(༡༣) ༣. བྷ་ཡ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༡. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་བྷ་ཡཾ. པ་རཱ་ནུ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡནྟི པ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ཝཱ་ད་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་བྷ་ཡཾ. ད་ཎྜ་བྷ་ཡནྟི དྭ་ཏྟིཾ་ས ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་བྷ་ཡཾ. དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡནྟི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པཱ་ཡེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་བྷ་ཡཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཧི་རཱི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, སཱ་སྶ ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་རཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་རོ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ཧོ་ཏི. སོ ཏ་སྨིཾ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. པ་རཱ་ནུ་ཝཱ་ད་བྷ་ཡཾ པ་ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་ད་སྶ ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་རཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་རོ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ཧོ་ཏི. སོ ཏ་སྨིཾ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. དུ་གྒ་ཏི་བྷ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཧི་རཱི ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, སཱ་སྶ ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་རཾ ཛ་ནེ་ཏི, ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ སཾ་ཝ་རོ ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ཧོ་ཏི. སོ ཏ་སྨིཾ སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི.
༢. ཨཱུ་མི་བྷ་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༢. དུ་ཏི་ཡེ ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ནྟ་སྶཱཏི ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་ཏ་ར་ནྟ་སྶ. པཱ་ཊི་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནི. སུ་སུ་ཀཱ་བྷ་ཡནྟི ཙ་ཎྜ་མ་ཙྪ་བྷ་ཡཾ. མུ་ཁཱ་ཝ་ར་ཎཾ མ་ཉྙེ ཀ་རོ་ནྟཱིཏི མུ་ཁ་པི་ད་ཧ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་རོ་ནྟི. ཨོ་ད་རི་ཀ་ཏྟ་སྶཱཏི མ་ཧོ་ད་ར་ཏཱ་ཡ མ་ཧ་གྒྷ་ས་བྷཱ་ཝ་སྶ. ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ ཏི་ཝི་དྷ་སྶ སཾ་ཝ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན. ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རེ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷ་སྶ སཾ་ཝ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ.
༣. པ་ཋ་མ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏཱིཏི ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ སུ་ཁ་སྶཱ་དེ་ན ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི. ནི་ཀཱ་མེ་ཏཱིཏི པ་ཏྠེ་ཏི. ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏུ་ཊྛིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟོཏི ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ, ཏཾ ཝཱ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ. ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རཱིཏི ཏེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ. ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ས་ཧ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་པྤོ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི ཧཱི་ནཾ, ཨ་ཏྠི མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ, ཨ་ཏྠི པ་ཎཱི་ཏཾ. ཏ་ཏྠ ཧཱི་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀ་པྤ་སྶ ཏ་ཏི་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀ་པྤོ, པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཀ་པྤོ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ནི་ར་ཡ་མྤི ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ནི་ར་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི, ན ཨ་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཋ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ན ཧེ་ཊྛཱ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. ཡ་དི་དཾ ག་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏཱིཏི ཡཾ ཨི་དཾ ག་ཏི་ཡཱ ཙ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ས་ཏི སེ་ཁ་སྶ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ནོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ཨུ་པ་རི དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ པ་ན ནི་ར་ཡཱ་དི་ག་མ་ནཾ, ཨི་དཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
དྭེ ཀ་པྤཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏི་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ པ་ཎཱི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་པྤཱ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ, ཧཱི་ནེ་ན དྭེ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་པྤཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀ་པྤོ, དྭེ ཀ་པྤཱ’’ཏི, ཏ་མྤི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་པྤོ་ཏི ཙ གུ་ཎ་སྶ་པི ནཱ་མཾ, ཏ་སྨཱ ཀ་པྤོ དྭེ ཀ་པྤཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་པྤཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡོ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟོ ཀ་པྤོ, སོ དྭེ ཝཱ་རེ ག་ཎེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན གུ་ཎེ་ན དྭེ ཀ་པྤཱ ཧོ་ནྟི, དུ་ཏི་ཡེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ, པུ་ན ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀ་པྤཱ་ཏི ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི གུ་ཎི་ཏཱ ཨེ་ཀེ་ན གུ་ཎེ་ན ཨ་ཊྛ ཧོ་ནྟི, དུ་ཏི་ཡེ་ན སོ་ལ༹་ས, ཏ་ཏི་ཡེ་ན དྭ་ཏྟིཾ་ས, ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཊྛཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མི་དྷ པ་ཎཱི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཀ་པྤཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་ཉྩ ཀ་པྤ་ས་ཏཱ་ནཱིཏི ཨི་དཾ པ་ཎཱི་ཏ་སྶེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཝེ་ཧ་པྥ་ལེ་སུ ཝཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་བྷཱུ་མི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ཏི་ཎྞཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ.
༤. དུ་ཏི་ཡ་ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ རཱུ་པ་མེ་ཝ རཱུ་པ་ག་ཏཾ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ, ཨཱ་བཱ་དྷ་ཊྛེ་ན རོ་ག་ཏོ, ཨ་ནྟོ པ་དུ་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ག་ཎྜ་ཏོ, ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛ་ཊྛེ་ན ས་ལླ་ཏོ, ས་དུ་ཀྑ་ཊྛེ་ན ཨ་གྷ་ཏོ, ས་མྤཱི་ལ༹་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་བཱ་དྷ་ཏོ, ཨ་ཝི་དྷེ་ཡྻ་ཊྛེ་ན པ་ར་ཏོ, པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན པ་ལོ་ཀ་ཏོ, ནི་སྶ་ཏྟ་ཊྛེ་ན སུ་ཉྙ་ཏོ, ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ པ་ལོ་ཀ་ཏོ’’ཏི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ‘‘སུ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ’’ཏི དྭཱི་ཧི ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, སེ་སེ་ཧི དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎེ་ན པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷེ ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པ་སྶ་ནྟོ ཏ་ཡོ མ་གྒེ ཏཱི་ཎི ཕ་ལཱ་ནི ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི. སུ་དྡྷཱ་ཝཱ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏ་ཏྠ ཋི་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི.
༥-༦. མེ་ཏྟཱ་སུ་ཏྟ་དྭ་ཡ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༥-༡༢༦. པ་ཉྩ་མེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན མེ་ཏྟཱ, དུ་ཏི་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀ་རུ་ཎཱ་ད་ཡོ ད་སྶི་ཏཱ. ཚ་ཊྛཾ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༧. པ་ཋ་མ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༧. ས་ཏྟ་མེ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱཏི པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀུ་ཙྪིཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨོ་ཀྐ་ནྟེ ཧི ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི, ན ཨོ་ཀྐ་མ་མཱ་ནེ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎོཏི ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་མཱ་ཎོ, ཝི་པུ་ལོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ལཱ༹་རོཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནུ་བྷཱ་ཝནྟི ཨེ་ཏྠ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ཡ་མཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ – ནི་ཝ་ཏྠ་ཝ་ཏྠ་སྶ པ་བྷཱ དྭཱ་ད་ས ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཕ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ ས་རཱི་ར་སྶ, ཏ་ཐཱ ཝི་མཱ་ན་སྶ, ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀཱཏི ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ ཨེ་ཀེ་ཀོ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཏི་ཎྞཾ ས་ཀ་ཊ་ཙ་ཀྐཱ་ནཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཋ་པི་ཏཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨོ་ཀཱ་སོ ཝི་ཡ. སོ པ་ན ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནི་ར་ཡོ པ་རི་མཱ་ཎ་ཏོ ཨ་ཊྛ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་པྤ་མཱ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཨ་གྷཱཏི ནི་ཙྩ་ཝི་ཝ་ཊཱ. ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཱཏི ཧེ་ཊྛཱ་པི ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱཏི ཏ་མ་བྷཱུ་ཏཱ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཏི་མི་སཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎུ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏི་མི་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཏ་ཏྠ ཀི་ར ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན ཛཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ་ནནྟི ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ ཀི་ར ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཏཱི་སུ དཱི་པེ་སུ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ་མ་ཧི་དྡྷི་ཀཱ. ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ན་ཝ ན་ཝ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶེ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ་མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ. ཨཱ་བྷཱ ནཱ་ནུ་བྷོ་ནྟཱིཏི པ་བྷཱ ན་པྤ་ཧོ་ནྟི. ཏེ ཀི་ར ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་སྶ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ཙ་ར་ནྟི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ནྟ་ར་ནི་ར་ཡཱ. ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་བྷཱ ན་པྤ་ཧོ་ནྟི.
ཡེ་པི ཏ་ཏྠ ས་ཏྟཱཏི ཡེ་པི ཏ་སྨིཾ ལོ་ཀ་ནྟ་ར་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ ས་ཏྟཱ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ. ཀིཾ པ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི? བྷཱ་རི་ཡཾ དཱ་རུ་ཎཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ དྷ་མྨི་ཀ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ན་ཉྩ ཨུ་པ་རི ཨ་པ་རཱ་དྷཾ, ཨ་ཉྙ་ཉྩ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ པཱ་ཎ་ཝ་དྷཱ་དི་སཱ་ཧ་སི་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཏ་མྦ་པ་ཎྞི་དཱི་པེ ཨ་བྷ་ཡ་ཙོ་ར་ནཱ་ག་ཙོ་རཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ. ཏེ་སཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཝ་གྒུ་ལཱི་ནཾ ཝི་ཡ དཱི་གྷ་ན་ཁཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ རུ་ཀྑེ ཝ་གྒུ་ལི་ཡོ ཝི་ཡ ན་ཁེ་ཧི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ལ་གྒ་ནྟི. ཡ་དཱ སཾ་ས་པྤ་ནྟཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་ས་ག་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ ‘‘བྷ་ཀྑོ ནོ ལ་དྡྷོ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ ཏ་ཏྠ བྱཱ་ཝ་ཊཱ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ལོ་ཀ་ས་ནྡྷཱ་ར་ཀ་ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏ་ནྟི, ཝཱ་ཏེ པ་ཧ་ར་ནྟེ་པི མ་དྷུ་ཀ་ཕ་ལཱ་ནི ཝི་ཡ ཚི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏ་ནྟི, པ་ཏི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཝ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཁཱ་རེ ཨུ་ད་ཀེ པི་ཊྛ་པི་ཎྜི ཝི་ཡ ཝི་ལཱི་ཡ་ནྟི. ཨ་ཉྙེ་པི ཀི་ར བྷོ ས་ནྟི ས་ཏྟཱཏི བྷོ ཡ་ཐཱ མ་ཡཾ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙེ་པི ཀི་ར ས་ཏྟཱ ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨི་དྷཱུ་པ་པ་ནྣཱ་ཏི ཏཾ་དི་ཝ་སཾ པ་སྶ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨོ་བྷཱ་སོ ཨེ་ཀ་ཡཱ་གུ་པཱ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཏཱ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་བུ་དྡྷོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཧོ་ཏི. དཱི་གྷ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ པ་ན ‘‘ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་ཛྫུ་ཨོ་བྷཱ་སོ ཝི་ཡ ནི་ཙྪ་རི་ཏྭཱ ཀིཾ ཨི་ད་ནྟི བྷ་ཎ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ལ་ཡོ་ཏི པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ, ས་ཀ་ལ་མེ་ཝ ཝཱ ཝ་ཊྚཾ. ཨཱ་ར་མ་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨཱ་རཱ་མོ, ཨཱ་ལ་ཡོ ཨཱ་རཱ་མོ ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཏི ཨཱ་ལ་ཡཱ་རཱ་མཱ. ཨཱ་ལ་ཡེ ར་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ལ་ཡ་ར་ཏཱ. ཨཱ་ལ་ཡེ ས་མྨུ་དི་ཏཱ་ཏི ཨཱ་ལ་ཡ་ས་མྨུ་དི་ཏཱ. ཨ་ནཱ་ལ་ཡེ དྷ་མྨེཏི ཨཱ་ལ་ཡ་པ་ཊི་པ་ཀྑེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏེ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ. སུ་སྶཱུ་ས་ཏཱིཏི སོ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ཏཱིཏི སོ་ཏཾ ཋ་པེ་ཏི. ཨ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏཱིཏི ཨཱ་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏི. མཱ་ནོཏི མ་ཉྙ་ནཱ, མ་ཉྙི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཝཱ ས་ཀ་ལཾ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ. མཱ་ན་ཝི་ན་ཡེ དྷ་མྨེཏི མཱ་ན་ཝི་ན་ཡ་དྷ་མྨེ. ཨུ་པ་ས་མ་པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཨ་ནུ་པ་ས་མོ, ཨ་ནུ་པ་ས་ནྟ་ཊྛེ་ན ཝཱ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་པ་ས་མོ ནཱ་མ. ཨོ་པ་ས་མི་ཀེཏི ཨུ་པ་ས་མ་ཀ་རེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏེ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ག་ཏཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ཝི་ཛྫ་ཎྜ་ཀོ་སེ་ན པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཎྜཾ ཝི་ཡ བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཎྜ་བྷཱུ་ཏཱ. ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨོ་ན་དྡྷཱ་ཏི པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཱ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ན་ཡེཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཝི་ན་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ, ཏཾ་ནི་སྶི་ཏེ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་ཊྚཾ, ཙ་ཏཱུ་སུ ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༩. ཨཱ་ན་ནྡ་ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༩. ན་ཝ་མེ བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ ཨཱ་ན་ནྡཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱཏི ཡེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི, ཡེ ཝཱ ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀི་རཱ་ན་ནྡོ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ས་ངྒྷ་སོ་བྷ་ནོ’’ཏི ཐེ་ར་སྶ གུ་ཎེ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘བྷི་ཀྑུ་པ་རི་སཱ ཨཱ་ན་ནྡཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱཏི ‘‘ས་ཝ་ནེ་ན ནོ ད་སྶ་ནཾ ས་མེ་ཏཱི’’ཏི ས་ཀ་མ་ནཱ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ. དྷ་མྨནྟི ‘‘ཀ་ཙྩི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡཾ, ཀ་ཙྩི ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་དྷ་མྨཾ. ཏ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷ་གི་ནི་ཡོ, ཨ་ཊྛ ག་རུ་དྷ་མྨེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཐཱ’’ཏི ཨི་ད་མྤི ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་སུ ‘‘སྭཱ་ག་ཏཾ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ན ཏེ ཀི་ཉྩི སཱི་སཾ ཝཱ ཨ་ངྒཾ ཝཱ རུ་ཛྫ་ཏི, ཨ་རོ་གཱ ཏེ པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཏ་རོ’’ཏི ན ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ན ཀ་རོ་ཏི – ‘‘ཀ་ཐཾ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ, ཏཱི་ཎི ས་ར་ཎཱ་ནི པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑ་ཐ, མཱ་ས་སྶ ཨ་ཊྛ ཨུ་པོ་ས་ཐེ ཀ་རོ་ཐ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཐ, དྷ་མྨི་ཀ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཐཱ’’ཏི. ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༡༠. ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༠. ད་ས་མེ ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཱཏི ཨ་བྷི་སི་ཏྟཱ ཨ་ན་བྷི་སི་ཏྟཱ ཙ ཁ་ཏྟི་ཡཱ. ཏེ ཧི ཀི་ར ‘‘རཱ་ཛཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི ནཱ་མ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ར་ཛྫཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཏི, དྷ་མྨི་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཏ་སྶ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཝ་ནེ་ན ད་སྶ་ན་མྷི ས་མེ་ནྟེ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི. བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ‘‘ཀ་ཐཾ, ཏཱ་ཏཱ, རཱ་ཛ་དྷ་མྨཾ པཱུ་རེ་ཐ, པ་ཝེ་ཎིཾ ར་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ པ་ན ‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ, མ་ནྟེ ཝཱ་ཙེ་ཐ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ མ་ནྟེ ག་ཎྷ་ནྟི, ད་ཀྑི་ཎཾ ཝཱ ཝ་ཏྠཱ་ནི ཝཱ སཱི་ལཾ ཝཱ ལ་བྷ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ག་ཧ་པ་ཏཱི་སུ ‘‘ཀ་ཐཾ, ཏཱ་ཏཱ, ན ཝོ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་ཏོ ད་ཎྜེ་ན ཝཱ བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ པཱི་ལཱ༹ ཨ་ཏྠི, ས་མྨཱ དེ་ཝོ དྷཱ་རཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪ་ཏི, ས་སྶཱ་ནི ས་མྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. ས་མ་ཎེ་སུ ‘‘ཀ་ཐཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཙྩི པ་བྦ་ཛི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ སུ་ལ་བྷཱ, ས་མ་ཎ་དྷ་མྨེ ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི.
བྷ་ཡ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.