༡. བྷ་ཎྜ་གཱ་མ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ནུ་བུ་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷཱཏི ཨ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན ཨ་ཛཱ་ན་ནེ་ན. ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷཱཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ. དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནནྟི ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ. ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏནྟི བྷ་ཝ་ཏོ བྷ་ཝཾ ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ. སཾ་ས་རི་ཏནྟི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ག་མ་ནཱ་ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན སཾ་ས་རི་ཏཾ. མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩཱཏི མ་ཡཱ ཙ ཏུ་མྷེ་ཧི ཙ. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏཾ སཾ་ས་རི་ཏནྟི ས་ནྡྷཱ་ཝ་ནཾ སཾ་ས་ར་ཎཾ མ་མ་ཉྩེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་རི་ཡ་སྶཱཏི ནི་དྡོ་ས་སྶ. སཱི་ལཾ ས་མཱ་དྷི པ་ཉྙཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ན ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ མ་གྒ་ཕ་ལ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཝི་མུ་ཏྟི་ནཱ་མེ་ན ཕ་ལ་མེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛཾ. བྷ་ཝ་ཏ་ཎྷཱཏི བྷ་ཝེ་སུ ཏ་ཎྷཱ. བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟཱིཏི བྷ་ཝ་ར་ཛྫུ. ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏཱ་ཡ ཧི ས་ཏྟཱ གོ་ཎཱ ཝི་ཡ གཱི་ཝཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏཾ ཏཾ བྷ་ཝཾ ནཱི་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ. དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོཏི ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀ་རོ. ཙ་ཀྑུ་མཱཏི པ་ཉྩ་ཧི ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ཙ་ཀྑུ་མཱ. པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོཏི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ. ཨི་ད་མ་སྶ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ པ་ཋ་མ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནཾ, པ་ཙྪཱ པ་ན ཡ་མ་ཀ་སཱ་ལཱ་ན་མ་ནྟ་རེ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ་ཏི ཡ་ཐཱ་ནུ་ས་ནྡྷི་ནཱ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི.
༢. པ་པ་ཏི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢. དུ་ཏི་ཡེ པ་པ་ཏི་ཏོཏི པ་ཏི་ཏོ ཙུ་ཏོ. ཨ་པྤ་པ་ཏི་ཏོཏི ཨ་པ་ཏི་ཏོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. ཏ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡ་མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པ་ཏི་ཏོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ, སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ད་ཡོ ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟི་ཀྑ་ཎེ པ་ཏི་ཏཱ ནཱ་མ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ནཱ་མ.
ཙུ་ཏཱ པ་ཏ་ནྟཱིཏི ཡེ ཙུ་ཏཱ, ཏེ པ་ཏ་ནྟི ནཱ་མ. པ་ཏི་ཏཱཏི ཡེ པ་ཏི་ཏཱ, ཏེ ཙུ་ཏཱ ནཱ་མ. ཙུ་ཏ་ཏྟཱ པ་ཏི་ཏཱ, པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ ཙུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. གི་དྡྷཱཏི རཱ་ག་ར་ཏྟཱ. པུ་ན་རཱ་ག་ཏཱཏི པུ་ན ཛཱ་ཏིཾ པུ་ན ཛ་རཾ པུ་ན བྱཱ་དྷིཾ པུ་ན མ་ར་ཎཾ ཨཱ་ག་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི. ཀ་ཏཾ ཀི་ཙྩནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏཾ. ར་ཏཾ ར་མྨནྟི ར་མི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ གུ་ཎ་ཛཱ་ཏེ ར་མི་ཏཾ. སུ་ཁེ་ནཱ་ནྭཱ་ག་ཏཾ སུ་ཁནྟི སུ་ཁེ་ན སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་ཨཱ་ག་ཏཾ ས་མྤ་ཏྟཾ. མཱ་ནུ་ས་ཀ་སུ་ཁེ་ན དི་བྦ་སུ་ཁཾ, ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ་ཁཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ་ཁེ་ན མ་གྒ་སུ་ཁཾ, མ་གྒ་སུ་ཁེ་ན ཕ་ལ་སུ་ཁཾ, ཕ་ལ་སུ་ཁེ་ན ནི་བྦཱ་ན་སུ་ཁཾ ས་མྤ་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
༣. པ་ཋ་མ་ཁ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣. ཏ་ཏི་ཡཾ དུ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. གཱ་ཐཱ་སུ པ་ན ནི་ནྡི་ཡནྟི ནི་ནྡི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ. ནི་ནྡ་ཏཱིཏི ག་ར་ཧ་ཏི. པ་སཾ་སི་ཡོཏི པ་སཾ་སི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟོ. ཝི་ཙི་ནཱ་ཏི མུ་ཁེ་ན སོ ཀ་ལིནྟི ཡོ ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟོ, ཏེ་ན མུ་ཁེ་ན ཀ་ལིཾ ཝི་ཙི་ནཱ་ཏི ནཱ་མ. ཀ་ལི་ནཱ ཏེ་ན སུ་ཁཾ ན ཝི་ནྡ་ཏཱིཏི ཏེ་ན ཙ ཀ་ལི་ནཱ སུ་ཁཾ ན པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ས་བྦ་སྶཱ་པི ས་ཧཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱཏི ས་བྦེ་ན་པི ས་ཀེ་ན དྷ་ནེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙ ས་དྡྷིཾ ཡོ པ་རཱ་ཛ་ཡོ, སོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ་ཝ ཀ་ལཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ སུ་ག་ཏེ་སཱུཏི ཡོ པ་ན ས་མྨ་གྒ་ཏེ་སུ པུ་གྒ་ལེ་སུ ཙི་ཏྟཾ པ་དུ་སྶེ་ཡྻ, ཨ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་པ་དོ་སོ་ཝ ཏ་ཏོ ཀ་ལི་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ ཀ་ལི. ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས་ཏཾ ས་ཧ་སྶཱ་ནནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཏཾ ས་ཧ་སྶཱ་ནནྟི ནི་ར་བྦུ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ. ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཏཱིཏི ཨ་པ་རཱ་ནི ཙ ཚ་ཏྟིཾ་ས་ཏི ནི་ར་བྦུ་དཱ་ནི. པ་ཉྩ ཙཱཏི ཨ་བྦུ་ད་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཙ པ་ཉྩ ཨ་བྦུ་དཱ་ནི. ཡ་མ་རི་ཡ་ག་ར་ཧཱིཏི ཡཾ ཨ་རི་ཡེ ག་ར་ཧ་ནྟོ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎ་ནྟི.
༤. དུ་ཏི་ཡ་ཁ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ མཱ་ཏ་རི པི་ཏ་རི ཙཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀོ མཱ་ཏ་རི མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ, ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུ པི་ཏ་རི མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ, ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀེ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ནྣོ ནཱ་མ. བ་ཧུ་ཉྩཱཏི བ་ཧུ་ཀ་མེ་ཝ. པ་ས་ཝ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཏཱ་ཡཱཏི ཏཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ. པེ་ཙྩཱཏི ཨི་ཏོ ག་ནྟྭཱ. ཨ་པཱ་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ནི་ར་ཡཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༥. ཨ་ནུ་སོ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥. པ་ཉྩ་མེ ཨ་ནུ་སོ་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་སོ་ཏ་གཱ་མཱི. ཀི་ལེ་ས་སོ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ པ་ཊི་སོ་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་སོ་ཏ་གཱ་མཱི. ཋི་ཏ་ཏྟོཏི ཋི་ཏ་ས་བྷཱ་ཝོ. ཏི་ཎྞོཏི ཨོ་གྷཾ ཏ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. པཱ་ར་ངྒ་ཏོཏི པ་ར་ཏཱི་རཾ ག་ཏོ. ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ནི་བྦཱ་ན་ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོཏི སེ་ཊྛོ ནི་དྡོ་སོ. ཨི་དྷཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ. ཀཱ་མེ ཙ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏཱིཏི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ཧི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི. པཱ་པ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི པཱ་པ་ཉྩ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. པཱ་པ་ཉྩ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏཱིཏི པ་ཉྩ་ཝེ་ར་ཀ་མྨཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཋི་ཏ་ཏྟོཏི ཨ་ཡཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི པུ་གྒ་ལོ ཏ་སྨཱ ལོ་ཀཱ པུ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་ཏོ ཋི་ཏ་ཏྟོ ནཱ་མ.
ཏ་ཎྷཱ་དྷི་པ་ནྣཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་པ་ནྣཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊཱ, ཏ་ཎྷཾ ཝཱ ཨ་དྷི་པ་ནྣཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ལ༹ྷཱ. པ་རི་པུ་ཎྞ་སེ་ཁོཏི སི་ཀྑཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ ཋི་ཏོ. ཨ་པ་རི་ཧཱ་ན་དྷ་མྨོཏི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ས་བྷཱ་ཝོ. ཙེ་ཏོ་ཝ་སི་པྤ་ཏྟོཏི ཙི་ཏྟ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཧོ་ཏི, ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཀ་ཐི་ཏོ. ས་མཱ་ཧི་ཏི་ནྡྲི་ཡོཏི ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཚ་ལི༹་ནྡྲི་ཡོ. པ་རོ་པ་རཱཏི པ་རོ་ཝ་རཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ལཱ་མ་ཀཱ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མེ་ཙྩཱཏི ཉཱ་ཎེ་ན ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ. ཝི་དྷཱུ་པི་ཏཱཏི ཝི་དྡྷཾ་སི་ཏཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ ཝཱ. ཝུ་སི་ཏ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོཏི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. ལོ་ཀ་ནྟ་གཱུཏི ཏི་ཝི་དྷ་སྶཱ་པི ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ནྟཾ ག་ཏོ. པཱ་ར་ག་ཏོཏི ཚ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པཱ་ར་ག་ཏོ. ཨི་དྷ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ. ཨི་ཏི སུ་ཏྟེ་པི གཱ་ཐཱ་སུ་པི ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༦. ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦. ཚ་ཊྛེ ཨ་ནུ་པ་པ་ནྣོཏི ཨ་ནུ་པཱ་ག་ཏོ. སུ་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་བྷ་ཏོ་ཝི་བྷ་ངྒ་ནི་དྡེ་ས་ཁ་ནྡྷ་ཀ་པ་རི་ཝཱ་ར་སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟ་ར་ཏ་ན་སུ་ཏྟ- ནཱ་ལ༹་ཀ་སུ་ཏྟ་ཏུ་ཝ་ཊ་ཀ་སུ་ཏྟཱ་ནི, ཨ་ཉྙ་མྤི ཙ སུ་ཏྟ་ནཱ་མ་ཀཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྟནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་བྦ་མྤི ས་གཱ་ཐ་ཀཾ སུ་ཏྟཾ གེ་ཡྻནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཝི་སེ་སེ་ན སཾ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ ས་ཀ་ལོ་པི ས་གཱ་ཐཱ་ཝ་གྒོ. ས་ཀ་ལ་མྤི ཨ་བྷི་དྷ་མྨ་པི་ཊ་ཀཾ, ནི་གྒཱ་ཐ་ཀ་སུ་ཏྟཾ, ཡ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མྤི ཨ་ཊྛ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྷ་མྨ་པ་ད-ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ-ཐེ་རི་གཱ་ཐཱ སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏེ ནོ་སུ་ཏྟ་ནཱ་མི་ཀཱ སུ་དྡྷི་ཀ་གཱ་ཐཱ ཙ གཱ་ཐཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. སོ་མ་ན་སྶ་ཉཱ་ཎ་མ་ཡི་ཀ་གཱ་ཐཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ དྭེ་ཨ་སཱི་ཏི སུ་ཏྟ་ནྟཱ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ད་སུ་ཏྟ་ར་ས་ཏ་སུ་ཏྟ་ནྟཱ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་ནི པ་ཉྙཱ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ ཛཱ་ཏ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཛཱ་ཏ་ཀནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་བྦྷུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཨཱ་ན་ནྡེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ ས་བྦེ་པི ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ སུ་ཏྟ་ནྟཱ ཨ་བྦྷུ་ཏ་དྷ་མྨནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཙཱུ་ལ༹་ཝེ་ད་ལླ་མ་ཧཱ་ཝེ་ད་ལླ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ས་ཀྐ་པ་ཉྷ་ས་ངྑཱ་ར་བྷཱ་ཛ་ནི་ཡ་མ་ཧཱ་པུ་ཎྞ་མ་སུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ས་བྦེ་པི ཝེ་ད་ཉྩ ཏུ་ཊྛི་ཉྩ ལ་དྡྷཱ ལ་དྡྷཱ པུ་ཙྪི་ཏཱ སུ་ཏྟ་ནྟཱ ཝེ་ད་ལླནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན ཨ་ཏྠ་མ་ཉྙཱ་ཡ ན དྷ་མྨ་མ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐ་ཉྩ པཱ་ལི༹་ཉྩ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོཏི ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཾ ས་ཧ་སཱི་ལཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཾ ན པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་དུ་སྶཱི་ལོ ཀ་ཐི་ཏོ, དུ་ཏི་ཡེ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ, ཏ་ཏི་ཡེ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་དུ་སྶཱི་ལོ, ཙ་ཏུ་ཏྠེ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ.
སཱི་ལེ་སུ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོཏི སཱི་ལེ་སུ ཨ་པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རཱི. སཱི་ལ་ཏོ ཙ སུ་ཏེ་ན ཙཱཏི སཱི་ལ་བྷཱ་གེ་ན ཙ སུ་ཏ་བྷཱ་གེ་ན ཙ ‘‘ཨ་ཡཾ དུ་སྶཱི་ལོ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏཾ ག་ར་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ས་མྤ་ཛྫ་ཏེ སུ་ཏནྟི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཡ་སྨཱ ཏེ་ན སུ་ཏེ་ན སུ་ཏ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ སུ་ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི ནཱ་མ. ནཱ་སྶ ས་མྤ་ཛྫ་ཏེཏི སུ་ཏ་ཀི་ཙྩ་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. དྷ་མྨ་དྷ་རནྟི སུ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ. ས་པྤ་ཉྙནྟི སུ་པ་ཉྙཾ. ནེ་ཀྑཾ ཛ་མྦོ་ན་ད་སྶེ་ཝཱཏི ཛ་མྦུ་ན་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏི་སུ་ཝ་ཎྞཾ, ཏ་སྶ ཛ་མྦུ་ན་ད་སྶ ནེ་ཀྑཾ ཝི་ཡ, པ་ཉྩ་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་རི་མཱ་ཎཾ སུ་ཝ་ཎྞ་གྷ་ཊི་ཀཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༧. སོ་བྷ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧. ས་ཏྟ་མེ ཝི་ཡ་ཏྟཱཏི པ་ཉྙཱ་ཝེ་ཡྻ་ཏྟི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཝི་ནཱི་ཏཱཏི ཝི་ན་ཡཾ ཨུ་པེ་ཏཱ སུ་ཝི་ནཱི་ཏཱ. ཝི་སཱ་ར་དཱཏི ཝེ་སཱ་ར་ཛྫེ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. དྷ་མྨ་དྷ་རཱཏི སུ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ. བྷི་ཀྑུ ཙ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ཀི་ཉྩཱ་པི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨེ་ཀེ་ཀོ གུ་ཎོ ཀ་ཐི་ཏོ, ས་བྦེ་སཾ པ་ན ས་བྦེ་པི ཝ་ཊྚ་ནྟཱི་ཏི.
༨. ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་ར་ཛྫ་པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཾ, ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ སཱ་ར་ཛྫཱ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་སོ་མ་ན་སྶ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནནྟི སེ་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨཱ་ས་བྷཱ ཝཱ པུ་བྦ་བུ་དྡྷཱ, ཏེ་སཾ ཋཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི་ཙ ག་ཝ་ས་ཏ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཨུ་ས་བྷོ, ག་ཝ་ས་ཧ་སྶ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཝ་ས་བྷོ. ཝ་ཛ་ས་ཏ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཝཱ ཨུ་ས་བྷོ, ཝ་ཛ་ས་ཧ་སྶ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཝ་ས་བྷོ, ས་བྦ་ག་ཝ་སེ་ཊྛོ ས་བྦ་པ་རི་སྶ་ཡ་ས་ཧོ སེ་ཏོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ མ་ཧཱ་བྷཱ་ར་ཝ་ཧོ ཨ་ས་ནི་ས་ཏ་ས་དྡེ་ཧི་པི ཨ་ས་མྤ་ཀ་མྤི་ཡོ ནི་ས་བྷོ, སོ ཨི་དྷ ཨུ་ས་བྷོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཨི་ད་མྤི ཧི ཏ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་ས་བྷ་སྶ ཨི་ད་ནྟི ཨཱ་ས་བྷཾ. ཋཱ་ནནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ. ཨི་དཾ པ་ན ཨཱ་ས་བྷཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨཱ་ས་བྷཾ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ནི་ས་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨུ་ས་བྷོ ཙ་ཏཱུ་ཧི པཱ་དེ་ཧི པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཨ་ཙ་ལ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་པི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་པཱ་དེ་ཧི ཨ་ཊྛ་པ་རི་ས་པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཀེ་ན་ཙི པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀེ་ན པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ་ན ཨ་ཀ་མྤི་ཡོ ཨ་ཙ་ལ་ཊྛཱ་ནེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ་ཝ ཏཾ ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི ན པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནི ཨཱ་རོ་པེ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ས་བྷཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི.
པ་རི་སཱ་སཱུཏི ཨ་ཊྛ་སུ པ་རི་སཱ་སུ. སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏཱིཏི སེ་ཊྛ་ནཱ་དཾ ཨ་བྷཱི་ཏ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, སཱི་ཧ་ནཱ་ད་ས་དི་སཾ ཝཱ ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི. ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་སུ་ཏྟེ་ན ད་སྶེ་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཝཱ སཱི་ཧོ ས་ཧ་ན་ཏོ ཙ ཧ་ན་ན་ཏོ ཙ སཱི་ཧོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ཧ་ན་ཏོ པ་ར་པྤ་ཝཱ་དཱ་ན་ཉྩ ཧ་ན་ན་ཏོ སཱི་ཧོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་སྶ སཱི་ཧ་སྶ ནཱ་དཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ སཱི་ཧོ སཱི་ཧ་བ་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ ཝི་སཱ་ར་དོ ཝི་ག་ཏ་ལོ་མ་ཧཾ་སོ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱི་ཧོ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་བ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་ཊྛ་སུ པ་རི་སཱ་སུ ཝི་སཱ་ར་དོ ཝི་ག་ཏ་ལོ་མ་ཧཾ་སོ ‘‘ཨི་ཏི རཱུ་པ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་ས་མྤ་ནྣཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་རི་སཱ་སུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ཏཱི’’ཏི.
བྲ་ཧྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ བྲ་ཧྨནྟི སེ་ཊྛཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཝི་སུ་དྡྷཾ. ཙ་ཀྐ་ས་དྡོ པ་ནཱ་ཡཾ –
‘‘ས་མྤ་ཏྟི་ཡཾ ལ་ཀྑ་ཎེ ཙ, ར་ཐ་ངྒེ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ;
དཱ་ནེ ར་ཏ་ན་དྷ་མྨཱུ་ར-ཙ་ཀྐཱ་དཱི་སུ ཙ དི་སྶ་ཏི;
དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ ཨི་དྷ མ་ཏོ, ཏ་ཉྩ དྭེ་དྷཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ’’.
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཀྐཱ་ནི, ཡེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༣༡) ཧི ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཾ དི་སྶ་ཏི. ‘‘པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ ཙ་ཀྐཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༣༥) ཨེ་ཏྠ ལ་ཀྑ་ཎེ. ‘‘ཙ་ཀྐཾ་ཝ ཝ་ཧ་ཏོ པ་ད’’ནྟི (དྷ. པ. ༡) ཨེ་ཏྠ ར་ཐ་ངྒེ. ‘‘ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐཾ ན་ཝ་དྭཱ་ར’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༢༩) ཨེ་ཏྠ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ. ‘‘ད་དཾ བྷུ་ཉྫ མཱ ཙ པ་མཱ་དོ, ཙ་ཀྐཾ ཝ་ཏྟ་ཡ ས་བྦ་པཱ་ཎི་ན’’ནྟི (ཛཱ. ༡.༧.༡༤༩) ཨེ་ཏྠ དཱ་ནེ. ‘‘དི་བྦཾ ཙ་ཀྐ་ར་ཏ་ནཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སཱི’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༢༤༣; མ. ནི. ༣.༢༥༦) ཨེ་ཏྠ ར་ཏ་ན་ཙ་ཀྐེ. ‘‘མ་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཙ་ཀྐ’’ནྟི (སུ. ནི. ༥༦༢) ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ. ‘‘ཨི་ཙྪཱ་ཧ་ཏ་སྶ པོ་ས་སྶ, ཙ་ཀྐཾ བྷ་མ་ཏི མ་ཏྠ་ཀེ’’ཏི (ཛཱ. ༡.༡.༡༠༤; ༡.༥.༡༠༣) ཨེ་ཏྠ ཨུ་ར་ཙ་ཀྐེ. ‘‘ཁུ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཙེ་པི ཙ་ཀྐེ་ནཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༦༦) ཨེ་ཏྠ པ་ཧ་ར་ཎ་ཙ་ཀྐེ. ‘‘ཨ་ས་ནི་ཝི་ཙ་ཀྐ’’ནྟི (དཱི. ནི. ༣.༦༡; སཾ. ནི. ༢.༡༦༢) ཨེ་ཏྠ ཨ་ས་ནི་མ་ཎྜ་ལེ. ཨི་དྷ པ་ནཱ་ཡཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ མ་ཏོ.
ཏཾ པ་ནེ་ཏཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ དུ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ. ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་པ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་ཝ་ཧཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ, ཀ་རུ་ཎཱ་པ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཱ་ཝ་ཧཾ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཏོ ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏུ་སི་ཏ་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཝཱ ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ་བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. དཱི་པ་ངྐ་ར་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝཱ ཡཱ་ཝ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་མྤི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི དུ་ཝི་དྷཾ. ཏ་ཉྷི ཡཱ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ, ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ ནཱ་མ. ཏེ་སུ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ, དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀི་ཡཾ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི པ་ནེ་ཏཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨོ་ར་ས་ཉཱ་ཎཾ.
ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཏེ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ས་བྦེ དྷ་མྨཱ མ་ཡཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཛཱ་ན་ཏོ ཏ་ཝ. ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱཏི ཨི་མེ ནཱ་མ དྷ་མྨཱ ཏ་ཡཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ. ཏ་ཏྲ ཝ་ཏཱཏི ཏེ་སུ ‘‘ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ད་སྶི་ཏ་དྷ་མྨེ་སུ. ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ནཱཏི ས་ཧེ་ཏུ་ནཱ ས་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན. ནི་མི་ཏྟ་མེ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ པུ་གྒ་ལོ་པི དྷ་མྨོ་པི ནི་མི་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ན པ་སྶཱ་མི, ཡོ མཾ པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏི. ཏཾ དྷ་མྨཾ ན པ་སྶཱ་མི, ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ དྷ་མྨོ ཏ་ཡཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི མཾ པ་ཊི་ཙོ་དེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོཏི ཁེ་མཾ པ་ཏྟོ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡཾ ཨི་མ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫ་ཉཱ་ཎ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ད་ས་བ་ལ་སྶ ཧི ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ དྷ་མྨོ ཏ་ཡཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’’ཏི ཙོ་ད་ཀཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝཱ ཙོ་ད་ནཱ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་དྷ་མྨཾ ཝཱ ཨ་པ་སྶ་ཏོ ‘‘ས་བྷཱ་ཝ་བུ་དྡྷོ་ཡེ་ཝ ཝ་ཏ ས་མཱ་ནོ ཨ་ཧཾ བུ་དྡྷོ་སྨཱི་ཏི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཾ ནཱ་མ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཁེ་མ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡི་ཀཱ. ཏེ ཨ་ཏྠ་ཏོ ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ ས་ཏྟ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ. ས་ཉྩི་ཙྩ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཧི ཨ་ནྟ་མ་སོ དུ་ཀྐ་ཊ་དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་མྤི མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. མེ་ཐུ་ནཾ སེ་ཝ་ཏོ ཧི ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ནི་སྶཾ་ས་ཡ་མེ་ཝ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏི.
ཡ་སྶ ཁོ པ་ན ཏེ ཨ་ཏྠཱ་ཡཱཏི རཱ་ག་ཀྑ་ཡཱ་དཱི་སུ ཡ་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ. དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོཏི ཨ་སུ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དི་དྷ་མྨོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏ་ཏྲ ཝ་ཏ མནྟི ཏ་སྨིཾ ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་དྷ་མྨེ མཾ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཝཱ་ད་པ་ཐཱཏི ཝཱ་དཱ་ཡེ་ཝ. པུ་ཐཱུཏི བ་ཧཱུ. སི་ཏཱཏི ཨུ་པ་ནི་བ་དྡྷཱ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཱ. ཨ་ཐ ཝཱ པུ་ཐུ་སྶི་ཏཱཏི པུ་ཐུ་བྷཱ་ཝཾ སི་ཏཱ ཨུ་པ་ག་ཏཱ, པུ་ཐཱུ་ཧི ཝཱ སི་ཏཱ་ཏི་པི པུ་ཐུ་སྶི་ཏཱ. ཡཾ ནི་སྶི་ཏཱཏི ཨེ་ཏ་ར་ཧི་པི ཡཾ ཝཱ་ད་པ་ཐཾ ནི་སྶི་ཏཱ. ན ཏེ བྷ་ཝ་ནྟཱིཏི ཏེ ཝཱ་ད་པ་ཐཱ ན བྷ་ཝ་ནྟི བྷི་ཛྫ་ནྟི ཝི་ན་སྶ་ནྟི. དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐནྟི དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎ་སྶ་པི པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎ་སྶ་པི ཨེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏེ་སུ དེ་ས་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀི་ཡཾ, པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཉཱ་ཎཾ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཾ. ཀེ་ཝ་ལཱིཏི ས་ཀ་ལ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏཱ་དི་སནྟི ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷཾ.
༩. ཏ་ཎྷུ་པྤཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༩. ན་ཝ་མེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏེ་སཱུ་ཏི ཨུ་པྤཱ་དཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི? ཏ་ཎྷཱ. ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དཱ ཏ་ཎྷུ་པྤཱ་དཱ, ཏ་ཎྷཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཏ་ཎྷཱ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏཱུཏི ‘‘ཀ་ཏྠ མ་ནཱ་པཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཧེ་ཏཱུཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏཱིཏི ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཧེ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཧེ་ཏུ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝོཏི ཙེ་ཏྠ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ་ནི ས་པྤི་ན་ཝ་ནཱི་ཏཱ་དཱི་ནི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ་ནི. ས་མྤ་ཏྟི་བྷ་ཝེ་སུ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་མ་བྷ་ཝོ་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི་ཡེ་ཝ.
ཏ་ཎྷཱ་དུ་ཏི་ཡོཏི ཨ་ཡ་ཉྷི ས་ཏྟོ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ སཾ་ས་ར་ནྟོ ན ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ སཾ་ས་ར་ཏི, ཏ་ཎྷཾ པ་ན དུ་ཏི་ཡི་ཀཾ ལ་བྷ་ནྟོ་ཝ སཾ་ས་ར་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་ཎྷཱ་དུ་ཏི་ཡོ’’ཏི. ཨི་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝནྟི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏྠ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ, ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཝཱ ཨ་ཉྙོ་པི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨི་ཏྠ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ, ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ. ཏཾ ཨི་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཉྙ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཾ. སཾ་སཱ་རནྟི ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ པ་ཊི་པཱ་ཊིཾ. ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི. ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཉ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཏ་ཎྷཾ དུ་ཀྑ་སྶ ས་མྦྷ་ཝནྟི ཏ་ཎྷཾ ཙ ‘‘ཨ་ཡཾ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ ས་བྷཱ་ཝོ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ད་སྶི་ཏོ. ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ ཐོ་མེ་ནྟོ ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷོཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་དཱ་ནོཏི ནི་གྒ་ཧ་ཎོ. ས་ཏོ བྷི་ཀྑུ པ་རི་བྦ་ཛེཏི ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཙ་རེ་ཡྻ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ཏི སུ་ཏྟ་ནྟེ ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ གཱ་ཐཱ་སུ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི.
༡༠. ཡོ་ག་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠. ད་ས་མེ ཝ་ཊྚ་སྨིཾ ཡོ་ཛེ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་གཱ. ཀཱ་མ་ཡོ་གོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀོ རཱ་གོ ཀཱ་མ་ཡོ་གོ. རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ བྷ་ཝ་ཡོ་གོ, ཏ་ཐཱ ཛྷཱ་ན་ནི་ཀ་ནྟི. ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ས་ཧ་ག་ཏོ ཙ རཱ་གོ དྭཱ་ས་ཊྛི དི་ཊྛི་ཡོ ཙ དི་ཊྛི་ཡོ་གོ. ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་གོ. ཀཱ་མེ་སུ ཝཱ ཡོ་ཛེ་ཏཱི་ཏི ཀཱ་མ་ཡོ་གོ. བྷ་ཝེ་སུ ཡོ་ཛེ་ཏཱི་ཏི བྷ་ཝ་ཡོ་གོ. དི་ཊྛཱི་སུ ཡོ་ཛེ་ཏཱི་ཏི དི་ཊྛི་ཡོ་གོ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཡོ་ཛེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་གོ་ཏི ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ་ཡེ་ཝེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨི་དཱ་ནི ཏེ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མུ་ད་ཡནྟི ཨུ་པྤ་ཏྟིཾ. ཨ་ཏྠ་ངྒ་མནྟི བྷེ་དཾ. ཨ་སྶཱ་དནྟི མ་དྷུ་ར་བྷཱ་ཝཾ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝནྟི ཨ་མ་དྷུ་ར་བྷཱ་ཝཾ དོ་སཾ. ནི་སྶ་ར་ཎནྟི ནི་སྶ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ. ཀཱ་མེ་སཱུཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ. ཀཱ་མ་རཱ་གོཏི ཀཱ་མེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ནུ་སེ་ཏཱིཏི ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་མ་ཡོ་གོཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཾ ཀཱ་མེ་སུ ཡོ་ཛ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ བ་ནྡྷ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནནྟི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དི་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨ་ཉྙཱ་ཎནྟི ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཨི་ཏི ཀཱ་མ་ཡོ་གོཏི ཨེ་ཏྠ ཨི་ཏི ས་དྡོ ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི ཡོ་གེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མ་ཡོ་གོ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཡོ་གོ’’ཏི. སཾ་ཡུ་ཏྟོཏི པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ. པཱ་པ་ཀེ་ཧཱིཏི ལཱ་མ་ཀེ་ཧི. ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧཱིཏི ཨ་ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏེ་ཧི. སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀེ་ཧཱིཏི སཾ་ཀི་ལེ་ས་ན་ཀེ་ཧི, པ་ས་ནྣ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝ་དཱུ་ས་ཀེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པོ་ནོ་བྦྷ་ཝི་ཀེ་ཧཱིཏི པུ་ན་བྦྷ་ཝ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀེ་ཧི. ས་ད་རེ་ཧཱིཏི ས་ད་ར་ཐེ་ཧི. དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀེ་ཧཱིཏི ཝི་པཱ་ཀ་ཀཱ་ལེ དུ་ཀྑུ་པྤཱ་ད་ཀེ་ཧི. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎི་ཀེ་ཧཱིཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་མ་ར་ཎ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀེ་ཧི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཡ་སྨཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཡོ་གོ པུ་གྒ་ལོ ཨེ་ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ན ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཝི་སཾ་ཡོ་གོཏི ཝི་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོཏི ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཏོ ཝི་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨ་སུ་བྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ, ཏཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ ཀཱ་མ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ བྷ་ཝ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ ནཱ་མ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ དི་ཊྛི་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ ནཱ་མ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡོ་གོ ནཱ་མ. ཨི་དཱ་ནི ཏེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཝ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
བྷ་ཝ་ཡོ་གེ་ན ཙཱུ་བྷ་ཡནྟི བྷ་ཝ་ཡོ་གེ་ན ཙ སཾ་ཡུ་ཏྟཱ, ཀི་ཉྩི བྷི་ཡྻོ ཨུ་བྷ་ཡེ་ནཱ་པི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཡོ་གེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་ར་ཀྑ་ཏཱཏི པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏཱ, པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཱ ཝཱ. ཀཱ་མེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡཱཏི དུ་ཝི་དྷེ་པི ཀཱ་མེ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. བྷ་ཝ་ཡོ་ག་ཉྩ ས་བྦ་སོཏི བྷ་ཝ་ཡོ་ག་ཉྩ ས་བྦ་མེ་ཝ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ས་མཱུ་ཧ་ཙྩཱཏི ས་མཱུ་ཧ་ནི་ཏྭཱ. ཝི་རཱ་ཛ་ཡནྟི ཝི་རཱ་ཛེ་ནྟོ, ཝི་རཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཝཱ. ‘‘ཝི་རཱ་ཛེ་ནྟོ’’ཏི ཧི ཝུ་ཏྟེ མ་གྒོ ཀ་ཐི་ཏོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཝི་རཱ་ཛེ་ཏྭཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཕ་ལཾ. མུ་ནཱིཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་མུ་ནི. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ་པི གཱ་ཐཱ་སུ་པི ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི.
བྷ་ཎྜ་གཱ་མ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.