ཀུ་ཎྜ་ལ་ཀེ་སཱ་ཐེ་རཱི་ཝ་ཏྠུ
༢༤༣. ན་ཝ་མེ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནནྟི ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ, བྷ་དྡཱ ཀུ་ཎྜ་ལ་ཀེ་སཱ, ཨ་གྒཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཡ་མྤི ཧི པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟཱ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སཱ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཀི་ཀི་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ གེ་ཧེ ས་ཏྟ་ནྣཾ བྷ་གི་ནཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ད་ས སཱི་ལཱ་ནི ས་མཱ་དཱ་ཡ ཀོ་མཱ་རི་ཀ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱི ས་ངྒྷ་སྶ ཝ་ས་ན་པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རེ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི, བྷ་དྡཱ་ཏི་སྶཱ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ.
ཏཾ་དི་ཝ་སཾ་ཡེ་ཝ ཙ ཏ་སྨིཾ ན་ག་རེ པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ. ཏ་སྶ ཛཱ་ཏ་ཝེ་ལཱ་ཡ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ ཨཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི པ་ཛྫ་ལིཾ་སུ. པུ་རོ་ཧི་ཏོ པཱ་ཏོ་ཝ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ སུ་ཁ་སེ་ཡྻཾ པུ་ཙྪི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀུ་ཏོ མེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, སུ་ཁ་སེ་ཡྻཱ, ཨ་ཛྫ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཨཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི པ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ནི དི་སྭཱ བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ཧུ་མྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ མཱ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ གེ་ཧེ ཨཱ་ཝུ་དྷཱ་ནི པ་ཛྫ་ལིཾ་སུ, ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི? ཨ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧེ ཙོ་ར་ན་ཀྑ་ཏྟེ་ན དཱ་ར་ཀོ ཛཱ་ཏོ, སོ ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་སྶ ས་ཏྟུ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་སྶེ་ཏཾ པུ་བྦ་ནི་མི་ཏྟཾ. ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་དྡ་ཝོ ན་ཏྠི, ས་ཙེ པ་ན ཨི་ཙྪ་ཐ, ཧཱ་རེ་མ ན་ནྟི. ཨ་མྷཱ་ཀཾ པཱི་ལཱ༹་ཡ ཨ་ས་ཏི་ཡཱ ཧཱ་ར་ཎ་ཀ་མྨཾ ན་ཏྠཱི་ཏི. པུ་རོ་ཧི་ཏོ ‘‘མ་མ པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ས་ཏྟུ་ཀོ་ཏེ་ཝ་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. སེ་ཊྛི་གེ་ཧེ་པི བྷ་དྡཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, པུ་རོ་ཧི་ཏ་གེ་ཧེ་པི ས་ཏྟུ་ཀོ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་དྷཱ་ཝ་ན་ཝི་དྷཱ་ཝ་ནེ་ན ཀཱི་ལི༹་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ཡཾ ཡཾ པ་སྶ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ས་བྦཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ གེ་ཧཾ པཱུ་རེ་ཏི. པི་ཏཱ ནཾ ཀཱ་ར་ཎ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཝ་ཏྭཱ ཝཱ་རེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི.
ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ན་སྶ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟ་སྶ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ནཱ་པི ཝཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ དྭེ ནཱི་ལ་སཱ་ཊ་ཀེ ད་ཏྭཱ ས་ནྡྷི་ཙྪེ་ད་ན་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཉྩ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀ་ཡ་ནྟ་ཉྩ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཀ་མྨེ་ན ཛཱི་ཝཱ་ཧཱི’’ཏི ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. སོ ཏཾ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སི་ངྒྷཱ་ཊ་ཀ་ཡ་ནྟཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ པཱ་སཱ་དེ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་ནྡྷིཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ར་ཀུ་ལེ་སུ ནི་ཀྑི་ཏྟ་བྷ་ཎྜཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཋ་པི་ཏཾ ཝི་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ ཏེ་ན ཨ་ཝི་ལུ་ཏྟ་གེ་ཧཾ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ ར་ཐེ་ན ན་ག་རེ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ སཱ་ར་ཐིཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ གྷ་རེ ཚི་དྡ་མེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. དེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ན་ག་རེ ས་ཏྟུ་ཀོ ནཱ་མ ཙོ་རོ བྷི་ཏྟིཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཀུ་ལཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཧ་ར་ཏཱི་ཏི. རཱ་ཛཱ ན་ག་ར་གུ་ཏྟི་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཀི་ར ན་ག་རེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ནཱ་མ ཙོ་རོ ཨ་ཏྠི, ཀ་སྨཱ ནཾ ན ག་ཎྷ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཡཾ, དེ་ཝ, ཏཾ ཙོ་རཾ ས་ཧོ་ཌྜྷཾ པ་སྶི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ཛྫ ནཾ ཙོ་རཾ ག་ཎྷ་སི, ཛཱི་ཝ་སི. ས་ཙེ ན ག་ཎྷ་སི, རཱ་ཛཱ་ཎཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ དེ་ཝཱ་ཏི ན་ག་ར་གུ་ཏྟི་ཀོ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ མ་ནུ་སྶེ ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཏཾ བྷི་ཏྟིཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ར་བྷ་ཎྜཾ ཨ་ཝ་ཧ་ར་ནྟཾ ས་ཧོ་ཌྜྷ་མེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨི་མཾ ཙོ་རཾ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ གྷཱ་ཏེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན་ག་ར་གུ་ཏྟི་ཀོ ར་ཉྙོ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཏཾ ཙོ་རཾ ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཙ་ཏུ་ཀྐེ པ་ཧཱ་ར་ས་ཧ་སྶེ་ན ཏཱ་ལེ༹་ནྟོ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཡཾ བྷ་དྡཱ ནཱ་མ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལ་ས་དྡེ་ན སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི ཏཾ ས་ཏྟུ་ཀཾ ཙོ་རཾ ཏ་ཐཱ ནཱི་ཡ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི ཧ་ད་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ནྟཱི ག་ནྟྭཱ སི་རི་ས་ཡ་ནེ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཱ ནི་པ་ཛྫི. སཱ ཙ ཏ་སྶ ཀུ་ལ་སྶ ཨེ་ཀ་དྷཱི་ཏཱ, ཏེ་ན་སྶཱ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི མུ་ཁ་ཝི་ཀཱ་རཾ ས་ཧི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ མཱ་ཏཱ ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་སི, ཨ་མྨཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨེ་ཏཾ ཝ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ནཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ཙོ་རཾ ཨ་དྡ་ས, ཨ་མྨཱ་ཏི? ཨཱ་མ, ཨ་མྨཱ་ཏི. ཨེ་ཏཾ ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མི, ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ་ཡ མེ མ་ར་ཎ་མེ་ཝཱ་ཏི. ཏེ ཏཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན་པི ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ‘‘མ་ར་ཎཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ སེ་ཡྻོ’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་སུཾ. ཨ་ཐ་སྶཱ པི་ཏཱ ན་ག་ར་གུ་ཏྟི་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཧ་སྶཾ ལ་ཉྫཾ ད་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ དྷཱི་ཏཱ ཙོ་རེ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ, ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་མཾ མུ་ཉྩཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི སེ་ཊྛི་སྶ པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཙོ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ནཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ པ་པ་ཉྩཱ་པེ་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡེ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ ཙཱ་ར་ཀ་ཏོ ཨེ་ཀཾ མ་ནུ་སྶཾ ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟུ་ཀ་སྶ བ་ནྡྷ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ས་ཏྟུ་ཀཾ སེ་ཊྛི་གེ་ཧཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཏེ་ན བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཨི་ཏ་རཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ གྷཱ་ཏེ་སི. སེ་ཊྛི་དཱ་སཱ་པི ས་ཏྟུ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སེ་ཊྛི་ནོ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨཱ་ག་མཾ་སུ. ཏཾ དི་སྭཱ སེ་ཊྛི ‘‘དྷཱི་ཏུ མ་ནཾ པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྟུ་ཀཾ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཾ པེ་སེ་སི. བྷ་དྡཱ་པི ‘‘པ་རི་པུ་ཎྞོ མེ ས་ངྐ་པྤོ’’ཏི ཨ་ནེ་ཀཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཏཾ པ་རི་ཙ་ར་ཏི.
ས་ཏྟུ་ཀོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མི་སྶཱ པ་སཱ་དྷ་ན་བྷ་ཎྜ་ཀཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་མཾ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ས་མཱི་པེ སུ་ཁེ་ན ནི་སི་ནྣ་ཀཱ་ལེ བྷ་དྡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ ས་ཧ་སྶ་ལཱ་བྷཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སཱ ‘‘ཝི་སྶ་ཏྠཾ ཝ་དེ་ཧི, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏྭཾ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨི་མི་ནཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ལ་དྡྷ’’ནྟི, ཨ་ཧཾ པ་ན ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟོ་ཝ ཙོ་ར་པ་པཱ་ཏ་པ་བྦ་ཏེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མི, བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཏེ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཡཱ་ཙིཾ. ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཡཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ལ་དྡྷཾ, སཱི་གྷཾ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ས་ཛྫཱ་པེ་ཧཱི་ཏི. བྷ་དྡཱ, ‘‘ཨ་ཧཾ ཏ་སྶ མ་ནཾ པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི བ་ལི་ཀ་མྨཾ ས་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ པ་སཱ་དྷ་ནཾ པ་སཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཡཱ་ནེ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ སཱ་མི་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙོ་ར་པ་པཱ་ཏ་པ་བྦ་ཏཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘པ་བྦ་ཏ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ. ས་ཏྟུ་ཀོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་བྦེ་སུ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ནྟེ་སུ མ་མ ཨི་མི་སྶཱ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ཨོ་ཀཱ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་མེ་ཝ བ་ལི་བྷཱ་ཛ་ནཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི.
སོ བྷ་དྡཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ པི་ཡ་ཀ་ཐཾ ན ཀ་ཐེ་ཏི. སཱ ཨི་ངྒི་ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཨ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཏ་ཝ ཨུ་ཏྟ་རི་སཱ་ཊ་ཀཾ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡཱ་རུ་ལ༹ྷཾ ཏེ པ་སཱ་དྷ་ནཾ ཨེ་ཏྠ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. སཱ་མི མ་ཡ྄ཧཾ ཀོ ཨ་པ་རཱ་དྷོ་ཏི? ཀིཾ པ་ནཱ་ཧཾ, བཱ་ལེ, བ་ལི་ཀ་མྨ་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི ས་ཉྙཾ ཀ་རོ་སི? ཨ་ཧ་ཉྷི ཨི་མི་སྶཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཀ་ནཾ ཨུ་བྦ་ཊྛེ་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻཾ, བ་ལི་ཀ་མྨཱ་པ་དེ་སེ་ན པ་ན ཏ་ཝ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ ག་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷཱི་ཏི. ཀ་སྶ པ་ན, ཨ་ཡྻ, པ་སཱ་དྷ་ནཾ, ཀ་སྶ ཨ་ཧ་ནྟི? མ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན ཛཱ་ནཱ་མ, ཨ་ཉྙཾ ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ, ཨ་ཉྙཾ མ་མ ས་ནྟ་ཀ་ནྟི. སཱ་དྷུ, ཨ་ཡྻ, ཨེ་ཀཾ པ་ན མེ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ པཱུ་རེ་ཐ, ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ མེ པུ་ར་ཏོ ཙ པ་ཙྪ་ཏོ ཙ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏུཾ དེ་ཐཱ་ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. སཱ ཏེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ལི་ངྒ་ནྟཱི ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་པ་པཱ་ཏེ པཱ་ཏེ་སི. སོ པ་ཏ་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ཝི་ཙི་ཏྲ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ པ་བྦ་ཏེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་ཏཱ གུ་ཎ་ཀི་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨཱ་ཧ –
‘‘ན སོ ས་བྦེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ, པུ་རི་སོ ཧོ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ;
ཨི་ཏྠཱི་པི པ་ཎྜི་ཏཱ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎཱ.
‘‘ན སོ ས་བྦེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ, པུ་རི་སོ ཧོ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ;
ཨི་ཏྠཱི་པི པ་ཎྜི་ཏཱ ཧོ་ཏི, མུ་ཧུ་ཏྟ་མ་པི ཙི་ནྟ་ཡེ’’ཏི. (ཨ་པ. ཐེ་རཱི ༢.༣.༣༡-༣༢);
ཏ་ཏོ བྷ་དྡཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན ས་ཀྐཱ མ་ཡཱ ཨི་མི་ནཱ ནི་ཡཱ་མེ་ན པུ་ན གེ་ཧཾ ག་ནྟུཾ, ཨི་ཏོ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི, ནི་ག་ཎྛཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ནི་ག་ཎྛེ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི. ཨ་ཐ ནཾ ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཀེ་ན ནི་ཡཱ་མེ་ན པ་བྦ་ཛྫཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི? ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་མཾ, ཏ་དེ་ཝ ཀ་རོ་ཐཱ་ཏི. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཏ་སྶཱ ཏཱ་ལ་ཊྛི་ནཱ ཀེ་སེ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སུཾ. ཀེ་སཱ པུ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱ རཱ་སི་རཱ་སི་ཝ་སེ་ན ཀུ་ཎྜ་ལཱ་ཝ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷིཾ་སུ. སཱ ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀུ་ཎྜ་ལ་ཀེ་སཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ས་བྦ་སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏེ་སཾ ཨི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཝི་སེ་སོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡོ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ ཛཱ་ན་ན་སི་པྤཾ ས་བྦ་མེ་ཝ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶཱ བ་ཧཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ སི་ཀྑི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཊི་ཝཱ་དཾ དཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ ན ཧོ་ནྟི. སཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཾ ཨ་དི་སྭཱ ཡཾ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པ་ཝི་ས་ཏི, ཏ་སྶ དྭཱ་རེ ཝཱ་ལུ་ཀ་རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཛ་མྦུ་སཱ་ཁཾ ཋ་པེ་ཏི. ‘‘ཡོ མ་མ ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, སོ ཨི་མཾ སཱ་ཁཾ མ་དྡ་ཏཱུ’’ཏི ས་མཱི་པེ ཋི་ཏཱ་ནཾ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ས་ཉྙཾ དེ་ཏི. ཏཾ ས་ཏྟཱ་ཧ་མྤི མ་དྡ་ནྟཱ ན ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མ་ཏི.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཀུ་ཎྜ་ལ་ཀེ་སཱ་པི ཁོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་མཱ་ནཱ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་རཱ་སི་མྷི སཱ་ཁཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ས་ཉྙཾ ད་ཏྭཱ པཱ་ཝི་སི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ པ་ཝི་ཊྛེ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཐཱུ་པེ ཛ་མྦུ་སཱ་ཁཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཋ་པི་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. དཱ་ར་ཀཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨི་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་དྡ་ཐ, དཱ་ར་ཀཱ་ཏི. ཏེ་སུ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ མ་དྡི་ཏུཾ ན ཝི་ས་ཧིཾ་སུ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཏཾ་ཁ་ཎེ་ཡེ་ཝ མ་དྡི་ཏྭཱ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཀུ་ཎྜ་ལ་ཀེ་སཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱི ཏཾ སཱ་ཁཾ མ་དྡི་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀ་སྶེ་ཏཾ ཀ་མྨ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ་སྶཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ཀཱ་རཱ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. སཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཐཱ་མཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨི་མཾ སཱ་ཁཾ མ་དྡཱ་པེ་ཏུཾ ནོ ཝི་ས་ཧི་སྶ་ཏི, ཨ་དྡྷཱ མ་ཧ་ནྟོ ཨེ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ཧ་མྤི པ་ན ཁུ་དྡི་ཀཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི ན སོ་བྷི་སྶཱ་མི, ཨ་ནྟོ་གཱ་མ་མེ་ཝ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་རི་སཱ་ཡ ས་ཉྙཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་སཱི་ཏི་ཀུ་ལ་ས་ཧ་སྶ་ནི་ཝཱ་སེ ན་ག་རེ ས་བྷཱ་ག་ས་བྷཱ་ག་ཝ་སེ་ན ས་བྦེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ནིཾ་སཱུ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཐེ་རོ་པི བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཀུ་ཎྜ་ལ་ཀེ་སཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝུ་ཏཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཧི སཱ་ཁཱ མ་དྡཱ་པི་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨཱ་མ, མ་ཡཱ མ་དྡཱ་པི་ཏཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ་དོ ཧོ་ཏུ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཧོ་ཏུ, བྷ་དྡེ་ཏི. ཀ་སྶ པུ་ཙྪཱ ཧོ་ཏུ, ཀ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་ནྟི? པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟཱ, ཏྭཾ པ་ན ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཛཱ་ན་ན་ཀཾ པུ་ཙྪཱ་ཏི. སཱ ཐེ་རེ་ན དི་ནྣ་ཨ་ནུ་མ་ཏི་ཡཱ ས་བྦ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ན་ན་ཀཾ ཝཱ་དཾ པུ་ཙྪི, ཐེ་རོ ས་བྦཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. སཱ ས་བྦཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཡཱ བ་ཧུཾ པུ་ཙྪི་ཏཾ, མ་ཡ་མྤི ཨེ་ཀཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི. པུ་ཙྪ་ཐ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ཨེ་ཀཾ ནཱ་མ ཀི་ནྟི? ཀུ་ཎྜ་ལ་ཀེ་སཱ ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏྭཾ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་སི, ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ ཛཱ་ནི་སྶ་སཱི་ཏི? སཱ ཐེ་ར་སྶ པཱ་དེ་སུ པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་མ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལོ དྷུ་ར་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏི, ཏཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་ཧཱི་ཏི. སཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཝེ་ལཱ་ཡ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶཱ མ་དྡི་ཏ་ས་ངྑཱ་རཱ་ཡ ཙ་རི་ཡཱ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨ་པ་དེ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ས་ཧ་སྶ་མ་པི ཙེ གཱ་ཐཱ, ཨ་ན་ཏྠ་པ་ད་སཾ་ཧི་ཏཱ;
ཨེ་ཀཾ གཱ་ཐཱ་པ་དཾ སེ་ཡྻོ, ཡཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྨ་ཏཱི’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༠༡);
སཱ གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏཱ་ཝ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. སཱ བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཛི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘མ་ཧ་ནྟཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷ་དྡཱ ཀུ་ཎྜ་ལ་ཀེ་སཱ, ཡཱ ཙ་ཏུ་པྤ་དི་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རིཾ ཁི་པྤཱ་བྷི་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.