༦. ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༥༡. ཚ་ཊྛ་སྶ པ་ཋ་མེ ཏཾ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོཏི ཏཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ སུ་ཏ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མཱ་བྷཱ་ཝཱ ཉེ་ཡྻོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ ཨི་ཏི. ཡོ ཧི ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ནྟོ ‘‘ཨི་དཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ པ་ཀ་ཏི་པ་རི་སུ་དྡྷ་མྤི ཛ་ཝ་ན་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ཧི ལོ་བྷཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛ’’ནྟི ནེ་ཝ ཨཱ་ག་མ་ཝ་སེ་ན ན ཨ་དྷི་ག་མ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་སྶ ཙ ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སཱ་དྷ་ཀོ ནེ་ཝ ཨཱ་ག་མོ, པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ན ཨ་དྷི་ག་མོ ཨ་ཏྠི. སོ ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མཱ་བྷཱ་ཝཱ ཉེ་ཡྻོ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ ཨི་ཏི. སྭཱ་ཡཾ –
‘‘པུ་ཐཱུ་ནཾ ཛ་ན་ནཱ་དཱི་ཧི, ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ;
པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ, པུ་ཐུ་ཝཱ་ཡཾ ཛ་ནོ ཨི་ཏི’’.
སོ ཧི པུ་ཐཱུ་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཛ་ན་ནཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘པུ་ཐུ ཀི་ལེ་སེ ཛ་ནེ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ཨ་ཝི་ཧ་ཏ་ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཀཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ས་ཏྠཱ་རཱ་ནཾ མུ་ཁུ་ལློ་ཀི་ཀཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ས་བྦ་ག་ཏཱི་ཧི ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཨོ་གྷེ་ཧི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ས་ནྟཱ་པེ་ཧི ས་ནྟ་པྤ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ར་ཏྟཱ གི་དྡྷཱ ག་དྷི་ཏཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣཱ ལ་གྒཱ ལ་གྒི་ཏཱ པ་ལི་བུ་དྡྷཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ པ་ཉྩ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི ཨཱ་ཝུ་ཏཱ ནི་ཝུ་ཏཱ ཨོ་ཝུ་ཏཱ པི་ཧི་ཏཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ནི. ༥༡, ༩༤).
པུ་ཐཱུ་ནཾ ཝཱ ག་ཎ་ན་པ་ཐ་མ་ཏཱི་ཏཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ནཾ ནཱི་ཙ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ་པི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ, པུ་ཐུ ཝཱ ཨ་ཡཾ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཏོ, ཝི་སཾ་ས་ཊྛོ སཱི་ལ་སུ་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་རི་ཡེ་ཧི ཛ་ནོ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་ཧི ‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཡེ ཏེ –
‘‘དུ་ཝེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, བུ་དྡྷེ་ནཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ;
ཨ་ནྡྷོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨེ་ཀོ, ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ཀོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི. –
དྭེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སུ ཨ་ནྡྷ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ‘‘ཨི་ད་ཉྩ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཏ་སྨཱཏི ཡ་སྨཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ. ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ན་ཏྠཱིཏི ཙི་ཏྟ་ཊྛི་ཏི ཙི་ཏྟ་པ་རི་གྒ་ཧོ ན་ཏྠི, ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་དཱ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.
༥༢. དུ་ཏི་ཡེ སུ་ཏ་ཝཱཏི སུ་ཏ་ས་མྤ་ནྣོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ་ཏི པ་ད་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོཏི ཨ་ཏྠི ཨ་རི་ཡོ ན སཱ་ཝ་ཀོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བུ་དྡྷཱ ཙེ་ཝ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ; ཨ་ཏྠི སཱ་ཝ་ཀོ ན ཨ་རི་ཡོ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི གི་ཧཱི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཕ་ལོ; ཨ་ཏྠི ནེ་ཝ ཨ་རི་ཡོ ན སཱ་ཝ་ཀོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པུ་ཐུ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ. ཨ་ཏྠི ཨ་རི་ཡོ་ཙེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀོ ཙ, སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏ་ཕ་ལཱ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་སཱ་ས་ནཱ. ཨི་དྷ པ་ན གི་ཧཱི ཝཱ ཧོ་ཏུ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ, ཡོ ཀོ་ཙི སུ་ཏ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝ་སེ་ན སུ་ཏ་ས་མྤ་ནྣོ, ཨ་ཡཾ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ‘‘ཨེ་ཝ་མི་དཾ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛ’’ནྟི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་ཏྠཱིཏི ཙི་ཏྟ་ཊྛི་ཏི ཙི་ཏྟ་པ་རི་གྒ་ཧོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ‘‘ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་དཱ་མཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ བ་ལ་ཝ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. ཀེ་ཙི ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
༥༣. ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཀ་ཏ་རཱ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ? ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟ་ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. པ་ཉྩ ཧི བུ་དྡྷ་ཀི་ཙྩཱ་ནི – པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ, པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ, པུ་རི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ, པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩ་ནྟི.
ཏ་ཏྲི་དཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ – བྷ་ག་ཝཱ ཧི པཱ་ཏོ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཾ ས་རཱི་ར་ཕཱ་སུ་ཀ་ཏྠ་ཉྩ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནཱ་དི་ས་རཱི་ར་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ ཏཱ་ཝ ཝི་ཝི་ཏྟཱ་ས་ནེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟ་མཱ་དཱ་ཡ ཀ་དཱ་ཙི ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ, ཀ་དཱ་ཙི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏི ཀ་དཱ་ཙི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ, ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཧི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ཧི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏོ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ མུ་དུ་ག་ཏ་ཝཱ་ཏཱ པ་ཐ་ཝིཾ སོ་དྷེ་ནྟི, ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཨུ་ད་ཀ་ཕུ་སི་ཏཱ་ནི མུ་ཉྩ་ནྟཱ མ་གྒེ རེ་ཎུཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཝི་ཏཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་པ་རེ ཝཱ་ཏཱ པུ་པྥཱ་ནི ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་གྒེ ཨོ་ཀི་ར་ནྟི, ཨུ་ནྣ་ཏཱ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སཱ ཨོ་ན་མ་ནྟི, ཨོ་ན་ཏཱ ཨུ་ནྣ་མ་ནྟི, པཱ་ད་ནི་ཀྑེ་པ་ས་མ་ཡེ ས་མཱ་ཝ བྷཱུ་མི ཧོ་ཏི, སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཱ་ནི པ་དུ་མ་པུ་པྥཱ་ནི ཝཱ པཱ་དེ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི. ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟེ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ ས་རཱི་ར་ཏོ ཚ་བྦ་ཎྞ་ར་སྨི་ཡོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་པི་ཉྫ་རཱ་ནི ཝི་ཡ ཙི་ཏྲ་པ་ཊ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི ཝི་ཡ ཙ པཱ་སཱ་ད་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་དཱི་ནི ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ནྟི་ཡོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ དྷཱ་ཝ་ནྟི, ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ཝི་ཧ་ངྒཱ་ད་ཡོ ས་ཀ་ས་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཋི་ཏཱ་ཡེ་ཝ མ་དྷུ་རེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ བྷེ་རི་ཝཱི་ཎཱ་དཱི་ནི ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི མ་ནུ་སྶཱ་ན་ཉྩ ཀཱ་ཡཱུ་པ་གཱ་ནི ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི. ཏེ་ན ས་ཉྙཱ་ཎེ་ན མ་ནུ་སྶཱ ཛཱ་ན་ནྟི ‘‘ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ’’ཏི. ཏེ སུ་ནི་ཝ་ཏྠཱ སུ་པཱ་རུ་ཏཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི ས་ཀྐ་ཙྩཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ད་ས བྷི་ཀྑཱུ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱི་ས་ཏི, པ་ཉྙཱ་སཾ…པེ… ས་ཏཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན པ་ཊི་མཱ་ནེ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཀེ་ཙི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་སུ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཀེ་ཙི པ་ཉྩ་སུ སཱི་ལེ་སུ, ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ, ཀེ་ཙི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ག་ནྡྷ་མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་ད་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ. ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་ཝེ་དེ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ པཱ་ད་པཱི་ཋེ ཋ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨོ་ཝ་ད་ཏི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ས་མྤཱ་དེ་ཐ, དུ་ལླ་བྷོ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དོ ལོ་ཀ་སྨིཾ, དུ་ལླ་བྷོ མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ, དུ་ལླ་བྷཱ ཁ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི, དུ་ལླ་བྷཱ པ་བྦ་ཛྫཱ, དུ་ལླ་བྷཾ ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཙི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ དེ་ཏི. ཏ་ཏོ ས་བྦེ་པི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ནྟི. ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཉྙཾ, ཀེ་ཙི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ, ཀེ་ཙི པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ, ཀེ་ཙི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་བྷ་ཝ་ནཾ…པེ… ཀེ་ཙི ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་བྷ་ཝ་ན་ནྟི. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མུ་ཧུ་ཏྟཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཨ་ཐ ས་མ་སྶཱ་སི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གེ ཡཾ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ སུ་ནི་ཝ་ཏྠོ སུ་པཱ་རུ་ཏོ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྣི་པ་ཏ་ཏི. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཀཱ་ལ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མ་ཡ་ཡུ་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཀཱ་ལཾ ཝི་དི་ཏྭཱ པ་རི་སཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི, མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟི. ཨི་དཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ.
སོ ཨེ་ཝཾ ནི་ཊྛི་ཏ་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ས་ཙེ ག་ཏྟཱ་ནི ཨོ་སི་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, བུ་དྡྷཱ་ས་ནཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ནྷཱ་ན་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་ན པ་ཊི་ཡཱ་དི་ཏ་ཨུ་ད་ཀེ་ན ག་ཏྟཱ་ནི ཨུ་ཏུཾ ག་ཎྷཱ་པེ་ཏི. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ་པི བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ པ་ཉྙ་པེ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ སུ་ར་ཏྟ་དུ་པ་ཊྚཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་ད་ཏི ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ མུ་ཧུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ, ཨ་ཐ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་མྨ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ པུ་རི་མ་ཡཱ་མཾ ཝི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི. ཨི་དཾ པུ་རི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ.
པུ་རི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་སུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ ས་ཀ་ལ་ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་མཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙ་ཏུ་ར་ཀྑ་ར་མྤི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི. ཨི་དཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ.
པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མཾ པ་ན ཏ་ཡོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་ས་ཛྫཱ་པཱི་ལི༹་ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་སྶ ཀི་ལཱ་སུ་བྷཱ་ཝ་མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཀཾ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཙ་ངྐ་མེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ པ་ཙྩུ་ཊྛཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དཱ་ན་སཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་པུ་གྒ་ལ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཨི་དཾ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མ་ཀི་ཙྩཾ.
ཏ་མྤི དི་ཝ་སཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀི་ཙྩེ ཋི་ཏོ ལོ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨི་དཾ ཨ་དྡ་ས – མ་ཡཱ ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟེ་ན ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ཨུ་པ་མེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ དེ་སི་ཏེ ས་ཊྛི བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ནྟི, ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཙྪི་སྶ་ཏི, ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ ག་མི་སྶ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཡེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ནྟི, ཏེ ཡཾ་ཀི་ཉྩི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ནྟེ་ཝ. ཨི་ཏ་རེ་སཾ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཐེ་རོ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝེ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྠཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ས་ངྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷི་ཀྑཱུ མ་ཧཱ་ལཱ་བྷཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སཱ ‘‘ལ་བྷི་སྶཱ་མ ཝ་ཏ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ས་རཱི་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ མ་དྷུ་ར་ཉྩ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སོ་ཏུ’’ནྟི པ་རུ་ལ༹ྷ་ཀེ་སཱ ཀེ་སེ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ལ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཏྟཱ པ་ཏྟེ པ་ཙི་ཏྭཱ ཀི་ལི་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་རཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ག་མ་ན་ས་ཛྫཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྣེ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན པ་རི་ཝུ་ཏོ ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛཾ ཙཱ་རི་ཀཱ་ཡ ནི་ཀྑ་ནྟོ གཱ་མ་ནི་ག་མ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ གཱ་ཝུ་ཏ་ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཏི་གཱ་ཝུ་ཏ་ཡོ་ཛ་ན་པ་ར་མཾ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ་སེ མ་ཧ་ནྟཾ སུ་སི་ར་རུ་ཀྑཾ ཨ་གྒི་ནཱ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མ་མེ་ཝ ཝ་ཏྠུཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི པ་ཊི་མ་ཎྜེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་མ་ནཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ནི་ས་ཛྫཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ས་ཏྠུ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཀཱ་ར་ཎཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ག་མ་ནཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་ད་ནྟཱི’’ཏི ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘པ་སྶ་ཐ ནོ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མུཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷ’’ནྟི ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་པ་མ་སུ་ཏྟ་ནྟཾ (ཨ. ནི. ༧.༧༢) དེ་སེ་ཏི.
ཨི་མ་སྨི་ཉྩ པ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཉྪི, ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ, ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝི་མུ་ཙྩིཾ་སུ. ཏ་ཉྷི ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡོ ས་ནྟ་ཏྟོ, ནཱ་མ་ཀཱ་ཡེ ས་ནྟ་ཏྟེ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ ས་ནྟ་ཏྟོ, ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡེ ས་ནྟ་ཏྟེ ནི་དྷཱ་ན་ག་ཏཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཉྪི. ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ ཝ་ཏ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུ’’ནྟི སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟཱ, ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ས་ཏྠུ དེ་ས་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ.
ཏ་ཏྠ ཡེ་སཾ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཉྪི, ཏེ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཾ ཨཱ་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཡེ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ, ཏེ ཁུ་དྡཱ་ནུ་ཁུ་དྡ་ཀཱ་ནི སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི མ་དྡ་ནྟཱ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. ཡེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ, ཏེ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞ་མྤི ས་ཕ་ལཱ་ཝ ཛཱ་ཏཱ་ཏི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ ས་ཕ་ལཱ ཧོ་ཏུ, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཀ་ཐཾ ས་ཕ་ལཱ ཛཱ་ཏཱ་ཏི? ཏེ་པི ཧི ས་ཙེ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ན སུ་ཎེ་ཡྻུཾ, པ་མ་ཏྟཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཋཱ་ནཾ ཛ་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻུཾ. ཏ་ཏོ ནེ་སཾ ཏཾ པཱ་པཾ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་སཱི་དཱ་པེ་ཡྻ. ཨི་མཾ པ་ན དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་སཾ་ཝེ་གཱ ཋཱ་ནཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ སཱ་མ་ཎེ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋི་ཏཱ ད་ས སཱི་ལཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཀེ་ཙི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཀེ་ཙི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ, ཨེ་ཝཾ པཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་པ་ནྣཱ་ན་མྤི ས་ཕ་ལཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་ཏ་རེ པ་ན ས་ཙེ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ན སུ་ཎེ་ཡྻུཾ, ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ས་ངྒྷཱ་དི་སེ་ས་མྤི པཱ་རཱ་ཛི་ཀ་མྤི པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཨི་མཾ པ་ན དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ ས་ལླེ་ཁི་ཏཾ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནཾ, ན ས་ཀྐཱ ཨ་མྷེ་ཧི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པཱུ་རེ་ཏུཾ, སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་དྷ་མྨཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩི་སྶཱ་མཱ’’ཏི གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་མིཾ་སུ. ཏེ ཏཱི་སུ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་དྷ་མྨཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཀེ་ཙི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཛཱ་ཏཱ, ཀེ་ཙི དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏེ་ས་མྤི ས་ཕ་ལཱ་ཝ ཨ་ཧོ་སི.
ཨི་མཾ པ་ན ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ས་ངྒྷཱ ཡེ་ཧི་པི སུ་ཏཱ, ཡེ་ཧི་པི ན སུ་ཏཱ, ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟཱ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. བྷི་ཀྑཱུ སུ་ཏྭཱ སུ་ཏྭཱ ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ, བྷོ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནེ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏུ’’ནྟི ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ་ནེ་ཝ ད་ས་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝཱི་ས་ཏི་པི ས་ཊྛི་པི ས་ཏ་མྤི ས་ཧ་སྶ་མྤི བྷི་ཀྑཱུ གི་ཧཱི ཧོ་ནྟི. ས་ཏྠཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཡཱ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི་ཏྭཱ པུ་ན ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཙི་རཾ ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧཱ་སི, ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ཡི་ཏུཾ, ནཱ་མྷི ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཀེ་ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཨེ་ཀཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏོ་ལོ་ཀི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཏ་ནུ་བྷཱུ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ དི་སྭཱ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏེ ས་ཀ་ལ་ཝི་ཧཱ་རོ ཀཱ་སཱ་ཝ་པ་ཛྫོ་ཏོ ཨི་སི་ཝཱ་ཏ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཏ་ནུ་བྷཱུ་ཏོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ དི་སྶ་ཏི, ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཙ ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ’’ནྟི? ཨེ་ཏ་ར་ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་པ་མ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཀ་ཐི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷི་ཀྑཱུ སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ ཨེ་ཏཾ དྷ་མྨཾ ས་བྦ་པྤ་ཀཱ་རེ་ན པ་རི་པཱུ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མ, ཨ་ས་མྨཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱ་ན་ཉྩ ཛ་ན་སྶ ས་དྡྷཱ་དེ་ཡྻཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ ས་ངྐ་མ་ནྟཱི་ཏི.
ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་ཏོ ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟེ ན ཀོ་ཙི མ་མ པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་སྶཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. སཱ་ག་ར་སྶ ཧི ཨོ་ཏ་ར་ཎ་ཏི་ཏྠཱ་ནི ཝི་ཡ བ་ཧཱུ་ནི ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨ་སྶཱ་ས་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ག་ཙྪཱ་ན་ནྡ, ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ བུ་དྡྷཱ་ས་ན་ཝ་ར་ག་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, མེ་ཏྟཱ་ཡ ས་བྦ་པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ནཱ་མ ནེ་ཝ ཨ་པྤ་ནཱ, ན ཨུ་པ་ཙཱ་རོ, ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མི་སྶཱ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨི་མཾ ཙཱུ་ལ༹་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་སུ་ཏྟཾ དེ་སེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་མ་ཏྟནྟི ཨ་ཙྪ་རཱ་པ་ཧ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ, དྭེ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡོ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་དྡ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. མེ་ཏྟཱ་ཙི་ཏྟནྟི ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎ་ཙི་ཏྟཾ. ཨཱ་སེ་ཝ་ཏཱིཏི ཀ་ཐཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི? ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ཛཱ་ན་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, པ་སྶ་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཙྩ་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡཾ པ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ད་ཧ་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཾ པ་རི་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏཱི་ཏི (པ་ཊི. མ. ༢.༢). ཨི་དྷ པ་ན མེ་ཏྟཱ་པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་ན ཧི་ཏ་ཕ་ར་ཎ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་རི་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོཏི ཨ་ཏུ་ཙྪ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ ཨ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ ཝཱ. ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨི་རི་ཡ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི པཱ་ལེ་ཏི ཡ་པེ་ཏི ཡཱ་པེ་ཏི ཙ་ར་ཏི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི. ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན མེ་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ཧཱ་རོ ཀ་ཐི་ཏོ. ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་ཀ་རོཏི ས་ཏྠུ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནི་ཀ་རོ. ཨོ་ཝཱ་ད་པ་ཏི་ཀ་རོཏི ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་ཀིཾ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དོ, པུ་ན་པྤུ་ན་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི. ས་མྨུ་ཁཱ་ཝ་ཙ་ན་མྤི ཨོ་ཝཱ་དོ, པེ་སེ་ཏྭཱ པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི. ཨོ་ཏི་ཎྞེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དོ, ཨོ་ཏི་ཎྞེ ཝཱ ཨ་ནོ་ཏི་ཎྞེ ཝཱ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཏ་ནྟི་ཋ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི. ཨེ་ཝཾ ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ པ་ན ཨོ་ཝཱ་དོ་ཏི ཝཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་ཏི ཝཱ ཨེ་སེ ཨེ་ཀེ ཨེ་ཀ་ཊྛེ ས་མེ ས་མ་བྷཱ་གེ ཏ་ཛྫཱ་ཏེ ཏ་ཉྙེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མེ་ཏྟཱ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏཱི’’ཏི ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་ཉྩེ་ཝ ཨོ་ཝཱ་དོ ཙ, ཏ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཨེ་ས སཱ་ས་ན་ཀ་རོ ཨོ་ཝཱ་ད་པ་ཏི་ཀ་རོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་མོ་གྷནྟི ཨ་ཏུ་ཙྪཾ. ར་ཊྛ་པི་ཎྜནྟི ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ པ་ཧཱ་ཡ ར་ཊྛཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན པ་རེ་སཾ གེ་ཧ་ཏོ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཏྟཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ར་ཊྛ་པི་ཎྜོ ནཱ་མ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་རི་བྷོ་གཱ ཐེ་ཡྻ་པ་རི་བྷོ་གོ ཨི་ཎ་པ་རི་བྷོ་གོ དཱ་ཡ་ཛྫ་པ་རི་བྷོ་གོ སཱ་མི་པ་རི་བྷོ་གོ་ཏི. ཏ་ཏྠ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ པ་རི་བྷོ་གོ ཐེ་ཡྻ་པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ. སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་པ་རི་བྷོ་གོ ཨི་ཎ་པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ. ས་ཏྟ་ནྣཾ སེ་ཀྑཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་གོ དཱ་ཡ་ཛྫ་པ་རི་བྷོ་གཱ ནཱ་མ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པ་རི་བྷོ་གོ སཱ་མི་པ་རི་བྷོ་གོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཡཾ ར་ཊྛ་པི་ཎྜ་པ་རི་བྷོ་གོ དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་མོ་གྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི མེ་ཏྟཱ་ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ ར་ཊྛ་པི་ཎྜ་སྶ སཱ་མི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ, ཨ་ཎ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ, དཱ་ཡཱ་དོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི་པི་སྶ ཨ་མོ་གྷོ ར་ཊྛ་པི་ཎྜ་པ་རི་བྷོ་གོ. ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི མེ་ཏྟཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ དི་ནྣ་དཱ་ནཾ མ་ཧ་ཊྛི་ཡཾ ཧོ་ཏི མ་ཧ་པྥ་ལཾ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀཾ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་ར་ནྟི་པི་སྶ ཨ་མོ་གྷོ ར་ཊྛ་པི་ཎྜ་པ་རི་བྷོ་གོ. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ ཡེ ནཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཡེ པ་ན ཨི་མཾ མེ་ཏྟཱ་ཙི་ཏྟཾ བ་ཧུ་ལཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ནྟི བྷཱ་ཝེ་ནྟི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏེ ཨ་མོ་གྷཾ ར་ཊྛ་པི་ཎྜཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི་ཏི ཨེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝ ཀིཾ? ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཧི བྷི་ཀྑཱུ ར་ཊྛ་པི་ཎྜ་སྶ སཱ་མི་ནོ ཨ་ཎ་ཎཱ དཱ་ཡཱ་དཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི་ཏི.
༥༤-༥༥. ཙ་ཏུ་ཏྠེ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི. པ་ཉྩ་མེ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏཱིཏི མ་ན་སྨིཾ ཀ་རོ་ཏི. སེ་སཾ ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ་པི ཏ་ཏི་ཡེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡོ ཧི ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཨ་ཡཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཡེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏེ་ན མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ པ་ན ཡཱ་ཡ དྷ་མྨ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་ས་པྤ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ས་ནཱ་ཝི་ལཱ་སཾ དྷ་མྨི་སྶ་རི་ཡ་ཏཾ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་པ་བྷེ་ད་ཀུ་ས་ལ་ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ཏཱི་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ད་སྶེ་སཱི་ཏི.
༥༦. ཚ་ཊྛེ ཡེ ཀེ་ཙཱིཏི ཨ་ནི་ཡཱ་མི་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱཏི ཏེ་སཾ ནི་ཡཱ་མི་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་སེ་ས་ཏོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་གི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑི་ཀཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ན་མེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ཡེ་ཝ ཧི ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཝ་སེ་ན, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ན བྷ་ཛ་ནྟི ཙེ་ཝ, ཏེ་ས་ཉྩ པ་ཀྑཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ་བྷཱ་གི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ས་བྦེ་ཏེ མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱཏི མ་ནོ པུ་བྦཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ. ཨེ་ཏེ ཧི ཀི་ཉྩཱ་པི མ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཨེ་ཀ་ནི་རོ་དྷཱ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཙ ཧོ་ནྟི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏེ་སཾ མ་ནོ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀོ ཀཱ་ར་ཀོ ཛ་ན་ཀོ ས་མུ་ཊྛཱ་པ་ཀོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ, ཏ་སྨཱ མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི.
པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ‘‘རཱ་ཛཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘རཱ་ཛཱ་ཡེ་ཝ ནི་ཀྑ་ནྟོ, སེ་སཱ རཱ་ཛ་སེ་ནཱ ནི་ཀྑ་ནྟཱ ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི, ས་བྦཱ ནི་ཀྑ་ནྟཱ་ཏེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ནོ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་སཾ་ས་ཊྛ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ན ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི པུ་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི, ས་བྦེ ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠ་ཝ་སཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏེ་ཧི སཾ་ས་ཊྛ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཨེ་ཀུ་པྤཱ་དེ་ཀ་ནི་རོ་དྷོ་པི ས་མཱ་ནོ མ་ནོ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ནྭ་དེ་ཝཱཏི ཨ་ནུ་དེ་ཝ, ས་ཧེ་ཝ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྱ་ཉྫ་ན་ཙྪཱ་ཡཾ པ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ཏི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཏྠོ ཧི པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ན བྱ་ཉྫ་ནཾ. ‘‘མ་ནོ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ དྷ་མྨཱ, མ་ནོ་སེ་ཊྛཱ མ་ནོ་མ་ཡཱ’’ཏི གཱ་ཐཱ་ཡ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༥༧. ས་ཏྟ་མེ ཀུ་ས་ལཱཏི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀཱ་པི ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཀ་ཐི་ཏཱ. སེ་སཾ ཚ་ཊྛེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༥༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཡ་ཐ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་མཱ་དོཏི ཨེ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེཏི ཨཱ་ལ་པ་ནཾ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ པ་མཱ་དོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་མཱ་དོཏི པ་མ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ པ་མཱ་དོ? ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ ཝཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ ཝཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ ཝཱ པ་ཉྩ་སུ ཝཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཙི་ཏྟ་སྶ ཝོ་སྶ་གྒོ ཝོ་སྶ་གྒཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ནཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཝཱ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡ་ཏཱ ཨ་སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀི་རི་ཡ་ཏཱ ཨ་ན་ཊྛི་ཏ་ཀི་རི་ཡ་ཏཱ ཨོ་ལཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཚ་ནྡ་ཏཱ ནི་ཀྑི་ཏྟ་དྷུ་ར་ཏཱ ཨ་ན་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ཡོ་གོ ཨ་ནཱ་སེ་ཝ་ནཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་མྨཾ. ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་མཱ་དོ པ་མ་ཛྫ་ནཱ པ་མ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཾ, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་མཱ་དོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༤༦).
ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟཱིཏི ཨི་དཾ ཛྷཱ་ན་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ པ་ན ས་ཀིཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ པུ་ན པ་རི་ཧཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
༥༩. ན་ཝ་མེ ཨ་པྤ་མཱ་དོ པ་མཱ་ད་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༦༠. ད་ས་མེ ཀོ་ས་ཛྫནྟི ཀུ་སཱི་ཏ་བྷཱ་ཝོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.