༧. མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ
༡. ཧི་རི་ཨོ་ཏྟ་པྤ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༥. ས་ཏྟ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ ཧ་ཏཱུ་པ་ནི་སོཏི ཧ་ཏ་ཨུ་པ་ནི་སོ ཚི་ནྣ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནནྟི ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ནི་བྦི་དཱ་ཝི་རཱ་གོཏི བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཙེ་ཝ མ་གྒོ ཙ. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནནྟི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཝི་མུ་ཏྟི ཙ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ ཙ.
༢. ས་ཏྟ་སཱུ་རི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༦. དུ་ཏི་ཡེ ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ས་ཏྟ་སཱུ་རི་ཡ་དེ་ས་ནཱ ཏེ་ཛོ་སཾ་ཝ་ཊྚ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ཏ་ཡོ སཾ་ཝ་ཊྚཱ, ཏི་སྶོ སཾ་ཝ་ཊྚ་སཱི་མཱ, ཏཱི་ཎི སཾ་ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལཱ་ནཱི, ཏཱི་ཎི ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀ་ཀ་ཐཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༤༠༣) པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ནི་དྡེ་སེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཝ. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཱ་ནཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཝི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཏཾ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ས་ཏྟ་སཱུ་རི་ཡོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩཱཏི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ. ས་ངྑཱ་རཱཏི ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཱ ས་ངྑཱ་ར་དྷ་མྨཱ. ཨ་དྡྷུ་ཝཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཙི་ར་ཊྛེ་ན ན དྷུ་ཝཱ. ཨ་ན་སྶཱ་སི་ཀཱཏི ཨ་ས་སྶ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་སྶཱ་ས་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་ལ་མེ་ཝཱཏི ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ལ༹ྷོཏི ཨུ་ད་ཀེ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛོ. ཨ་ཙྩུ་གྒ་ཏོཏི ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛི་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏོ. དེ་ཝོ ན ཝ་སྶ་ཏཱིཏི པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་པ་ཀ་པྤ་ན་མེ་གྷོ ནཱ་མ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ ཨེ་ཀ་མེ་གྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ནི་ཀྑ་ནྟ་བཱི་ཛཾ ན པུ་ན གེ་ཧཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མ་ཀ་ར་ཎེ ནི་རུ་དྡྷཾ ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཧོ་ཏི, པུ་ན ཨེ་ཀ་བི་ནྡུ་མྤི དེ་ཝོ ན ཝ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་མཱ་ན་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. ཝི་ན་སྶ་ནྟེ པ་ན ལོ་ཀེ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏུ་ཙྪོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཙ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ་སུ ཙ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པི པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཏི་ཀེ་སུ མེ་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི. དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཙ་ར་ནྟི་ཡོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི – ‘‘ན ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ ས་སྶ་ཏཾ ན ནི་བ་དྡྷཾ, མེ་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཐ, ཀ་རུ་ཎཾ, མུ་དི་ཏཾ, ཨུ་པེ་ཀྑཾ བྷཱ་ཝེ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ མེ་ཏྟཱ་ད་ཡོ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི.
བཱི་ཛ་གཱ་མཱཏི ཨེ་ཏྠ བཱི་ཛ་གཱ་མོ ནཱ་མ པ་ཉྩ བཱི་ཛ་ཛཱ་ཏཱ་ནི. བྷཱུ་ཏ་གཱ་མོ ནཱ་མ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ནི་ཀྑ་ནྟ་མཱུ་ལ་པ་ཎྞཾ ཧ་རི་ཏ་ཀཾ. ཨོ་ས་དྷི་ཏི་ཎ་ཝ་ན་པྤ་ཏ་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ཨོ་ས་དྷཱིཏི ཨོ་ས་དྷ་རུ་ཀྑཱ. ཏི་ཎཱཏི བ་ཧི་སཱ་རཱ ཏཱ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་ད་ཡོ. ཝ་ན་པྤ་ཏ་ཡོཏི ཝ་ན་ཛེ་ཊྛ་ཀ་རུ་ཀྑཱ. ཀུ་ནྣ་དི་ཡོཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡོ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ནི་ནྣ་གཱ. ཀུ་སོ་བྦྷཱཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ མ་ཧཱ་ས་རེ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ར་ཧ་དཱ་ད་ཡོ. དུ་ཏི་ཡོ སཱུ་རི་ཡོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ དུ་ཏི་ཡ་སཱུ་རི་ཡ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀོ ཨུ་དེ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མེ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀོ ཨུ་དེ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མེ་ཏི, ཨེ་ཀོ མ་ཛ྄ཛྷེ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཀཱ་ལེ ཙ་ཏུ་ཀུ་ལི་ཀེ གཱ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པི་ཎྜ་ཙཱ་རི་ཀཱ དྭཱ་ར་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋི་ཏཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི. པ་ཉྩ་མཱ་དི་ཀཱ་ལེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ལུ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཏ་ནྟི. ནེ་ཝ ཚཱ་རི་ཀཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི ན མ་སཱིཏི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏ་རཱ་ཛཱ ཧི་མ་ཝཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏོ ཚ ཀཱ་མ་ས་གྒཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ད་ཌྜྷེ ཨ་ཙྪ་རཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མ་ཏྟཱ་པི ཚཱ་རི་ཀཱ ཝཱ ཨ་ངྒཱ་རོ ཝཱ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཀོ མ་ནྟཱ ཀོ ས་དྡྷཱ་ཏཱཏི ཀོ ཏ་སྶ ས་དྡྷཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་མ་ཏྠོ, ཀོ ཝཱ ཏ་སྶ ས་དྡྷཱ་ཏཱ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ དི་ཊྛ་པ་དེ་ཧཱིཏི དི་ཊྛ་པ་དེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣེ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀོ ཨ་ཉྙོ ས་དྡ་ཧི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝཱི་ཏ་རཱ་གོཏི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ. སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ཛཱ་ནིཾ་སཱུཏི ཨ་ནུ་སི་ཊྛིཾ ཛཱ་ནིཾ་སུ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ས་ཧ་བྱ་ཏཱ་ཡ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ་སུ. ས་མ་ས་མ་ག་ཏི་ཡོཏི དུ་ཏི་ཡ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་མ་ག་ཏི་ཀོ ཨེ་ཀ་ག་ཏི་ཀོ. ཨུ་ཏྟ་རི མེ་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཡྻནྟི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཡཱ་ཝ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ མེ་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཡྻཾ. ཙ་ཀྑུ་མཱཏི པ་ཉྩ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མཱ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོཏི བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ་ཡེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ དཱི་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠ་རི དེ་ས་ནཾ ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་ནྟེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་པི ཏེ ཨ་ནི་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ དེ་ས་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ་ས་ནེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
༣. ན་ག་རོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༧. ཏ་ཏི་ཡེ ཡ་ཏོཏི ཡ་དཱ. པ་ཙྩ་ནྟི་མནྟི ར་ཊྛ་པ་རི་ཡ་ནྟེ ར་ཊྛཱ་ཝ་སཱ་ནེ ནི་ཝི་ཊྛཾ. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་ས་ན་ག་ར་སྶ པ་ན ར་ཀྑཱ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཏེ་ན ཏཾ ན ག་ཧི་ཏཾ. ན་ག་ར་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི སུ་པ་རི་ཀྑ་ཏནྟི ན་ག་རཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ. ཨ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཛི་ནི་ཡཾ. ག་མྦྷཱི་ར་ནེ་མཱཏི ག་མྦྷཱི་ར་ཨཱ་ཝཱ་ཊཱ. སུ་ནི་ཁཱ་ཏཱཏི སུ་ཊྛུ ས་ནྣི་སཱི་དཱ་པི་ཏཱ. ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་སི་ཀཱ་ཐ་མྦྷཾ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་ཧི ཝཱ ཀ་རོ་ནྟི སི་ལཱ་ཧི ཝཱ ཁ་དི་རཱ་དཱི་ཧི ཝཱ སཱ་ར་རུ་ཀྑེ་ཧི. ཏཾ ན་ག་ར་གུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟཱ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རེ. ཏཾ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་མ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཡཾ ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཨ་ཊྛཾ་སཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་དྷཱ་ཡ ལི་མྤ་ནྟི. ཡ་དཱ ཧ་ཏྠི་ནཱ ད་ནྟེ་ཧི ཨ་བྷི་ཧ་ཏོ ན ཙ་ལ་ཏི, ཏ་དཱ སུ་ལི་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སི་ལཱ་ཐ་མྦྷཱ་ད་ཡོ་པི ཨ་ཊྛཾ་སཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏེ ས་ཙེ ཨ་ཊྛ ར་ཏ་ནཱ ཧོ་ནྟི, ཙ་ཏུ་ར་ཏ་ན་མ་ཏྟཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ པ་ཝི་ས་ཏི, ཙ་ཏུ་ར་ཏ་ན་མ་ཏྟཾ ཨུ་པ་རི ཧོ་ཏི. སོ་ལ༹་ས་ར་ཏ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ར་ཏ་ནེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་བྦེ་ས་ཉྷི ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཧེ་ཊྛཱ ཧོ་ཏི, ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཨུ་པ་རི. ཏེ གོ་མུ་ཏྟ་ཝ་ངྐཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ན ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ད་ར་མ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི, ཏེ པ་ན ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨཱ པ་གྒ་ཧི་ཏ་དྡྷ་ཛཱ་ཝ ཧོ་ནྟི.
པ་རི་ཁཱཏི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་མཱ་ཏི་ཀཱ. ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་པ་ཐོཏི ཨ་ནྟོ པཱ་ཀཱ་ར་སྶ པཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ཏོ མ་ཧཱ་པ་ཐོ, ཡ་ཏྠ ཋི་ཏཱ བ་ཧི་པཱ་ཀཱ་རེ ཋི་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ས་ལཱ་ཀནྟི ས་ར་ཏོ་མ་རཱ་དི་ནི་སྶ་གྒི་ཡཱ་ཝུ་དྷཾ. ཛེ་ཝ་ནི་ཀནྟི ཨེ་ཀ་ཏོ་དྷཱ་རཱ་དི་སེ་སཱ་ཝུ་དྷཾ.
ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧཱཏི ས་བྦེ་པི ཧ་ཏྠི་ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཧ་ཏྠི་ཝེ་ཛྫ་ཧ་ཏྠི་བ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ. ཨ་སྶཱ་རོ་ཧཱཏི ས་བྦེ་པི ཨ་སྶཱ་ཙ་རི་ཡ་ཨ་སྶ་ཝེ་ཛྫ་ཨ་སྶ་བ་ནྡྷཱ་ད་ཡོ. ར་ཐི་ཀཱཏི ས་བྦེ་པི ར་ཐཱ་ཙ་རི་ཡ་ར་ཐ་ཡོ་དྷ་ར་ཐ་ར་ཀྑཱ་ད་ཡོ. དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱཏི ཨི་སྶཱ་སཱ. ཙེ་ལ་ཀཱཏི ཡེ ཡུ་དྡྷེ ཛ་ཡ་དྡྷ་ཛཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟི. ཙ་ལ་ཀཱཏི ‘‘ཨི་དྷ ར་ཉྙོ ཋཱ་ནཾ ཧོ་ཏུ, ཨི་དྷ ཨ་སུ་ཀ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ སེ་ནཱ་བྱཱུ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀཱ. པི་ཎྜ་དཱ་ཡི་ཀཱཏི སཱ་ཧ་སི་ཀ་མ་ཧཱ་ཡོ་དྷཱ. ཏེ ཀི་ར པ་ར་སེ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པི་ཎྜ་མི་ཝ ཚེ་ཏྭཱ ཚེ་ཏྭཱ ད་ཡ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ནི་གྒ་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡེ ཝཱ ས་ངྒཱ་མ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཡོ་དྷཱ་ནཾ བྷ་ཏྟ་པཱ་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཏེ་ས་མྤེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཨུ་གྒཱ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཱཏི ཨུ་གྒ་ཏུ་གྒ་ཏཱ ས་ངྒཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཱ. པ་ཀྑ་ནྡི་ནོཏི ཡེ ‘‘ཀ་སྶ སཱི་སཾ ཝཱ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ཝཱ ཨཱ་ཧ་རཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ས་ངྒཱ་མཾ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཨི་མེ པ་ཀྑ་ནྡ་ནྟཱི་ཏི པ་ཀྑ་ནྡི་ནོ. མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ནཱ་གཱ, ཧ་ཏྠི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡ་ཡོ་དྷཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སཱུ་རཱཏི ཨེ་ཀ་སཱུ་རཱ, ཡེ ས་ཛཱ་ལི་ཀཱ་པི ས་ཝ་མྨི་ཀཱ་པི ས་མུ་དྡཾ ཏ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི. ཙ་མྨ་ཡོ་དྷི་ནོཏི ཡེ ཙ་མྨ་ཀ་ཉྩུ་ཀཾ ཝཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ར་པ་རི་ཏྟཱ་ཎ་ཙ་མྨཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. དཱ་ས་ཀ་པུ་ཏྟཱཏི བ་ལ་ཝ་སི་ནེ་ཧཱ གྷ་ར་དཱ་ས་ཡོ་དྷཱ. དོ་ཝཱ་རི་ཀོཏི དྭཱ་ར་པཱ་ལ་ཀོ. ཝཱ་ས་ན་ལེ་པ་ན་ས་མྤ་ནྣོཏི ཝཱ་ས་ནེ་ན ས་བྦ་ཝི་ཝ་ར་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནེ་ན སུ་དྷཱ་ལེ་པེ་ན ས་མྤ་ནྣོ. བ་ཧི ཝཱ ཁཱ་ཎུ་པཱ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝཱ་ས་ནེ་ན གྷ་ན་མ་ཊྛེ་ན ཙ སུ་དྷཱ་ལེ་པེ་ན ས་མྤ་ནྣོ པུ་ཎྞ་གྷ་ཊ་པ་ནྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཀ་མྨ་པ་གྒ་ཧི་ཏ་དྡྷ་ཛོ. ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛོ་ད་ཀནྟི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་ནཾ གྷཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ གེ་ཧཱ་ན་ཉྩ ཚཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བ་ཧཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཋ་པི་ཏ་ཏི་ཎ་ཉྩ, གེ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་པ་ཙ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ཀ་ཊྛ་ཉྩ, ཡ་ནྟེ་ཧི པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་སུ ཋ་པི་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ. ས་ནྣི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ཨ་ནེ་ཀེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ སུ་ཊྛུ ནི་ཙི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ་ནཾ ར་ཏི་ཡཱཏི ཨ་ནྟོ་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ར་ཏི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་པ་རི་ཏ་སྶཱ་ཡཱཏི ཏཱ་སཾ ཨ་ནཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ. སཱ་ལི་ཡ་ཝ་ཀནྟི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ སཱ་ལི་ཡོ ཙེ་ཝ ཡ་ཝཱ ཙ. ཏི་ལ་མུ་གྒ་མཱ་སཱ་པ་ར་ཎྞནྟི ཏི་ལ་མུ་གྒ་མཱ་སཱ ཙ སེ་སཱ་པ་ར་ཎྞ་ཉྩ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ན་ག་རེ ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ན་ག་ར་ས་དི་སཾ པ་ན ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཾ, ན་ག་ར་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ས་དི་སེ ཙ ས་ཏྟ དྷ་མྨེ, ཙ་ཏུ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་དི་སཱ་ནི ཙ ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དེ་ས་ནཾ ཝི་ནི་ཝ་ཊྚེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ ཨཱ་བྷ་ཏཱ. ཏ་སྨཱ ཏཾ དེ་ས་ནཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ཨི་དཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི་ཨཱ་དི ཨཱ་ར་དྡྷཾ. ཏ་ཏྠ ས་དྡྷ་མྨེ་ཧཱིཏི སུ་དྷ་མྨེ་ཧི. ས་དྡྷོཏི ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ས་དྡྷཱ་ཡ ཙེ་ཝ པ་ཙྩ་ཀྑ་ས་དྡྷཱ་ཡ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏ་ཏྠ དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ ཕ་ལཾ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དི་པུ་ཉྙ་ཀ་ར་ཎེ ས་དྡྷཱ ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ས་དྡྷཱ ནཱ་མ. མ་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ས་དྡྷཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ས་དྡྷཱ ནཱ་མ. པ་སཱ་ད་ས་དྡྷཱ་ཏི་པི ཨེ་སཱ ཨེ་ཝ. ཏ་སྶཱ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
‘‘ས་མྤ་ཀྑ་ནྡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་དྡྷཱ ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཙཱ’’ཏི (མི. པ. ༢.༡.༡༠) ཧི ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨི་དཾ ས་དྡྷཱ་ཡ ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ. ‘‘ཏཱི་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋཱ་ནེ་ཧི ས་དྡྷོ པ་ས་ནྣོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཨ. ནི. ༣.༤༢) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ པ་ན ས་དྡྷཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟཾ ནཱ་མ. ‘‘ཀོ ཙཱ་ཧཱ་རོ ས་དྡྷཱ་ཡ, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༡༠.༦༡) ཨ་ཡཾ པ་ན་སྶཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ‘‘ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་དྷ་མྨོ ཧོ་ཏི, ཡཾ རཱུ་པེ ནི་བྦི་དཱ་བ་ཧུ་ལོ ཝི་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨ་ནུ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ. ‘‘ས་དྡྷཱ བ་ནྡྷ་ཏི པཱ་ཐེ་ཡྻཾ, སི་རཱི བྷོ་གཱ་ན་མཱ་ས་ཡོ’’ (སཾ. ནི. ༡.༧༩). ‘‘ས་དྡྷཱ དུ་ཏི་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ ཧོ་ཏི’’ (སཾ. ནི. ༡.༣༦). ‘‘ས་དྡྷཱ་ཡ ཏ་ར་ཏི ཨོ་གྷཾ’’ (སཾ. ནི. ༡.༢༤༦). ‘‘ས་དྡྷཱ བཱི་ཛཾ ཏ་པོ ཝུ་ཊྛི’’ (སུ. ནི. ༧༧; སཾ. ནི. ༡.༡༩༧). ‘‘ས་དྡྷཱ་ཧ་ཏྠོ མ་ཧཱ་ནཱ་གོ. ཨུ་པེ་ཁཱ་སེ་ཏ་ད་ནྟ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན སུ་ཏྟེ་སུ ཨེ་ཏི་སྶཱ བ་དྡྷ་བྷ་ཏྟ་པུ་ཊཱ་དི་ས་རི་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ར་ས་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ན་ག་རོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟེ ཨེ་སཱ ཨ་ཙ་ལ་སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨེ་སི་ཀཱ་ཐ་མྦྷ་ས་དི་སཱ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཱ.
ས་དྡྷེ་སི་ཀོཏི ས་དྡྷཾ ཨེ་སི་ཀཱ་ཐ་མྦྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤེ་ཧི ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་རོ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, སོ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཀཱུ་ཊཾ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༤. དྷ་མྨ་ཉྙཱུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༨. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཀཱ་ལཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལོ ཨུ་དྡེ་ས་སྶཱཏི ཨ་ཡཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ན་ཀཱ་ལོ. པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎཾ པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡ. ཡོ་ག་སྶཱཏི ཡོ་གེ ཀ་མྨཾ པ་ཀྑི་པ་ན་སྶ. པ་ཊི་ས་ལླཱ་ན་སྶཱཏི ནི་ལཱི་ཡ་ན་སྶ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝ་སྶ. དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི ན་ཝ་ནྣཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པུ་གྒ་ལ་པ་རོ་པ་ར་ཉྙཱུ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ པ་རོ་པ་རཾ ཏི་ཀྑ་མུ་དུ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
༥. པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༩. པ་ཉྩ་མེ པ་ནྣ་པ་ལཱ་སོཏི པ་ཏི་ཏ་པ་ལཱ་སོ. ཛཱ་ལ་ཀ་ཛཱ་ཏོཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་པ་ཏྟ་པུ་པྥ་ཛཱ་ལོ. ཏ་སྶ ཧི པ་ཏྟ་ཛཱ་ལ་ཉྩ པུ་པྥ་ཛཱ་ལ་ཉྩ ས་ཧེ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ཏི. ཁཱ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏོཏི པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ས་ཉྫཱ་ཏེ་ན སུ་ཝི་བྷ་ཏྟེ་ན པ་ཏྟ་ཛཱ་ལ་ཀེ་ན ཙ པུ་པྥ་ཛཱ་ལ་ཀེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཀུ་ཊུ་མ་ལ་ཀ་ཛཱ་ཏོཏི ས་ཉྫཱ་ཏ་མ་ཀུ་ལོ༹. ཀོ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏོཏི ཨ་ཝི་ཀ་སི་ཏེ་ཧི མ་ཧཱ་ཀུ་ཙྪཱི་ཧི ས་མྦྷི་ནྣ་མུ་ཁེ་ཧི པུ་པྥེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་བྦ་པཱ་ལི་ཕུ་ལློཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན སུ་པུ་པྥི་ཏོ. དི་བྦེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེཏི དི་བྦེ་ན ཨཱ་ཡུ་ནཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ. མ་ནུ་སྶ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ པ་ན ཏཱ་ནི དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི. པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟཱིཏི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙཱ་རེ་ནྟི, ཀཱི་ལ༹་ནྟི ར་མ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཕུ་ཊཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ན ཕུ་ཊཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ས་ཉྷི པུ་པྥཱ་ནཾ བཱ་ལ་སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ཡ ཨཱ་བྷཱ ཧོ་ཏི, པ་ཏྟཱ་ནི པ་ཎྞ་ཙྪ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི, ཨ་ནྟོ མ་ཧཱ་ཏུ་མྦ་མ་ཏྟཱ རེ་ཎུ ཧོ་ཏི. པུ་པྥི་ཏེ པ་ན པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀེ ཨཱ་རོ་ཧ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཝཱ ཨ་ངྐུ་ས་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་མ་ན་ཀི་ཙྩཾ ཝཱ པུ་པྥཱ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཙ་ངྒོ་ཊ་ཀ་ཀི་ཙྩཾ ཝཱ ན་ཏྠི, ཀ་ནྟ་ན་ཀ་ཝཱ་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ནི ཝ་ཎྚ་ཏོ ཀ་ནྟ་ཏི, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཀ་ཝཱ་ཏོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, པ་ཝེ་ས་ན་ཀ་ཝཱ་ཏོ སུ་དྷ་མྨཾ དེ་ཝ་ས་བྷཾ པ་ཝེ་སེ་ཏི, ས་མྨ་ཛྫ་ན་ཀ་ཝཱ་ཏོ པུ་རཱ་ཎ་པུ་པྥཱ་ནི ནཱི་ཧ་ར་ཏི, ས་ནྠ་ར་ཎ་ཀ་ཝཱ་ཏོ པ་ཏྟ་ཀ་ཎྞི་ཀ་ཀེ་ས་རཱ་ནི ར་ཉྫེ་ནྟོ ས་ནྠ་ར་ཏི. མ་ཛ྄ཛྷ་ཊྛཱ་ནེ དྷ་མྨཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎོ ར་ཏ་ན་པ་ལླ་ངྐོ ཨུ་པ་རི ཏི་ཡོ་ཛ་ནེ་ན སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟེ་ན དྷཱ་རི་ཡ་མཱ་ནེ་ན, ཏ་ད་ན་ནྟ་རཾ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཡ་ཏི, ཏ་ཏོ ཏེ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་སཾ མ་ཧེ་ས་ཀྑཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པུ་པྥ་ཀ་ཎྞི་ཀཱ་ཝ ཨཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི. དེ་ཝཱ དེ་ཝ་ས་བྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནྟི. ཏ་ཏོ པུ་པྥེ་ཧི རེ་ཎུ་ཝ་ཊྚི ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨུ་པ་རི་ཀ་ཎྞི་ཀཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ནི་པ་ཏ་མཱ་ནཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ལཱ་ཁཱ་ར་ས་པ་རི་ཀ་མྨ་ས་ཛྫི་ཏཾ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙུ་ཎྞ་པི་ཉྫ་རཾ ཝི་ཡ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩེ དེ་ཝཱ ཨེ་ཀེ་ཀཾ པུ་པྥཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཧ་ར་ནྟཱ་པི ཀཱི་ལ༹་ནྟི་ཡེ་ཝ. པ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ་པི མ་ཧཱ་ཏུ་མྦ་པྤ་མཱ་ཎཱ རེ་ཎུ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་རཱི་རཾ པ་བྷཱ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞེ་ཧི ས་ཉྫ་ཏ་མ་ནོ་སི་ལཱ་རཱ་གཾ ཝི་ཡ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སཱ ཀཱི་ལཱ༹ ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡ་མཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོཏི ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་ཕ་རི་ཏུཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ན ས་ཏྠཱ པཱ་རི་ཙྪ་ཏྟ་ཀེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོ, ཏེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་མེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ ད་སྶེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྨཱ ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཙེ་ཏེ་ཏཱིཏི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟེ་ཏི. དེ་ཝཱ་ནཾ་ཝཱཏི དེ་ཝཱ་ནཾ ཝི་ཡ. ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏཱིཏི པ་ཐ་ཝི་ཏ་ལ་ཏོ ཡཱ་ཝ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་ས་དྡེ་ན ས་བྦཾ ཨེ་ཀ་ས་དྡ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོཏི ཨ་ཡཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ནུ་ཕ་ར་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ནི་སྶི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཏ་ཡོ མ་གྒཱ ཏཱི་ཎི ཙ ཕ་ལཱ་ནི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི. དེ་ས་ནཱ་ཡ ཧེ་ཊྛ་ཏོ ཝཱ ཨུ་པ་རི་ཏོ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ ཝཱ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཧོ་ཏི, ཨི་དྷ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༦. ས་ཀྐ་ཙྩ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༠. ཚ་ཊྛེ པ་རི་སུ་དྡྷཱ ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱིཏི བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ནི་མྨ་ལཱ. ས་ཀ་མྨཱ་ར་ག་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ས-ཀཱ་རོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཀ་མྨཱ་ར་ག་ཏོ ཀ་མྨཱ་རུ་དྡྷ་ན་ག་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༧. བྷཱ་ཝ་ནཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༡. ས་ཏྟ་མེ ཨ་ན་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶཱཏི ན ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜཱ་ནཱིཏི ཨི་མཱ ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑ་སུ་ཀྐ་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཨུ་པ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏཱ་སུ ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑཱུ་པ་མཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་སཱ་དྷི་ཀཱ, ཨི་ཏ་རཱ སཱ་དྷི་ཀཱ་ཏི སུ་ཀྐ་པ་ཀྑཱུ་པ་མཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སེ་ཡྻ་ཐཱཏི ཨོ་པ་མྨ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨ་པཱིཏི ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏྠེ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝཱ ད་ས ཝཱ དྭཱ་ད་ས ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀི་ཉྩཱ་པི ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཨཱུ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་ནི་པི ཨ་ཎྜཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཝ་ཙ་ན་སི་ལི་ཊྛ་ཏཱ་ཡ པ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ལོ་ཀེ སི་ལི་ཊྛཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏཱ་ན་སྶཱུཏི ཏཱ་ནི ཨ་སྶུ, བྷ་ཝེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནཱིཏི ཏཱ་ཡ ཛ་ནེ་ཏྟི་ཡཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ པ་ཀྑེ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི ས་ཡ་ནྟི་ཡཱ ས་མྨཱ ཨ་དྷི་ས་ཡི་ཏཱ་ནི. ས་མྨཱ པ་རི་སེ་དི་ཏཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨུ་ཏུཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ནྟི་ཡཱ སུ་ཊྛུ ས་མ་ནྟ་ཏོ སེ་དི་ཏཱ་ནི, ཨུ་སྨཱི་ཀ་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་མྨཱ པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ སུ་ཊྛུ ས་མ་ནྟ་ཏོ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ག་ནྡྷཾ གཱ་ཧཱ་པི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀི་ཉྩཱ་པི ཏ་སྶཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱཏི ཏ་སྶཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨི་མཾ ཏི་ཝི་དྷ་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ན ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་བྦཱ་ཝ ཏེཏི ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་ཛྫི་ཏུཾ བྷ་བྦཱ་ཝ. ཏེ ཧི ཡ་སྨཱ ཏཱ་ཡ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏཱ་ནི ཨ་ཎྜཱ་ནི པ་རི་པཱ་ལི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི ན པཱུ་ཏཱི་ནི ཧོ་ནྟི. ཡོ་པི ནེ་སཾ ཨ་ལླ་སི་ནེ་ཧོ, སོ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཀ་པཱ་ལཾ ཏ་ནུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ ཙ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀ་ཉྩ ཁ་རཾ ཧོ་ཏི, ས་ཡ་མྤི པ་རི་ཎཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་པཱ་ལ་སྶ ཏ་ནུ་ཏྟཱ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨཱ་ལོ་ཀོ ཨ་ནྟོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙི་རཾ ཝ་ཏ མ་ཡཾ སཾ་ཀུ་ཊི་ཏ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ས་མྦཱ་དྷེ ས་ཡི་མྷ, ཨ་ཡ་ཉྩ བ་ཧི ཨཱ་ལོ་ཀོ དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྠ དཱ་ནི ནོ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ནི་ཀྑ་མི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་པཱ་ལཾ པཱ་དེ་ན པ་ཧ་ར་ནྟི, གཱི་ཝཾ པ་སཱ་རེ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཏཾ ཀ་པཱ་ལཾ དྭེ་དྷཱ བྷི་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཐ ཏེ པ་ཀྑེ ཝི་དྷུ་ན་ནྟཱ ཏཾ་ཁ་ཎཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཝི་ར་ཝ་ནྟཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི་ཡེ་ཝ. ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱ ཙ གཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟཾ ཨུ་པ་སོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི.
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་ས་མྤ་ཊི་པཱ་ད་ནཾ. ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠེ་ན སཾ་ས་ནྡེ་ཏྭཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ – ཏ་སྶཱ ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཎྜེ་སུ ཨ་དྷི་ས་ཡ་ནཱ་དི་ཏི་ཝི་དྷ་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཡ ཧི ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ, ཀུ་ཀྐུ་ཊི་ཡཱ ཏི་ཝི་དྷ་ཀི་རི་ཡཱ་ས་མྤཱ་ད་ནེ་ན ཨ་ཎྜཱ་ནཾ ཨ་པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏི་ཝི་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤཱ་ད་ནེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི. ཏ་སྶཱ ཏི་ཝི་དྷ་ཀི་རི་ཡཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཎྜཱ་ནཾ ཨ་ལླ་སི་ནེ་ཧ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏི་ཝི་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤཱ་ད་ནེ་ན བྷ་ཝ་ཏྟ་ཡཱ་ནུ་ག་ཏ་ནི་ཀ་ནྟི་སི་ནེ་ཧ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་ཎྜ་ཀ་པཱ་ལཱ་ནཾ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་ས་སྶ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ན་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀཱ་ནཾ ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཏི་ཀྑ་ཁ་ར་ཝི་པྤ་ས་ནྣ་སཱུ་ར་བྷཱ་ཝོ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཎཱ་མ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་ཎཱ་མ་ཀཱ་ལོ ཝ་ཌྜྷི་ཀཱ་ལོ ག་བྦྷ་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལོ, ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ་ནཾ པཱ་ད་ན་ཁ་སི་ཁཱ་ཡ ཝཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན ཝཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་ཀྑེ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་བྷི་ནི་བྦྷི་དཱ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ག་བྦྷཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶ ཏ་ཛྫཱ་ཏི་ཀཾ ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཝཱ བྷོ་ཛ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ ཝཱ པུ་གྒ་ལ་ས་པྤཱ་ཡཾ ཝཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ས་པྤཱ་ཡཾ ཝཱ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣ་སྶེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་པུ་བྦཱ་དྷི་ག་ཏེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཀྑེ པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ནཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ པ་ན ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་ཎ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི ཨ་ཎྜ་ཀོ་སཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཉ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་པི –
‘‘ཨུ་ཙྪི་ནྡ སི་ནེ་ཧ་མ་ཏྟ་ནོ, ཀུ་མུ་དཾ སཱ་ར་དི་ཀཾ་ཝ པཱ་ཎི་ནཱ;
ས་ནྟི་མ་གྒ་མེ་ཝ བྲཱུ་ཧ་ཡ, ནི་བྦཱ་ནཾ སུ་ག་ཏེ་ན དེ་སི་ཏ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༢༨༥) –
ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨོ་བྷཱ་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་སཾ པ་ཧ་ར་ཏི. སོ གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་སཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཐཱ ཏེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པོ་ཏ་ཀཱ གཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟཾ ཨུ་པ་སོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡ་མྤི མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨ་པྤེ་ཏྭཱ ས་ངྒྷཱ་རཱ་མཾ ཨུ་པ་སོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཙ་ར་ཏི.
ཕ་ལ་ག་ཎྜ་སྶཱཏི ཝ་ཌྜྷ་ཀི་སྶ. སོ ཧི ཨོ་ལ་མྦ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཕ་ལཾ ཙཱ་རེ་ཏྭཱ དཱ་རཱུ་ནཾ ག་ཎྜཾ ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཕ་ལ་ག་ཎྜོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝཱ་སི་ཛ་ཊེཏི ཝཱ་སི་ད་ཎྜ་ཀ་སྶ ག་ཧ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ. ཨེ་ཏྟ་ཀཾ མེ ཨ་ཛྫ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁཱི་ཎནྟི པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཧི པ་བྦ་ཛྫཱ་ས་ངྑེ་པེ་ན ཨུ་དྡེ་སེ་ན པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁཱི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ པ་ན ནེ་སཾ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ཛྫ ཁཱི་ཎཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཧི་ཡྻོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཉཱ་ཎཾ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ དཱི་པི་ཏོ.
ཧེ་མ་ནྟི་ཀེ་ནཱཏི ཧེ་མ་ནྟ་ས་མ་ཡེ་ན. པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ནྟཱིཏི ཐི་ར་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོཏི ཨེ་ཏྠ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ཝི་ཡ སཱ་ས་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ, ནཱ་ཝཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱུ་ན་པ་ཉྩ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝི་ཙ་ར་ཎཾ, ནཱ་ཝཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་ཨུ་ད་ཀེ་ན ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ པ་བྦ་ཛྫཱ་ས་ངྑེ་པེ་ན ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དཱི་ཧི་ཡེ་ཝ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ནཱ་ཝཱ་ཡ ཐ་ལེ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་སྶ་ཡ་མུ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ན་ཀཱ་ལོ, དི་ཝཱ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ན སཾ་སུ་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཏ་ཎྷཱ་སི་ནེ་ཧ་སྶ སཾ་སུ་སྶ་ནཾ, ར་ཏྟིཾ ཧི་མོ་ད་ཀེ་ན ཏེ་མ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫེ་ན ཙི་ཏྟ་ཏེ་མ་ནཾ, ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ཧི ཙེ་ཝ ཧི་མོ་ད་ཀེ་ན ཙ པ་རི་སུ་ཀྑ་པ་རི་ཏི་ནྟཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ནཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎ་པཱི་ཏི་པཱ་མོ་ཛྫེ་ཧི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཡྻོ་སོ་མ་ཏྟཱ་ཡ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝོ, པཱ་ཝུ་སྶ་ཀ་མེ་གྷོ ཝི་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ, མེ་གྷ་ཝུ་ཊྛི་ཨུ་ད་ཀེ་ན ནཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ རཱུ་པ་ས་ཏྟ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟ་སྶ ཨོ་ཀྑཱ་ཡ་མཱ་ནེ པ་ཀྑཱ་ཡ་མཱ་ནེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡཱ་དཱི་ནི ལ་དྡྷཱ ཨེ་ཀ་པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སི་ནྣ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཱ་དྷི་ག་མོ. པཱུ་ཏི་བ་ནྡྷ་ནཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཁཱི་ཎ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ, པཱུ་ཏི་བ་ནྡྷ་ནཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མོ ཝི་ཡ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀྑ་ནྡྷ་བྷེ་དེ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྶ ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མོ་ཏི ཨི་མཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ་ཡ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལ་ཏཱ དཱི་པི་ཏཱ.
༨. ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༢. ཨ་ཊྛ་མཾ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི པ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཙཱུ་ལ༹་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡ (ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༥༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ ཨེ་ཝ. པ་སྶ་ཐ ནོཏི པ་སྶ་ཐ ནུ. ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱཏི ཨུ་པ་གཱུ་ཧི་ཏྭཱ. ཨུ་པ་ནི་སཱི་དེ་ཡྻཱཏི ས་མཱི་པེ ནི་སྶཱ་ཡ ནི་སཱི་དེ་ཡྻ. ཨུ་པ་ནི་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ནི་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨཱ་རོ་ཙ་ཡཱ་མཱིཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་མི. པ་ཊི་ཝེ་ད་ཡཱ་མཱིཏི པ་ཊི་ཝེ་དེ་ཏྭཱ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་མི. ཝཱ་ལ་ར་ཛྫུ་ཡཱཏི ཨ་སྶ་ཝཱ་ལ་གོ་ཝཱ་ལེ་ཧི ཝ་ཊྚི་ཏ་ར་ཛྫུ་ཡཱ. པ་ཙྩོ་ར་སྨིནྟི ཨུ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ. ཕེ་ཎུ་དྡེ་ཧ་ཀནྟི ཕེ་ཎཾ ཨུ་དྡེ་ཧི་ཏྭཱ, ཨུ་སྶཱ་དེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ཏྠནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ ཨ་ཏྠཾ. པ་ར་ཏྠོ་བྷ་ཡ་ཏྠེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ས་བྦཾ ཙཱུ་ལ༹་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་སུ་ཏྟ་སྶ (ཨ. ནི. ༡.༥༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་ཐི་ཏ་མེ་ཝ. ཨི་ད་ཉྩ པ་ན སུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ཙཱུ་ལ༹་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་སུ་ཏྟཾ ཀ་ཐེ་སི. ན་ཝ་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
༡༠. ཨ་ར་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༤. ད་ས་མེ པ་རི་ཏྟནྟི ཨ་པྤཾ ཐོ་ཀཾ. ཏ་ཉྷི ས་ར་ས་པ་རི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ་པི ཁ་ཎ་པ་རི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ་པི ཋི་ཏི་པ་རི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ་པི པ་རི་ཏྟ་མེ་ཝ. ལ་ཧུཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ ལ་ཧུ་ཀཾ. མ་ནྟཱ་ཡཾ བོ་དྡྷ་བྦནྟི མ་ནྟཱ་ཡ བོ་དྡྷ་བྦཾ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་བྦ་ཏེ་ཡྻཱཏི པ་བྦ་ཏ་ས་མྦྷ་ཝཱ. ཧཱ་ར་ཧཱ་རི་ནཱིཏི རུ་ཀྑ་ན་ལ༹་ཝེ་ལུ༹་ཨཱ་དཱི་ནི ཧ་རི་ཏ་བྦཱ་ནི ཧ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ ས་ཏྟ་མོ.