སོ་ཎཱ་ཐེ་རཱི་ཝ་ཏྠུ
༢༤༡. ས་ཏྟ་མེ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ་ནནྟི པ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝཱི་རི་ཡཱ་ནཾ སོ་ཎཱ ཨ་གྒཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟཱི ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སཱ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ཝུ་ཏྠཱ བ་ཧཱུ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ ལ་བྷི་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏེ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཾ ‘‘མཱ་ཏཱ’’ཏི ས་ཉྙ་མྤི ན ཀ་རིཾ་སུ. བ་ཧུ་པུ་ཏྟི་ཀ་སོ་ཎཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་གཱ་ར་ཝ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ་ན ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི. ཨ་ཐ ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཝ་ཏྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ ཏཾ ད་ཎྜ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཡཱ་ཝ་ཛྫ་དི་ཝ་སཱ སི་ཀྑཱ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི དི་ཊྛ་དི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ཎྜེ་སུཾ. སཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་སཾ་ཝེ་གཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཏི་ཝི་སོ་དྷ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ་པི དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི. སཱ ཡ་ཐེ་ཝ པུ་བྦེ བ་ཧུ་པུ་ཏྟི་ཀ་སོ་ཎ་ཏྠེ་རཱི་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སོ་ཎ་ཏྠེ་རཱི་ཏི པཱ་ཀ་ཊཱ ཛཱ་ཏཱ.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི་ཡོ ‘‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ཏཱ་པེ་ཡྻཱ་སི, སོ་ཎེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. སཱ་པི ཨུ་ད་ཀ་ཏཱ་པ་ན་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ་ཡ ཙ་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་སི. ས་ཏྠཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཨི་མཾ ཨོ་བྷཱ་ས་གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཡོ ཙ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛཱི་ཝེ, ཨ་པ་སྶཾ དྷ་མྨ་མུ་ཏྟ་མཾ;
ཨེ་ཀཱ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ སེ་ཡྻོ, པ་སྶ་ཏོ དྷ་མྨ་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༡༡༥);
སཱ གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཛ་ནོ ཙ ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ མ་ཡི ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཡ ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྭཱ བ་ཧུཾ ཨ་པུ་ཉྙ་མྤི པ་ས་ཝེ་ཡྻ, ཏ་སྨཱ སཾ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. སཱ ཨུ་ད་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ནཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་གྒིཾ ན ཨ་ཀཱ་སི. བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་དྡྷ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི་ཡོ ཨ་གྒིཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མཾ མ་ཧ་ལླི་ཀཾ ‘བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ཏཱ་པེ་ཧཱི’ཏི ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷ, ཨ་ཛྫཱ་པི ཨུ་དྡྷ་ནེ ཨ་གྒི་མྤི ན ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་ཡྻེ, ཀིཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་གྒི་ནཱ, ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མཱ བྷཱ་ཛ་ན་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡ་ཐཱ་ཏི? ཏཱ་པི ‘‘བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ག་ནྟྭཱ ཨུ་ད་ཀེ ཧ་ཏྠཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ཎྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀུ་ཊཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པཱུ་ར་ཏི. ཏ་དཱ ས་བྦཱ་ཝ ཏ་སྶཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ད་ཧ་ར་ཏ་རཱ ཏཱ་ཝ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན པཱ་དེ་སུ པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ, ཨ་ཡྻེ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཏུ་མྷེ ཨ་ནུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏྭཱ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ཡི་མྷ, ཁ་མ་ཐ ནོ’’ཏི ཁ་མཱ་པེ་སུཾ. ཝུ་དྡྷ་ཏ་རཱ་པི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཁ་མ, ཨ་ཡྻེ’’ཏི ཁ་མཱ་པེ་སུཾ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ’’ཏི ཐེ་རི་ཡཱ གུ་ཎོ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ ཋ་པེ་ནྟོ སོ་ཎ་ཏྠེ་རིཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.