༣. ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ
(༡༡) ༡. ས་མྦོ་དྷ་ཝ་གྒོ
༡. པུ་བྦེ་ཝ་ས་མྦོ་དྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༤. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ པུ་བྦེ་ཝ ས་མྦོ་དྷཱཏི ས་མྦོ་དྷི་ཏོ པུ་བྦེ་ཝ, ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶཱཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་སྶ. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོཏི བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ, ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ, ས་མྦོ་དྷི་ཡཱ ཝཱ ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ལ་གྒ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ. དཱི་པ་ངྐ་ར་སྶ ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཨ་ཊྛ་དྷ་མྨ་ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ན ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ས་མི་དྡྷི་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ས་ཏྟོ ལ་གྒོ ‘‘པ་ཏྟ་བྦཱ མ་ཡཱ ཨེ་སཱ’’ཏི ཏ་ད་དྷི་ག་མཱ་ཡ པ་ར་ཀྐ་མཾ ཨ་མུ་ཉྩ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏ་སྨཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀོ ནུ ཁོཏི ཀ་ཏ་མོ ནུ ཁོ. ལོ་ཀོཏི ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀོ. ཨ་སྶཱ་དོཏི མ་དྷུ་རཱ་ཀཱ་རོ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝོཏི ཨ་ན་བྷི་ན་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ཀཱ་རོ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧནྟི ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ. ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཊི་ཙྩ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཝི་ན་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི པ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ‘‘ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་དཾ ལོ་ཀ་ནི་སྶ་ར་ཎནྟི ཨི་དཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ལོ་ཀ་ཏོ ནི་སྶ་ཊ་ཏྟཱ ལོ་ཀ་ནི་སྶ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝནྟི ཡ་ཏྟ་ཀཾ པ་མཱ་ཎཾ ཀཱ་ལཾ. ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིནྟི ཨ་བྷི་ཝི་སི་ཊྛེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཉྙཱ་སིཾ. ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ད་སྶ་ནནྟི དྭཱི་ཧི་པི པ་དེ་ཧི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
༢. པ་ཋ་མ་ཨ་སྶཱ་ད་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༥. དུ་ཏི་ཡེ ཨ་སྶཱ་ད་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཨ་ཙ་རིནྟི ཨ་སྶཱ་ད་པ་རི་ཡེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཙ་རིཾ. ཀུ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡཱ་ཏི? སུ་མེ་དྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. པ་ཉྙཱ་ཡཱཏི ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ. སུ་དི་ཊྛོཏི སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷོ. ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏི་ཡཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༤. ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༧. ཙ་ཏུ་ཏྠེ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠནྟི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལཾ. ཨི་ཏ་རཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠེ་ན ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་གྒཱ, བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཕ་ལཱ་ནི. ཨི་མེ་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ་པི སུ་ཏྟེ་སུ ཁ་ནྡྷ་ལོ་ཀོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ.
༥. རུ་ཎྞ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༨. པ་ཉྩ་མཾ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཀ་ཏ་རཱ་ཡ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ? ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རེ. ཏེ ཀི་ར གཱ་ཡ་ནྟཱ ན་ཙྩ་ནྟཱ ཧ་ས་ནྟཱ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. བྷི་ཀྑཱུ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་ཏྠ རུ་ཎྞནྟི རོ་དི་ཏཾ. ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀནྟི ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་ཀི་རི་ཡཱ. ཀོ་མཱ་ར་ཀནྟི ཀུ་མཱ་ར་ཀེ་ཧི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ. ད་ནྟ་ཝི་དཾ་ས་ཀ་ཧ་སི་ཏནྟི ད་ནྟེ ད་སྶེ་ཏྭཱ པཱ་ཎིཾ པ་ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ས་དྡེ་ན ཧ་སི་ཏཾ. སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ གཱི་ཏེཏི གཱི་ཏེ ཝོ པ་ཙྩ་ཡ་གྷཱ་ཏོ ཧོ་ཏུ, ས་ཧེ་ཏུ་ཀཾ གཱི་ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཐཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ན་ཙྩེཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ལནྟི ཡུ་ཏྟཾ. དྷ་མྨ་པྤ་མོ་དི་ཏཱ་ནཾ ས་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ དྷ་མྨོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཀཱ་ར་ཎཾ, ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་མུ་དི་ཏཱ་ནཾ ས་ནྟཱ་ནཾ. སི་ཏཾ སི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཏ་སྨིཾ སི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎེ ས་ཏི ཡཾ སི་ཏཾ ཀ་རོ་ཐ, ཏཾ ཝོ སི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་གྒ་ད་ནྟེ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཧ་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་མ་ཏྟ་ད་སྶ་ནཱ་ཡ་ཡེ་ཝ ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༦. ཨ་ཏི་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༠༩. ཚ་ཊྛེ སོ་པྤ་སྶཱཏི ནི་དྡཱ་ཡ. པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ན་ཏྠི ཏི་ཏྟཱིཏི ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ རུ་ཙྩ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཏི་ཏྟི ནཱ་མ ན་ཏྠི. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཙེ ཧི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ སུ་རཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, སུ་རཱ་སོ་ཎྜོ ཙ མ་ཙྪོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ ཙ་ར་ནྟ་སྶ་པི ས་ཡ་ནྟ་སྶ་པི ཏི་ཏྟི ནཱ་མ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༧. ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༠. ས་ཏྟ་མེ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཏི་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ན བྷ་དྡ་ཀཾ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་པཱ་ཡེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ན ལ་དྡྷ་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ས་གྒེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ བྷ་དྡ་ཀཾ ཧོ་ཏི ལ་དྡྷ་ཀཾ. ཏཾ པ་ན ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎྞཾ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ཊྚ་ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
༨. བྱཱ་པ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༡. ཨ་ཊྛ་མེ བྱཱ་པ་ནྣནྟི པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
༩. པ་ཋ་མ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༢. ན་ཝ་མེ ནི་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱཏི ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ་ནཾ པི་ཎྜ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ལོ་བྷ་པ་ཀ་ཏནྟི ལོ་བྷེ་ན པ་ཀ་ཏཾ. སཱ་ཝ་ཛྫནྟི ས་དོ་སཾ. ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ པི་ཎྜ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ན ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡཱཏི ཏཾ པ་ན ཀ་མྨཾ ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ཏྠཱ་ཡ ན སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱཏི ཝི་ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡ་ཏྠཱ་ཡ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༣. ད་ས་མེ ཀ་མྨཱ་ནནྟི ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ་ན་མེ་ཝ. ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེཏི ཚ་ནྡ་རཱ་ག་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ. ཨཱ་ར་བྦྷཱཏི ཨཱ་ག་མྨ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྩ. ཚ་ནྡོཏི ཏ་ཎྷཱ་ཚ་ནྡོ. ཡོ ཙེ་ཏ་སོ སཱ་རཱ་གོཏི ཡོ ཙི་ཏྟ་སྶ རཱ་གོ ར་ཛྫ་ནཱ ར་ཛྫི་ཏ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝ་དཱ་མི, བ་ནྡྷ་ནཾ ཝ་དཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ཀ་མྨཱ་ནནྟི ཝི་ཝ་ཊྚ་གཱ་མི་ཀ་མྨཱ་ནཾ. ཏ་ད་བྷི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏཱིཏི ཏཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཡ་དཱ ཝཱ ཏེ་ན ཝི་པཱ་ཀོ ཉཱ་ཏོ ཧོ་ཏི ཝི་དི་ཏོ, ཏ་དཱ ཏེ ཙེ་ཝ དྷ་མྨེ ཏ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཙ པ་དེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཏ་ད་བྷི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱཏི ཨི་མི་ནཱ མ་གྒོ. ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ མ་གྒོ་ཝ. པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ པ་སྶ་ཏཱིཏི ས་ཧ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི.
ས་མྦོ་དྷ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
(༡༢) ༢. ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༤. དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་པཱ་ཡཾ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀཱ. ནི་ར་ཡཾ ག་ཙྪི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ནེ་ར་ཡི་ཀཱ. ཨི་ད་མ་པྤ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙ་ཏཱ་དིཾ པཱ་པ་དྷ་མྨ་ཏྟ་ཡཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ. བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙོཏི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་རཱུ་པ་ཀོ, ཏེ་སཾ ཝཱ ཨཱ་ཀ་པྤཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནེ་ན ‘‘ཨ་ཧ་མྤི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ་པ་ཊི་ཉྙོ. ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏཱིཏི ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི ཙོ་དེ་ཏི. ན་ཏྠི ཀཱ་མེ་སུ དོ་སོཏི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶ ན་ཏྠི དོ་སོ. པཱ་ཏ་བྱ་ཏནྟི པི་ཝི་ཏ་བྦ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏཾ ནི་རཱ་ས་ངྐེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པི་པཱ་སི་ཏ་སྶ པཱ་ནཱི་ཡ་པི་ཝ་ན་ས་དི་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཏཾ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༢. དུ་ལླ་བྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༥. དུ་ཏི་ཡེ ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཀ་ཏ་ཝེ་དཱིཏི ‘‘ཨི་མི་ནཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཏེ་ན ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཉ་ཏྭཱ ཝི་དི་ཏཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀ་ར་ཎ་ཀ་པུ་གྒ་ལོ.
༣. ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༦. ཏ་ཏི་ཡེ སུ་ཁེ་ན མེ་ཏ་བྦོ་ཏི སུ་པྤ་མེ་ཡྻོ. དུ་ཀྑེ་ན མེ་ཏ་བྦོ་ཏི དུ་པྤ་མེ་ཡྻོ. པ་མེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ. ཨུ་ནྣ་ལོ༹ཏི ཨུ་གྒ་ཏ་ན་ལོ༹, ཏུ་ཙྪ་མཱ་ནཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་པ་ལོཏི པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ནཱ་དི་ནཱ ཙཱ་པ་ལླེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མུ་ཁ་རོཏི མུ་ཁ་ཁ་རོ. ཝི་ཀི་ཎྞ་ཝཱ་ཙོཏི ཨ་ས་ཉྙ་ཏ་ཝ་ཙ་ནོ. ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོཏི ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ར་ཧི་ཏོ. ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟོཏི བྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟོ བྷ་ནྟ་གཱ་ཝི་བྷ་ནྟ་མི་ག་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ. པཱ་ཀ་ཏི་ནྡྲི་ཡོཏི ཝི་ཝ་ཊི་ནྡྲི་ཡོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
༤. ཨཱ་ནེ་ཉྫ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༧. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏཱིཏི ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་དེ་ཏི. ཏཾ ནི་ཀཱ་མེ་ཏཱིཏི ཏ་དེ་ཝ པ་ཏྠེ་ཏི. ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏེ་ན ཛྷཱ་ནེ་ན ཏུ་ཊྛིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྲ ཋི་ཏོཏི ཏ་སྨིཾ ཛྷཱ་ནེ ཋི་ཏོ. ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟོཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ. ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རཱིཏི ཏེ་ན བ་ཧུ་ལཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ. ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ས་ཧ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨིཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ར་ཡ་མྤི ག་ཙྪ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི ནི་ར་ཡཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཝི་པྤ་མུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་པ་ར་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཏྠ ག་མ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ན ཧི ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཏྠི, ཡེ་ན ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་པཱ་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན སཱ་ཝ་ཀོཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ. ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝེཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོཏི ཨ་དྷི་ཀ་པྤ་ཡོ་གོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སུ་ཏྟེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཏ་དེ་ཝ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྩ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཉྩ ཀ་ཐི་ཏཾ.
༥. ཝི་པ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༨. པ་ཉྩ་མེ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟཱིཏི སཱི་ལ་སྶ ཝི་པ་ནྣཱ་ཀཱ་རོ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ན་ཏྠི དི་ནྣནྟི དི་ནྣ་སྶ ཕ་ལཱ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཡི་ཊྛཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ཧཱ་ཡོ་གོ. ཧུ་ཏནྟི པ་ཧེ་ཎ་ཀ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་མྤི ཨུ་བྷ་ཡཾ ཕ་ལཱ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནནྟི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཏཱ་ནཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོཏི ཡཾ ཕ་ལ་ནྟི ཝཱ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཝཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོཏི པ་ར་ལོ་ཀེ ཋི་ཏ་སྶ ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ ན་ཏྠི, ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོཏི ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཋི་ཏ་སྶཱ་པི པ་ར་ལོ་ཀོ ན་ཏྠི, ས་བྦེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ ན་ཏྠི པི་ཏཱཏི ཏེ་སུ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཕ་ལཱ་བྷཱ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཝ་ད་ཏི. ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱཏི ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ས་ཏྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ས་མྤ་དཱཏི པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡོ. སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱཏི སཱི་ལ་སྶ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཨ་ཝེ་ཀ་ལླ་བྷཱ་ཝོ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཏྠི དི་ནྣནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ན་ཡེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
༦. ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༩. ཚ་ཊྛེ ཨ་པ་ཎྞ་ཀོ མ་ཎཱིཏི ཚ་ཧི ཏ་ལེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པཱ་ས་ཀོ. སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒནྟི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ སཱི་ལ་ཉྩ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི མི་སྶ་ཀཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ས་ཏྟ་མཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༨. པ་ཋ་མ་སོ་ཙེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༡. ཨ་ཊྛ་མེ སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནཱིཏི སུ་ཙི་བྷཱ་ཝཱ. ཀཱ་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻནྟི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ སུ་ཙི་བྷཱ་ཝོ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མེ་སུ པ་ན པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཙ་ཏཱུ་སུ སུ་ཏྟེ་སུ ཨ་གཱ་རི་ཀ་པ་ཊི་པ་དཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི་ན་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི.
༩. དུ་ཏི་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༢. ན་ཝ་མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟནྟི ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ. ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡནྟི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ. བྱཱ་པཱ་དཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ན ཀཱ་ཡ་སུ་ཙིནྟི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ སུ་ཙིཾ, ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ སུ་ཙིཾ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ནི་ནྷཱ་ཏ་པཱ་པ་ཀནྟི ས་བྦེ པཱ་པེ ནི་ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏྟེ་ན་པི གཱ་ཐཱ་ཡ་པི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི.
༡༠. མོ་ནེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༣. ད་ས་མེ མོ་ནེ་ཡྻཱ་ནཱིཏི མུ་ནི་བྷཱ་ཝཱ. ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻནྟི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ མུ་ནི་བྷཱ་ཝོ སཱ་དྷུ་བྷཱ་ཝོ པ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝོ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻནྟི ཨི་དཾ ཏི་ཝི་དྷ་ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻཾ ནཱ་མ. ཨ་པི་ཙ ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏ་མྤི ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻཾ, ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཉཱ་ཎཾ ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻཾ, ཀཱ་ཡ་པ་རི་ཉྙཱ ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻཾ, པ་རི་ཉྙཱ་ས་ཧ་ག་ཏོ མ་གྒོ ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻཾ, ཀཱ་ཡེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻཾ, ཀཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻཾ. ཝ་ཙཱི་མོ་ནེ་ཡྻེཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ – ཡ་ཐཱ ཨི་དྷ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཝ་ཙཱི་ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ཝ་ཙཱི་མོ་ནེ་ཡྻ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. མ་ནོ་མོ་ནེ་ཡྻ་མྤི ཨི་མི་ནཱ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཉ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ར་ནི་རོ་དྷོ ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ཡི་ཏ་ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟི མ་ནོ་མོ་ནེ་ཡྻ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཀཱ་ཡ་མུ་ནིནྟི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རེ མུ་ནིཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ, ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ མུ་ནིཾ. སེ་ས་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་བྦ་པྤ་ཧཱ་ཡི་ནནྟི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཧི ས་བྦ་པྤ་ཧཱ་ཡཱི ནཱ་མཱ་ཏི.
ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
(༡༣) ༣. ཀུ་སི་ནཱ་ར་ཝ་གྒོ
༡. ཀུ་སི་ནཱ་ར་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༤. ཏ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཋ་མེ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. བ་ལི་ཧ་ར་ཎེ ཝ་ན་ས་ཎྜེཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ཝ་ན་ས་ཎྜེ. ཏ་ཏྠ ཀི་ར བྷཱུ་ཏ་བ་ལི་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ བ་ལིཾ ཧ་ར་ནྟི, ཏ་སྨཱ བ་ལི་ཧ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོཏི ཨི་ཙྪ་མཱ་ནོ. ས་ཧ་ཏྠཱཏི ས་ཧ་ཏྠེ་ན. ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏཱིཏི ཨ་ལཾ ཨ་ལ་ནྟི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་རེ་ན ཙ པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏི. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མཱ་ཡནྟི སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མཾ ཨ་ཡཾ. ག་ཐི་ཏོཏི ཏ་ཎྷཱ་གེ་དྷེ་ན ག་ཐི་ཏོ. མུ་ཙྪི་ཏོཏི ཏ་ཎྷཱ་མུ་ཙྪ་ནཱ་ཡ་ཡེ་ཝ མུ་ཙྪི་ཏོ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣོཏི ཏ་ཎྷཱ་ཡ གི་ལི་ཏྭཱ པ་རི་ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟོ. ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོཏི ཚ་ནྡ་རཱ་གཾ པ་ཧཱ་ཡ སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན ཏཱ་དི་སོ, ས་ཙྪ་ནྡ་རཱ་གོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ མི་སྶ་ཀཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༢. བྷ་ཎྜ་ན་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༥. དུ་ཏི་ཡེ པ་ཛ་ཧིཾ་སཱུཏི པ་ཛ་ཧ་ནྟི. བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཾ་སཱུཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨི་དྷཱ་པི ཏ་ཡོ ཝི་ཏ་ཀྐཱ མི་སྶ་ཀཱ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཱ.
༣. གོ་ཏ་མ་ཀ་ཙེ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༦. ཏ་ཏི་ཡེ གོ་ཏ་མ་ཀེ ཙེ་ཏི་ཡེཏི གོ་ཏ་མ་ཀ་ཡ་ཀྑ་སྶ བྷ་ཝ་ནེ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཧི པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶཱ་ནི ཀ་དཱ་ཙི ཙཱ་པཱ་ལེ ཙེ་ཏི་ཡེ, ཀ་དཱ་ཙི སཱ་ར་ནྡ་དེ, ཀ་དཱ་ཙི བ་ཧུ་པུ་ཏྟེ, ཀ་དཱ་ཙི གོ་ཏ་མ་ཀེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན དེ་ཝ་ཀུ་ལེ་སུ་ཡེ་ཝ ཝི་ཧཱ་སི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ ཝེ་སཱ་ལིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ གོ་ཏ་མ་ཀ་སྶ ཡ་ཀྑ་སྶ བྷ་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཧཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘གོ་ཏ་མ་ཀེ ཙེ་ཏི་ཡེ’’ཏི. ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཨེ་ཏཾ ‘‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ཀཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་ཝོ་ཙ.
ཨི་ད་ཉྩ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ སུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཀ་ཏ་ར་ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཡ་ནྟི? མཱུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ (མ. ནི. ༡.༡ ཨཱ་ད་ཡོ). ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱ་ན་ན་མ་དཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་གྒཾ ན ག་ཙྪ་ནྟི – ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨ་མྷེ་ཧི ཉཱ་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི. བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ མུ་ཁ་པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མཱུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ དེ་སེ་སི. ཏེ བྷི་ཀྑཱུ དེ་ས་ནཱ་ཡ ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ, ན ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ‘མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཐཱ ནི་ཡྻཱ་ཏཱི’ཏི མུ་ཁ་ས་མྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ མ་ནཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨི་མཾ སུ་ཏྟ་ནྟཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ‘‘ཨི་མེ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ, དྭཱ་ད་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས དྷཱ་ཏུ་ཡོ, བཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི, ན་ཝ ཧེ་ཏཱུ, ས་ཏྟ ཕ་སྶཱ, ས་ཏྟ ཝེ་ད་ནཱ, ས་ཏྟ ཙེ་ཏ་ནཱ, ས་ཏྟ ས་ཉྙཱ, ས་ཏྟ ཙི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏ་ཐཱ – ‘‘ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏེ ཏེ དྷ་མྨེ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ནི་དཱ་ནནྟི ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་མི, ནོ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཾ. ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡནྟི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་པ་ཊི་ཧ་ར་ཎེ་ན ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་མི, ནོ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ. ཨ་ལ་ཉྩ པ་ན ཝོཏི ཡུ་ཏྟ་ཉྩ པ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ. ཏུ་ཊྛི་ཡཱཏི ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ, སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ས་ངྒྷོ’’ཏི ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི གུ་ཎ་ཏོ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཏུ་ཊྛིཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠཱཏི ཚ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧི པ་ཐ་ཝི་ཀ་མྤོ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ་པི ཨ་ཧོ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཀི་ར ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན བོ་དྷི་མ་ཎྜཾ ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷེ ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་བྷཱ་གོ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི, ཨུ་ཏྟ་ར་བྷཱ་གོ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ བྷ་ཝ་གྒཾ ཨ་བྷི་ཧ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ. པ་ཙྪི་མ་དི་སཾ ག་ཏེ པ་ཙྪི་མ་བྷཱ་གོ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི, པཱ་ཙཱི་ན་བྷཱ་གོ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ བྷ་ཝ་གྒཾ ཨ་བྷི་ཧ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ. ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཾ ག་ཏེ ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་བྷཱ་གོ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ཝི་ཡ, ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་བྷཱ་གོ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ བྷ་ཝ་གྒཾ ཨ་བྷི་ཧ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ. པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཾ ག་ཏེ པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཱ་བྷཱ་གོ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ཝི་ཡ, པ་ཙྪི་མ་བྷཱ་གོ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ བྷ་ཝ་གྒཾ ཨ་བྷི་ཧ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ. བོ་དྷི་རུ་ཀྑོ་པི ས་ཀིཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟོ ཝི་ཡ, ས་ཀིཾ ཨུ་གྒ་ནྟྭཱ བྷ་ཝ་གྒཾ ཨ་བྷི་ཧ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ. ཏ་སྨི་མྤི དི་ཝ་སེ ཨེ་ཝཾ ཚ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ས་ཧ་སྶཱི མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠ.
༤. བྷ་ར་ཎྜུ་ཀཱ་ལཱ་མ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༧. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤནྟི ས་ཀ་ལ་ཀ་པྤཾ. ཨ་ནྭཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོཏི ཝི་ཙ་ར་ནྟོ. ནཱ་དྡ་སཱཏི ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ན ཨ་དྡ་ས? ཨ་ཡཾ ཀི་ར བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མོ ས་ཀྱཱ་ནཾ ཨ་གྒ་པི་ཎྜཾ ཁཱ་ད་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཏ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ས་མྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ས་མུ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི, ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙོ ཨཱ་ཝ་ས་ཐོ ན པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཏ་སྨཱ ན ཨ་དྡ་ས. པུ་རཱ་ཎ་ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱིཏི པོ་རཱ་ཎ་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི. སོ ཀི་ར ཨཱ་ལཱ༹་ར་ཀཱ་ལཱ་མ་ཀཱ་ལེ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་སྶ་མེ ཨ་ཧོ་སི, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ་མཱ་ཧ. ས་ནྠ་རཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཧཱིཏི ས་ནྠ་རི་ཏ་བྦཾ ས་ནྠ་རཱ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ནྠ་རཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཀ་པྤི་ཡ་མ་ཉྩ་ཀེ པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ. ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་རི་ཉྙཱ ནཱ་མ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ, ཏ་སྨཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཾ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ན རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙནྟི རཱུ་པཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ན པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ན ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙནྟི ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ན པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ནི་ཊྛཱཏི ག་ཏི ནི་པྥ་ཏྟི. ཨུ་དཱ་ཧུ པུ་ཐཱུཏི ཨུ་དཱ་ཧུ ནཱ་ནཱ.
༥. ཧ་ཏྠ་ཀ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༨. པ་ཉྩ་མེ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ས་དྡོ ཁ་ཡ་སུ་ནྡ་རཱ་བྷི་རཱུ་པ་ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་དཱི་སུ དི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ, བྷ་ནྟེ, ར་ཏྟི, ནི་ཀྑ་ནྟོ པ་ཋ་མོ ཡཱ་མོ, ཙི་ར་ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ, ཨུ་དྡི་ས་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཁ་ཡེ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཏ་རོ ཙ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རོ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༡༠༠) སུ་ནྡ་རེ.
‘‘ཀོ མེ ཝ་ནྡ་ཏི པཱ་དཱ་ནི, ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཡ་ས་སཱ ཛ་ལཾ;
ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, ས་བྦཱ ཨོ་བྷཱ་ས་ཡཾ དི་སཱ’’ཏི. (ཝི. ཝ. ༨༥༧) –
ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་རཱུ་པེ. ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༡༥) ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནེ. ཨི་དྷ པ་ན སུ་ནྡ་རེ. ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱཏི ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱཏི ཨི་དྷ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ས་དྡོ ཨ་བྷི་རཱུ་པེ, ཝ་ཎྞ་ས་དྡོ པ་ན ཚ་ཝི་ཐུ་ཏི་ཀུ་ལ་ཝ་གྒ་ཀཱ་ར་ཎ་ས་ཎྛཱ་ན་པ་མཱ་ཎ་རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་དཱི་སུ དི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ་སི བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༢.༣༩༩; སུ. ནི. ༥༥༣) ཚ་ཝི་ཡཾ. ‘‘ཀ་དཱ ས་ཉྙཱུ་ལ༹ྷཱ པ་ན ཏེ ག་ཧ་པ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝ་ཎྞཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༢.༧༧) ཐུ་ཏི་ཡཾ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ་མེ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཝ་ཎྞཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༣.༡༡༥) ཀུ་ལ་ཝ་གྒེ. ‘‘ཨ་ཐ ཀེ་ན ནུ ཝ་ཎྞེ་ན, ག་ནྡྷ་ཏྠེ་ནོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༡.༢༣༤) ཀཱ་ར་ཎེ. ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ ཧ་ཏྠི་རཱ་ཛ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༡.༡༣༨) ས་ཎྛཱ་ནེ. ‘‘ཏ་ཡོ པ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཎྞཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༦༠༢) པ་མཱ་ཎེ. ‘‘ཝ་ཎྞོ ག་ནྡྷོ ར་སོ ཨོ་ཛཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ རཱུ་པཱ་ཡ་ཏ་ནེ. སོ ཨི་དྷ ཚ་ཝི་ཡཱ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏེ་ན ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞཱཏི ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཙྪ་ཝི, ཨི་ཊྛ་ཝ་ཎྞཱ མ་ནཱ་པ་ཝ་ཎྞཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤནྟི ཨེ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལས་དྡོ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཡེ་བྷུ་ཡྻཱ་བྱཱ་མི་སྶཱ་ན་ཏི་རེ་ཀ་ད་ལ༹ྷ་ཏྠ་ཝི་སཾ་ཡོ་གཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ‘‘ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (པཱ་རཱ. ༡) ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏཱ ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཱ ཙ ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷཱ པ་ཧཱུ་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ཝ. ༤༣) ཡེ་བྷུ་ཡྻ་ཏཱ. ‘‘ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ས་མུ་ད་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (ཝི་བྷ. ༢༢༥) ཨ་བྱཱ་མི་སྶ་ཏཱ. ‘‘ཀེ་ཝ་ལཾ ས་དྡྷཱ་མ་ཏྟ་ཀཾ ནཱུ་ན ཨ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༤༤) ཨ་ན་ཏི་རེ་ཀ་ཏཱ. ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ བཱ་ཧི་ཡོ ནཱ་མ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ས་ངྒྷ་བྷེ་དཱ་ཡ ཋི་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༢༤༣) ད་ལ༹ྷ་ཏྠ་ཏཱ. ‘‘ཀེ་ཝ་ལཱི ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༣.༥༧) ཝི་སཾ་ཡོ་གོ. ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏཱ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
ཀ་པྤས་དྡོ པ་ནཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་ས་དྡ་ཧ་ན་ཝོ་ཧཱ་ར་ཀཱ་ལ་པ་ཉྙ་ཏྟི་ཚེ་ད་ན་ཝི་ཀ་པྤ་ལེ་ས་ས་མ་ནྟ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཧི་སྶ ‘‘ཨོ་ཀ་པྤ་ནི་ཡ་མེ་ཏཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༣༨༧) ཨ་བྷི་ས་དྡ་ཧ་ན་མ་ཏྠོ. ‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་མི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ས་མ་ཎ་ཀ་པྤེ་ཧི ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༥༠) ཝོ་ཧཱ་རོ. ‘‘ཡེ་ན སུ་དཾ ནི་ཙྩ་ཀ་པྤཾ ཝི་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༣༨༧) ཀཱ་ལོ. ‘‘ཨི་ཙྩཱ་ཡ་སྨཱ ཀ་པྤོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (སུ. ནི. ༡༠༩༨; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཀ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ ༡༡༧, ཀ་པྤ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་སོ ༦༡) པ་ཉྙ་ཏྟི. ‘‘ཨ་ལ་ངྐ་ཏོ ཀ་པྤི་ཏ་ཀེ་ས་མ་སྶཱུ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༣༦༨; ཝི. ཝ. ༡༠༩༤) ཚེ་ད་ནཾ. ‘‘ཀ་པྤ་ཏི དྭ་ངྒུ་ལ་ཀ་པྤོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༤༤༦) ཝི་ཀ་པྤོ. ‘‘ཨ་ཏྠི ཀ་པྤོ ནི་པ་ཛྫི་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༨.༨༠) ལེ་སོ. ‘‘ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༡.༩༤) ས་མ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ. ཨི་དྷ པ་ན་སྶ ས་མ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏྠོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱཏི ཨཱ་བྷཱ་ཡ ཕ་རི་ཏྭཱ. ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཡཱཏི ས་ཎྷཱ་ཡ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཡ. ན ས་ཎྛཱ་ཏཱིཏི ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀནྟི བྲ་ཧྨ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཧི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ མཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི པ་ཐ་ཝཱི ཝཱ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. དྷ་མྨཱཏི ཨི་མི་ནཱ པུ་བྦེ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ད་སྶེ་ཏི. ན་པྤ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨ་ཧེ་སུནྟི ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མཱུ་ལ༹ྷ་ཀཱ ཝཱ་ཙཱ པ་རི་ཧཱི་ནཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནོཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ.
ད་སྶ་ན་སྶཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ད་སྶ་ན་སྶ. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སྶཱཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སྶ. ཨ་དྷི་སཱི་ལནྟི ད་ས་ཝི་དྷཾ སཱི་ལཾ. ཏ་ཉྷི པ་ཉྩ་སཱི་ལཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་ཝི་ཧཾ ག་ཏོཏི ཨ་ཝི་ཧ་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟོ་སྨཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༦. ཀ་ཊུ་ཝི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༢༩. ཚ་ཊྛེ གོ་ཡོ་ག་པི་ལ་ཀྑ་སྨིནྟི གཱ་ཝཱི་ནཾ ཝི་ཀྐ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ཊྛི་ཏ་པི་ལ་ཀྑ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ. རི་ཏྟ་སྶཱ་དནྟི ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཱ་བྷཱ་ཝེ་ན རི་ཏྟ་སྶཱ་དཾ. བཱ་ཧི་ར་སྶཱ་དནྟི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་སུ་ཁ་ཝ་སེ་ན བཱ་ཧི་ར་སྶཱ་དཾ. ཀ་ཊུ་ཝི་ཡནྟི ཨུ་ཙྪི་ཊྛཾ. ཨཱ་མ་ག་ནྡྷེ་ནཱཏི ཀོ་དྷ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཝི་སྶ་ག་ནྡྷེ་ན. ཨ་ཝ་སྶུ་ཏནྟི ཏི་ནྟཾ. མ་ཀྑི་ཀཱཏི ཀི་ལེ་ས་མ་ཀྑི་ཀཱ. ནཱ་ནུ་པ་ཏི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ན ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་སྶ་ནྟི. ནཱ་ནྭཱ་སྶ་ཝི་སྶ་ནྟཱིཏི ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ན ཁཱ་དི་སྶ་ནྟི. སཾ་ཝེ་ག་མཱ་པཱ་དཱིཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཛཱ་ཏོ.
ཀ་ཊུ་ཝི་ཡ་ཀ་ཏོཏི ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ཀ་ཏོ. ཨཱ་ར་ཀཱ ཧོ་ཏཱིཏི དཱུ་རེ ཧོ་ཏི. ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶེ་ཝ བྷཱ་ག་ཝཱཏི དུ་ཀྑ་སྶེ་ཝ བྷཱ་གཱི. ཙ་རེ་ཏཱིཏི ཙ་ར་ཏི ག་ཙྪ་ཏི. དུ་མྨེ་དྷོཏི དུ་པྤ་ཉྙོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ, གཱ་ཐཱ་སུ ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚཾ ཀ་ཐི་ཏ་ནྟི. ས་ཏྟ་མེ ཝ་ཊྚ་མེ་ཝ བྷཱ་སི་ཏཾ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༡. ཨ་ཊྛ་མེ ཨི་དཾ ཏེ མཱ་ན་སྨིནྟི ཨ་ཡཾ ཏེ ན་ཝ་ཝི་དྷེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏ་མཱ་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཏེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་སྨིནྟི ཨི་དཾ ཏ་ཝ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཏ་བྷཱ་ཝོ. ཨི་དཾ ཏེ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྨིནྟི ཨི་དཾ ཏ་ཝ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ.
༩. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༢. ན་ཝ་མེ ཨཱ་ཝ་ཧ་ནྟཱིཏི ནི་ཡྻ་ནྟི. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི. ཝི་ཝ་ཊོ ཝི་རོ་ཙ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་བྷ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ཏོ་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཱ ཝི་ཝ་ཊ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ཝ་ཊཾ ནཱ་མ ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཨུ་བྷ་ཏོ ཝི་ཝ་ཊཾ ནཱ་མ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ. ཨ་ཏྟ་ཏོ ཝི་ཝ་ཊཾ ནཱ་མ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་དྷ་མྨ་གུ་ཎོ. ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ཝི་ཝ་ཊཾ ནཱ་མ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ.
༡༠. ལེ་ཁ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༣. ད་ས་མེ ཨ་བྷི་ཎྷནྟི ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ. ཨཱ་གཱ་ལ༹ྷེ་ནཱཏི གཱ་ལ༹ྷེ་ན ཀ་ཀྑ་ལེ༹་ན. ཕ་རུ་སེ་ནཱཏི ཕ་རུ་ས་ཝ་ཙ་ནེ་ན. གཱ་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཕ་རུ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་མ་ནཱ་པེ་ནཱཏི མ་ནཾ ཨ་ན་ལླཱི་ཡ་ནྟེ་ན ཨ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟེ་ན. ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི་མེ་ཝཱཏི གྷ་ཊི་ཡ་ཏི་ཡེ་ཝ. སཾ་ས་ནྡ་ཏི་མེ་ཝཱཏི ནི་ར་ནྟ་རོ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་མྨོ་ད་ཏི་མེ་ཝཱཏི ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཀུ་སི་ནཱ་ར་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
(༡༤) ༤. ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝ་ཝ་གྒོ
༡. ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ ཡུ་དྡྷཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ. རཱ་ཛཱ་ར་ཧོཏི ར་ཉྙོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ. རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོཏི ར་ཉྙོ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གོ. ཨ་ངྒ་ནྟེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཧ་ཏྠོ ཝི་ཡ པཱ་དོ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཝ་སྶཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ངྒ་ནྟི ས་ངྑྱཾ ག་ཙྪ་ཏི. དཱུ་རེ པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཨུ་ད་ཀེ ཨུ་ས་བྷ་མ་ཏྟཾ, ཐ་ལེ ཨ་ཊྛུ་ས་བྷ་མ་ཏྟཾ, ཏ་ཏོ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རི་ནྟི དཱུ་རེ ཀ་ཎྜཾ པཱ་ཏེ་ཏི. དུ་ཊྛ་གཱ་མ་ཎི་ཨ་བྷ་ཡ་སྶ ཧི ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ན་ཝ་ཨུ་ས་བྷ་མ་ཏྟཾ ཀ་ཎྜཾ པཱ་ཏེ་སི, པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་དྷཱིཏི ཨ་ཝི་རཱ་དྷི་ཏ་ཝེ་དྷཱི, ཨ་ཀྑ་ཎཾ ཝཱ ཝི་ཛྫུ ཝི་ཛྫ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཧ་ཏོ ཀཱ་ཡ་སྶ པ་དཱ་ལེ་ཏཱཏི ཨེ་ཀ་ཏོ་བ་དྡྷཾ ཕ་ལ་ཀ་ས་ཏ་མྤི མ་ཧིཾ་ས་ཙ་མྨ་ས་ཏ་མྤི ཨ་ངྒུ་ཊྛ་པ་མཱ་ཎ་བ་ཧ་ལཾ ལོ་ཧ་པ་ཊྚ་མྤི ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་བ་ཧ་ལཾ ཨ་ས་ན་པ་ད་ར་མྤི ཝི་ད་ཏྠི་བ་ཧ་ལཾ ཨུ་དུ་མྦ་ར་པ་ད་ར་མྤི དཱི་གྷ་ནྟེ་ན ཝཱ་ལི་ཀ་ས་ཀ་ཊ་མྤི ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ་ཀི་ཉྩི རཱུ་པནྟི་ཨཱ་དི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. ནེ་ཏཾ མ་མཱཏི་ཨཱ་དི ཏ་ཎྷཱ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ས་མྨ་པྤ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏཱིཏི ས་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. པ་དཱ་ལེ་ཏཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན པ་དཱ་ལེ་ཏི.
༢. པ་རི་སཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༥. དུ་ཏི་ཡེ ཨུ་ཀྐཱ་ཙི་ཏ་ཝི་ནཱི་ཏཱཏི ཨ་པྤ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ དུ་བྦི་ནཱི་ཏ་པ་རི་སཱ. པ་ཊི་པུ་ཙྪཱ་ཝི་ནཱི་ཏཱཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་ནཱི་ཏཱ སུ་ཝི་ནཱི་ཏ་པ་རི་སཱ. ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཝི་ནཱི་ཏཱཏི པ་མཱ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝི་ནཱི་ཏཱ, པ་མཱ་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ ཝི་ནཱི་ཏ་པ་རི་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ’’ཏི པཱ་ལི༹་ཡཱ པ་ན ཡཱ་ཝ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཝི་ནཱི་ཏ་པ་རི་སཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
༤. ཨུ་པྤཱ་དཱ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༧. ཙ་ཏུ་ཏྠེ དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏ་ཏཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ཊྛི་ཏ་ཏཱ. དྷ་མྨ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ནི་ཡཱ་མ་ཏཱ. ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱཏི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀ་ས་ངྑཱ་རཱ. ཨ་ནི་ཙྩཱཏི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན ཨ་ནི་ཙྩཱ. དུ་ཀྑཱཏི ས་མྤ་ཊི་པཱི་ལ༹་ན་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑཱ. ཨ་ན་ཏྟཱཏི ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ན་ཏྟཱ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི མི་སྶ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི.
༥. ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༨. པ་ཉྩ་མེ ཏ་ནྟཱ་ཝུ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱ་ནནྟི པ་ཙྩ་ཏྟེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་ནྟེ་ཧི ཝཱ་ཡི་ཏ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀེ་ས་ཀ་མྦ་ལོཏི མ་ནུ་སྶ་ཀེ་སེ་ཧི ཝཱ་ཡི་ཏ་ཀ་མྦ་ལོ. པུ་ཐུ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝཱ་དཱ་ནནྟི ཨི་ད་མྤི པ་ཙྩ་ཏྟེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཊི་ཀི་ཊྛོཏི པ་ཙྪི་མ་ཀོ ལཱ་མ་ཀོ. མོ་གྷ་པུ་རི་སོཏི ཏུ་ཙྪ་པུ་རི་སོ. པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏཱིཏི པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏི. ཁི་པྤཾ ཨུ་ཌྜེ་ཡྻཱཏི ཀུ་མི་ནཾ ཨོ་ཌྜེ་ཡྻ. ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མཱ་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
༨. ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༡. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་སྶ་ཁ་ལུ༹་ངྐོཏི ཨ་སྶ་པོ་ཏོ. ཨི་ད་མ་སྶ ཛ་ཝ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མཱིཏི ཨ་ཡ་མ་སྶ ཉཱ་ཎ་ཛ་ཝོ་ཏི ཝ་དཱ་མི. ཨི་ད་མ་སྶ ཝ་ཎྞ་སྨིཾ ཝ་དཱ་མཱིཏི ཨ་ཡ་མ་སྶ གུ་ཎ་ཝ་ཎྞོ་ཏི ཝ་དཱ་མི. ཨི་ད་མ་སྶ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་སྨིནྟི ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨུ་ཙྩ་བྷཱ་ཝོ པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཝ་དཱ་མཱི་ཏི.
༩. ཨ་སྶ་པ་ར་སྶ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༢. ན་ཝ་མེ ཨ་སྶ་པ་ར་སྶེཏི ཨ་སྶེ་སུ པ་ར་སྶེ. པུ་རི་ས་པ་ར་སྶེཏི པུ་རི་སེ་སུ པ་ར་སྶེ, པུ་རི་ས་པུ་རི་སེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཏཱི་ཎི མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཏཱི་ཧི མ་གྒེ་ཧི ཉཱ་ཎ་ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༠. ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༣. ད་ས་མེ བྷ་དྲེཏི བྷ་དྡ་ཀེ. ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡེཏི ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཛཱ་ན་ན་ཀེ ཨ་སྶེ. པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཉཱ་ཎ་ཛ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༡༡. པ་ཋ་མ་མོ་ར་ནི་ཝཱ་པ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༤. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ནི་ཊྛོཏི ཨ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ནི་ཊྛོ, ཨ་ཀུ་པྤ་ནི་ཊྛོ དྷུ་ཝ་ནི་ཊྛོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་དི་ས་མེ་ཝ.
༡༢. དུ་ཏི་ཡ་མོ་ར་ནི་ཝཱ་པ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༥. དྭཱ་ད་ས་མེ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ནཱཏི ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན. ཨཱ་དེ་ས་ནཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ནཱཏི ཨཱ་དི་སི་ཏྭཱ ཨ་པ་དི་སི་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ན་ཨ་ནུ་ཀ་ཐ་ན་ཀ་ཐཱ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན.
༡༣. ཏ་ཏི་ཡ་མོ་ར་ནི་ཝཱ་པ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༦. ཏེ་ར་ས་མེ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱཏི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ. ས་མྨཱ་ཉཱ་ཎེ་ནཱཏི ཕ་ལ་ཉཱ་ཎེ་ན. ས་མྨཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱཏི སེ་སེ་ཧི ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་དྷ་མྨེ་ཧི. ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ་པི སུ་ཏྟེ་སུ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཝ ཀ་ཐི་ཏོ་ཏི.
ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
(༡༥) ༥. མ་ངྒ་ལ་ཝ་གྒོ
༡-༩. ཨ་ཀུ་ས་ལ་སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༤༧-༡༥༥. པ་ཉྩ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོཏི ཡ་ཐཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ. དུ་ཏི་ཡེ སཱ་ཝ་ཛྫེ་ནཱཏི ས་དོ་སེ་ན. ཏ་ཏི་ཡེ ཝི་ས་མེ་ནཱཏི ས་པ་ཀྑ་ལ་ནེ་ན. ས་མེ་ནཱཏི ཨ་པ་ཀྑ་ལ་ནེ་ན. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་སུ་ཙི་ནཱཏི གཱུ་ཐ་ས་དི་སེ་ན ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་མེ་ཛ྄ཛྷེ་ན. སུ་ཙི་ནཱཏི པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན མེ་ཛ྄ཛྷེ་ན. པ་ཉྩ་མཱ་དཱི་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ་ནེ་ཝ.
༡༠. པུ་བྦ་ཎྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༥༦. ད་ས་མེ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཏ་ཡོ སུ་ཙ་རི་ཏ་དྷ་མྨཱ པཱུ་རི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, སོ དི་ཝ་སོ ལ་དྡྷ་ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡོ་གོ ནཱ་མ, ཏེ་ན་སྶ ས་དཱ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སྭེ་ཝ དི་ཝ་སོ ཀ་ཏ་མ་ངྒ་ལོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན་སྶ ས་དཱ སུ་མ་ངྒ་ལནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་བྷཱ་ཏ་མྤི་སྶ ས་དཱ སུ་པྤ་བྷཱ་ཏམེ་ཝ, ས་ཡ་ན་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་མྤི སུ་ཧུ་ཊྛི་ཏམེ་ཝ, ཁ་ཎོ་པི སུ་ཀྑ་ཎོ་ཝ, མུ་ཧུ་ཏྟོ་པི སུ་མུ་ཧུ་ཏྟོ་ཝ. ཨེ་ཏྠ ཙ ད་ས་ཙྪ་ར་པ་མཱ་ཎོ ཀཱ་ལོ ཁ་ཎོ ནཱ་མ, ཏེ་ན ཁ་ཎེ་ན ད་ས་ཀྑ་ཎོ ཀཱ་ལོ ལ་ཡོ ནཱ་མ, ཏེ་ན ལ་ཡེ་ན ཙ ད་ས་ལ་ཡོ ཀཱ་ལོ ཁ་ཎ་ལ་ཡོ ནཱ་མ, ཏེ་ན ད་ས་གུ་ཎོ མུ་ཧུ་ཏྟོ ནཱ་མ, ཏེ་ན ད་ས་གུ་ཎོ ཁ་ཎ་མུ་ཧུ་ཏྟོ ནཱ་མཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སུ་ཡི་ཊྛཾ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་སཱུཏི ཡ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ཏཱི་ཎི སུ་ཙ་རི་ཏཱ་ནི པཱུ་རི་ཏཱ་ནི, ཏ་དཱ་སྶ སེ་ཊྛ་ཙཱ་རཱི་སུ དི་ནྣ་དཱ་ནཾ སུ་ཡི་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨནྟི ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཏེ་ན ཀ་ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཌྜྷི་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. སེ་ས་པ་དེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ད་ཀྑི་ཎཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ་ནཱཏི ཝ་ཌྜྷི་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ. ལ་བྷ་ནྟ་ཏྠེ པ་ད་ཀྑི་ཎེཏི པ་ད་ཀྑི་ཎེ ཝ་ཌྜྷི་ཨ་ཏྠེ་ཡེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི.
མ་ངྒ་ལ་ཝ་གྒོ པ་ཉྩ་མོ.
ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.