༣. ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡-༢. སཱ་མ་ཀ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༡-༢༢. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ སཱ་མ་གཱ་མ་ཀེཏི སཱ་མ་ཀཱ་ནཾ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ གཱ་མ་ཀེ. པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ་ཡནྟི པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ་ནཱ་མ་ཀེ ཝི་ཧཱ་རེ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱཏི ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ ས་མྤ་ཏྟེ. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཨ་ཏི་མ་ནཱ་པ་ཝ་ཎྞཱ. ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤནྟི ས་ཀ་ལ་ཀ་པྤཾ. པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱཏི པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ་ནཱ་མ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་བྷཱ་སེ་ན ཕ་རི་ཏྭཱ. ས་མ་ནུ་ཉྙོཏི ས་མཱ་ན་ཨ་ནུ་ཉྙོ ས་མཱ་ན་ཙི་ཏྟོ. དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱཏི དུ་བྦ་ཙ་བྷཱ་ཝོ. པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱཏི ལཱ་མ་ཀ་མི་ཏྟ་ཏཱ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཡ་དྷ་མྨཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ.
༣. བྷ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཀཱ་མ་རཱ་ག་ར་ཏྟཱ་ཡནྟི ཀཱ་མ་རཱ་ག་ར་ཏྟོ ཨ་ཡཾ. ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ནི་བ་དྡྷོཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གེ་ན ཝི་ནི་བ་དྡྷོ. བྷ་ཡཱཏི ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་ས་བྷ་ཡཱ. པ་ངྐཱཏི ཀི་ལེ་ས་པ་ངྐ་ཏོ. ས་ངྒོ པ་ངྐོ ཙ ཨུ་བྷ་ཡནྟི ས་ངྒོ ཙ པ་ངྐོ ཙ ཨི་ད་མྤི ཨུ་བྷ་ཡཾ. ཨེ་ཏེ ཀཱ་མཱ པ་ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཡ་ཏྠ ས་ཏྟོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོཏི ཡ་སྨིཾ ས་ངྒེ ཙ པ་ངྐེ ཙ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ས་ཏྟོ ལ་གྒོ ལ་གྒི་ཏོ པ་ལི་བུ་དྡྷོ. ཨུ་པཱ་དཱ་ནེཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ. ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་ས་མྦྷ་ཝེཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ མ་ར་ཎ་སྶ ཙ ས་མྦྷ་ཝེ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ. ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟཱིཏི ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟི. ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་ས་ངྑ་ཡེཏི ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎཱ་ནཾ ས་ངྑ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ, ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝི་ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཏྟོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ཐོ་མེ་ནྟོ ཏེ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟཱཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟཱཏི ཁེ་མ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ. སུ་ཁི་ནོཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སུ་ཁེ་ན སུ་ཁི་ཏཱ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱ་བྷི་ནི་བྦུ་ཏཱཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀི་ལེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ་ན དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ་ཡེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་བྦུ་ཏཱ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ གཱ་ཐཱ་སུ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༤. ཧི་མ་ཝ་ནྟ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ པ་དཱ་ལེ་ཡྻཱཏི བྷི་ནྡེ་ཡྻ. ཚ་ཝཱ་ཡཱཏི ལཱ་མི་ཀཱ་ཡ. ས་མཱ་དྷི་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་པྤཱ་ཡ་ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་མཱ་དྷིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལོ ཧོ་ཏི ཚེ་ཀོ ས་མ་ཏྠོ པ་ཊི་བ་ལོ. ས་མཱ་དྷི་སྶ ཋི་ཏི་ཀུ་ས་ལོཏི ས་མཱ་དྷི་སྶ ཋི་ཏི་ཡཾ ཀུ་ས་ལོ, ས་མཱ་དྷིཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་དྷི་སྶ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཀུ་ས་ལོཏི ས་མཱ་དྷི་སྶ ཝུ་ཊྛཱ་ནེ ཀུ་ས་ལོ, ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་དྷི་སྶ ཀ་ལླི་ཏ་ཀུ་ས་ལོཏི ས་མཱ་དྷི་སྶ ཀ་ལླ་ཏཱ་ཡ ཀུ་ས་ལོ, ས་མཱ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ ཧཱ་སེ་ཏུཾ ཀ་ལླཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མཱ་དྷི་སྶ གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོཏི ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨ་ས་པྤཱ་ཡེ ཨ་ནུ་པ་ཀཱ་ར་ཀེ དྷ་མྨེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་པྤཱ་ཡེ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀེ སེ་ཝ་ནྟོ་པི, ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎོ ཨ་ཡཾ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎོ’’ཏི ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ས་མཱ་དྷི་སྶ གོ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལོཏི ཨུ་པ་རི་ཨུ་པ་རི་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ས་མཱ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟོ ས་མཱ་དྷི་སྶ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སོ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ དུ་ཏི་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ…པེ… ཏ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི.
༥. ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༥. པ་ཉྩ་མེ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ (ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༢༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ནེ་ཝ. ཨི་ད་མྤི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱཏི ཨི་དཾ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ. ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ ཚ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི མི་སྶ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༦. མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༦. ཚ་ཊྛེ ས་མྦཱ་དྷེཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་མྦཱ་དྷེ. ཨོ་ཀཱ་སཱ་དྷི་ག་མོཏི ཨེ་ཏྠ ཨོ་ཀཱ་སཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཚ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་ག་མོ. ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱཏི ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ. སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡཱཏི སོ་ཀཱ་ན་ཉྩ པ་རི་དེ་ཝཱ་ན་ཉྩ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྠཾ ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཉཱ་ཡ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱཏི ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ན་ཀ་སྶ མ་གྒ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཨ་པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀི་རི་ཡ་ཏྠཱ་ཡ.
ས་བྦ་སོཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན. ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་མེ་ནཱཏི ཨ་ལ་གྒ་ན་ཊྛེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་པ་ལི་བུ་དྡྷ་ཊྛེ་ན ཙ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་དི་སེ་ན. ཝི་པུ་ལེ་ནཱཏི ན པ་རི་ཏྟ་ཀེ་ན. མ་ཧ་གྒ་ཏེ་ནཱཏི མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏེ་ན, མ་ཧ་ནྟེ་ཧི ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ག་ཏེ་ན, པ་ཊི་པ་ནྣེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནཱཏི ཕ་ར་ཎ་ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན. ཨ་ཝེ་རེ་ནཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝེ་ར་པུ་གྒ་ལ་ཝེ་ར་ར་ཧི་ཏེ་ན. ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷེ་ནཱཏི ཀོ་དྷ་དུ་ཀྑ་ཝ་ཛྫི་ཏེ་ན. ས་བྦ་མེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ར་ཏོ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨཱཏི ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ. ཨི་མ་སྨི་མྤི སུ་ཏྟེ ཚ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི མི་སྶ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི.
༧. པ་ཋ་མ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧. ས་ཏྟ་མེ མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ མ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏཱི་ཏི མ་ནོ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ. ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ནི་སྶ་ར་ཎནྟི ནི་གྒ་མ་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མ་ནཾ. དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱིཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པྤ་ཛ་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་སུ་བྷ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏི. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཱ་དཱི་སུ བྱཱ་པཱ་ད་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ མེ་ཏྟཱ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཐི་ན་མི་དྡྷ་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཾ ཝཱ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ, ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ས་མ་ཐ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨཱ་ག་མྨཱཏི ཨཱ་ར་བྦྷ. མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟེ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ. ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཧོ་ཏི.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༨. ཨ་ཊྛ་མེ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ཏི བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཱ་ཡ. ཙཱ་རི་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐོཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལ་མ་ཐོ. བྷ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐོཏི བྷ་ཏྟ་ད་ར་ཐོ. ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡནྟི ཝི་ཧཱ་ར་པ་ཙྩ་ནྟེ ཚཱ་ཡཱ་ཡ. ཡ་དེ་ཝ་སྶ དི་ཝཱ ས་མཱ་དྷི་ནི་མི་ཏྟཾ མ་ན་སི་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཡཾ ཨེ་ཝ ཏ་སྶ ཏ་ཏོ པུ་རི་མ་དི་ཝ་ས་བྷཱ་གེ ས་མ་ཐ་ནི་མི་ཏྟཾ ཙི་ཏྟེ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་དེ་ཝ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཏཱིཏི ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏ་སྶ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སི་ནྣ་སྶ མ་ནོ་དྭཱ་རེ ས་ཉྩ་ར་ཏི. ཨོ་ཛ་ཊྛཱ་ཡཱིཏི ཨོ་ཛཱ་ཡ ཋི་ཏོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. ཕཱ་སུ་ཀ་སྶ ཧོ་ཏཱིཏི ཕཱ་སུ་ཀཾ ཨ་སྶ ཧོ་ཏི. ས་མྨུ་ཁཱཏི ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ. སུ་ཏནྟི སོ་ཏེ་ན སུ་ཏཾ. པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏནྟི ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ.
༩. ཨུ་དཱ་ཡཱི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༩. ན་ཝ་མེ ཨུ་དཱ་ཡིནྟི ལཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རཾ. སུ་ཎོ་མ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོཏི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ནཱ་ཧཾ བ་དྷི་རོ, སུ་ཎཱ་མི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ, པ་ཉྷཾ པ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ་མཱི་ཏི. ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟནྟི ས་མཱ་དྷི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ. ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཊྛཱ་ནནྟི ཨི་དཾ ཛྷཱ་ན་ཏྟ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཏི་ཀཱ་ར་ཎཾ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙནྟི ཨཱ་ལོ་ཀ་ནི་མི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ས་ཉྙཾ. དི་ཝཱ ས་ཉྙཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏཱིཏི དི་ཝཱ་ཏི ས་ཉྙཾ ཋ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ དི་ཝཱ ཏ་ཐཱ ར་ཏྟིནྟི ཡ་ཐཱ་ནེ་ན དི་ཝཱ ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ མ་ན་སི་ཀ་ཏཱ, ར་ཏྟི་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ར་ཏྟིཾ ཏ་ཐཱ དི་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ ཝཱ་ནེ་ན ར་ཏྟིཾ ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ མ་ན་སི་ཀ་ཏཱ, དི་ཝཱ་པི ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཝི་ཝ་ཊེ་ནཱཏི པཱ་ཀ་ཊེ་ན. ཨ་པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷེ་ནཱཏི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ནོ་ན་དྡྷེ་ན. ས་པྤ་བྷཱ་སཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ས་ཧོ་བྷཱ་ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ བྲཱུ་ཧེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི. ཡཾ པ་ན ‘‘ཨཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཝི་ནོ་ད་ནཱ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ན དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཱ་ལོ་ཀ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་པྤ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡཱཏི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ.
ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ས་བྦཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ་ས་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཝུ་ཏྟཾ. ཀཱ་མ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་སྶ རཱ་ག་སྶ པ་ཧཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པ་སྶེ་ཡྻཱཏི ཡ་ཐཱ པ་སྶེ་ཡྻ. ས་རཱི་རནྟི མ་ཏ་ས་རཱི་རཾ. སི་ཝ་ཐི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜི་ཏནྟི སུ་སཱ་ནེ ཨ་པ་ཝི་དྡྷཾ. ཨེ་ཀཱ་ཧཾ མ་ཏ་སྶ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏཾ. དྭཱི་ཧཾ མ་ཏ་སྶ ཨ་སྶཱ་ཏི དྭཱི་ཧ་མ་ཏཾ. ཏཱི་ཧཾ མ་ཏ་སྶ ཨ་སྶཱ་ཏི ཏཱི་ཧ་མ་ཏཾ. བྷ་སྟཱ ཝི་ཡ ཝཱ་ཡུ་ནཱ ཨུ་དྡྷཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་ཀྐ་མཾ ས་མུ་གྒ་ཏེ་ན སཱུ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན དྷུ་མཱ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏཾ, ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་མེ་ཝ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ. པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ནྟི ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ. ཝི་ནཱི་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་པ་རི་བྷི་ནྣ་ཝ་ཎྞཾ, ཝི་ནཱི་ལ་མེ་ཝ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ. པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཝི་ནཱི་ལ་ནྟི ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ. མཾ་སུ་སྶ་ད་ཊྛཱ་ནེ་སུ ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་སྶ པུ་བྦ་ས་ནྣི་ཙ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་སུ སེ་ཏ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཙ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞ་སྶ ནཱི་ལ་ཊྛཱ་ནེ ནཱི་ལ་སཱ་ཊ་ཀ་པཱ་རུ་ཏ་སྶེ་ཝ ཚ་ཝ་ས་རཱི་ར་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་རི་བྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི ན་ཝ་ཧི ཝཱ ཝ་ཎ་མུ་ཁེ་ཧི ཝི་སྶ་ནྡ་མཱ་ནཾ པུ་བྦཾ ཝི་པུ་བྦཾ, ཝི་པུ་བྦ་མེ་ཝ ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ. པ་ཊི་ཀཱུ་ལ་ཏྟཱ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཝི་པུ་བྦ་ནྟི ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ. ཝི་པུ་བྦ་ཀཾ ཛཱ་ཏཾ ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏ་ནྟི ཝི་པུ་བྦ་ཀ་ཛཱ་ཏཾ.
སོ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀཱ་ཡནྟི སོ བྷི་ཀྑུ ཨི་མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡཾ ཏེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཉཱ་ཎེ་ན ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི ཨུ་པ་ནེ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཨ་ཡ་མྤི ཁོ ཀཱ་ཡོ ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝཱི ཨེ་ཝཾ་ཨ་ན་ཏཱི་ཏོཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨཱ་ཡུ ཨུ་སྨཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཋཱ་ན་ག་མ་ནཱ་དི་ཁ་མོ ཧོ་ཏི, ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཝི་ག་མཱ ཨ་ཡ་མྤི ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝཾ་པཱུ་ཏི་ཀ་ས་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་བྷཱ་ཝཱིཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏཱ་དི་བྷེ་དོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟོ.
ཁ་ཛྫ་མཱ་ནནྟི ཨུ་ད་རཱ་དཱི་སུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ར་མཾ་ས་ཨོ་ཊྛ་མཾ་ས་ཨ་ཀྑི་ཀ་མཾ་སཱ་དཱི་ནི ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཾ. ས་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏནྟི སེ་སཱ་ཝ་སེ་ས་མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་ཡུ་ཏྟཾ. ནི་མྨཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་མ་ཀྑི་ཏནྟི མཾ་སེ ཁཱི་ཎེ་པི ལོ་ཧི་ཏཾ ན སུ་སྶ་ཏི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ནི་མྨཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་མ་ཀྑི་ཏ’’ནྟི. ཨ་ཉྙེ་ནཱཏི ཨ་ཉྙེ་ན དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན. ཧ་ཏྠ་ཊྛི་ཀནྟི ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི་བྷེ་ད་མྤི ཧ་ཏྠ་ཊྛི་ཀཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐཾ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞཾ. པཱ་ད་ཊྛི་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏེ་རོ་ཝ་སྶི་ཀཱ་ནཱིཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི. པཱུ་ཏཱི་ནཱིཏི ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏཱ་ནི ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ཝུ་ཊྛི་ས་མྥ་སྶེ་ན ཏེ་རོ་ཝ་སྶི་ཀཱ་ནེ་ཝ པཱུ་ཏཱི་ནི ཧོ་ནྟི, ཨ་ནྟོ་བྷཱུ་མི་ག་ཏཱ་ནི པ་ན ཙི་ར་ཏ་རཾ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཙུ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ་ནཱིཏི ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པྤ་ཀི་ཎྞཱ་ནི. ས་བྦ་ཏྠ སོ ཨི་མ་མེ་ཝཱཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཁ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ. ཨ་སྨི་མཱ་ན་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཱ་ཡཱཏི ཨ་སྨཱི་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་སྶ ན་ཝ་ཝི་དྷ་སྶ མཱ་ན་སྶ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ཡཱཏི ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་ནཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ས་ཏོ་ཝ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཏི་པ་ཉྙཱ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟོ་པི ས་ཏི་པ་ཉྙཱ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ས་ཏི་ཡཱ ཙ ཉཱ་ཎ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ས་ཏི་ཉཱ་ཎཱ་ནི མི་སྶ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི.
༡༠. ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༠. ད་ས་མེ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙནྟི ཡཾ ཀི་ཉྩི མ་ཧ་ནྟ་ཁུ་དྡ་ཀཾ, ཨུ་ཙྩ་ནཱི་ཙཾ ཝཱ. ཧཱི་ནནྟི ནི་ཧཱི་ནཾ. ག་མྨནྟི གཱ་མ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཾ. པོ་ཐུ་ཛྫ་ནི་ཀནྟི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ. ཨ་ན་རི་ཡནྟི ན ཨ་རི་ཡཾ ན ཨུ་ཏྟ་མཾ ན པ་རི་སུ་དྡྷཾ. ཨ་ན་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏནྟི ན ཨ་ཏྠ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ. ན ནི་བྦི་དཱ་ཡཱཏི ན ཝ་ཊྚེ ནི་བྦི་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡཱཏི ན རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ར་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡཱཏི ན རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ. ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡཱཏི ན རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ན ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ. ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡཱཏི ན ས་མྦོ་དྷི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡཱཏི ན ནི་བྦཱ་ན་སྶ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ.
ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོཏི པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ས་དྡྷོ. ནི་ཝི་ཊྛ་པེ་མོཏི པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པེ་མོ. ཨེ་ཀ་ནྟ་ག་ཏོཏི ཨེ་ཀ་ནྟཾ ག་ཏོ, ཨ་ཙ་ལ་པྤ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་ས་ནྣོ. ཨེ་ཏ་དཱ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡནྟི ཨེ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ. ཧ་ཏྠི་སྨི་མྤི སི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཧ་ཏྠི་ནི་མི་ཏྟཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ཧ་ཏྠི་སི་པྤཾ སི་ཀྑ་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙནྟི མ་ཧ་ནྟ་ཁུ་དྡ་ཀཾ སི་པྤཾ སི་ཀྑ་ཏི.
ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡེཏི པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ. བྷཱ་ཝ་ཡ་ནྟི ཨ་ནུ་སྶ་ཏིནྟི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ཨ་ནུ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟི. ཝི་ཝེ་ཀ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟནྟི ནི་བྦཱ་ན་ནི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ. ཁེ་མནྟི ནི་རུ་པ་དྡ་ཝཾ. ཨ་མ་ཏ་གཱ་མི་ནནྟི ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་ནཾ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པྤ་མཱ་དེ པ་མོ་དི་ཏཱཏི ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་པྤ་མཱ་དེ ཨཱ་མོ་དི་ཏཱ པ་མོ་དི་ཏཱ. ནི་པ་ཀཱཏི ནེ་པ་ཀྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. སཱི་ལ་སཾ་ཝུ་ཏཱཏི སཱི་ལེ་ན སཾ་ཝུ་ཏཱ པི་ཧི་ཏཱ. ཏེ ཝེ ཀཱ་ལེ་ན པ་ཙྩེ་ནྟཱིཏི ཏེ ཝེ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ན་ནྟི. ཡ་ཏྠ དུ་ཀྑཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ས་ཀ་ལཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ནཾ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཚ ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནི མི་སྶ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནཱི་ཏི.
ཨ་ནུ་ཏྟ་རི་ཡ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.