༧. ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་དི་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༦༡. ས་ཏྟ་མ་སྶ པ་ཋ་མེ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོཏི ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩ་སྶ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་ར་མྦྷོ, ཨཱ་ར་དྡྷ་པ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
༦༢. དུ་ཏི་ཡེ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱཏི མ་ཧཱ་ལོ་བྷོ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ? ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་ཙཱི་ཝ་ར་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ན་གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡ་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཝཱ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛ་སྶ བྷི་ཡྻོ་ཀ་མྱ་ཏཱ, ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨི་ཙྪཱ ཨི་ཙྪཱ་ག་ཏཱ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ རཱ་གོ སཱ་རཱ་གོ ཙི་ཏྟ་སྶ སཱ་རཱ་གོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༥༠).
༦༣. ཏ་ཏི་ཡེ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱཏི ཨ་ལོ་བྷོ. ཨ་པྤི་ཙྪ་སྶཱཏི ཨ་ནི་ཙྪ་སྶ. ཨེ་ཏྠ ཧི བྱ་ཉྫ་ནཾ སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝི་ཡ, ཨ་ཏྠོ པ་ན ནི་ར་ཝ་སེ་སོ. ན ཧི ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ་ན སོ ཨ་པྤི་ཙྪོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཨི་ཙྪཱ་ཡ པ་ན ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏ་སྶ ཨ་ལོ་བྷ་སྶེ་ཝ བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་པྤི་ཙྪོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ, པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ, མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཡཾ བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྠ ས་ཀ་ལཱ་བྷེ ཨ་ཏི་ཏྟ་སྶ པ་ར་ལཱ་བྷེ པ་ཏྠ་ནཱ ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ, ཡཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྐ་པཱུ་ཝེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཏེ ན སུ་པ་ཀྐོ ཝི་ཡ ཁུ་དྡ་ཀོ ཙ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི, སྭེ་ཝ པ་ན པ་ར་སྶ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་ཏྟོ སུ་པ་ཀྐོ ཝི་ཡ མ་ཧ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏཱ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ, སཱ ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་སྶ་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ས་དྡྷོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཀོ་ཧ་ཉྙེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏཱ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ, སཱ་པི ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ས་དྡྷོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨི་ཙྪ་ཏི, སཱི་ལ་ཝཱ ས་མཱ་ནོ སཱི་ལ་ཝཱ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ དུ་སྶ་ནྟ་པྤ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཝི་ཛཱ་ཏ་མཱ་ཏཱ་པི་སྶ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ས་མུ་དྡོ ཙ, མ་ཧི་ཙྪོ ཙཱ་པི པུ་གྒ་ལོ;
ས་ཀ་ཊེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ དེ་ནྟུ, ཏ་ཡོ་པེ་ཏེ ཨ་ཏ་པྤ་ཡཱ’’ཏི.
ས་ནྟ་གུ་ཎ་ནི་གཱུ་ཧ་ན་ཏཱ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི གུ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ‘‘ས་དྡྷོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ན ཨི་ཙྪ་ཏི. སཱི་ལ་ཝཱ, པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ, བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ, ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ, ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ, པ་ཉྙ་ཝཱ, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ས་མཱ་ནོ ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ན ཨི་ཙྪ་ཏི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཀ་ཏྠེ་རོ.
ཐེ་རོ ཀི་ར མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ན་སྶ པཱ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་གྒྷ་ཏི. སོ ཨ་སོ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་ར་ཉྙོ ཝི་ཧཱ་ར་མ་ཧ་དི་ཝ་སེ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ཏི་ལཱུ་ཁ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ མ་ནུ་སྶཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཐོ་ཀཾ བ་ཧི ཧོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཐེ་རོ ‘‘མཱ་དི་སེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ ར་ཉྙོ ས་ངྒ་ཧཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟེ ཨ་ཉྙོ ཀོ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨུ་ཀྑི་ཏྟ་པི་ཎྜཾ ག་ཎྷ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཨུ་མྨུ་ཛྫི. ཨེ་ཝཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ས་མཱ་ནོ ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ན ཨི་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཙ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཐཱ་ཝ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཧི སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏ་སྶ ཝ་ཏྟེ པ་ས་ནྣཱ མ་ནུ་སྶཱ བ་ཧཱུ དེ་ནྟི.
ཨ་པ་རོ་པི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཨ་པྤི་ཙྪོ – པ་ཙྩ་ཡ་ཨ་པྤི་ཙྪོ, དྷུ་ཏ་ངྒ་ཨ་པྤི་ཙྪོ, པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་པྤི་ཙྪོ, ཨ་དྷི་ག་མ་ཨ་པྤི་ཙྪོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨ་པྤི་ཙྪོ པ་ཙྩ་ཡ་ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ. སོ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཝ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཐཱ་མཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་དི ཧི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ བ་ཧུ ཧོ་ཏི, དཱ་ཡ་ཀོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ཨ་པྤོ, དཱ་ཡ་ཀོ བ་ཧུཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ་པི བ་ཧུ, དཱ་ཡ་ཀོ་པི བ་ཧུཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཐཱ་མཾ ཉ་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི.
དྷུ་ཏ་ངྒ་ས་མཱ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ན་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ དྷུ་ཏ་ངྒ་ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ. ཏ་སྶ ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ ཨི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི – སོ་སཱ་ནི་ཀ་མ་ཧཱ་ཀུ་མཱ་ར་ཏྠེ་རོ ཀི་ར ས་ཊྛི ཝ་སྶཱ་ནི སུ་སཱ་ནེ ཝ་སི, ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་པི ན ཨ་ཉྙཱ་སི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ –
‘‘སུ་སཱ་ནེ ས་ཊྛི ཝ་སྶཱ་ནི, ཨ་བྦོ་ཀི་ཎྞཾ ཝ་སཱ་མ་ཧཾ;
དུ་ཏི་ཡོ མཾ ན ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཨ་ཧོ སོ་སཱ་ནི་ཀུ་ཏྟ་མོ’’ཏི.
ཙེ་ཏི་ཡ་པ་བྦ་ཏེ དྭེ བྷཱ་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝ་སིཾ་སུ. ཀ་ནི་ཊྛོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་ན པེ་སི་ཏཾ ཨུ་ཙྪུ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛེ་ཊྛ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི ‘‘པ་རི་བྷོ་གཾ, བྷ་ནྟེ, ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཙ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཁ་ཝི་ཀྑཱ་ལ་ན་ཀཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་ཙྩི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀ་ཏྠཱ་ཏི? ཨཱ་ཧ་རཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་ཙྪུ་ཁ་ཎྜི་ཀ་ནྟི པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཨེ་ཀཱ་ས་ནི་ཀོ ས་མཱ་ནོ་པི དྷུ་ཏ་ངྒཾ ནི་གཱུ་ཧ་མཱ་ནོ པ་རི་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ པུ་ན དྷུ་ཏ་ངྒཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ག་ཏོ.
ཡོ པ་ན སཱ་ཀེ་ཏ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ. ཐེ་རོ ཀི་ར ‘‘ཁ་ཎོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་སུ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་དཱ མ་ར་ཎ་ཀྑ་ཎཾ, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཙོ་དི་ཏོ ག་ཎཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཀ་ཎི་ཀཱ་ར་ཝཱ་ལི་ཀ་ས་མུ་དྡ་ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ ཐེ་ར་ན་ཝ་མ་ཛ྄ཛྷི་མཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཛ་ན་པ་དཾ ཁོ་བྷེ་ཏྭཱ ག་ཏོ.
ཡོ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཧུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་མ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ ཏ་ཡོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ (མ. ནི. ༡.༣༢༥) ཝི་ཡ གྷ་ཊཱི་ཀཱ་ར་ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རོ (མ. ནི. ༢.༢༨༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝི་ཡ ཙ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ལ་དྡྷཱ་སེ་ཝ་ནེ་ན བ་ལ་ཝ་ཨ་ལོ་བྷེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ སེ་ཀྑོ་པི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ་པི ཨ་པྤི་ཙྪོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༦༤. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱཏི ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶ བྷ་ཛ་ནྟ་སྶ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ས་ནྟོ་ས་ས་ངྑཱ་ཏོ ལོ་བྷོ.
༦༥. པ་ཉྩ་མེ ས་ནྟུ་ཊྛི་ཏཱཏི ས་ནྟུ་ཊྛེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་ནྟ་སྶ བྷ་ཛ་ནྟ་སྶ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཨ་ལོ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏོ ས་ནྟོ་སོ. ས་ནྟུ་ཊྛ་སྶཱཏི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་སེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ. སོ པ་ནེ་ས ས་ནྟོ་སོ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ, ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ, ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ་ཏི ཏི་ཝི་དྷོ. ཨེ་ཝཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་སུ.
ཏ་སྶཱ་ཡཾ པ་བྷེ་ད་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཙཱི་ཝ་རཾ ལ་བྷ་ཏི སུ་ནྡ་རཾ ཝཱ ཨ་སུ་ནྡ་རཾ ཝཱ. སོ ཏེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་ཏི ཨ་ཉྙཾ ན པ་ཏྠེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་ཐ པ་ན པ་ཀ་ཏི་དུ་བྦ་ལོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཨཱ་བཱ་དྷ་ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཝཱ, ག་རུཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པ་ནྟོ ཀི་ལ་མ་ཏི. སོ ས་བྷཱ་གེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཏཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ལ་ཧུ་ཀེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་པ་རོ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི. སོ པ་ཊྚ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ཧ་གྒྷ་ཙཱི་ཝ་རཾ བ་ཧཱུ་ནི ཝཱ པ་ན ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ, ཨི་དཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ, ཨི་དཾ གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཨ་པྤ་ལཱ་བྷཱ་ནཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ་དི་ཏོ ཝཱ ན་ནྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ, སོ ཏེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ན པ་ཏྠེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀ་ཏི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ བྱཱ་དྷི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, ཡེ་ན་སྶ པ་རི་བྷུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, སོ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ས་པྤཱ་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་པ་རོ བ་ཧུཾ པ་ཎཱི་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི. སོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཡ ཐེ་ར་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཨ་པྤ་ལཱ་བྷ་གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝཱ སེ་ས་ཀཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཝཱ ཙ་རི་ཏྭཱ མི་སྶ་ཀཱ་ཧཱ་རཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ཏི མ་ནཱ་པཾ ཝཱ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཝཱ, སོ ཏེ་ན ནེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶཾ ན དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ་ནཱ་པི ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷེ་ནེ་ཝ ཏུ་སྶ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀ་ཏི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ བྱཱ་དྷི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, ཡ་ཏྠ་སྶ ཝ་ས་ཏོ ཨ་ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, སོ ཏཾ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་ས་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨ་པ་རོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ ལེ་ཎ་མ་ཎྜ་པ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་དཱི་ནི བ་ཧཱུ་ནི པ་ཎཱི་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི. སོ ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ཐེ་ར་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཨ་པྤ་ལཱ་བྷ་གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝ་ས་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ་པི ‘‘ཨུ་ཏྟ་མ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ནི་དྡཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ པུ་ན པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ པཱ་པ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑི་ཏྭཱ ཏཱ་དི་སཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཏྟ་མྤི ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, སོ ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་དཱི་སུ ཝ་ས་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷེ་ས་ཛྫཾ ལ་བྷ་ཏི ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ, སོ ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཏུ་སྶ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ན པ་ཏྠེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ པ་ན ཏེ་ལེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོ ཕཱ་ཎི་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཾ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཏེ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཝཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨ་པ་རོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ བ་ཧུཾ ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དི་པ་ཎཱི་ཏ་བྷེ་ས་ཛྫཾ ལ་བྷ་ཏི. སོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཡ ཐེ་ར་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཨ་པྤ་ལཱ་བྷ་གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་བྷ་ཏེ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཡཱ་པེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷཱ་ཛ་ནེ མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རཾ – ‘‘ག་ཎྷ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི་ཙྪ་ཀ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ‘‘ས་ཙ་སྶ ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན་པི རོ་གོ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཨ་ཐ མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ ནཱ་མ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཎྞི་ཏ’’ནྟི ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀེ་ན བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི པ་ར་མ་ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ. ཨི་མེ་སཾ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ས་ནྟོ་སཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ་ཝ ཨ་གྒོ.
༦༦-༦༧. ཚ་ཊྛ་ས་ཏྟ་མེ་སུ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཝ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝཱ་ཏི.
༦༨. ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙནྟི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ, མོ་ཧ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶཱཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ས་མྨུ་ལ༹ྷ་སྶ.
༦༩. ན་ཝ་མེ ས་མྤ་ཛ་ཉྙནྟི ས་མྤ་ཛཱ་ན་བྷཱ་ཝོ, པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶཱཏི ས་མྤ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ.
༧༠. ད་ས་མེ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱཏི ཡ་སྶ པཱ་པཱ ལཱ་མ་ཀཱ མི་ཏྟཱ, སོ པཱ་པ་མི་ཏྟོ. པཱ་པ་མི་ཏྟ་སྶ བྷཱ་ཝོ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ, ཏེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ན་མེ་ཝེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ –
‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ? ཡེ ཏེ པུ་གྒ་ལཱ ཨ་སྶ་དྡྷཱ དུ་སྶཱི་ལཱ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏཱ མ་ཙྪ་རི་ནོ དུ་པྤ་ཉྙཱ. ཡཱ ཏེ་སཾ སེ་ཝ་ནཱ ནི་སེ་ཝ་ནཱ སཾ་སེ་ཝ་ནཱ བྷ་ཛ་ནཱ ས་མྦྷ་ཛ་ནཱ བྷ་ཏྟི ས་མྦྷ་ཏྟི ས་མྤ་ཝ་ངྐ་ཏཱ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པཱ་པ་མི་ཏྟ་ཏཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༩༠༡).
ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་དི་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.