༢. སཱི་ཧ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱཏི ཉཱ་ཏཱ པ་ཉྙཱ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ. ས་ནྠཱ་གཱ་རེཏི མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཝི་སྶ་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏེ ཨ་གཱ་རེ. སཱ ཀི་ར ས་ནྠཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ཧོ་སི, ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཋི་ཏཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི ཨཱ་ག་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ པ་ཋ་མཾ ཏ་ཏྠ ཝི་སྶ་མི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི. རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནཾ ར་ཛྫ་ཀི་ཙྩ་ས་ནྠ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ཨ་གཱ་ར་ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཧི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱ་ནོ ར་ཛྫ་ཀི་ཙྩཾ ས་ནྠ་ར་ནྟི ཀ་རོ་ནྟི ཝི་ཙཱ་རེ་ནྟི. ས་ནྣི་སི་ནྣཱཏི ཏེ་སཾ ནི་སཱི་ད་ན་ཏྠ་ཉྙེ་ཝ པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ མ་ཧཱ་ར་ཧ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎེ་སུ ས་མུ་སྶི་ཏ་སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ་སུ ཨཱ་ས་ནེ་སུ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ. ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན བུ་དྡྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟཱིཏི རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཀི་ཙྩ་ཉྩེ་ཝ ལོ་ཀ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡ་ཉྩ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟི དཱི་པེ་ནྟི. པ་ཎྜི་ཏཱ ཧི ཏེ རཱ་ཛཱ་ནོ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་པི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ་པི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ་པི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ, ཏེ ས་བྦེ་པི ལོ་ཀི་ཡ་ཛ་ཊཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏི་ཝི་དྷོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞོ ནཱ་མ ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཎྞོ, ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞོ, གུ་ཎ་ཝ་ཎྞོ་ཏི. ཏ་ཏྲི་མེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཝ་ཎྞཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ – ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ ཝ་ཏ ཀ་ཏཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑེ་ཡྻཱ་ནི ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ, ད་ས ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ད་ས པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ་ཏི ས་མ་ཏྟིཾ་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ནྟེ་ན, ཉཱ་ཏ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ, ལོ་ཀ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ, བུ་དྡྷ་ཙ་རི་ཡཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཌྜྷ་ཙྪ་ཀྐེ་ཧི ཛཱ་ཏ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི བུ་དྡྷ་ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ནཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ.
དྷ་མྨ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟཱ པ་ན ‘‘ཏེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ, ནི་ཀཱ་ཡ་ཏོ པ་ཉྩ ནི་ཀཱ་ཡཱ, པི་ཊ་ཀ་ཏོ ཏཱི་ཎི པི་ཊ་ཀཱ་ནི, ཨ་ངྒ་ཏོ ན་ཝ ཨ་ངྒཱ་ནི, ཁ་ནྡྷ་ཏོ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་དྷ་མྨ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་གུ་ཎཾ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ.
ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟཱ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷ་ཉྩེ་ཝ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚ་ཉྩ པ་ཧཱ་ཡ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨོ་པ་ར་ཛྫཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སེ་ཊྛི་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཊྛཱ་ན་ནྟ་རཱ་དཱི་ནི ཨ་ག་ཎེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མྨ ས་ཏྠུ ཝ་ར་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ བྷ་དྡི་ཡ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ རཱ་ཛ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ས་ཏཾ དྷ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཡ་ས་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སོ་ཎ་སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་ར་ཊྛ་པཱ་ལ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཙྪེ་དོ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཙ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛ་ནྟཱི’’ཏི པ་བྦ་ཛྫཱ་ས་ངྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ས་ངྒྷ་གུ་ཎེ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ.
སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ སེ་ནཱ་ཡ ཨ་དྷི་པ་ཏི. ཝེ་སཱ་ལི་ཡ་ཉྷི ས་ཏྟ ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་ཏྟ ས་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ ཙ རཱ་ཛཱ་ནོ. ཏེ ས་བྦེ་པི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ས་བྦེ་སཾ མ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ར་ཊྛཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཾ ཨེ་ཀཾ ཝི་ཙི་ན་ཐཱ’’ཏི ཝི་ཙི་ན་ནྟཱ སཱི་ཧཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ར་ཏྟ་མ་ཎི་ཝ་ཎྞཾ ཀ་མྦ་ལ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཾ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཙྪ་ཏྟཾ ཨ་དཾ་སུ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏཱི’’ཏི. ནི་ག་ཎྛ་སཱ་ཝ་ཀོཏི ནི་ག་ཎྛ་སྶ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ. ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལ་སྨི་ཉྷི ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ཨ་གྒུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ – ནཱ་ལ༹་ནྡཱ་ཡཾ, ཨུ་པཱ་ལི ག་ཧ་པ་ཏི, ཀ་པི་ལ་པུ་རེ ཝ་པྤོ ས་ཀྐོ, ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཨ་ཡཾ སཱི་ཧོ སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ཏི. ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏཱིཏི སེ་ས་རཱ་ཛཱུ་ནཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རེ ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པ་ཡིཾ་སུ, སཱི་ཧ་སྶ པ་ན མ་ཛ྄ཛྷེ ཋཱ་ནེ་ཏི ཏ་སྨིཾ པ་ཉྙ་ཏྟེ མ་ཧཱ་ར་ཧེ རཱ་ཛཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ནི་སྶཾ་ས་ཡནྟི ནི་བྦི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན, ན ཧེ་ཏེ ཡ་སྶ ཝཱ ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་པྤེ་ས་ཀྑ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟི.
ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ནི་ག་ཎྛོ ཀི་ར ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ ‘‘ས་ཙཱ་ཡཾ སཱི་ཧོ ཀ་སྶ་ཙི་དེ་ཝ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ སུ་ཏྭཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ པ་རི་ཧཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ སཱི་ཧཾ སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སེ་ནཱ་པ་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ‘ཨ་ཧཾ བུ་དྡྷོ ཨ་ཧཾ བུ་དྡྷོ’ཏི བ་ཧཱུ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ས་ཙེ ཏྭཾ ཀ་སྶ་ཙི ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི, མཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་སི. ཨ་ཧཾ ཏེ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ པེ་སེ་སྶཱ་མི, ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ནི་ཝཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏཾ ཀ་ཐཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ མཾ པེ་སེ་སྶ་ཏི, ག་མི་སྶཱ་མི. ནོ ཙེ, ན ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཡེ་ན ནི་ག་ཎྛོ ནཱ་ཊ་པུ་ཏྟོ, ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི.
ཨ་ཐ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ནི་ག་ཎྛོ མ་ཧཱ་པ་བྦ་ཏེ་ན ཝི་ཡ བ་ལ་ཝ་སོ་ཀེ་ན ཨོ་ཏྠ་ཊོ ‘‘ཡ་ཏྠ དཱ་ནི་སྶཱ་ཧཾ ག་མ་ནཾ ན ཨི་ཙྪཱ་མི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཛཱ་ཏོ, ཧ་ཏོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊི་བཱ་ཧ་ནུ་པཱ་ཡ་མ་སྶ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཀིཾ པ་ན ཏྭནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ནྟཾ གོ་ཎཾ ད་ཎྜེ་ན པ་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ཛ་ལ་མཱ་ནཾ པ་དཱི་པཾ ནི་བྦཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ བྷ་ཏྟ་བྷ་རི་ཏཾ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྐུ་ཛྫ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ སཱི་ཧ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་པཱི་ཏིཾ ཝི་ནཱ་སེ་སི. ག་མི་ཡཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོཏི ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཡོ་ཛཱ་པ་ན་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ པ་ཡོ་གོ. སོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷཱིཏི སོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ.
དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོཏི དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་ར་མྤི. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ཝཱ་རེ བུ་དྡྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟཱ ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ པཱ་ད་ཏ་ལེ་ཧི ཨུ་པ་རི ཀེ་ས་གྒེ་ཧི པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. དྷ་མྨ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟཱ ‘‘ཨེ་ཀ་པ་དེ་པི ཨེ་ཀ་བྱ་ཉྫ་ནེ་པི ཨ་ཝ་ཁ་ལི་ཏཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི སུ་ཀ་ཐི་ཏ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་གུ་ཎཾ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟཱ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཡ་ས་སི་རི་ཝི་བྷ་ཝཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ན ཀོ་ས་ཛྫ་པ་ཀ་ཏི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ར་ས་སུ པ་ན དྷུ་ཏ་ངྒ་གུ་ཎེ་སུ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་སུ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ཝ་ལ༹་ཉྫེ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཊི་པ་དཱ་ཝ་སེ་ན ས་ངྒྷ་གུ་ཎེ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ.
ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ པ་ན བུ་དྡྷ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནཱ ‘‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནེ་ཝ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ, ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནེ་ཝ དྷ་མྨ་གུ་ཎེ, ‘‘སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ སུ་ཏྟ་ནྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ངྒྷ་གུ་ཎེ ཙ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏོ སཱི་ཧོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ་ས་ཉྩ ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་གུ་ཎེ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ མུ་ཁཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ ཨ་ནོ་མ་གུ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ སོ བྷ་ག་ཝཱ, ཨི་མཾ དཱ་ནི ཨུ་པྤ་ནྣཾ པཱི་ཏིཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཧཾ ཨ་ཛྫ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཀིཾ ཧི མེ ཀ་རི་སྶ་ནྟི ནི་ག་ཎྛཱ’’ཏི ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཀིཾ ཧི མེ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱིཏི ཀིཾ ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧཾ ནི་ག་ཎྛཱ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. ཨ་པ་ལོ་ཀི་ཏཱ ཝཱ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀི་ཏཱ ཝཱཏི ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏཱ ཝཱ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏཱ ཝཱ. ན ཧི མེ ཏེ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏཱ ཡཱ་ན་ཝཱ་ཧ་ན་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ན ཙ ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཝི་སེ་སཾ ད་སྶ་ནྟི, ནཱ་པི ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏཱ ཧ་རི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཕ་ལཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་སཱིཏི ཡ་ཐཱ ཧི གི་མྷ་ཀཱ་ལེ དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛེ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ནྡ་མཱ་ནཾ ན་དིཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཐོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སཱི་ཧ་སྶ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་སེ ‘‘ད་ས་བ་ལཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ནི་ག་ཎྛེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ. ཡ་ཐཱ་པི དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛེ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ནྡ་མཱ་ནཾ ན་དིཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝཱ་ལི་ཀཱ་པུ་ཉྫཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སཱི་ཧ་སྶ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ‘‘ད་ས་བ་ལཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ པཱི་ཏི་ཡཱ ནི་ག་ཎྛེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལོ. ཡ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ དེ་ཝེ ཝུ་ཊྛེ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ནྡ་མཱ་ནཾ ན་དིཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པུ་རཱ་ཎ་པ་ཎྞ་སུ་ཀྑ་ད་ཎྜ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ཙ་ཝ་རཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཾ ཝཱ་ལི་ཀཱ་པུ་ཉྫཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་མུ་དྡ་ནི་ནྣ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སཱི་ཧོ ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཏི་ཎྞཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣེ པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫེ ‘‘ཨ་ཕ་ལཱ ནི་ག་ཎྛཱ ནི་པྥ་ལཱ ནི་ག་ཎྛཱ, ཀིཾ མེ ཨི་མེ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ག་མི་སྶཱ་མ་ཧཾ ས་ཏྠུ་ས་ནྟི་ཀ’’ནྟི མ་ནཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་སི. ནི་ཡྻ་ནྟོ ཙ ‘‘ཙི་ར་སྶཱ་ཧཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཛཱ་ཏོ, ན ཁོ པ་ན མེ ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀ་ཝེ་སེ་ན ག་ནྟུ’’ནྟི ‘‘ཡེ་ཀེ་ཙི ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ, ས་བྦེ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱུ’’ཏི གྷོ་ས་ནཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནི ཡོ་ཛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ར་ཐེ ཋི་ཏོ ཏེ་ཧི ཙེ་ཝ པ་ཉྩ་ཧི ར་ཐ་ས་ཏེ་ཧི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ཙ པ་རི་སཱ་ཡ པ་རི་ཝུ་ཏོ ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་ཙུ་ཎྞ་ཝཱ་སཱ་དཱི་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཡྻཱ་སི. དི་ཝཱ དི་ཝ་སྶཱཏི དི་ཝ་ས་སྶ ཙ དི་ཝཱ, མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟེ.
ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཨཱ་རཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨ་སཱི་ཏི-ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན-བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ-དྭ་ཏྟིཾ་ས-མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཚ་བྦ་ཎྞ་གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཙ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ པུ་རི་སཾ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ས་ནྣེ ཝ་ས་ནྟཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ནཱ་དྡ་སཾ, ཝ་ཉྩི་ཏོ ཝ་ཏ་མྷི, ཨ་ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ནི་དྷིཾ དི་སྭཱ ད་ལི་དྡ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ས་ཉྫཱ་ཏ་པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. དྷ་མྨ་སྶ ཙཱ་ནུ་དྷ་མྨཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟཱིཏི བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནོ ཧེ་ཏྠ དྷ་མྨ་ས་དྡོ ‘‘ཧེ་ཏུ་མྷི ཉཱ་ཎཾ དྷ་མྨ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༧༢༠) ཝི་ཡ. ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཙེ་ཏྠ ཏ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་སྶ ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཏྠ་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ཧི ས་དྡ་པྤ་ཡོ་གོ. ཨ་ནུ་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨེ་སོ ཨེ་ཝ པ་རེ་ཧི ཏ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ. ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀོ ཝཱ་དཱ་ནུ་ཝཱ་དོ་ཏི. པ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ས་ཀཱ་ར་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ་དོ ཝཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཝཱ་དོ ཝཱ ཀོ་ཙི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ་པི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ག་ར་ཧི་ཏ་བྦཾ ཋཱ་ནཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཀིཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན་པི ཏ་ཝ ཝཱ་དེ གཱ་ར་ཡ྄ཧཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཨ་ན་བྦྷ་ཀྑཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱཏི ན ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མཱ. ཨ་ཏྠི སཱི་ཧ་པ་རི་ཡཱ་ཡོཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཝེ་ར་ཉྫ་ཀ་ཎྜེ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ར་མེ་ན ཨ་སྶཱ་སེ་ནཱཏི ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཙ་ཏུ་ཕ་ལ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨུ་ཏྟ་མེ་ན. ཨ་སྶཱ་སཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མཱིཏི ཨ་སྶཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ནྠ་མྦྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཊྛ་ཧ་ངྒེ་ཧི སཱི་ཧ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི.
ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རནྟི ཨ་ནུ་ཝི་དི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སཱ་དྷུ ཧོ་ཏཱིཏི སུ་ནྡ་རོ ཧོ་ཏི. ཏུ་མྷཱ་དི་ས་སྨི་ཉྷི མཾ དི་སྭཱ མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ནི་ག་ཎྛཾ དི་སྭཱ ནི་ག་ཎྛཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ‘‘ཀིཾ ཨ་ཡཾ སཱི་ཧོ དི་ཊྛ་དི་ཊྛ་མེ་ཝ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ག་ར་ཧཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ་ཀཱ་རོ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ་ནཾ སཱ་དྷཱུ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. པ་ཊཱ་ཀཾ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻུནྟི ཏེ ཀི་ར ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སཱ་ཝ་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ཝཱ སེ་ཊྛི ཝཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ སཱ་ཝ་ཀོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི པ་ཊཱ་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ན་ག་རེ གྷོ་སེ་ནྟཱ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཨེ་ཝཾ ནོ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཙ. ས་ཙེ པ་ན་སྶ ‘‘ཀི་མ་ཧཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ’’ཏི ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ, ཏ་མྤི སོ ‘‘ཨེ་ཏེ་སཾ མེ ས་ར་ཎ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ བ་ཧཱུ ཛཱ་ན་ནྟི, དུ་ཀྑཾ ཨི་དཱ་ནི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུ’’ནྟི ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ན པ་ཊི་ཀྐ་མི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཙ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘པ་ཊཱ་ཀཾ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཨོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏནྟི པ་ཊི་ཡ་ཏྟ་ཨུ་ད་པཱ་ནོ ཝི་ཡ ཋི་ཏཾ. ཀུ་ལནྟི ཏ་ཝ ནི་ཝེ་ས་ནཾ. དཱ་ཏ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ་སཱིཏི པུ་བྦེ ད་ས་པི ཝཱི་ས་ཏི་པི ས་ཊྛི་པི ཛ་ནེ ཨཱ་ག་ཏེ དི་སྭཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ དེ་སི, ཨི་དཱ་ནི མཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏ་ཀཱ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ མཱ ཨི་མེ་སཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི. ས་མྤ་ཏྟཱ་ན་ཉྷི དཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨོ་ཝ་དི. སུ་ཏཾ མེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེཏི ཀུ་ཏོ སུ་ཏ་ནྟི? ནི་ག་ཎྛཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཱ. ཏེ ཀི་ར ཀུ་ལ་གྷ་རེ་སུ ཨེ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི ‘‘མ་ཡཾ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ས་མྤ་ཏྟ་སྶ དཱ་ཏ་བྦ་ནྟི ཝ་དཱ་མ, ས་མ་ཎོ པ་ན གོ་ཏ་མོ ‘མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ ནཱ་ཉྙེ་སཾ, མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦཾ, ནཱ་ཉྙེ་སཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ, མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ དི་ནྣཾ དཱ་ནཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ, ནཱ་ཉྙེ་སཾ, མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ, ནཱ་ཉྙེ་ས’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ‘‘སུ་ཏཾ མེ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ.
ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐནྟི དཱ་ནཱ་ན་ནྟ་རཾ སཱི་ལཾ, སཱི་ལཱ་ན་ནྟ་རཾ ས་གྒཾ, ས་གྒཱ་ན་ནྟ་རཾ མ་གྒ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཀ་ཐཾ. ཏ་ཏྠ དཱ་ན་ཀ་ཐནྟི ཨི་དཾ དཱ་ནཾ ནཱ་མ སུ་ཁཱ་ནཾ ནི་དཱ་ནཾ, ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ མཱུ་ལཾ, བྷོ་གཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ, ཝི་ས་མ་ག་ཏ་སྶ ཏཱ་ཎཾ ལེ་ཎཾ ག་ཏི པ་རཱ་ཡ་ཎཾ, ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀེ་སུ དཱ་ན་ས་དི་སོ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ པ་ཏི་ཊྛཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཏཱ་ཎཾ ལེ་ཎཾ ག་ཏི པ་རཱ་ཡ་ཎཾ ན་ཏྠི. ཨི་ད་ཉྷི ཨ་ཝ་སྶ་ཡ་ཊྛེ་ན ར་ཏ་ན་མ་ཡ་སཱི་ཧཱ་ས་ན་ས་དི་སཾ, པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི་ས་དི་སཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ར་ཛྫུ་ས་དི་སཾ. ཨི་ད་ཉྷི དུ་ཀྑ་ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ནཱ་ཝཱ, ས་མ་སྶཱ་ས་ན་ཊྛེ་ན ས་ངྒཱ་མ་སཱུ་རོ, བྷ་ཡ་པ་རི་ཏྟཱ་ཎ་ཊྛེ་ན སུ་ས་ངྑ་ཏ་ན་ག་རཾ, མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟ་ཊྛེ་ན པ་དུ་མཾ, ཏེ་སཾ ནི་ད་ཧ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་གྒི, དུ་རཱ་ས་ད་ཊྛེ་ན ཨཱ་སི་ཝི་སོ, ཨ་ས་ནྟཱ་ས་ན་ཊྛེ་ན སཱི་ཧོ, བ་ལ་ཝ་ནྟ་ཊྛེ་ན ཧ་ཏྠཱི, ཨ་བྷི་མ་ངྒ་ལ་ས་མྨ་ཏ་ཊྛེ་ན སེ་ཏ་ཝ་ས་བྷོ, ཁེ་མ་ནྟ་བྷཱུ་མི་ས་མྤཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ཨ་སྶ་རཱ་ཛཱ. དཱ་ནཾ ནཱ་མེ་ཏཾ མ་ཡཱ ག་ཏ་མ་གྒོ, མ་ཡ྄ཧེ་སོ ཝཾ་སོ, མ་ཡཱ ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ནྟེ་ན ཝེ་ལཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙོ, མ་ཧཱ་གོ་ཝི་ནྡ་མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙོ, མ་ཧཱ་སུ་ད་སྶ་ན་མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙོ, ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙོ་ཏི, ཨ་ནེ་ཀ་མ་ཧཱ་ཡ་ཉྙཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, ས་ས་བྷཱུ་ཏེ་ན ཛ་ལི་ཏ་ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ནྟེ་ན ས་མྤ་ཏྟ་ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧི་ཏཾ. དཱ་ན་ཉྷི ལོ་ཀེ ས་ཀྐ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དེ་ཏི མཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ས་མྤ་ཏྟིཾ, སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎཾ, པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ, ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ དེ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་དཱ་ན་གུ་ཎ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཐཾ.
ཡ་སྨཱ པ་ན དཱ་ནཾ དེ་ནྟོ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ སཱི་ལ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. སཱི་ལ་ཀ་ཐནྟི སཱི་ལཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ པ་ཏི་ཊྛཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཏཱ་ཎཾ ལེ་ཎཾ ག་ཏི པ་རཱ་ཡ་ཎཾ. སཱི་ལཾ ནཱ་མེ་ཏཾ མ་མ ཝཾ་སོ, ཨ་ཧཾ ས་ངྑ་པཱ་ལ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ བྷཱུ་རི་ད་ཏྟ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ ཙ་མྤེ་ཡྻ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ སཱི་ལ་ཝ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ མཱ་ཏུ་པོ་ས་ཀ་ཧ་ཏྠི་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ ཚ་དྡ་ནྟ་ཧ་ཏྠི་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ་ཏི ཨ་ན་ནྟེ་སུ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་སུ སཱི་ལཾ པ་རི་པཱུ་རེ་སིཾ. ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀ་ས་མྤ་ཏྟཱི་ན་ཉྷི སཱི་ལ་ས་དི་སོ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ པ་ཏི་ཊྛཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཏཱ་ཎཾ ལེ་ཎཾ ག་ཏི པ་རཱ་ཡ་ཎཾ ན་ཏྠི, སཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ས་དི་སོ ཨ་ལ་ངྐཱ་རོ ན་ཏྠི, སཱི་ལ་པུ་པྥ་ས་དི་སཾ པུ་པྥཾ ན་ཏྠི, སཱི་ལ་ག་ནྡྷ་ས་དི་སོ ག་ནྡྷོ ན་ཏྠི. སཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ སཱི་ལ་ག་ནྡྷཱ་ནུ་ལི་ཏྟཾ ས་དེ་ཝ་ཀོ་པི ལོ་ཀོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏི་ཏྟིཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་སཱི་ལ་གུ་ཎ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཐཾ.
‘‘ཨི་དཾ པ་ན སཱི་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ས་གྒོ ལ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ སཱི་ལཱ་ན་ནྟ་རཾ ས་གྒ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ས་གྒ་ཀ་ཐནྟི ‘‘ཨ་ཡཾ ས་གྒོ ནཱ་མ ཨི་ཊྛོ ཀ་ནྟོ མ་ནཱ་པོ, ནི་ཙྩ་མེ་ཏྠ ཀཱི་ལཱ༹, ནི་ཙྩཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ལ་བྦྷ་ནྟི, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ དེ་ཝཱ ན་ཝུ་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི དི་བྦ་སུ་ཁཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ ཏི་སྶོ ཙ ཝ་སྶ་ཀོ་ཊི་ཡོ ས་ཊྛི ཙ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ས་གྒ་གུ་ཎ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཐཾ. ས་གྒ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཐ་ཡ་ནྟཱ་ན་ཉྷི བུ་དྡྷཱ་ནཾ མུ་ཁཾ ན་པྤ་ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ – ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་གྒ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི (མ. ནི. ༣.༢༥༥).
ཨེ་ཝཾ ས་གྒ་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ལོ་བྷེ་ཏྭཱ པ་ན ཧ་ཏྠིཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ སོ་ཎྜཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ ཝི་ཡ ‘‘ཨ་ཡ་མྤི ས་གྒོ ཨ་ནི་ཙྩོ ཨ་དྡྷུ་ཝོ, ན ཨེ་ཏྠ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཀ་ཏྟ་བྦོ’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༣༥-༢༣༦; ༢.༤༢) ན་ཡེ་ན ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨོ་ཀཱ་རཾ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོཏི དོ་སོ. ཨོ་ཀཱ་རོཏི ཨ་ཝ་ཀཱ་རོ ལཱ་མ་ཀ་བྷཱ་ཝོ. སཾ་ཀི་ལེ་སོཏི ཏེ་ཧི ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་སཱ་རེ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏ, བྷོ, ས་ཏྟཱ’’ཏི (མ. ནི. ༢.༣༥༡).
ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མཱ་དཱི་ན་ཝེ་ན ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་ཀཱ་སེ་སི. ཀ་ལླ་ཙི་ཏྟནྟི ཨ་རོ་ག་ཙི་ཏྟཾ. སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀཱཏི སཱ་མཾ ཨུ་ཀྐཾ་སི་ཀཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཡེ་ཝ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏཱ, ས་ཡ་མྦྷུ་ཉཱ་ཎེ་ན དི་ཊྛཱ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཉྙེ་ས་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ པ་ན སཱ་ཏི? ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་དེ་ས་ནཱ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – དུ་ཀྑཾ ས་མུ་ད་ཡཾ ནི་རོ་དྷཾ མ་གྒནྟི. ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལནྟི རཱ་ག་ར་ཛཱ་དཱི་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཝི་ར་ཛཾ, རཱ་ག་མ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝཱི་ཏ་མ་ལཾ. དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུནྟི ཨི་དྷ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཨཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཉྷི ནི་རོ་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. དི་ཊྛོ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་སེ་སུ་པི. ཏི་ཎྞཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨ་ནེ་ནཱ་ཏི ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོ. ཝི་ག་ཏཱ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཝི་ག་ཏ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐོ. ཝི་སཱ་ར་ཛྫཾ པ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ. ཀ་ཏྠ? ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནེ. ནཱ་སྶ པ་རོ པ་ཙྩ་ཡོ, ན པ་རཾ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ.
པ་ཝ་ཏྟ་མཾ་སནྟི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་པྤི་ཡ་མཾ་སཾ མཱུ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཎེ པ་རི་ཡེ་སཱ་ཧཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ནི་ག་ཎྛཱཏི པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟཱ ནི་ག་ཎྛཱ. ཐཱུ་ལཾ པ་སུནྟི ཐཱུ་ལཾ མ་ཧཱ་ས་རཱི་རཾ གོ་ཀ་ཎྞ་མ་ཧིཾ་ས་སཱུ་ཀ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་སུཾ. ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ, མཱ་རི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཊི་ཙྩ་ཀ་མྨནྟི སྭཱ་ཡཾ ཏཾ མཾ་སཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏཾ པཱ་ཎ་ཝ་དྷ་ཀ་མྨཾ ཕུ་ས་ཏི. ཏ་ཉྷི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ, ཨུ་པ་ཌྜྷཾ པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀ་སྶ ཧོ་ཏཱི་ཏི ནེ་སཾ ལ་དྡྷི. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – པ་ཊི་ཙྩ་ཀ་མྨནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ་ཀ་ཏཾ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཊི་ཙྩ་ཀ་མྨནྟི ནི་མི་ཏྟ་ཀ་མྨ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ་ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མཾ་ས་མྤི པ་ཊི་ཙྩ་ཀ་མྨ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་པ་ཀ་ཎྞ་ཀེཏི ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ. ཨ་ལནྟི པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ པ་ནེ་ཏེཏི ཨེ་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ནྟཱ་པི ཨ་བྦྷཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཱ ན ཛི་རི་ད་ནྟི, ཨ་བྦྷ་ཀྑཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟཾ ན ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ལ་ཛྫ་ན་ཏྠེ ཨི་དཾ ཛི་རི་ད་ནྟཱིཏི པ་དཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ན ལ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.