༢. སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཱཏི ས་རི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ. མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨནྟི མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ. ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མ་ནོ་ཀ་མྨེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མཱ་ནི ཙ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི, གི་ཧཱི་སུ་པི ལ་བྦྷ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྷི མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཎཾ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. གི་ཧཱི་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ བོ་དྷི་ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ངྒྷ་ནི་མ་ནྟ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་མ་ནཾ, གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛེ བྷི་ཀྑཱུ དི་སྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ, པ་ཏྟ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ, ཨཱ་ས་ན་པ་ཉྙཱ་པ་ནཾ, ཨ་ནུ་ག་མ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་ཙཱ་ར་པ་ཎྞ་ཏྟི་སི་ཀྑཱ་པ་ནཾ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐ་ནཾ, དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ཏེ་པི་ཊ་ཀ་མྤི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. གི་ཧཱི་ནཾ ‘‘ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མ, བོ་དྷི་ཝ་ནྡ་ནཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་མ, དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, དཱི་པ་མཱ་ལཱ་པུ་པྥ་པཱུ་ཛཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མ, ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ད་སྶཱ་མ, ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སི་ཀཾ ད་སྶཱ་མ, ཨ་ཛྫ ས་ངྒྷ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ ད་སྶཱ་མ, ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་དཱི་ནི སཾ་ཝི་ད་ཧ་ཐ, ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙཱ་པེ་ཐ, པཱ་ནཱི་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཐ, ས་ངྒྷཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨཱ་ནེ་ཐ, པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཀཱ་ལེ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ངྒ་ཎ་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཙ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཝི་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ སུ་ཁཱི ཧོ་ནྟུ ཨ་ཝེ་རཱ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཱ’’ཏི ཙི་ནྟ་ནཾ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. གི་ཧཱི་ནཾ ‘‘ཨ་ཡྻཱ སུ་ཁཱི ཧོ་ནྟུ ཨ་ཝེ་རཱ ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཱ’’ཏི ཙི་ནྟ་ནཾ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
ཨཱ་ཝི ཙེ་ཝ ར་ཧོ ཙཱཏི ས་མྨུ་ཁཱ ཙ པ་ར་མྨུ་ཁཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ན་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ས་ཧཱ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ག་མ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ, ཐེ་རཱ་ནཾ པ་ན པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་དཱ་ནཱ་དི་བྷེ་དཾ ས་བྦ་མྤི སཱ་མཱི་ཙི་ཀ་མྨཾ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ཧི་པི དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཾ དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་སུ ཨ་ཝ་ཉྙཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ དུ་ནྣི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཡ པ་ཊི་སཱ་མ་ནཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ‘‘དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་ས་ནྟཾ པ་ན པ་ཊི་པུ་ཙྪ་ནྟ་སྶ ‘‘ཀ་ཧཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ, ཀ་ཧཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ, ཀ་དཱ ནུ ཁོ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ མ་མཱ་ཡ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. མེ་ཏྟཱ་སི་ནེ་ཧ་སི་ནི་དྡྷཱ་ནི པ་ན ན་ཡ་ནཱ་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣེ་ན མུ་ཁེ་ན ཨོ་ལོ་ཀ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ. ‘‘དེ་ཝ་ཏྠེ་རོ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཨ་རོ་གོ ཧོ་ཏུ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷོ’’ཏི ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ར་ཎཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ.
ལཱ་བྷཱཏི ཙཱི་ཝ་རཱ་ད་ཡོ ལ་དྡྷ་པ་ཙྩ་ཡཱ. དྷ་མྨི་ཀཱཏི ཀུ་ཧ་ནཱ་དི་བྷེ་དཾ མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ. ཨ་ནྟ་མ་སོ པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་མ་ཏྟ་མྤཱིཏི པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ པ་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཾ པ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནྟོ་ག་ཏཾ དྭ་ཏྟི་ཀ་ཊ་ཙྪུ་བྷི་ཀྑཱ་མ་ཏྟ་མྤི. ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷོ་གཱིཏི ཨེ་ཏྠ དྭེ པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི ནཱ་མ ཨཱ་མི་ས་པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ པ་ན པུ་གྒ་ལ་པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ད་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ན ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཛ་ནཾ ཨཱ་མི་ས་པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ད་སྶཱ་མི, ཨ་སུ་ཀ་སྶ ན ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་བྷ་ཛ་ནཾ པ་ན པུ་གྒ་ལ་པ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷོ་གཱི ནཱ་མ. སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷོ་གཱིཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷོ་གི་ནོ ཨི་དཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ – ཡཾ ཡཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ནེ་ཝ ལཱ་བྷེ་ན་ལཱ་བྷཾ-ནི་ཛི་གཱི་ས་ན་ཏཱ་མུ་ཁེ་ན གི་ཧཱི་ནཾ དེ་ཏི, ན ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཙ ‘‘ས་ངྒྷེ་ན སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ གྷ་ཎྚིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ ས་ངྒྷ་ས་ནྟ་ཀཾ ཝི་ཡ པ་སྶ་ཏི.
ཨི་མཾ པ་ན སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨཾ ཀོ པཱུ་རེ་ཏི, ཀོ ན པཱུ་རེ་ཏི? དུ་སྶཱི་ལོ ཏཱ་ཝ ན པཱུ་རེ་ཏི. ན ཧི ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ ག་ཎྷ་ནྟི. པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལོ པ་ན ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཁ་ཎྜེ་ནྟོ པཱུ་རེ་ཏི. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྟཾ – ཡོ ཧི ཨོ་དི་སྶ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་ཏུ ཝཱ པི་ཏུ ཝཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ དེ་ཏི, སོ དཱ་ཏ་བྦཾ དེ་ཏི. སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ པ་ན་སྶ ན ཧོ་ཏི, པ་ལི་བོ་དྷ་ཛ་གྒ་ནཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ ཧི མུ་ཏྟ་པ་ལི་བོ་དྷ་སྶ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏེ་ན པ་ན ཨོ་དི་སྶ་ཀཾ དེ་ནྟེ་ན གི་ལཱ་ན་གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ག་མི་ཀཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ན་ཝ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཙ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏེ་སཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཾ ཐེ་རཱ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཡོ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་ཏྟ་ཀཾ དཱ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝ་སི་ཊྛེ ཨ་ས་ཏི པུ་ན པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཐེ་རཱ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཾ ཡཾ པ་ཎཱི་ཏཾ, ཏཾ ཏཾ ད་ཏྭཱ སེ་སཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ. ‘‘སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་ཏོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ ཨ་དཱ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ན སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ སུ་སི་ཀྑི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ སུ་པཱུ་རོ ཧོ་ཏི, སུ་སི་ཀྑི་ཏཱ་ཡ ཧི པ་རི་སཱ་ཡ ཡོ ཨ་ཉྙ་ཏོ ལ་བྷ་ཏི, སོ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ་པི པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཎྷ་ཏི, ན ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ དེ་ནྟ་སྶཱ་པི དྭཱ་ད་ས་ཧི ཝ་སྶེ་ཧི པཱུ་རེ་ཏི, ན ཏ་ཏོ ཨོ་རཾ. ས་ཙེ ཧི དྭཱ་ད་ས་མེ ཝ་སྶེ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པཱུ་རཾ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ས་ན་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཙ ‘‘ཀ་སྶེ་སོ པ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨཱ་ཧ་ར་ཐ ན’’ནྟི ས་བྦཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ རི་ཏྟ་པ་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ རི་ཏྟ་པ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫིཾ་སཱུ’’ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ བྷི་ཛྫ་ཏི, པུ་ན དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏ་བྦོ ཧོ་ཏི. ཏི་ཏྠི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་ས་ས་དི་སོ ཧེ་ས, ས་ཀིཾ ཁ་ཎྜེ ཛཱ་ཏེ པུ་ན པཱུ་རེ་ཏ་བྦོ་ཝ. ཡོ པ་ན ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ མེ, ཡ་སྶ མེ པ་ཏྟ་ག་ཏཾ ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ་ཝ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི’’ཏི སོ་མ་ན་སྶཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཏ་སྶ པུ་ཎྞོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པཱུ་རི་ཏ་སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ པ་ན ནེ་ཝ ཨི་སྶཱ ན མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི, སུ་ལ་བྷ་པ་ཙྩ་ཡོ. པ་ཏྟ་ག་ཏ་མ་སྶ དི་ཡྻ་མཱ་ན་མྤི ན ཁཱི་ཡ་ཏི, བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་བྷ་ཎྜ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་གྒ་བྷ་ཎྜཾ ལ་བྷ་ཏི, བྷ་ཡེ ཝཱ ཚཱ་ཏ་ཀེ ཝཱ པ་ཏྟེ དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི.
ཏ་ཏྲི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི – སེ་ན་གི་རི་ཝཱ་སཱི ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར མ་ཧཱ་གི་རི་གཱ་མཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི, པ་ཉྙཱ་ས མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ ནཱ་ག་དཱི་པཾ ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཱ གི་རི་གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ལ་དྡྷཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཐེ་རོ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཏེ དི་སྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ལ་དྡྷཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ཝི་ཙ་རི་མྷཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. སོ ཨ་ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མི, ཏཱ་ཝ ཨི་དྷེ་ཝ ཧོ་ཐཱ’’ཏི. མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པ་ཉྙཱ་ས ཛ་ནཱ པ་ཏྟ་ཏེ་མ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ན ལ་བྷི་མྷཱ་ཏི. བྷ་ནྟེ, ནེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ནཱ་མ པ་ཊི་བ་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ་པི བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒ་ས་བྷཱ་གཾ ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི. ཐེ་རཱ ཨཱ་ག་མེ་སུཾ. ཐེ་རོ གཱ་མཾ པཱ་ཝི་སི. དྷུ་ར་གེ་ཧེ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཁཱི་ར་བྷ་ཏྟཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཋི་ཏཱ ཐེ་ར་སྶ དྭཱ་རཾ ས་མྤ་ཏྟ་སྶེ་ཝ པ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཐེ་རཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ཧི ཀི་ཉྩི ན ལ་དྡྷཾ, ཨ་ཡཾ སཱི་གྷ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཀིཾ ནུ ཁོ’’ཏི སེ་སཱ་ནཾ མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཐེ་རོ ཨོ་ལོ་ཀ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཉ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ལ་དྡྷོ, ནི་ཀྐུ་ཀྐུ་ཙྩཱ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦེ་སཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ བྷུ་ཉྫི.
ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཐེ་རཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཀ་དཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱི’’ཏི? ན་ཏྠི མེ, བྷ་ནྟེ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ་ཏི. ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི་སི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. ཨེ་ཏ་མྤི, བྷ་ནྟེ, ན་ཏྠཱི་ཏི? ན་ནུ, ཨཱ་ཝུ་སོ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ནྟི. སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨོ མེ, བྷ་ནྟེ, པཱུ་རི་ཏོ, ཏ་སྶ མེ པཱུ་རི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཙེ་པི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཧོ་ཏི, པ་ཏྟ་ག་ཏཾ ན ཁཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི. སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ས་པྤུ་རི་ས, ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧ་ནྟི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ པ་ཏྟ་ག་ཏཾ ན ཁཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ.
ཨ་ཡ་མེ་ཝ པ་ན ཐེ་རོ ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏེ གི་རི་བྷ་ཎྜ་མ་ཧཱ་པཱུ་ཛཱ་ཡ དཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ དཱ་ནེ ཀིཾ ཝ་ར་བྷ་ཎྜ’’ནྟི པུ་ཙྪི. དྭེ སཱ་ཊ་ཀཱ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨེ་ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ནྟཱི་ཏི? ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩོ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཨེ་ཀོ ད་ཧ་རོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ད་ཧ་ར་སྶ ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ, མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ པ་ན སུ་ཁུ་མ་སཱ་ཊ་ཀཱ ཝ་ཊྚ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཋ་པེ་སི. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋི་ཏེ དེ་ནྟ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཋ་པི་ཏཱ་པི ཏེ སཱ་ཊ་ཀཱ ཧ་ཏྠཾ ནཱ་རོ་ཧ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཧ་ནྟི. ད་ཧ་ར་སྶ དཱ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ཧ་ཏྠཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷཱ. སོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་སྶ མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ད་ཧ་རཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ངྒྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ད་ཧ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཀ་དཱ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན་པི ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་ཝ་ད་ནྟོ ‘‘ན་ཏྠི མ་ཡ྄ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན་ནུ, བྷ་ནྟེ, པུ་བྦེ་ཝ ཨ་ཝ་ཙུ་ཏྠཱ་ཏི. ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་ར་ཀོ ཨ་ཧཾ, ཏ་སྶ མེ དྷ་མྨ་སྶ པཱུ་རི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་བྷ་ཎྜ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་གྒ་བྷ་ཎྜཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མི་དཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨི་དཾ བྷཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་བྷ་ཎྜ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་གྒ་བྷ་ཎྜཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཏི་སྶ་བྷ་ཡེ པ་ན བྷཱ་ཏ་ར་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ནཱ་ག་ཏྠེ་རི་ཡཱ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. ཐེ་རཱི པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་པྤ་ནི་གྒྷོ་སོ གཱ་མོ, ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཐ ཏཱ་ཝཱ’’ཏི ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ཧ. ཏཱ ག་ནྟྭཱ ས་བྦེ་སཾ ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མྨ ཐེ་རི་ཡཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སཱ སུ་ཏྭཱ ‘‘མཱ ཏུ་མྷེ ཏེ་སཾ ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་སུ་ཡེ་ཝ ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་དྭཱ་ད་ས་མཱ གཱ་མ་དྭཱ་རེ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཨ་ཊྛཱ་སི. རུ་ཀྑེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ དྭཱ་ད་ས་ནྣ་མྤི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཡྻེ, ཨ་ཉྙ་ཏྠ མཱ ག་ཙྪ་ཐ, ནི་ཙྩཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རི་ཡཱ པ་ན ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ནཱ་ག་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. སོ ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ བྷ་ཡཾ, ན ས་ཀྐཱ ཡཱ་པེ་ཏུཾ, པ་ར་ཏཱི་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་དྭཱ་ད་ས་མོ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ ‘‘ཐེ་རིཾ དི་སྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷཱ་ཏ་ར་གཱ་མཾ ཨཱ་ག་ཏོ. ཐེ་རཱི ‘‘ཐེ་རཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨ་ཡྻཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. སོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. སཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝི་ཧཱ་རེ་ཝ ཝ་སི་ཏྭཱ སྭེ ག་མི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མིཾ་སུ.
ཐེ་རཱི པུ་ན་དི་ཝ་སེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ‘‘ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི ཐེ་རཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཊྛཱ་སི. དྷ་མྨི་ཀོ, ཏཱ་ཏ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ, ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ་ཏི. ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི ཐེ་རཱི་ཏི? སཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཁི་པི, པ་ཏྟོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཐེ་རོ ‘‘ས་ཏྟ་ཏཱ་ལ་མ་ཏྟེ ཋི་ཏ་མྤི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཐེ་རཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཡཾ ནཱ་མ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ན ཧོ་ཏི, བྷ་ཡེ ཝཱུ་པ་ས་ནྟེ ཨ་རི་ཡ་ཝཾ་སཾ ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནོ, ‘བྷོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མ་ཡི་ཏྠཱ’ཏི ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ས་ནྠ་མྦྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཐ ཐེ་རི་ཡོ’’ཏི མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི.
རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་པི ‘‘ས་ཙེ ཐེ་རོ ཐེ་རི་ཡཱ ཧ་ཏྠ་ཏོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏི, ན ཏཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་སྶཱ་མི. ས་ཙེ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏི, ནི་ཝ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱ ཋ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ག་མ་ནཾ དི་སྭཱ རུ་ཀྑཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ‘‘པ་ཏྟཾ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ དྭཱ་ད་ས ཙ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. ཨི་དཾ དེ་ཝ་ཏཱ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ. ཏ་ཏྲ ཧི ཐེ་རཱི སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱུ་རི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་སྶ ས་ཏྟ་སུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨཱ་དི་མྷི ཝཱ ཨ་ནྟེ ཝཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ བྷི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ སཱི་ལཾ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཚི་ནྣ་སཱ་ཊ་ཀོ ཝི་ཡ ཁ་ཎྜཾ ནཱ་མ. ཡ་སྶ པ་ན ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣཾ, ཏ་སྶ ཚི་དྡ་སཱ་ཊ་ཀོ ཝི་ཡ ཚི་དྡཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ དྭེ ཏཱི་ཎི བྷི་ནྣཱ་ནི, ཏ་སྶ པི་ཊྛི་ཡཾ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཝ་ཎྞེ་ན ཀཱ་ལ༹་ར་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་ཎྞཱ གཱ་ཝཱི ཝི་ཡ ས་བ་ལཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ བྷི་ནྣཱ་ནི, ཏ་སྶ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝི་ས་བྷཱ་ག་བི་ནྡུ་ཝི་ཙི་ཏྲཱ གཱ་ཝཱི ཝི་ཡ ཀ་མྨཱ་སཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཡ་སྶ པ་ན ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་བྷི་ནྣཱ་ནི, ཏ་སྶ ཏཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་ཙྪི་དྡཱ་ནི ཨ་ས་བ་ལཱ་ནི ཨ་ཀ་མྨཱ་སཱ་ནི ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཏཱ་ནི པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཏ་ཎྷཱ་དཱ་ས་བྱ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ བྷུ་ཛི་སྶ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ བྷུ་ཛི་སྶཱ་ནི, བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི པ་ས་ཏྠ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙུ་པྤ་ས་ཏྠཱ་ནི, ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ ཏྭཾ ཨཱ་པ་ནྣ་པུ་བྦོ’’ཏི ཀེ་ན་ཙི པ་རཱ་མ་ཊྛུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཙ ཨ་པ་རཱ་མ་ཊྛཱ་ནི, ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ས་མཱ་དྷིཾ ཨ་པྤ་ནཱ་ས་མཱ་དྷིཾ ཝཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་མཱ་དྷི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ནཱིཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
སཱི་ལ་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ དི་སཱ་བྷཱ་གེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ན་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་ཏ་སཱི་ལོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ན་ཉྷི སཱི་ལཾ ས་མུ་དྡ་ནྟ་རེ་པི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་པི ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ནཾ སཱི་ལེ་ན ས་མཱ་ན་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན་ཏྠི མ་གྒ་སཱི་ལེ ནཱ་ན་ཏྟཾ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ.
ཡཱ་ཡཾ དི་ཊྛཱིཏི མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི. ཨ་རི་ཡཱཏི ནི་དྡོ་སཱ. ནི་ཡྻཱ་ཏཱི་ཏི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ. ཏ་ཀྐ་ར་སྶཱཏི ཡོ ཏ་ཐཱ་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི. དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱཏི ས་བྦ་དུ་ཀྑ་ཀྑ་ཡ་ཏྠཾ. དི་ཊྛི་སཱ་མ་ཉྙ་ག་ཏོཏི ས་མཱ་ན་དི་ཊྛི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི.
༢. དུ་ཏི་ཡ་སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢. དུ་ཏི་ཡེ ཡོ ཏེ དྷ་མྨེ པཱུ་རེ་ཏི, ཏཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི པི་ཡ་ཀ་ར་ཎཱ. ག་རུཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ག་རུ་ཀ་ར་ཎཱ. ས་ངྒ་ཧཱ་ཡཱཏི ས་ངྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཝི་ཝཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ཝི་ཝ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ. སཱ་མ་གྒི་ཡཱཏི ས་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ. ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཱ་ཡ. སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི ཝ་ཏྟ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི.
༣. ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣. ཏ་ཏི་ཡེ ནི་སྶཱ་ར་ཎཱི་ཡཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོཏི ནི་སྶ་ར་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡོ་ཝ. མེ་ཏྟཱ ཧི ཁོ མེ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ མེ་ཏྟཱ་ཝ མེ་ཏྟཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི ནཱ་མ. བྷཱ་ཝི་ཏཱཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ. བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཏཱ. ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱཏི ཡུ་ཏྟ་ཡཱ་ན་ས་དི་སཱ ཀ་ཏཱ. ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཀ་ཏཱ. ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱཏི ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཱ. པ་རི་ཙི་ཏཱཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཙི་ཏཱ ཨཱ་ཙི་ཏཱ ཨུ་པ་ཙི་ཏཱ. སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱཏི སུ་པྤ་གུ་ཎ་ཀ་ར་ཎེ་ན སུ་ཊྛུ ས་མཱ་ར་དྡྷཱ. པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. མཱ ཧེ་ཝ་ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོཏི ཡ་སྨཱ ཨ་བྷཱུ་ཏ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘མཱ ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦོ. ཡ་དི་དཾ མེ་ཏྟཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཡཱ ཨ་ཡཾ མེ་ཏྟཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི, ཨི་དཾ ནི་སྶ་ར་ཎཾ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ, བྱཱ་པཱ་ད་ཏོ ནི་སྶ་ཊཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ པ་ན མེ་ཏྟཱ་ཡ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒཾ པ་ཏྭཱ ‘‘པུ་ན བྱཱ་པཱ་དོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཏ་ཏི་ཡ་ཕ་ལེ་ན ནི་བྦཱ་ནཾ པ་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་སྶ་ར་ཎཾ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ. དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི. སཱ ཧི རཱ་ག་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ན་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ན་ཉྩ ནི་ཙྩ་ནི་མི་ཏྟཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རཱིཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ས་ར་ཎ་ས་བྷཱ་ཝཾ.
ཨ་སྨཱིཏི ཨ་སྨི་མཱ་ནོ. ཨ་ཡ་མ་ཧ་མ་སྨཱིཏི པ་ཉྩ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ཨ་ཧཾ ཨ་སྨཱི་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ བྱཱ་ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ་ས་ལླནྟི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ་ས་ལླཾ. མཱ ཧེ་ཝ་ནྟི་སྶ ཝ་ཙ་ནཱི་ཡོཏི ས་ཙེ ཏེ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ མི་ཙྪཱ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘མཱ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ག་ཎྷཱི’’ཏི ཝཱ་རེ་ཏ་བྦོ. ཨ་སྨཱི་ཏི མཱ་ན་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏོཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཕ་ལ་ཝ་སེ་ན ཧི ནི་བྦཱ་ནེ དི་ཊྛེ པུ་ན ཨ་སྨི་མཱ་ནོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ‘‘ཨ་སྨཱི་ཏི མཱ་ན་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨ་བྷཱུ་ཏ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༤. བྷ་དྡ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ན བྷ་དྡ་ཀནྟི ན ལ་དྡྷ་ཀཾ. ཏ་ཏྠ ཡོ ཧི བྷཱི་ཏ་བྷཱི་ཏོ མ་ར་ཏི, ཏ་སྶ ན བྷ་དྡ་ཀཾ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཡོ ཨ་པཱ་ཡེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་སྶ ན བྷ་དྡི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ ཧོ་ཏི. ཀ་མྨཱ་རཱ་མོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མ་ཎཾ ཨཱ་རཱ་མོ, ཨ་བྷི་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཧཱ་ར་ཀ་ར་ཎཱ་དི་མྷི ན་ཝ་ཀ་མྨེ ཨཱ་རཱ་མོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་མྨཱ་རཱ་མོ. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨེ ར་ཏོ་ཏི ཀ་མྨ་ར་ཏོ. ཏ་དེ་ཝ ཀ་མྨཱ་རཱ་མ་ཏཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡུ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨེ་ཏྠ ཙ བྷ་སྶནྟི ཨཱ་ལཱ་པ་ས་ལླཱ་པོ. ནི་དྡཱཏི སོ་པྤཾ. ས་ངྒ་ཎི་ཀཱཏི ག་ཎ་ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ. སཱ ‘‘ཨེ་ཀ་སྶ དུ་ཏི་ཡོ ཧོ་ཏི, དྭི་ནྣཾ ཧོ་ཏི ཏ་ཏི་ཡ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སཾ་ས་གྒོཏི ད་སྶ་ན་ས་ཝ་ན་ས་མུ་ལླཱ་པ་ས་མྦྷོ་ག་ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ སཾ་ས་ཊྛ་བྷཱ་ཝོ. པ་པ་ཉྩོཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་མཱ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟོ མ་ད་ནཱ་ཀཱ་ར་ས་ཎྛི་ཏོ ཀི་ལེ་ས་པ་པ་ཉྩོ. ས་ཀྐཱ་ཡནྟི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་ཝ་ཊྚཾ. ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཧེ་ཏུ་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་ཀ་ལ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ པ་རི་ཝ་ཊུ་མ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ. མ་གོཏི མ་ག་ས་དི་སོ. ནི་པྤ་པ་ཉྩ་པ་དེཏི ནི་བྦཱ་ན་པ་དེ. ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡཱིཏི པ་རི་པཱུ་ར་ཡི ཏཾ ས་མྤཱ་དེ་སཱི་ཏི.
༥. ཨ་ནུ་ཏ་པྤི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥. པ་ཉྩ་མེ ཨ་ནུ་ཏ་པྤཱཏི ཨ་ནུ་སོ་ཙི་ཏ་བྦཱ ཨ་ནུ་ཏཱ་པ་ཀཱ་རཱི. ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ་པི སུ་ཏྟེ་སུ གཱ་ཐཱ་སུ ཙ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༦. ན་ཀུ་ལ་པི་ཏུ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༦. ཚ་ཊྛེ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནོཏི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་གི་ལཱ་ནོ. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི སཱ་མི་ཀ་སྶ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་ཏྭཱ བྱཱ་དྷིཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ཨི་དཱ་ནི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ བྱཱ་དྷིཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ‘‘མཱ ཁོ ཏྭ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཝོ་ཙ. སཱ་པེ་ཀྑོཏི ས་ཏ་ཎྷོ. ན ན་ཀུ་ལ་མཱ་ཏཱཏི ཨེ་ཏྠ ན-ཀཱ་རོ ན ས་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་པ་དེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ས་ནྠ་རི་ཏུནྟི ནི་ཙྪི་དྡཾ ཀཱ་ཏུཾ, ས་ཎྛ་པེ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཝེ་ཎིཾ ཨོ་ལི་ཁི་ཏུནྟི ཨེ་ལ༹་ཀ་ལོ་མཱ་ནི ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཝི་ཛ་ཊེ་ཏྭཱ ཝེ་ཎིཾ ཀཱ་ཏུཾ.
ཨ་ཉྙཾ གྷ་རཾ ག་མི་སྶ་ཏཱིཏི ཨ་ཉྙཾ སཱ་མི་ཀཾ ག་ཎྷི་སྶ་ཏི. སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི ག་ཧ་ཊྛ་ཀཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མཱ་ཙི་ཎྞནྟི ཨི་ཏོ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ག་ཧ་ཊྛ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ས་མཱ་ཙི་ཎྞོ. ད་སྶ་ན་ཀཱ་མ་ཏ་རཱཏི ཨ་ཏི་རེ་ཀེ་ན ད་སྶ་ན་ཀཱ་མཱ. ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ས་ཙྩེ་ན ཏ་ཝ ས་རཱི་རེ བྱཱ་དྷི ཕཱ་སུ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི.
ཨི་དཱ་ནི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་ཀྑིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི་པི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ སི་ཡཱ ཁོ པ་ན ཏེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ནཱིཏི ས་མ་ཏྟ་ཀཱ་རི་ནཱི. ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་སྶཱཏི ས་མཱ་དྷི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ. ཨོ་གཱ་དྷ་པྤ་ཏྟཱཏི ཨོ་གཱ་དྷཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་སཾ པ་ཏྟཱ. པ་ཏི་གཱ་དྷ་པྤ་ཏྟཱཏི པ་ཏི་གཱ་དྷཾ པ་ཏི་ཊྛཾ པ་ཏྟཱ. ཨ་སྶཱ་ས་པྤ་ཏྟཱཏི ཨ་སྶཱ་སཾ ཨ་ཝ་སྶ་ཡཾ པ་ཏྟཱ. ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟཱཏི སོ་མ་ན་སྶ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཏྟཱ. ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཱཏི པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ར་ས་དྡྷཱ པ་ར་པ་ཏྟི་ཡཱ་ཡ་ནཱ, ཏཱ་ཡ ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི. གི་ལཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི གི་ལཱ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ. ཡཱ་ཝ་ཏཱཏི ཡ་ཏྟི་ཀཱ་ཡོ. ཏཱ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱཏི ཏཱ་སཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀཱ. ཨ་ནུ་ཀ་མྤི་ཀཱཏི ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཀཱ. ཨོ་ཝཱ་དི་ཀཱཏི ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ཡི་ཀཱ. ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཀཱཏི ཨ་ནུ་སི་ཊྛི་དཱ་ཡི་ཀཱ.
༧. སོ་པྤ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧. ས་ཏྟ་མེ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོཏི ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཏོ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཊྛི་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཝི་ཧཱ་རནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཝི་ཧཱ་རཾ. ན་ཝཱཏི པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ན་ཝ་ཀཱ. ཏེ པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཀཱ་ཀ་ཙྪ་མཱ་ནཱཏི ཀཱ་ཀ་ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ད་ནྟེ ཁཱ་ད་ནྟཱ. ཐེ་རཱཏི ཐི་ར་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ. ཏེ་ན ནོཏི ཏེ་ན ནུ. སེ་ཡྻ་སུ་ཁཱདཱི་ནི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ར་ཊྛི་ཀོཏི ཡོ ར་ཊྛཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི. པེ་ཏྟ་ཎི་ཀོཏི ཡོ པི་ཏ་རཱ བྷུ་ཏྟཱ་ནུ་བྷུ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི. སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཀོཏི སེ་ནཱ་ཡ ཛེ་ཊྛ་ཀོ. གཱ་མ་གཱ་མ་ཎི་ཀོཏི གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀོ. པཱུ་ག་གཱ་མ་ཎི་ཀོཏི ག་ཎ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ. ཨ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ས་ཀོ ཨ་ག་ཝེ་ས་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ. བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ས་ཏྟ་ཏིཾ་སཱ་ཡ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ.
༨. མ་ཙྪ་བ་ནྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༨. ཨ་ཊྛ་མེ མ་ཙྪི་ཀནྟི མ་ཙྪ་གྷཱ་ཏ་ཀཾ. ཧ་ཏྠི་ནཱ ཡཱ་ཏཱི་ཏི ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ཡཱི. པ་ར་ཏོ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཝ་ཛ྄ཛྷེཏི ཝ་དྷི་ཏ་བྦེ. ཝ་དྷཱ་ཡ་ནཱི་ཏེཏི ཝ་དྷཱ་ཡ ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ. པཱ་པ་ཀེ་ན མ་ན་སཱཏི ལཱ་མ་ཀེ་ན ཝ་དྷ་ཀ་ཙི་ཏྟེ་ན. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཝ་དྷཱ་ཡུ་པ་ནཱི་ཏེ་ཏི ལི་ཁ་ནྟི. མཱ་ག་ཝི་ཀོཏི མི་ག་གྷཱ་ཏ་ཀོ. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏནྟི ཡོ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཾ པཱ་པ་ཀེ་ན མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་ཏི, ཏ་སྶ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ ཀི་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཨི་དཾ པཱ་པ་ཀ་སྶ ཀ་མྨུ་ནོ ཨ་ནི་ཊྛ་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡེ་སཾ པ་ན ཏཱ་དི་སཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ན་མྤི ཡ་ས་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཧོ་ཏི, ཏེ་སཾ ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་ན པ་ན་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ་ན ཨུ་པ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀོ ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ.
༩. པ་ཋ་མ་མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༩. ན་ཝ་མེ ནཱ་ཏི་ཀེཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ གཱ་མེ. གི་ཉྫ་ཀཱ་ཝ་ས་ཐེཏི ཨི་ཊྛ་ཀཱ་མ་ཡེ པཱ་སཱ་དེ. ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཱཏི ནི་བྦཱ་ནོ་ག་དྷཱ, ནི་བྦཱ་ན་པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷཱ་ཝེ་ཐ ནོཏི བྷཱ་ཝེ་ཐ ནུ. མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིནྟི མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱཏི པ་ཏྠ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. བ་ཧུཾ ཝ་ཏ མེ ཀ་ཏཾ ཨ་སྶཱཏི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ས་ནེ མ་མ ཀི་ཙྩཾ བ་ཧུ ཀ་ཏཾ ཨ་སྶ. ཏ་ད་ནྟ་རནྟི ཏཾ ཨ་ནྟ་རཾ ཁ་ཎཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ. ཨ་སྶ་སི་ཏྭཱ ཝཱ པ་སྶ་སཱ་མཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་སྶཱ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ས་ན་ཝཱ་ཏོ, པ་སྶཱ་སོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ན་ཝཱ་ཏོ. ཨི་ཏི ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ཝ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ཊྛ་ཝཱ་ཏོ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ཏི, བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟོ ཝཱ་ཏོ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་ས་ཏི, ཏཱ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ད་ནྡྷནྟི མ་ནྡཾ ག་རུ་ཀཾ ཨ་སཱི་གྷ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ. ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༠. ད་ས་མེ པ་ཏི་ག་ཏཱ་ཡཱཏི པ་ཊི་པ་ནྣཱ་ཡ. ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. སོ མ་མ་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ཏི་ཝི་དྷོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ, ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་ནྟ་རཱ་ཡོ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ས་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཙེ་ཝ མ་གྒ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཙཱ་ཏི. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ་མཱ་ཧ. བྱཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཛི་ཎྞ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨ་དྷི་མ་ཏྟོཏི བ་ལ་ཝཱ. ཚ་ནྡོཏི ཀ་ཏྟུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཚ་ནྡོ. ཝཱ་ཡཱ་མོཏི པ་ཡོ་ག་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཨུ་སྶཱ་ཧོཏི ཨུ་སྶཱ་པ་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཨུ་སྶོ་ལ༹ྷཱིཏི ས་མྤཱ་ད་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ. ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནཱིཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛ་ནཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྒྷ་ར་ཎཱ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.