ་ན ཏེ་ན ཝོ་ཧཱ་རེ་ན རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝེ་ཏྠ བྷཱ་སི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཚཱ་ཡཱ ཨཱ་ཏ་པོཏི ཨི་དཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ; ཏ་ཐཱ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཙ. ཨ་བྦྷཱ མ་ཧི་ཀཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་ཏྠུ་ནཱ་ཝ ད་སྶི་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ‘ཨ་བྦྷཱ’ཏི ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ. ‘མ་ཧི་ཀཱ’ཏི ཧི་མཾ. ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་བྦྷཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ཝ་ཎྞ་ནི་བྷཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ པ་བྷཱ་ཝ་ཎྞཱ ད་སྶི་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – མ་ཎི་མ་ཡཾ ར་ཛ་ཏ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡཱ་མ་ཝི་ཏྠཱ་རཾ ཙ་ནྡ་སྶ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་མཱ་ནཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ནཱ་མ. སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ ཕ་ལི་ཀ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ས་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡཱ་མ་ཝི་ཏྠཱ་རཾ སཱུ་རི་ཡ་སྶ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝི་མཱ་ནཾ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ ནཱ་མ. ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཱ་ནི ས་ཏྟ་ཊྛ་ད་ས་དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡཱ་མ་ཝི་ཏྠཱ་རཱ་ནི ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ཏཱ་ར་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཙ་ནྡོ, སཱུ་རི་ཡོ ཨུ་པ་རི, ཨུ་བྷི་ནྣ་མ་ནྟ་རཾ ཡོ་ཛ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ནྡ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་ནྟ་ཏོ སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་རི་མ་ནྟོ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཧོ་ཏི. དྭཱི་སུ པ་སྶེ་སུ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཏཱ་ར་ཀཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་སུ པ་ན ཏཱི་སུ ཙ་ནྡོ ད་ནྡྷ་ག་མ་ནོ, སཱུ་རི་ཡོ སཱི་གྷ་ག་མ་ནོ, ན་ཀྑ་ཏྟ་ཏཱ་ར་ཀཱ ས་བྦ་སཱི་གྷ་ག་མ་ནཱ. ཀཱ་ལེ་ན ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ཧོ་ནྟི ཀཱ་ལེ་ན པ་ཙྪཱ.
ཨཱ་དཱ་ས་མ་ཎྜ་ལནྟི ཀཾ་ས་མ་ཡཾ. མ་ཎཱིཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཾ སེ་སོ ཛོ་ཏི་ར་སཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་བྷེ་དོ. ས་ངྑོཏི སཱ་མུ་དྡི་ཀོ; མུ་ཏྟཱ སཱ་མུ་དྡི་ཀཱ་པི, སེ་སཱ་པི. ཝེ་ལུ༹་རི་ཡོཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ཎྞ་མ་ཎི. ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་ཏྠུ་ཝ་ཎྞོ. ས་ཏྠཱ ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ, སུ་ཝ་ཎྞ་མྤི ས་ཏྠུ་ཝ་ཎྞཾ. ར་ཛ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀ་ཧཱ་པ་ཎོ – ལོ་ཧ་མཱ་ས་ཀོ དཱ་རུ་མཱ་ས་ཀོ ཛ་ཏུ་མཱ་ས་ཀོ, ཡེ ‘ཝོ་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’ཏི (པཱ་རཱ. ༥༨༤) ཝུ་ཏྟཾ ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏཾ.
ཡཾ ཝཱ པ་ན་ཉྙ་མྤཱིཏི ཨི་མི་ནཱ པཱ་ལི༹་ཨཱ་ག་ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཾ ཏ་ཊྚི་ཀ་པི་ལོ་ཏི་ཀ་ཀ་ཎྞི་ཀ་ཝ་ཎྞཱ་དི་བྷེ་དཾ རཱུ་པཾ ག་ཧི་ཏཾ. ཏ་ཉྷི ས་བྦཾ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ་སུ པ་ཝི་ཊྛཾ.
ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ནཱི་ལཱ་དི་ནཱ བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྣ་མྤི རཱུ་པཾ ས་བྦཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་ནྣ་མེ་ཝ. ས་བྦ་ཉྷེ་ཏཾ ཙ་ཀྑུ་པ་ཊི་ཧ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ རཱུ་པཾ, ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ར་སཾ, ཏ་སྶེ་ཝ གོ་ཙ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ས་བྦཱ་ནི་པི ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ནི. ཡ་ཏྠ པ་ན ཝི་སེ་སོ ཨ་ཏྠི ཏ་ཏྠ ཝ་ཀྑཱ་མ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་པུ་བྦ་ངྒ་མོ ནི་དྡེ་སོ ཨི་དྷ རཱུ་པ་པུ་བྦ་ངྒ་མོ. ཏ་ཏྠ ‘ཙ་ཀྑུཾ པེ་ཏ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙུ་དྡ་ས ནཱ་མཱ་ནི, ཨི་དྷ ‘རཱུ་པཾ་པེ་ཏ’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི. སེ་སཾ ཏཱ་དི་ས་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ན་ཡེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པེ་ཏུཾ ཏེ་ར་ས ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨི་དྷཱ་པི ཏེ ཏ་ཐེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི.
༦༢༠. ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ བྷེ་རི་ས་དྡོཏི མ་ཧཱ་བྷེ་རཱི་པ་ཧ་ཊ་བྷེ་རཱི་ནཾ ས་དྡོ. མུ་དི་ངྒ་ས་ངྑ་པ་ཎ་ཝ་ས་དྡཱཔི མུ་དི་ངྒཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་དྡཱ. གཱི་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་དྡོ གཱི་ཏ་ས་དྡོ. ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཝཱི་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ནྟི་བ་དྡྷཱ་ནཾ ས་དྡོ ཝཱ་དི་ཏ་ས་དྡོ. ས་མྨ་ས་དྡོཏི ཀཾ་ས་ཏཱ་ལ་ཀ་ཊྛ་ཏཱ་ལ་ས་དྡོ. པཱ་ཎི་ས་དྡོཏི པཱ་ཎི་པྤ་ཧཱ་ར་ས་དྡོ. ས་ཏྟཱ་ནཾ ནི་གྒྷོ་ས་ས་དྡོཏི བ་ཧཱུ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨ་པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ན་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་ནི་གྒྷོ་ས་ས་དྡོ. དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྣི་གྷཱ་ཏ་ས་དྡོཏི རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་གྷཾ་ས་ན་གྷ་ཎྚི་ཀཱ་ཀོ་ཊ་ནཱ་དི་ས་དྡོ. ཝཱ་ཏ་སྶ ཝཱ་ཡ་ཏོ ས་དྡོ ཝཱ་ཏ་ས་དྡོ. ཨུ་ད་ཀ་སྶ ས་ནྡ་མཱ་ན་སྶ ཝཱ པ་ཊི་ཧ་ཏ་སྶ ཝཱ ས་དྡོ ཨུ་ད་ཀ་ས་དྡོ. མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་ལླཱ་པཱ་དི་ས་དྡོ མ་ནུ་སྶ་ས་དྡོ. ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སོ ས་བྦོ་པི ཨ་མ་ནུ་སྶ་ས་དྡོ. ཨི་མི་ནཱ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ས་བྦོ་པི ས་དྡོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣོ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཝཾ་ས་ཕཱ་ལ་ན་པི་ལོ་ཏི་ཀ་ཕཱ་ལ་ནཱ་དཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ས་དྡོ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ བྷེ་རཱི་ས་དྡཱ་དི་ནཱ བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྣོ་པི ས་དྡོ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་ནྣོ་ཡེ་ཝ. ས་བྦོ་པི ཧེ་ས སོ་ཏ་པ་ཊི་ཧ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ས་དྡོ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ར་སོ, ཏ་སྶེ་ཝ གོ་ཙ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. སེ་སཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དྷཱ་པི ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ན་ཡེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ ཏེ་ར་ས ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠོ ས་ཀྐཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏུ་ནྟི ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ.
༦༢༤. ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ མཱུ་ལ་ག་ནྡྷོཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི མཱུ་ལཾ པ་ཊི་ཙྩ ནི་བྦ་ཏྟོ ག་ནྡྷོ. སཱ་ར་ག་ནྡྷཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་སི་དྡྷ་དུ་སི་དྡྷཱ་ནཾ ཌཱ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ག་ནྡྷོ ཨཱ་མ་ཀ་ག་ནྡྷོ. མ་ཙྪ་ས་ཀ་ལི་ཀཱ་པཱུ་ཏི་མཾ་ས་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ག་ནྡྷོ ཝི་སྶ་ག་ནྡྷོ. སུ་ག་ནྡྷོཏི ཨི་ཊྛ་ག་ནྡྷོ. དུ་གྒ་ནྡྷོཏི ཨ་ནི་ཊྛ་ག་ནྡྷོ. ཨི་མི་ནཱ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ས་བྦོ་པི ག་ནྡྷོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣོ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཀ་ཎྞ་ཀ་ག་ནྡྷ་པི་ལོ་ཏི་ཀ་ག་ནྡྷཱ་ད་ཡོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ས་བྦེ་པི ག་ནྡྷཱ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ མཱུ་ལ་ག་ནྡྷཱ་དི་ནཱ བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྣོ་པི ག་ནྡྷོ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་ནྣོ་ཡེ་ཝ. ས་བྦོ་པི ཧེ་ས གྷཱ་ན་པ་ཊི་ཧ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ག་ནྡྷོ, གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ར་སོ, ཏ་སྶེ་ཝ གོ་ཙ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. སེ་སཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དྷཱ་པི ཧི ཏ་ཐེ་ཝ དྭི་པ་ཉྙཱ་ས་ན་ཡ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ ཏེ་ར་ས ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ ཨ་ཏྠ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊཱ་ཡེ་ཝ.
༦༢༨. ར་སཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ མཱུ་ལ་ར་སོཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི མཱུ་ལཾ པ་ཊི་ཙྩ ནི་བྦ་ཏྟ་ར་སོ. ཁ་ནྡྷ་ར་སཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་མྦི་ལནྟི ཏ་ཀྐ་མྦི་ལཱ་དི. མ་དྷུ་རནྟི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ གོ་ས་པྤི་ཨཱ་དི. མ་དྷུ པ་ན ཀ་སཱ་ཝ་ཡུ་ཏྟཾ ཙི་ར་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཀ་སཱ་ཝཾ ཧོ་ཏི. ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཁཱ་རི་ཡུ་ཏྟཾ ཙི་ར་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཁཱ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ས་པྤི པ་ན ཙི་ར་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷེ ཛ་ཧ་ནྟ་མྤི ར་སཾ ན ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཏ་དེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟ་མ་དྷུ་རཾ. ཏི་ཏྟ་ཀནྟི ནི་མྦ་པ་ཎྞཱ་དི. ཀ་ཊུ་ཀནྟི སི་ངྒི་ཝེ་ར་མ་རི་ཙཱ་དི. ལོ་ཎི་ཀནྟི སཱ་མུ་དྡི་ཀ་ལོ་ཎཱ་དི. ཁཱ་རི་ཀནྟི ཝཱ་ཏི་ངྒ་ཎ་ཀ་ལཱི༹་རཱ་དི. ལ་མྦི་ལནྟི བ་ད་རཱ་མ་ལ་ཀ་ཀ་པི་ཊྛ་སཱ་ལ་ཝཱ་དི. ཀ་སཱ་ཝནྟི ཧ་རི་ཏ་ཀཱ་དི. ཨི་མེ ས་བྦེ་པི ར་སཱ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཏཾ་ཏཾ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ར་སོ་ཝ ཨ་མྦི་ལཱ་དཱི་ཧི ནཱ་མེ་ཧི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཱ་དཱུཏི ཨི་ཊྛ་ར་སོ, ཨ་སཱ་དཱུཏི ཨ་ནི་ཊྛ་ར་སོ. ཨི་མི་ནཱ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ས་བྦོ་པི ར་སོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣོ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ལེ་ཌྜུ་ར་ས་བྷི་ཏྟི་ར་ས་པི་ལོ་ཏི་ཀ་ར་སཱ་ད་ཡོ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ས་བྦེ་པི ར་སཱ ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ མཱུ་ལ་ར་སཱ་དི་ནཱ་བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྣོ་པི ར་སོ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་ནྣོ་ཡེ་ཝ. ས་བྦོ་པི ཧེ་ས ཛི་ཝ྄ཧཱ་པ་ཊི་ཧ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ ར་སོ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ར་སོ, ཏ་སྶེ་ཝ གོ་ཙ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. སེ་སཾ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དྷཱ་པི ཧི ཏ་ཐེ་ཝ དྭི་པ་ཉྙཱ་ས་ན་ཡ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ ཏེ་ར་ས ཝཱ་རཱ ཝུ་ཏྟཱ.
༦༣༢. ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཡནྟི ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དཱི་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ‘ལི་ངྒ’ནྟི ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཧི ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་གཱི་ཝཱ་ཨུ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་ཎྛཱ་ནཾ ན པུ་རི་ས་སྶ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏྠཱི་ན་ཉྷི ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ་ཡོ ཝི་ས་དོ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡོ ཨ་ཝི་ས་དོ. ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཁུ་དྡ་ཀཱ, མུ་ཁཾ ཁུ་དྡ་ཀཾ. ནི་མི་ཏྟནྟི ས་ཉྫཱ་ན་ནཾ. ཨི་ཏྠཱི་ན་ཉྷི ཨུ་ར་མཾ་སཾ ཨ་ཝི་ས་དཾ ཧོ་ཏི, མུ་ཁཾ ནི་མྨ་སྶུ་དཱ་ཋི་ཀཾ. ཀེ་ས་བ་ནྡྷ་ཝ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎ་མྤི ན པུ་རི་སཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ཀུ་ཏྟནྟི ཀི་རི་ཡཱ. ཨི་ཏྠི་ཡོ ཧི ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ སུ་པྤ་ཀ་མུ་ས་ལ་ཀེ་ཧི ཀཱི་ལ༹་ནྟི, ཙི་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་ལི་ཀཱ་ཡ ཀཱི་ལ༹་ནྟི, མ་ཏྟི་ཀ་ཝཱ་ཀེ་ན སུ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ ཀ་ནྟ་ནྟི. ཨཱ་ཀ་པྤོཏི ག་མ་ནཱ་དི་ཨཱ་ཀཱ་རོ. ཨི་ཏྠི་ཡོ ཧི ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ས་དཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏི་ཊྛ་མཱ་ནཱ ནི་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ནི་སཱི་ད་མཱ་ནཱ ཁཱ་ད་མཱ་ནཱ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ས་དཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི. པུ་རི་ས་མྤི ཧི ཨ་ཝི་ས་དཾ དི་སྭཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ཏི ཏི་ཊྛ་ཏི ནི་པ་ཛྫ་ཏི ནི་སཱི་ད་ཏི ཁཱ་ད་ཏི བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཨི་ཏྠ་ཏྟཾ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝོཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨེ་ཀ་ཏྠཾ; ཨི་ཏྠི་ས་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡཾ ཀ་མྨ་ཛོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ས་མུ་ཊྛི་ཏོ. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དཱི་ནི པ་ན ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཝ་ཏྟེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཧི བཱི་ཛེ ས་ཏི, བཱི་ཛཾ པ་ཊི་ཙྩ, བཱི་ཛ་པ་ཙྩ་ཡཱ རུ་ཀྑོ ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡེ ས་ཏི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དཱི་ནི ཧོ་ནྟི. བཱི་ཛཾ ཝི་ཡ ཧི ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ, བཱི་ཛཾ པ་ཊི་ཙྩ ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དཱི་ནི པ་ཝ་ཏྟེ ས་མུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ, མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་མེ་ཝ. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དཱི་ནི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནི་པི མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ནི་པི.
ཨི་དཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡནྟི ཨི་དཾ ཏཾ རཱུ་པཾ, ཡ་ཐཱ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཱ་དཱི་ནི པུ་རི་ས་སྶཱ་པི ཧོ་ནྟི, ན ཨེ་ཝཾ; ནི་ཡ་མ་ཏོ པ་ན ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ‘ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ’.
༦༣༣. པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པུ་རི་ས་ལི་ངྒཱ་དཱི་ནི པ་ན ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. པུ་རི་ས་སྶ ཧི ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་གཱི་ཝཱ་ཨུ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་ཎྛཱ་ནཾ ན ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. པུ་རི་སཱ་ན་ཉྷི ཨུ་པ་རི་མ་ཀཱ་ཡོ ཝི་ས་དོ ཧོ་ཏི ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཱ་ཡོ ཨ་ཝི་ས་དོ, ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ མ་ཧ་ནྟཱ, མུ་ཁཾ མ་ཧ་ནྟཾ, ཨུ་ར་མཾ་སཾ ཝི་ས་དཾ, མ་སྶུ་དཱ་ཋི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཀེ་ས་བ་ནྡྷ་ན་ཝ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཾ ན ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ ར་ཐ་ན་ངྒ་ལཱ་དཱི་ཧི ཀཱི་ལ༹་ནྟི, ཝཱ་ལི་ཀ་པཱ་ལི༹ཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་པིཾ ནཱ་མ ཁ་ན་ནྟི, ག་མ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ས་དཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཨི་ཏྠི་མྤི ག་མ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ས་དཱ་ནི ཀུ་རུ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ཏཱི’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ད་ནྟི. སེ་སཾ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ཏ་ཏྠ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ, ཨི་ཏྠཱི་ཏི པ་ཀཱ་ས་ན་ར་སཾ, ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ནི་མི་ཏྟ་ཀུ་ཏྟཱ་ཀ་པྤཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. པུ་རི་ས་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ, པུ་རི་སོ་ཏི པ་ཀཱ་ས་ན་ར་སཾ, པུ་རི་ས་ལི་ངྒ་ནི་མི་ཏྟ་ཀུ་ཏྟཱ་ཀ་པྤཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ པ་ཋ་མ་ཀ་པྤི་ཀཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ. པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ས་མུ་ཊྛི་ཏ་མྤི པ་ཝ་ཏྟེ ཙ་ལ་ཏི པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི.
ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༦༩).
ཨི་མེ་སུ པ་ན དྭཱི་སུ པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ, ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ ཧཱི་ནཾ. ཏ་སྨཱ པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ བ་ལ་ཝ་ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ དུ་བྦ་ལ་ཀུ་ས་ལེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ པ་ན ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ནྟཾ དུ་བྦ་ལ་ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, པུ་རི་ས་ལི་ངྒཾ བ་ལ་ཝ་ཀུ་ས་ལེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ན ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, ཀུ་ས་ལེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ པ་ན ཀིཾ ཨེ་ཀཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཨུ་དཱ་ཧུ དྭེ་ཏི? ཨེ་ཀཾ. ཏ་ཉྩ ཁོ ཨི་ཏྠི་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ ཨི་ཏྠི་ནྡྲི་ཡཾ, པུ་རི་ས་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ པུ་རི་སི་ནྡྲི་ཡཾ. ‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ དུ་ཏི་ཡ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཉྷི བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཉྩ་སྶ ན་ཏྠཱི’ཏི? ‘ན ཏ་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ’. ‘ཀ་སྨཱ’? ‘ས་དཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་ཏྠི་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ ཧི ཡ་དཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ རཱ་ག་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ་ཝ པུ་རི་ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏྠི་བྱ་ཉྫ་ནཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ གུ་ལ༹ྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨི་ཏ་རཾ.
ཡ་དི ཙ ཏེ་སཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ དུ་ཏི་ཡ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ས་དཱ་པི བྱ་ཉྫ་ན་དྭ་ཡཾ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ. ན པ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦ་མེ་ཏཾ ན ཏ་སྶ ཏཾ བྱ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཀ་མྨ་ས་ཧཱ་ཡཾ པ་ན རཱ་ག་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཡ་སྨཱ ཙ་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་ཏྠི་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ ས་ཡ་མྤི ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, པ་ར་མྤི ག་ཎྷཱ་པེ་ཏི. པུ་རི་ས་ཨུ་བྷ་ཏོ་བྱ་ཉྫ་ན་ཀོ པ་རཾ ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏི, ས་ཡཾ པ་ན ན ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི.
༦༣༤. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ནི་དྡེ་སེ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷི ཏ་ཏྠ ཡོ ཏེ་སཾ ཨ་རཱུ་པཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་དྷ རཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཏྟཱ ཡོ ཏེ་སཾ རཱུ་པཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ནི པ་ན་སྶ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི – ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཱ་ནུ་པཱ་ལ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ, ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ར་སཾ, ཏེ་སཾ ཡེ་ཝ ཋ་པ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཡཱ་པ་ཡི་ཏ་བྦ་བྷཱུ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ན་ནྟི.
༦༣༥. ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ནི་དྡེ་སེ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟཱ་ནཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ་ཧི་པི པུ་རི་སཱ་ནཾ, པུ་རི་སེ་ཧི ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་ན་མྤི ཀཱ་ཡ་ག་ཧ་ཎཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཝོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘ཝི་ཉྙ་ཏྟི’. ས་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཧ་ཎཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི་པི ‘ཝི་ཉྙ་ཏྟི’. ‘‘ཀཱ་ཡེ་ན སཾ་ཝ་རོ སཱ་དྷཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. པ. ༣༦༡) ཨཱ་ག་ཏོ ཙོ་པ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ ཀཱ་ཡོ་ཝ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ‘ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི’. ཀཱ་ཡ་ཝི་པྥ་ནྡ་ནེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ, ས་ཡ་ཉྩ ཏ་ཐཱ ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི་པི ‘ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི’.
ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛ་ཧི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟེ་ན ཙཱ་ཏི ན་ཝ་ཧི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱ, དྭཱ་ད་ས་ཧི་པི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱ, ཨ་ཊྛ་ཧི མ་ཧཱ་ཀི་རི་ཡེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཀི་རི་ཡེ་ཧི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པྤ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀེ་ན རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ཀི་རི་ཡ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝཱ. ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ནི ཧི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ན ཛ་ནེ་ནྟི. སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ པ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ཧེ་ཝ ཙི་ཏྟེ་ཧི ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ཀུ་ས་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ‘ཧེ་ཏུ་ཏོ’ ད་སྶི་ཏཱ.
ཨི་དཱ་ནི ཚ་ཧི པ་དེ་ཧི ‘ཕ་ལ་ཏོ’ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶ ཝཱཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་ད་ཡོ ཧི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶཱ’ཏི པུ་ར་ཏོ ཀཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶཱཏི པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ནྟ་སྶ. ཨཱ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶཱཏི ཨུ་ཛུ་ཀཾ པེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ. ཝི་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶཱཏི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ པེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ. ས་མི་ཉྫེ་ནྟ་སྶཱཏི ས་ནྡྷ་ཡོ ས་ངྐོ་ཙེ་ནྟ་སྶ. པ་སཱ་རེ་ནྟ་སྶཱཏི ས་ནྡྷ་ཡོ པ་ཊི་པ་ཎཱ་མེ་ནྟ་སྶ.
ཨི་དཱ་ནི ཚ་ཧི པ་དེ་ཧི ‘ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ’ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀཱ་ཡ་སྶ ཐ་མྦྷ་ནཱཏི ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ‘ཀཱ་ཡ་སྶཱ’ཏི ས་རཱི་ར་སྶ. ཀཱ་ཡཾ ཐ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཐ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཐ་མྦྷ་ནཱ. ཏ་མེ་ཝ ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ས་ནྠ་མྦྷ་ནཱཏི ཨཱ་ཧ. བ་ལ་ཝ་ཏ་རཱ ཝཱ ཐ་མྦྷ་ནཱ ‘ས་ནྠ་མྦྷ་ནཱ’. ས་ནྠ་མྦྷི་ཏ་ཏྟནྟི ས་ནྠ་མྦྷི་ཏ་བྷཱ་ཝོ. ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་ཉྙ་ཏྟི. ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱཏི ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཉྙཱ་པི་ཏ་ཏྟཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ དྭཱ་ར་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡཾ.
༦༣༦. ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི་པ་ད་སྶ པ་ན ནི་དྡེ་ས་པ་དཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཏྠོ ཏ་ཏྠ ན ཝུ་ཏྟོ, སོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ནྟཱ་ནཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ་ཧི་པི པུ་རི་སཱ་ནཾ, པུ་རི་སེ་ཧི ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་ན་མྤི, ཝ་ཙཱི་ག་ཧ་ཎཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ག་ཧི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཝོ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙ་ཏྟི. ས་ཡ་ཉྩ ཝ་ཙཱི་ག་ཧ་ཎཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི་པི ཝི་ཉྙ་ཏྟི. ‘‘སཱ་དྷུ ཝཱ་ཙཱ་ཡ སཾ་ཝ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དྷ. པ. ༣༦༡) ཨཱ་ག་ཏཱ ཙོ་པ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཝ་ཙཱི ཨེ་ཝ ཝི་ཉྙ་ཏྟི ‘ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི’. ཝ་ཙཱི་གྷོ་སེ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ ས་ཡ་ཉྩ ཏ་ཐཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི་པི ‘ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི’. ཝཱ་ཙཱ གི་རཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ‘ཝཱ་ཙཱ’. གི་རི་ཡ་ཏཱི་ཏི ‘གི་རཱ’. བྱ་པྤ་ཐོ་ཏི ཝཱ་ཀྱ་བྷེ་དོ. ཝཱ་ཀྱ་ཉྩ ཏཾ པ་ཐོ ཙ ཨ་ཏྠཾ ཉཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཉཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ན་ཉྩཱ་ཏི་པི ‘བྱ་པྤ་ཐོ’. ཨུ་དཱི་རི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨུ་དཱི་ར་ཎཾ. གྷུ་སྶ་ཏཱི་ཏི གྷོ་སོ. ཀ་རི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་མྨཾ. གྷོ་སོ་ཝ ཀ་མྨཾ གྷོ་ས་ཀ་མྨཾ. ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཀ་ཏོ གྷོ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ཙི་ཡཱ བྷེ་དོ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དོ. སོ པ་ན ‘ན བྷ་ངྒོ, པ་བྷེ་ད་ག་ཏཱ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ཝཱ’ཏི ཉཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཝཱ་ཙཱ ཝ་ཙཱི་བྷེ་དོཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨི་མེ་ཧི ས་བྦེ་ཧི་པི པ་དེ་ཧི ‘ས་དྡ་ཝཱ་ཙཱ་ཝ’ ད་སྶི་ཏཱ. ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནཾ ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཡཱ ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་ཉྙ་ཏྟཱིཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་སུ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཚ་བྦཱི་ས ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི སོ་ལ༹་ས པ་ཙྪི་མཱ་ནཱི་ཏི ཨི་དཾ པ་ཀི་ཎྞ་ཀཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – དྭ་ཏྟིཾ་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ཧི རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་མྤི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ནྟི, དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཝི་ཉྙ་ཏྟིཾ ཛ་ནེ་ནྟི. ཚ་བྦཱི་ས་ཏི ཝི་ཉྙ་ཏྟི་མེ་ཝ ན ཛ་ནེ་ནྟི, ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི རཱུ་པ་མེ་ཝ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི, ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡཾ ན ཀ་རོ་ནྟི. སོ་ལ༹་ས ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ན ཀ་རོ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ དྭ་ཏྟིཾ་སཱཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛ ཀུ་ས་ལཱ་ནི, དྭཱ་ད་ས ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ཀི་རི་ཡ་ཏོ ད་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི, སེ་ཀྑ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟཾ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་ནྟི. ཚ་བྦཱི་སཱཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ པ་ཉྩ ཀུ་ས་ལཱ་ནི, པ་ཉྩ ཀི་རི་ཡཱ་ནི, ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀུ་ས་ལཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་རི་ཡཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི མ་གྒ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི. ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏཱིཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཏོ དྭེ, ཀི་རི་ཡ་ཏོ ཀི་རི་ཡ་མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ, རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཏོ པ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི. སོ་ལ༹་སཱཏི དྭེ པ་ཉྩ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཙི་ཏྟཾ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་རཱུ་པེ ཙ་ཏྟཱ་རི ཝི་པཱ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི. ཨི་མཱ་ནི སོ་ལ༹་ས རཱུ་པི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི་སུ ཨེ་ཀ་མྤི ན ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི བ་ཧཱུ་ནི ཨ་རཱུ་པེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཨ་ནོ་ཀཱ་ས་ག་ཏ་ཏྟཱ རཱུ་པཾ ན ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ན ཏཱ་ནེ་ཝ, ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ཡོ་པི.
༦༣༧. ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ་ནི་དྡེ་སེ ན ཀ་སྶ་ཏི, ན ནི་ཀ་སྶ་ཏི, ཀ་སི་ཏུཾ ཝཱ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཝཱ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ཝཱ ན ས་ཀྐཱ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སོ. ཨཱ་ཀཱ་སོ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏཾ, ཁེ་ལ༹་ག་ཏཱ་དི ཝི་ཡ. ཨཱ་ཀཱ་སོ་ཏི ཝཱ ག་ཏ་ནྟི ‘ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ཏཾ’. ན ཧ་ཉྙ་ཏཱི་ཏི ཨ་གྷཾ, ཨ་གྷ་ཊྚ་ནཱི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་གྷ་མེ་ཝ ཨ་གྷ་ག་ཏཾ. ཚི་དྡ་ཊྛེ་ན ཝི་ཝ་རོ. ཝི་ཝ་རོ་ཝ ཝི་ཝ་ར་ག་ཏཾ. ཨ་ས་མྥུ་ཊྛཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ་ཧཱིཏི ཨེ་ཏེ་ཧི ཨ་ས་མྥུ་ཊྛཾ ནི་ཛྫ་ཊཱ་ཀཱ་སཾ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ པ་ན རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་དྷཱ་ཏུ, རཱུ་པ་པ་རི་ཡ་ནྟ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ར་སཱ, རཱུ་པ་མ་རི་ཡཱ་ད་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཨ་ས་མྥུ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཚི་དྡ་ཝི་ཝ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, པ་རི་ཙྪི་ནྣ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, ཡཱ་ཡ པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་སུ རཱུ་པེ་སུ ‘ཨི་ད་མི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡ’ནྟི ཙ ཧོ་ཏི.
༦༣༨. ཨི་ཏོ པ་རེ རཱུ་པ་སྶ་ལ་ཧུ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ནི་དྡེ་སཱ ཙི་ཏྟ་སྶ་ལ་ཧུ་ཏཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ད་ནྡྷ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཱ རཱུ་པ་སྶ ལ་ཧུ་ཏཱ, རཱུ་པཱ་ནཾ ག་རུ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ནོ་ད་ན་ར་སཱ, ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ལ་ཧུ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ཨ་ཐ་དྡྷ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཱ རཱུ་པ་སྶ མུ་དུ་ཏཱ, རཱུ་པཱ་ནཾ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ནོ་ད་ན་ར་སཱ, ས་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་སུ ཨ་ཝི་རོ་དྷི་ཏཱ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, མུ་དུ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ. ས་རཱི་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ལ་ཀྑ་ཎཱ རཱུ་པ་སྶ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ, ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ་ཝི་ནོ་ད་ན་ར་སཱ, ཨ་དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཀ་མྨ་ཉྙ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
ཨེ་ཏཱ པ་ན ཏི་སྶོ ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ཛ་ཧ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཡོ ཨ་རོ་གི་ནོ ཝི་ཡ རཱུ་པཱ་ནཾ ལ་ཧུ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ད་ནྡྷ་ཏཱ་ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་པྤ་ཀཱ་རོ, རཱུ་པ་ད་ནྡྷ་ཏྟ་ཀ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ, སོ རཱུ་པ་ཝི་ཀཱ་རོ ‘རཱུ་པ་སྶ་ལ་ཧུ་ཏཱ’. ཡོ སུ་པ་རི་མ་དྡི་ཏ་ཙ་མྨ་སྶེ་ཝ རཱུ་པཱ་ནཾ མུ་དུ་བྷཱ་ཝོ ས་བྦ་ཀི་རི་ཡཱ་ཝི་སེ་སེ་སུ ས་ར་ས་ཝ་ཏྟ་ན་བྷཱ་ཝོ ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་བྷཱ་ཝ་མ་དྡ་ཝ་པྤ་ཀཱ་རོ རཱུ་པ་ཐ་དྡྷ་ཏྟ་ཀ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ, སོ རཱུ་པ་ཝི་ཀཱ་རོ ‘རཱུ་པ་སྶ མུ་དུ་ཏཱ’. ཡོ པ་ན སུ་དྷ་ནྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་སྶེ་ཝ རཱུ་པཱ་ནཾ ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝོ ས་རཱི་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་རོ ས་རཱི་ར་ཀི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཀ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཀྑོ་བྷ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནོ, སོ རཱུ་པ་ཝི་ཀཱ་རོ ‘རཱུ་པ་སྶ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏཱ པ་ན ཏི་སྶོ་པི ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ད་ཡོ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ཡོ་གི་ནོ ‘ཨ་ཛྫ ཨ་མྷེ་ཧི བྷོ་ཛ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ ལ་དྡྷཾ, ཀཱ་ཡོ ནོ ལ་ཧུ མུ་དུ ཀ་མྨ་ཉྙོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘ཨ་ཛྫ ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡཾ ལ་དྡྷཾ, ཨ་ཛྫ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ, ཀཱ་ཡོ ནོ ལ་ཧུ མུ་དུ ཀ་མྨ་ཉྙོ’ཏི ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི.
༦༤༡. ཨུ་པ་ཙ་ཡ་ས་ནྟ་ཏི་ནི་དྡེ་སེ་སུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནནྟི ཨ་ཌྜྷེ་ཀཱ་ད་ས་ནྣཾ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ. ཨཱ་ཙ་ཡོཏི ནི་བྦ་ཏྟི. སོ རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོཏི ཡོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་ཡོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ, སོ་ཝ རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི; ཝ་ཌྜྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ སཱ རཱུ་པ་སྶ ས་ནྟ་ཏཱིཏི ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷི, ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ སཱ རཱུ་པ་སྶ ས་ནྟ་ཏི ནཱ་མ ཧོ་ཏི; པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་དི་ཏཱི་རེ ཁ་ཏ་ཀཱུ་པ་སྨི་ཉྷི ཨུ་ད་ཀུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཙ་ཡོ, ནི་བྦ་ཏྟི; པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ, ཝ་ཌྜྷི; ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ས་ནྟ་ཏི, པ་ཝ་ཏྟཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨེ་ཝཾ ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་ན ཧི ཨཱ་ཙ་ཡོ ཀ་ཐི་ཏོ, ཨཱ་ཙ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨཱ་ཙ་ཡོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨེ་ཝ་མྤི ཀིཾ ཀ་ཐི་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཙ་ཏུ་ས་ནྟ་ཏི་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་ཡོ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟི ཝ་ཌྜྷི ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨ་ཏྠ་ཏོ ཧི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཛཱ་ཏི་རཱུ་པ་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨཱ་ཀཱ་ར་ནཱ་ན་ཏྟེ་ན པ་ན ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ཙ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ ས་ནྟ་ཏཱི་ཏི ཨུ་དྡེ་ས་དེ་ས་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ་ཏོ ནཱ་ན་ཏྟཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ནི་དྡེ་སེ ‘‘ཡོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་ཙ་ཡོ སོ རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ, ཡོ རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ སཱ རཱུ་པ་སྶ ས་ནྟ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཡ་སྨཱ ཙ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཛཱ་ཏི་རཱུ་པ་སྶེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཙ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎོ རཱུ་པ་སྶ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ, པུ་བྦ་ནྟ་ཏོ རཱུ་པཱ་ནཾ ཨུ་མྨུ་ཛྫཱ་པ་ན་ར་སོ, ནི་ཡྻཱ་ཏ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ ཝཱ, ཨུ་པ་ཙི་ཏ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ. པ་ཝ་ཏྟི་ལ་ཀྑ་ཎཱ རཱུ་པ་སྶ ས་ནྟ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་ར་སཱ, ཨ་ནུ་པ་ཙྪེ་ད་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༦༤༣. ཛ་ར་ཏཱ་ནི་དྡེ་སེ ཛཱི་ར་ཎ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཛ་རཱ; ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སོ. ཛཱི་ར་ཎཱ་ཀཱ་རོ ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱ. ཁ་ཎྜི་ཙྩ་ནྟི ཨཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཀི་ཙྩ་ནི་དྡེ་སཱ. པ་ཙྪི་མཱ དྭེ པ་ཀ་ཏི་ནི་དྡེ་སཱ. ཨ་ཡ་ཉྷི ‘ཛ་རཱ’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ དཱི་པི་ཏཱ; ཏེ་ན་སྶཱ་ཡཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སོ. ‘ཛཱི་ར་ཎ་ཏཱ’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏོ; ཏེ་ན་སྶཱ་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ. ཁ་ཎྜི་ཙྩནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ད་ནྟ་ན་ཁཱ་ནཾ ཁ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོ. པཱ་ལི་ཙྩནྟི ཨི་མི་ནཱ ཀེ་ས་ལོ་མཱ་ནཾ པ་ལི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོ. ཝ་ལི་ཏྟ་ཙ་ཏཱཏི ཨི་མི་ནཱ མཾ་སཾ མི་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཙེ ཝ་ལི་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩ་ཏོ དཱི་པི་ཏཱ. ཏེ་ན་སྶཱ ཨི་མེ ‘ཁ་ཎྜི་ཙྩ’ནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ཏ་ཡོ ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ ཀི་ཙྩ་ནི་དྡེ་སཱ. ཏེ་ཧི ཨི་མེ་སཾ ཝི་ཀཱ་རཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཛ་རཱ ད་སྶི་ཏཱ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཝཱ ཨ་གྒི་ནོ ཝཱ ཏི་ཎ་རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ སཾ་བྷ་གྒ་པ་ལི་བྷ་གྒ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཛྷཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ག་ཏ་མ་གྒོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི, ན ཙ སོ ག་ཏ་མ་གྒོ ཏཱ་ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཱ་དཱི་ནི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཛ་རཱ་ཡ ད་ནྟཱ་དཱི་སུ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ག་ཏ་མ་གྒོ པཱ་ཀ་ཊོ, ཙ་ཀྑུཾ ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ་པི ག་ཡ྄ཧ་ཏི, ན ཙ ཁ་ཎྜི་ཙྩཱ་དཱི་ནེ་ཝ ཛ་རཱ. ན ཧི ཛ་རཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་ཡུ་ནོ སཾ་ཧཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀོཏི ཨི་མེ་ཧི པ་ན པ་དེ་ཧི ཀཱ་ལཱ་ཏི་ཀྐ་མེ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་བྱ་ཏྟཱ་ཡ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡ་ཙ་ཀྑཱ་དི་ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཡ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ དཱི་པི་ཏཱ. ཏེ་ན་སྶི་མེ པ་ཙྪི་མཱ དྭེ པ་ཀ་ཏི་ནི་དྡེ་སཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཛ་རཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཡུ ཧཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཛ་རཱ ‘ཨཱ་ཡུ་ནོ སཾ་ཧཱ་ནཱི’ཏི ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ ཙ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ སུ་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི, སུ་ཁུ་མ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡཾ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ག་ཎྷ་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ནི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཛ་རཾ པ་ཏྟ་སྶ པ་རི་པ་ཀྐཱ་ནི ཨཱ་ལུ་ལི༹་ཏཱ་ནི ཨ་ཝི་ས་དཱ་ནི, ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀོ’ཏི་པི ཕ་ལཱུ་པ་ཙཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ.
སཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ནི་དྡི་ཊྛཱ ས་བྦཱ་པི ཛ་རཱ པཱ་ཀ་ཊཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ད་ནྟཱ་དཱི་སུ ཁ་ཎྜ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏོ རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ ཛ་རཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཛ་རཱ ནཱ་མ. ཨ་རཱུ་པ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ན ཛ་རཱ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཝི་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཛ་རཱ ནཱ་མ. པུ་ན ཨ་ཝཱི་ཙི ས་ཝཱི་ཙཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི དུ་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ མ་ཎི་ཀ་ན་ཀ་ར་ཛ་ཏ་པ་ཝཱ་ལ༹་ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ, མ་ནྡ་ད་ས་ཀཱ་དཱི་སུ པཱ་ཎཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཙ, པུ་པྥ་ཕ་ལ་པ་ལླ་ཝཱ་དཱི་སུ ཙ ཨ་པཱ་ཎཱི་ནཾ ཝི་ཡ, ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སཱ་དཱི་ནཾ དུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཛ་རཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ ནཱ་མ; ནི་ར་ནྟ་ར་ཛ་རཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སུ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སཱ་དཱི་ནཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཛ་རཱ ས་ཝཱི་ཙི་ཛ་རཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ་པི རཱུ་པ་པ་རི་པཱ་ཀ་ལ་ཀྑ་ཎཱ རཱུ་པ་སྶ ཛ་ར་ཏཱ, ཨུ་པ་ན་ཡ་ན་ར་སཱ, ས་བྷཱ་ཝཱ་ན་པ་ག་མེ་པི ན་ཝ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ག་མ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཝཱི་ཧི་པུ་རཱ་ཎ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ པ་རི་པ་ཙྩ་མཱ་ན་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༦༤༤. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ནི་དྡེ་སེ ཁ་ཡ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཁ་ཡོ, ཝ་ཡ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཡོ, བྷི་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན བྷེ་དོ. ཨ་ཐ ཝཱ, ཡ་སྨཱ ཏཾ པ་ཏྭཱ རཱུ་པཾ ཁཱི་ཡ་ཏི, ཝེ་ཏི, བྷི་ཛྫ་ཏི ཙ, ཏ་སྨཱ ཁཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨི་ནྟི ‘ཁ་ཡོ’, ཝེ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨི་ནྟི ‘ཝ་ཡོ’, བྷི་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏ་སྨི་ནྟི ‘བྷེ་དོ’. ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ བྷེ་དོ་ཝ པ་རི་བྷེ་དོ. ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན, ན ནི་ཙྩ་ནྟི ཨ་ནི་ཙྩཾ. ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ. ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཾ. མ་ར་ཎ་ཉྷི པ་ཏྭཱ རཱུ་པཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ད་སྶ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ རཱུ་པ་མེ་ཝ, ས་བྦེ་པི པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་ནྣ་མྤི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཨི་ད་མེ་ཝ ལ་ཀྑ་ཎ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ པ་ན པ་རི་བྷེ་ད་ལ་ཀྑ་ཎཱ རཱུ་པ་སྶ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ, སཾ་སཱི་ད་ན་ར་སཱ, ཁ་ཡ་ཝ་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, པ་རི་བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་རཱུ་པ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཧེ་ཊྛཱ ཛཱ་ཏི ག་ཧི་ཏཱ ཛ་རཱ ག་ཧི་ཏཱ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ མ་ར་ཎཾ ག་ཧི་ཏཾ. ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཀྑི་ཏྟཱ་སི་ཀ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་ས་དི་སཱ. ཡ་ཐཱ ཧི པུ་རི་ས་སྶ ཏ་ཡོ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཱ ཨོ་ཏཱ་རཾ ག་ཝེ་ས་མཱ་ནཱ ཝི་ཙ་རེ་ཡྻུཾ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨེ་ཏཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊ་ཝི་པ་ཝེ་ས་ནཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ ཧོ་ཏཱུ’ཏི. དུ་ཏི་ཡོ ‘ཨ་ཊ་ཝི་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ པོ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པཱ་ཏ་ནཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ’ཏི. ཏ་ཏི་ཡོ ‘པ་ཐ་ཝི་ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་སི་ནཱ སཱི་ས་ཙྪེ་ད་ནཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ’ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨི་མེ ཛཱ་ཏི ཨཱ་ད་ཡོ. ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊ་ཝི་པ་ཝེ་ས་ན་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་ས་དི་སཱ ཧེ་ཏྠ ཛཱ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པ་ན་ཏོ. ཨ་ཊ་ཝི་ག་ཏཾ པོ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པཱ་ཏ་ན་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་ས་དི་སཱ ཛ་རཱ, ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལ་པ་རཱ་དྷཱི་ན་མ་ཉྩ་པ་རཱ་ཡ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ. པ་ཐ་ཝི་ག་ཏ་སྶ ཨ་སི་ནཱ སཱི་ས་ཙྪེ་ད་ཀ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་ས་དི་སཾ མ་ར་ཎཾ, ཛ་རཱ་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡ་པཱ་པ་ན་ཏོ་ཏི.
༦༤༥. ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རཱ་ཧཱ་ར་ནི་དྡེ་སེ ཀ་བ་ལ༹ཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ. ཨཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧཱ་རོ. ཀ་བ་ལ༹ཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི་པི ‘ཨཱ་ཧཱ་རོ’. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ནཱ་མཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ པུ་ན ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ནེ་ཝེ་ཏཾ པ་བྷེ་ད་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨོ་ད་ནོ ཀུ་མྨཱ་སོཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨོ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ཧི ཕཱ་ཎི་ཏ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ནི དྭཱ་ད་ས ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་ར་སྶ ཝ་ཏྠཱུ་ནི. པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀཾ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནི.
ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ནི མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ཡ་མྷི ཡ་མྷི ཛ་ན་པ་དེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ མུ་ཁེ་ན ཨ་སི་ཏ་བྦཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ནྟི མུ་ཁཱ་སི་ཡཾ. ད་ནྟེ་ཧི ཝི་ཁཱ་དི་ཏ་བྦ་ནྟི ད་ནྟ་ཝི་ཁཱ་ད་ནཾ. ག་ལེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ནྟི ག་ལ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ཏུཾ ཀུ་ཙྪི་ཝི་ཏྠ་མྦྷ་ནནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཉྷི མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་དི ཨོ་ད་ན་ཀུ་མྨཱ་སཱ་དི ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ཊཾ ཀུ་ཙྪིཾ ཝི་ཏྠ་མྦྷེ་ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཀི་ཙྩཾ. ཡཱ་ཡ ཨོ་ཛཱ་ཡ ས་ཏྟཱ ཡཱ་པེ་ནྟཱིཏི ཧེ་ཊྛཱ ས་བྦ་པ་དེ་ཧི ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ནི་བྦ་ཊྚི་ཏ་ཨོ་ཛ་མེ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཀི་ཙྩཾ? ཀིཾ ཨོ་ཛཱ་ཡ? པ་རི་སྶ་ཡ་ཧ་ར་ཎ་པཱ་ལ་ནཱ་ནི. ཝ་ཏྠུ་ཧི པ་རི་སྶ་ཡཾ ཧ་ར་ཏི པཱ་ལེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨོ་ཛཱ པཱ་ལེ་ཏི པ་རི་སྶ་ཡཾ ཧ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. དྭེ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པཱ་ལེ་ཏུ་མྤི ས་ཀྐོ་ནྟི པ་རི་སྶ་ཡ་མྤི ཧ་རི་ཏུཾ. ཀོ པ་ནེ་ས པ་རི་སྶ་ཡོ ནཱ་མ? ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ. ཨ་ནྟོ་ཀུ་ཙྪི་ཡ་ཉྷི ཨོ་ད་ནཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨ་ས་ཏི, ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ‘ཚཱ་ཏོ་མྷི, ཨཱ་ཧཱ་རཾ མེ དེ་ཐཱ’ཏི ཝ་དཱ་པེ་ཏི. བྷུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠུཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཐ ས་ཏྟོ ཨེ་ཀ་གྒོ ཧོ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཧི ཚཱ་ཡཱ་ར་ཀྑ་སོ ཚཱ་ཡཾ པ་ཝི་ཊྛཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝ་ནེ མོ་ད་ནྟོ ཚཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ སཱི་སེ ཌཾ་ས་ཏི. སོ ཌ་ཊྛ་ཏྟཱ ཝི་ར་ཝ་ཏི. ཏཾ ཝི་ར་ཝཾ སུ་ཏྭཱ ‘དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟོ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱི’ཏི ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. སོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ནེ མོ་ད་ཏི. ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཚཱ་ཡཱ་ར་ཀྑ་སོ ཝི་ཡ ཧི ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛོ, དེ་ཝ་ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ས་ཏྟོ ཝི་ཡ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལཾ, པུ་ན ཨཱ་ག་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཡ ཨོ་ད་ནཱ་དི་ཝ་ཏྠུ, ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ སཱི་སེ ཌཾ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛ་སྶ ཝ་ཏྠུ་ཏོ མུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ཌ་ཊྛ་སྶ ཝི་ར་ཝ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ‘ཨཱ་ཧཱ་རཾ དེ་ཐཱ’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཀཱ་ལོ, ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ནེ མོ་ད་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ཛ་ཏེ་ཛེ་ན ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ག་ཧི་ཏེ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ.
ཏ་ཏྠ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨོ་ཛཱ མ་ནྡཱ ཧོ་ཏི. སུ་ཁུ་མེ བ་ལ་ཝ་ཏཱི. ཀུ་དྲཱུ་ས་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཧི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཚཱ་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་པྤི་ཨཱ་དཱི་ནི པི་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ དི་ཝ་ས་མྤི བྷ་ཏྟཾ ན རུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་སུ་ཁུ་མ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ་ན་ཉྷི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ མོ་རཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ ཀི་ར པཱ་སཱ་ཎེ གི་ལ་ནྟི. ཏེ ཙ ནེ་སཾ ཀུ་ཙྪི་པྤ་ཏྟཱ ཝི་ལཱི་ཡ་ནྟི. མོ་རཱ ས་པྤ་ཝི་ཙྪི་ཀཱ་དི་པཱ་ཎེ ཁཱ་ད་ནྟི. མོ་རཱ་ནཾ པ་ན ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ར་ཙྪཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ ཀི་ར ཏི་ཝ་སྶ་ཚ་ཌྜི་ཏཱ་ནི ཝི་སཱ་ཎཱ་ནི ཙེ་ཝ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཙ ཁཱ་ད་ནྟི. ཏཱ་ནི ཙ ནེ་སཾ ཁེ་ལེ༹་ན ཏེ་མི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཀ་ནྡ་མཱུ་ལཾ ཝི་ཡ མུ་དུ་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་ར་ཙྪཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཧཱ་ར་མུ་པཱ་དཱ་ཡ ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ ཧི ནཱ་ནཱ་རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ད་ཡོ ཁཱ་ད་ནྟི. ཧ་ཏྠཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ག་ཝ་ཡ་གོ་ཀ་ཎྞ་མི་གཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ ཀི་ར ནི་སྶཱ་རཱ་ནི ནཱ་ནཱ་རུ་ཀྑ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ནི ཁཱ་ད་ནྟི. ཏེ་ས་མྤི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ གུ་ནྣཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ ཨ་ལླ་སུ་ཀྑ་ཏི་ཎཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟི. ཏེ་ས་མྤི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་སཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ས་སཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩ་ནྟ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. པ་ཙྩ་ནྟ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཏེ་ས་མྤི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ བྷུ་མྨ་དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. བྷུ་མྨ་དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཏེ་སཾ པ་ནཱ་ཧཱ་རོ སུ་ཁུ་མོ་ཏྭེ་ཝ ནི་ཊྛཾ པ་ཏྟོ.
ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ་པི ཨོ་ཛཱ་ལ་ཀྑ་ཎོ ཀ་བ་ལཱི༹་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧཱ་རོ, རཱུ་པཱ་ཧ་ར་ཎ་ར་སོ, ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ, ཀ་བ་ལ༹ཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཝ་ཏྠུ་པ་ད་ཊྛཱ་ནོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༦༤༦. ནོ་ཨུ་པཱ་དཱ་ནི་དྡེ་སེ ཡ་ཐཱ ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཾ ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏེ་ཝ, ན ཨ་ཉྙེ་ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ན ཨུ་པཱ་དི་ཡ་ཏེ་ཝཱ་ཏི ནོ་ཨུ་པཱ་དཱ.
༦༤༧. ཕུ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི ཕོ་ཊྛ་བྦཾ. ཕུ་སི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཕོ་ཊྛ་བྦ་ཉྩ ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨཱ་པོ ཙ ཏཾ ནི་སྶ་ཏྟ་སུ་ཉྙ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན དྷཱ་ཏུ ཙཱ་ཏི ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཏཱི་ཎི རཱུ་པཱ་ནི ཕུ་སི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ནི ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཀ་ཏ་མཾ ཏཾ རཱུ་པཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ? པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏཱུཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ, པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ར་སཱ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་ཎྷ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, པ་རི་པཱ་ཙ་ན་ར་སཱ, མ་དྡ་ཝཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ན་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཝི་ཏྠ་མྦྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ས་མུ་དཱི་ར་ཎ་ར་སཱ, ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. པུ་རི་མཱ པ་ན ‘ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ’ པ་གྒྷ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, བྲཱུ་ཧ་ན་ར་སཱ, ས་ངྒ་ཧ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ཨེ་ཀེ་ཀཱ ཙེ་ཏྠ སེ་ས་ཏྟ་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀ་ཀྑ་ལ༹ནྟི ཐ་དྡྷཾ. མུ་དུ་ཀནྟི ཨ་ཐ་དྡྷཾ. ས་ཎྷནྟི མ་ཊྛཾ. ཕ་རུ་སནྟི ཁ་རཾ. སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶནྟི སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨི་ཊྛ་ཕོ་ཊྛ་བྦཾ. དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶནྟི དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཙྩ་ཡཾ ཨ་ནི་ཊྛ་ཕོ་ཊྛ་བྦཾ. ག་རུ་ཀནྟི བྷཱ་རི་ཡཾ. ལ་ཧུ་ཀནྟི ཨ་བྷཱ་རི་ཡཾ, ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘ཀ་ཀྑ་ལ༹ཾ མུ་དུ་ཀཾ ས་ཎྷཾ ཕ་རུ་སཾ ག་རུ་ཀཾ ལ་ཧུ་ཀ’ནྟི པ་དེ་ཧི པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཝ བྷཱ་ཛི་ཏཱ. ‘‘ཡ་དཱ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ཡུ་ས་ཧ་ག་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི ཨུ་སྨཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ཧ་ག་ཏོ ཙ ཏ་དཱ ལ་ཧུ་ཏ་རོ ཙ ཧོ་ཏི མུ་དུ་ཏ་རོ ཙ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༤༢༤) སུ་ཏྟེ་པི ལ་ཧུ་མུ་དུ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
‘སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཾ དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶ’ནྟི པ་ད་དྭ་ཡེ་ན པ་ན ཏཱི་ཎི་པི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི བྷཱ་ཛི་ཏཱ་ནི. པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཧི སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཱ་པི ཨ་ཏྠི དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶཱ་པི. ཏ་ཐཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ. ཏ་ཏྠ སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ མུ་དུ་ཏ་ལུ་ཎ་ཧ་ཏྠེ ད་ཧ་རེ པཱ་དེ ས་མྦཱ་ཧ་ནྟེ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ ‘ས་མྦཱ་ཧ ཏཱ་ཏ, ས་མྦཱ་ཧ ཏཱ་ཏཱ’ཏི ཝ་དཱ་པ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ སཱི་ཏ་ས་མ་ཡེ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀ་པ་ལླཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ག་ཏྟཾ སེ་དེ་ནྟེ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ ‘སེ་དེ་ཧི ཏཱ་ཏ, སེ་དེ་ཧི ཏཱ་ཏཱ’ཏི ཝ་དཱ་པ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཱ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ ཨུ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣེ ད་ཧ་རེ བཱི་ཛ་ནེ་ན བཱི་ཛ་ནྟེ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ ‘བཱི་ཛ ཏཱ་ཏ, བཱི་ཛ ཏཱ་ཏཱ’ཏི ཝ་དཱ་པ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ཐ་དྡྷ་ཧ་ཏྠེ པ་ན ད་ཧ་རེ པཱ་དེ ས་མྦཱ་ཧ་ནྟེ ཨ་ཊྛཱི་ནཾ བྷི་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི. སོ་པི ‘ཨ་པེ་ཧཱི’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨུ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ ཨ་ངྒཱ་ར་ཀ་པ་ལླེ ཨཱ་བྷ་ཏེ ‘ཨ་པ་ནེ་ཧི ན’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི. སཱི་ཏ་ས་མ་ཡེ བཱི་ཛ་ནེ་ན བཱི་ཛ་ནྟེ ‘ཨ་པེ་ཧི, མཱ བཱི་ཛཱ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་སཾ སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶ་ཏཱ དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶ་ཏཱ ཙ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཡཾ ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཨ་ནི་ད་སྶ་ནཾ ས་པྤ་ཊི་གྷནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ པ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ན་ཡེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ ཏེ་ར་ས ཝཱ་རཱ ཧེ་ཊྛཱ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཀིཾ པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ་ཏི? ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་དཾ གྷ་ཊྚེ་ནྟི ན གྷ་ཊྚེ་ནྟཱི་ཏི? གྷ་ཊྚེ་ནྟི. ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཏཱ་ནི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི? ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཧི ཨུ་སྶ་ད་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ཝ, པ་ཏྟ་སྨི་ཉྷི ཨོ་ད་ནེ་ན པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་བྷ་ཏེ ཨེ་ཀཾ སི་ཏྠཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐ་དྡྷཾ ཝཱ མུ་དུ་ཀཾ ཝཱ་ཏི ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ཏྠ ཏེ་ཛོ་པི ཨ་ཏྠི ཝཱ་ཡོ་པི ཨ་ཏྠི, པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་མེ་ཝ པ་ན ཨཱ་བྷུ་ཛ་ཏི. ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ ཧ་ཏྠཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱི་པི ཨ་ཏྠི ཝཱ་ཡོ་པི ཨ་ཏྠི, ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་མེ་ཝ པ་ན ཨཱ་བྷུ་ཛ་ཏི. ཨུ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཝཱ་ཏེ་ན ས་རཱི་རཾ པ་ཧ་རཱ་པེ་ནྟོ ཋི་ཏོ མ་ནྡ་མ་ནྡེ ཝཱ་ཏེ པ་ཧ་ར་ནྟེ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱི་པི ཨ་ཏྠི ཏེ་ཛོ་པི ཨ་ཏྠི, ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་མེ་ཝ པ་ན ཨཱ་བྷུ་ཛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ.
ཡོ པ་ན ཨུ་པ་ཀྑ་ལ་ཏི ཝཱ སཱི་སེ་ན ཝཱ རུ་ཀྑཾ པ་ཧ་ར་ཏི བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཝཱ ས་ཀྑ་རཾ ཌཾ་ས་ཏི, སོ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ཏྠ ཏེ་ཛོ་པི ཨ་ཏྠི ཝཱ་ཡོ་པི ཨ་ཏྠི, ཨུ་སྶ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ན པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་གྒིཾ ཨ་ཀྐ་མ་ནྟོ་པི ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱི་པི ཨ་ཏྠི ཝཱ་ཡོ་པི ཨ་ཏྠི, ཨུ་སྶ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ན ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི. བ་ལ་ཝ་ཝཱ་ཏེ ཀ་ཎྞ་ས་ཀྑ་ལིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ བ་དྷི་ར་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟེ. ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་ཏྠ པ་ཐ་ཝཱི་པི ཨ་ཏྠི ཏེ་ཛོ་པི ཨ་ཏྠི, ཨུ་སྶ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ན ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི.
ཡཾ་ཀི་ཉྩི དྷཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. སཱུ་ཙི་ཀ་ལཱ་པེ་ན ཝི་དྡྷ་སྶ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཀཱ་ཡོ གྷ་ཊྚི་ཡ་ཏི. ཡ་སྨིཾ ཡ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་དོ ཨུ་སྶ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠཱ་པི པ་ཊི་གྷ་ཊྚ་ན་ནི་གྷཾ་སོ བ་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པ་ཏྟེ་ན ཝ་ཎེ དྷོ་ཝི་ཡ་མཱ་ནེ ཨཾ་སུ་ཨཾ་སུ ཀཱ་ཡ་པ་སཱ་དཾ གྷ་ཊྚེ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ པ་ན པ་སཱ་དོ ཨུ་སྶ་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་སྶ་ད་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨུ་སྶ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཙ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ.
ཀ་ཐཾ པ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ས་ངྐ་ནྟི ཧོ་ཏཱི་ཏི? དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཧོ་ཏི – ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏོ ཝཱ ཝི་ས་ཡཱ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏོ ཝཱ. ཝི་ཧཱ་ར་པཱུ་ཛཱ་དཱི་སུ ཧི ‘ཏཱ་ནི ཏཱ་ནི ཙེ་ཏི་ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ པ་ཊི་མཱ་ཡོ ཙ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མི, པོ་ཏྠ་ཀ་མྨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ་ནི ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ག་ཏོ ཨེ་ཀཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཝཱ པ་སྶི་ཏྭཱ ཝཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏུ་མྤི པ་སྶི་ཏུ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏོ ས་ངྐ་མ་ཏི ནཱ་མ.
ཀེ་ལཱ་ས་ཀཱུ་ཊ་པ་ཊི་བྷཱ་གཾ པ་ན མ་ཧཱ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཋི་ཏོ་པི ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་བྦ་ཏཱུ་རི་ཡེ་སུ པ་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ངྐ་མ་ཏི. མ་ནུ་ཉྙ་ག་ནྡྷེ་སུ པུ་པྥེ་སུ ཝཱ ག་ནྡྷེ་སུ ཝཱ ཨཱ་བྷ་ཏེ་སུ ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་ངྐ་མ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་ཡཱ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏོ ས་ངྐ་མ་ཏི ནཱ་མ.
༦༥༡. ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ནི་དྡེ་སེ ཨཱ་པོཏི ས་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སོ. ཨཱ་པོ་ཝ ཨཱ་པོ་ག་ཏཾ. སི་ནེ་ཧ་ཝ་སེ་ན སི་ནེ་ཧོ, སི་ནེ་ཧོ་ཝ སི་ནེ་ཧ་ག་ཏཾ. བ་ནྡྷ་ན་ཏྟཾ རཱུ་པ་སྶཱཏི པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དི་ཀ་སྶ བྷཱུ་ཏ་རཱུ་པ་སྶ བ་ནྡྷ་ན་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཡོ་པི་ཎྜི་ཨཱ་དཱི་ནི ཧི ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ བ་དྡྷཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཏཱ་ཡ ཨཱ་བ་དྡྷ་ཏྟཱ ཏཱ་ནི བ་དྡྷཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. པཱ་སཱ་ཎ་པ་བྦ་ཏ་ཏཱ་ལ་ཊྛི་ཧ་ཏྠི་ད་ནྟ་གོ་སི་ངྒཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་བྦཱ་ནི ཧེ་ཏཱ་ནི ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཨེ་ཝ ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ བ་དྡྷཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨཱ་བ་དྡྷ་ཏྟཱ་ཝ བ་དྡྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཀིཾ པ་ན པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ སེ་ས་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཧོ་ཏི ཕུ་སི་ཏྭཱ ཧོ་ཏི ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཕུ་སི་ཏྭཱ? ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཝཱ སེ་སཱ ཨཱ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནཱ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་བ་ནྡྷ་ཏི ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཕུ་སི་ཏྭཱ་ཏི? པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཏཱ་ཝ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཕུ་སི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཏི, ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ ཕུ་སི་ཏྭཱ. ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ པ་ན པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་མྤི ཏེ་ཛོ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ་པི ཨ་ཕུ་སི་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་བ་ནྡྷ་ཏི. ཡ་དི ཕུ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་བ་ནྡྷེ་ཡྻ ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ.
ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏཱུ་ན་མྤི སེ་ས་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ས་ཀ་ས་ཀ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎེ ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ཧི པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཛྷཱ་པེ་ཏི. སཱ པ་ན ན ཨུ་ཎྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ཡ་ཏི. ཡ་དི ཨུ་ཎྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ ཨུ་ཎྷ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུཾ པ་ན ཨ་ཕུ་སི་ཏྭཱ་ཝ ཏཱ་པེ་ཏི. སཱ་པི ཏ་པ་མཱ་ནཱ ན ཨུ་ཎྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་པ་ཏི. ཡ་དི ཨུ་ཎྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་པེ་ཡྻ ཨུ་ཎྷ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུཾ པ་ན ཕུ་སི་ཏྭཱ་ཝ ཏཱ་པེ་ཏི. སཱ་པི ཏ་པ་མཱ་ནཱ ན ཨུ་ཎྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་པ་ཏི. ཡ་དི ཨུ་ཎྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་པེ་ཡྻ ཨུ་ཎྷ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཏྠ་མྦྷེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུཾ པ་ན ཨ་ཕུ་སི་ཏྭཱ་ཝ ཝི་ཏྠ་མྦྷེ་ཏི.
ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཕཱ་ཎི་ཏ་པི་ཎྜེ ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནེ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ཐ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི ན ཧོ་ཏཱི་ཏི? ན ཧོ་ཏི. སཱ ཧི པ་གྒྷ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ. པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཨོ་མ་ཏྟཾ པ་ན ཨཱ་པོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པ་ཐ་ཝཱི་ག་ཏི་ཀཾ ཛཱ་ཏཾ. སཱ ཧི ར་སཱ་ཀཱ་རེ་ན ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. ཕཱ་ཎི་ཏ་པི་ཎྜེ ཝི་ལཱི་ཡ་མཱ་ནེ་པི པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ ན ཝི་ལཱི་ཡ་ཏི. ཀ་ཀྑ་ལ༹་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཧི པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ པ་གྒྷ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ. ཨོ་མ་ཏྟཱ པ་ན པ་ཐ་ཝཱི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཨཱ་པ་ག་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི. སཱ པི་ཎྜཱ་ཀཱ་རེ་ན ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཛ་ཧ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎཾ ན ཝི་ཛ་ཧ་ཏི. ཙ་ཏུ་ནྣ་ཉྷི མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཀ་པྤ་སུ་ཏྟེ་ན དཱི་པི་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘སི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ…པེ… ཝཱ་ཡོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ; ན ཏྭེ་ཝ བུ་དྡྷེ ཨ་ཝེ་ཙྩ་པྤ་སཱ་དེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ སི་ཡཱ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༣.༧༦).
ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ཨཱ་ན་ནྡ, ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཐ་ཝཱི་དྷཱ་ཏུ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་གྒྷ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨཱ་པོ་དྷཱ་ཏུ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཀ་པྤོ ཨཱ་ག་ཏོ.
༦༥༢. ཨི་ཏོ པ་རེ་སུ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་རཱུ་པཱ་དི་ནི་དྡེ་སེ་སུ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་པ་དཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠོ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ན ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝ་ཀྑཱ་མ.
ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ནི་དྡེ་སེ ཏཱ་ཝ ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཡ་སྨཱ པ་ན རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་ནི ཨུ་པཱ་དི་ཎྞཱ་ནི་པི ཨ་ཏྠི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞཱ་ནི་པི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་ནི ཡཾ ཝཱ པ་ནཱ་ཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནི. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཡེ་ཝཱ་པ་ན་ཀེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀ་སྨཱ པ་ན ‘ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ’ཏི ཙ ‘ན ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ’ཏི ཙ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ནི་དྡེ་སེ ‘ཛ་ར་ཏཱ ཙ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ ཙ’ ན ག་ཧི་ཏཱ, ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ནི་དྡེ་སེ་སུ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི? ན ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ ཀ་མྨ་ཏོ ཨ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ. ‘ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ’ཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ. ཨི་མཱ་ནི ཙ དྭེ རཱུ་པཱ་ནི ནེ་ཝ ཀ་མྨ་ཏོ ན ཨ་ཉྙ་སྨཱ རཱུ་པ་ཛ་ན་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ན ག་ཧི་ཏཱ་ནི. སཱ ཙ ནེ་སཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི པ་ར་ཏོ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞ་ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཀ་མྨཱ་དི་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཱ, ན་ཨ་ཉྙ་པ་ཙྩ་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ག་ཧི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༦༦༦. ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ནི་དྡེ་སེ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི ཝ་ཙཱི་ཝི་ཉྙ་ཏྟཱི་ཏི ཨི་དཾ དྭ་ཡཾ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཏ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི བྷཱུ་ཏཱ་ནེ་ཝ ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཏཾ་ནི་སྶི་ཏ་ཏྟཱ. ཡ་ཐཱ ཨ་ནི་ཙྩ་སྶ རཱུ་པ་སྶ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་ད་མྤི ཙི་ཏྟ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ.
༦༦༨. ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་བྷུ་ནི་དྡེ་སེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡཱ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ན་ཏོ ཨི་ད་མེ་ཝ དྭ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ. ན པ་ནེ་ཏཾ ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཝི་ཡ, ཙེ་ཏ་ནཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
༦༧༠. ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡཱ་ཝ ཙི་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ན་ཏོ ཨེ་ཝ ཧེ་ཏཾ དྭ་ཡཾ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟཱིཏི ཝུ་ཏྟཾ.
༦༧༤. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀནྟི ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ སཾ་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཐཱུ་ལཾ. ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཏོ སུ་ཁུ་མཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༦༧༦. དཱུ་རེཏི གྷ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ དུ་བྦི་ཉྙེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མཱི་པེ ཋི་ཏ་མྤི དཱུ་རེ. ཨི་ཏ་རཾ པ་ན གྷ་ཊྚ་ན་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝེ་ན དཱུ་རེ ཋི་ཏ་མྤི ས་ནྟི་ཀེ. ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ནི་དྡེ་སཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ དུ་ཝི་དྷེ་ན རཱུ་པ་ས་ངྒ་ཧེ ཝི་སེ་ས་མ་ཏྟཾ. ཏི་ཝི་དྷ་ས་ངྒ་ཧོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཝ.
ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༦༦. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་ས་ངྒ་ཧཱ་ཝ་སཱ་ནེ དི་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྪི་མ་པ་ད་སྶ བྷེ་དཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཙྪཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ དི་ཊྛཾ ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སུ་ཏནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ‘དི་ཊྛཾ’ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ. ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནཾ སོ་ཏེ་ན སུ་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ‘སུ་ཏཾ’ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ. ག་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དི་ཏྟ་ཡཾ གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡེ་ཧི པ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ མུ་ནི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན མུ་ཏཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ. ཕུ་སི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ‘མུ་ཏཾ’ ནཱ་མཱ་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ. ས་བྦ་མེ་ཝ པ་ན རཱུ་པཾ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི མ་ན་སཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཾ.
པ་ཉྩ་ཀ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༦༧. པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་ས་ངྒ་ཧ་ནི་དྡེ་སེ ཀ་ཀྑ་ལ༹ནྟི ཐ་དྡྷཾ. ཁ་ར་མེ་ཝ ཁ་ར་ག་ཏཾ, ཕ་རུ་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏ་རེ དྭེ་པི ས་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སཱ ཨེ་ཝ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟནྟི ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ. བ་ཧི་དྡྷཱཏི བཱ་ཧི་རཾ. ཨུ་པཱ་དི་ཎྞནྟི ན ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ. ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན ས་རཱི་ར་ཊྛ་ཀ་སྶེ་ཏཾ ག་ཧ་ཎཾ. ས་རཱི་ར་ཊྛ་ཀ་ཉྷི ཨུ་པཱ་དི་ཎྞཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཎྞཾ ཝཱ, ཨཱ་དི་ནྣ་ག་ཧི་ཏ་པ་རཱ་མ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ས་བྦཾ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་མེ་ཝ ནཱ་མ.
༩༦༩. ཏེ་ཛོ་ག་ཏནྟི ས་བྦ་ཏེ་ཛེ་སུ ག་ཏཾ ཨུ་ཎྷ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏེ་ཛོ ཨེ་ཝ ཝཱ ཏེ་ཛོ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏ་ནྟི ‘ཏེ་ཛོ་ག་ཏཾ’. ཨུ་སྨཱཏི ཨུ་སྨཱ་ཀཱ་རོ. ཨུ་སྨཱ་ག་ཏནྟི ཨུ་སྨཱ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཾ. ཨུ་སྨཱ་ཀཱ་ར་སྶེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཨུ་སུ་མནྟི བ་ལ་ཝ་ཨུ་སྨཱ. ཨུ་སུ་མ་མེ་ཝ ཨུ་སུ་མ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏ་ནྟི ཨུ་སུ་མ་ག་ཏཾ.
༩༧༠. ཝཱ་ཡ་ན་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཡོ. ཝཱ་ཡོ་ཝ ཝཱ་ཡོ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ཝཱ་ཡོ་ག་ཏཾ. ཐ་མྦྷི་ཏ་ཏྟནྟི ཨུ་པྤ་ལ་ནཱ་ལ༹་ཏ་ཙཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ ཝཱ་ཏ་པུ་ཎྞཱ་ནཾ ཐ་མྦྷི་ཏ་བྷཱ་ཝོ རཱུ་པ་སྶ.
ཚ་ཀྐཱ་དི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༧༢-༤. ཚ་བྦི་དྷཱ་དི་ས་ངྒ་ཧཱ་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཨོ་སཱ་ན་པ་ད་སྶ བྷེ་དཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ…པེ… མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ. ཏི་ཝི་དྷཱ་ཡ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཾ ས་བྦཾ རཱུ་པནྟི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀཾ རཱུ་པ་མྤི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘ས་བྦཾ རཱུ་པ’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཧི ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ པ་ཏྭཱ ན་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ན་ཡོ ཨ་ཀ་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་ད་ཉྩ ཨེ་ཀ་རཱུ་པ་སྶཱ་པི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ན་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ, ཏ་སྨཱ ན་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘ས་བྦཾ རཱུ་པ’ནྟི ཨཱ་ཧ.
༩༧༤. སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶོཏི སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡོ. དུ་ཀྑ་ས་མྥ་སྶོཏི དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨི་དྷཱ་པི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་སྶ ས་བྦྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཡཾ ན་ཡོ དི་ནྣོ.
ན་ཝ་ཀཱ་དི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩༧༥. ན་ཝ་ཀེ པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ན་ཡོ དི་ནྣོ. ཏ་སྶེ་ཝ ས་པྤ་ཊི་གྷ་ཨ་པྤ་ཊི་གྷ་ཏཱ་ཡ ད་ས་ཀེ ན་ཡོ དི་ནྣོ. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཀེ ཨ་ཌྜྷེ་ཀཱ་ད་ས ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི. ཏེ་སཾ ནི་དྡེ་ས་ཝཱ་རཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.