(༡༤) ༤. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཨེ་ཏ་ད་གྒ་ཝ་གྒོ
ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༡༩-༢༢༣. ཙ་ཏུ་ཏྠ་སྶ པ་ཋ་མེ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙེ་པི ཐེ་རཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ས་ཏི་མ་ནྟཱ ག་ཏི་མ་ནྟཱ དྷི་ཏི་མ་ནྟཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ཙ ཨ་ཏྠི. ཨ་ཡཾ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ད་ས་བ་ལ་སྶ སཱ་ས་ནེ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཡཾ ཋ་ཏྭཱ ག་ཎྷི. ཏ་སྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཨི་མ་སྶེ་ཝ ཙ ཐེ་ར་སྶ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷཱ་ར་ཎ་ཀ་ས་ཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཐེ་རེ་ཧི བ་ལ་ཝ་ཏ་རཱ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ ས་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཙཱ་ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀ་པ་དེ ཋ་ཏྭཱ ས་ཊྛི པ་ད་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ག་ཎྷ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཱ ཀ་ཐི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ས་བྦ་པ་དཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ག་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཏ་སྶེ་ཝ ཙཱ་ཡ་སྨ་ཏོ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩ དྷཱ་ར་ཎ་ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩ ས་ཏྠུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་ཉྩ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་ས་དི་སཾ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ དྷི་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཙེ་ས ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི, ཨ་ཉྙེ ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱ ན ཙི་རཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, ན ཙ བུ་དྡྷཱ་ནཾ མ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ པ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་དྡྷ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. ཏ་སྨཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨི་ཏོ ཀི་ར ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྠ་ཀེ ཀ་པྤེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་སྶ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ ན་ག་རཾ ཨ་ཧོ་སི, ན་ནྡོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ པི་ཏཱ, སུ་མེ་དྷཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱི མཱ་ཏཱ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨུ་ཏྟ་ར་ཀུ་མཱ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. སོ པུ་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནེ་ཀ་ཛཱ་ཏི་སཾ་སཱ་ར’’ནྟི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ བོ་དྷི་པ་ལླ་ངྐེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པཱ་དཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི. ཨ་ཐ པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎཾ པ་དུ་མཾ ཨུ་ཊྛཱ་སི. ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ་ཏེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཏ་སྶ དེ་ཝ་ལོ ཙ སུ་ཛཱ་ཏོ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨ་མི་ཏཱ ཙ ཨ་ས་མཱ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ, སུ་མ་ནོ ནཱ་མ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ. པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ བྷ་ག་ཝཱ པི་ཏུ ས་ངྒ་ཧཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཱ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡཱ ཝ་ས་ཏི.
ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ པ་ན་སྶ སུ་མ་ན་ཀུ་མཱ་རོ ནཱ་མ. ཏ་སྶ རཱ་ཛཱ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཏོ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ བྷོ་ག་གཱ་མཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་དཱ་ཙི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པི་ཏ་ར་ཉྩ ས་ཏྠཱ་ར་ཉྩ པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩ་ནྟོ ཀུ་པི་ཏོ སུ་མ་ནོ ར་ཉྙོ པེ་སེ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཏྭཾ མ་ཡཱ ཏ་ཏྠ ཀ་སྨཱ ཋ་པི་ཏོ’’ཏི པ་ཊི་པེ་སེ་སི. སོ ཙོ་རེ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་པ་ས་ནྟོ, དེ་ཝ, ཛ་ན་པ་དོ’’ཏི ར་ཉྙོ པེ་སེ་སི. རཱ་ཛཱ ཏུ་ཊྛོ ‘‘སཱི་གྷཾ མ་མ པུ་ཏྟོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཨ་མ་ཙྩཱ ཧོ་ནྟི. སོ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ མ་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཏཱ ཏུ་ཊྛོ ས་ཙེ མེ ཝ་རཾ དེ་ཏི, ཀིཾ ག་ཎྷཱ་མཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘ཧ་ཏྠིཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨ་སྶཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཛ་ན་པ་དཾ ག་ཎྷ་ཐ, ས་ཏྟ ར་ཏ་ནཱ་ནི ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་པ་རེ ‘‘ཏུ་མྷེ པ་ཐ་ཝི་སྶ་ར་སྶ པུ་ཏྟཱ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་ནཾ དུ་ལླ་བྷཾ, ལ་དྡྷ་མྤི ཙེ་ཏཾ ས་བྦཾ པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡཾ, པུ་ཉྙ་མེ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡཾ. ཏ་སྨཱ དེ་ཝེ ཝ་རཾ ད་ད་མཱ་ནེ ཏེ་མཱ་སཾ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུཾ ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སོ ‘‘ཏུ་མྷེ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱ, ན མེ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི, ཏུ་མྷེ་ཧི པ་ན ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ པི་ཏ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པི་ཏ་རཱ ཨཱ་ལི་ངྒེ་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀེ ཙུ་མྦེ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་རཾ ཏེ པུ་ཏྟ དེ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ཝ་ཉྫྷཾ ཀཱ་ཏུཾ, ཨི་མཾ མེ དེ་ཝ ཝ་རཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན ས་ཀྐཱ, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཉྙཾ ཝ་རེ་ཧཱི་ཏི. དེ་ཝ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ནཱ་མ དྭེ ཀ་ཐཱ ན་ཏྠི, ཨེ་ཏ་དེ་ཝ མེ ཝ་རཾ དེ་ཧི, ན མ་མ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ཏྠོ་ཏི. ཏཱ་ཏ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནཱ་མ ཙི་ཏྟཾ དུ་ཛྫཱ་ནཾ, ས་ཙེ བྷ་ག་ཝཱ ན ཨི་ཙྪི་སྶ་ཏི, མ་ཡཱ དི་ནྣེ་པི ཀིཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི? ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝ, ཨ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཧོ་ཏི, སོ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ ནཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ, ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི? བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ, ད་སྶེ་ཐ མེ བྷ་ག་ཝ་ནྟ་ནྟི. ན མ་ཡཾ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ, ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ ས་ཏྠཱ་རཾ ད་ཊྛུཾ ལ་བྷཱ་མཱ་ཏི. ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི? སུ་མ་ན་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཱ་ཏི. སོ ‘‘ཀུ་ཧིཾ, བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ’’ཏི? ཐེ་ར་སྶ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཙྪཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་སྶི་ཏུཾ, ད་སྶེ་ཐ མེ བྷ་ག་ཝ་ནྟ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ་ཡེ་ཝ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘སུ་མ་ན ཀ་སྨཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི. ཏེ་ན ཧི བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཧཱི་ཏི. པུ་ན ཐེ་རོ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ བ་ཧི་པ་རི་ཝེ་ཎེ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎེ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སི. རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཨི་མཱ་ནི དྭེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ཀཱ་རཱ་ནི དི་སྭཱ ‘‘མ་ཧ་ནྟོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི.
བྷ་ག་ཝཱ་པི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སི. ‘‘ཀ་དཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སི རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་སུ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ཊྛེ་སུ, བྷི་ཀྑཱུ པ་ན ‘ན མ་ཡཾ ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་ཊྛུཾ ལ་བྷཱ་མཱ’ཏི མཾ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པཱ་ཧེ་སུཾ. ཐེ་རོ པ་ན ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ད་སྶེ་ཏི, ཐེ་རོ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ས་ནེ ཝ་ལླ་བྷོ མ་ཉྙེ’’ཏི. ཨཱ་མ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཝ་ལླ་བྷོ ཨེ་ས བྷི་ཀྑུ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནེ་ཏི. བྷ་ནྟེ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནེ ཀིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ལླ་བྷཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི? དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་རཱ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཧཾ ཐེ་རོ ཝི་ཡ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཝ་ལླ་བྷོ ཧོ་ཏུ་ཀཱ་མོ, སྭེ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐཱ་ཏི. ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན. རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་ར་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཨ་དཱ་སི.
ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡཱ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཱ ཏེ་མཱ་སཾ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ན་ཝ་རོ ལ་དྡྷོ, ཏེ་མཱ་སཾ མེ ཝ་སྶཱ་ཝཱ་སཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐཱ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཏ་ཏྠ ག་ཏེ་ན ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠཱི’’ཏི དི་སྭཱ ‘‘སུ་ཉྙཱ་གཱ་རེ ཁོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀུ་མཱ་རོ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་ཏཾ སུ་ག་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པུ་རི་མ་ཏ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་མི, མ་ཡཱ པེ་སི་ཏེ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཊི་ཉྙཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘དི་ནྣཱ མེ, དེ་ཝ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཉྙཱ, མ་ཡཱ པ་ཧི་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པེ་སེ་ཡྻ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པི་ཏ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ནེ ཡོ་ཛ་ནེ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ནྟོ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་ཏོ. ག་ནྟྭཱ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ག་རེ ཝི་ཧཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ སོ་བྷ་ན་ནཱ་མ་སྶ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ དི་སྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ན ཀི་ཎི་ཏྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ཊི་ལེ་ཎ་མ་ཎྜ་པེ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པཾ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཉྩ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་སི – ‘‘ནི་ཊྛི་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཀི་ཙྩཾ, ས་ཏྠཱ་རཾ པ་ཧི་ཎ་ཐཱ’’ཏི.
རཱ་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ སུ་མ་ན་སྶ ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ག་མ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཡོ་ཛ་ནེ ཡོ་ཛ་ནེ ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ཝ་ས་མཱ་ནོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཀུ་མཱ་རོ ‘‘ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ནཾ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ –
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ན མེ ཀཱི་ཏཾ, ས་ཏ་ས་ཧ་སྶེ་ན མཱ་པི་ཏཾ;
སོ་བྷ་ནཾ ནཱ་མ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ, པ་ཊི་གྒ་ཎྷ མ་ཧཱ་མུ་ནཱི’’ཏི. –
ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. སོ ཝ་སྶཱུ་པ་ནཱ་ཡི་ཀཱ་དི་ཝ་སེ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་དཱ་རེ ཙ ཨ་མ་ཙྩེ ཙ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཏྠཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ, བུ་དྡྷཱ ཙ ནཱ་མ དྷ་མྨ་ག་རུ་ཀཱ ན ཨཱ་མི་ས་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ དྭེ སཱ་ཊ་ཀེ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ད་ས སཱི་ལཱ་ནི ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ཏེ་མཱ་སཾ དཱ་ནཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི.
སོ སུ་མ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ས་བྷཱ་གེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཝ་ས་ནྟོ ཡཾ ཐེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ ས་བྦཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཝ་ལླ་བྷོ ཨེ་ས ཐེ་རོ, ཨེ་ཏ་སྶེ་ཝ མེ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཡ་དེ་ཏཾ མ་ཡཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་ར་དཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་ཉྙཾ ཀ་ཏཾ, ཏཾ ནེ་ཝ ས་ཀྐ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ན མཱ་ར་བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟེ་ན, བུ་དྡྷ་སྶ པ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྠེ་ནྟེ་ན ཀ་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཧ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ སུ་མ་ན་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཧོ་མཱི’’ཏི པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡཾ དི་སྭཱ བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཀུ་མཱ་རོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷཱ ཙ ནཱ་མ ཨ་དྭེ་ཛ྄ཛྷ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ གོ་ཏ་མ་བུ་དྡྷ་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི.
སོ ཏ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏོ ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཨུ་ཏྟ་རི་སཱ་ཊ་ཀཾ ད་ཏྭཱ པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི. པུ་ན ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་ག་ཏོ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ ཨ་ཊྛ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ དི་སྭཱ ནི་མ་ནྟཱ་པེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ངྒ་ལ་ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཏེ་སཾ ཨ་ཊྛ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡོ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ནི་སཱི་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝེ་ས་ནེ ཨ་ཊྛ ས་བྦ་ར་ཏ་ན་མ་ཡཱ་ནི པཱི་ཋཱ་ནི ཙེ་ཝ མ་ཎི་ཨཱ་དྷཱ་ར་ཀེ ཙ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ ད་ས ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨེ་ཏཱ་ནི པཱ་ཀ་ཊ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི.
ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ པ་ན དཱ་ནཾ ད་ད་མཱ་ནོ་ཝ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་མི་ཏོ་ད་ན་ས་ཀྐ་སྶ གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨ་ཐ་སྶ ས་བྦེ་ཝ ཉཱ་ཏ་ཀེ ཨཱ་ན་ནྡི་ཏེ པ་མུ་དི་ཏེ ཀ་རོ་ནྟོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཨཱ་ན་ནྡོ་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནེ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ག་མ་ནེ་ན ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་རི་ཝཱ་ར་ཏྠཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རེ་སུ པ་བྦ་ཛ་ནྟེ་སུ བྷ་དྡི་ཡཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པུ་ཎྞ་སྶ མ་ནྟཱ་ཎི་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཋ་མ་བོ་དྷི་ཡཾ ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་ནི་བ་དྡྷཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨེ་ཀ་དཱ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་རི ཨེ་ཀ་དཱ ནཱ་གི་ཏོ, ཨེ་ཀ་དཱ ཨུ་པ་ཝཱ་ནོ, ཨེ་ཀ་དཱ སུ་ན་ཀྑ་ཏྟོ, ཨེ་ཀ་དཱ ཙུ་ནྡོ ས་མ་ཎུ་དྡེ་སོ, ཨེ་ཀ་དཱ སཱ་ག་ཏོ, ཨེ་ཀ་དཱ རཱ་དྷོ, ཨེ་ཀ་དཱ མེ་གྷི་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ ནཱ་ག་ས་མཱ་ལ་ཏྠེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ དྭེ་དྷཱ་པ་ཐཾ པ་ཏྟོ. ཐེ་རོ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑུ, ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘ཧ་ནྡ བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨཱ་ཧ་ར བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏོ. ཏ་སྶ་པི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་ཏ་རེ་ན མ་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ཏོ ཙོ་རཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩེ་ཝ ཧ་རིཾ་སུ, སཱི་ས་ཉྩ བྷི་ནྡིཾ་སུ. སོ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དཱ་ནི མེ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ, ན ཨ་ཉྙོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏེ་ན ག་ལ་ནྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མི. ‘‘ཀི་མི་དཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘མཱ ཙི་ནྟེ་ཡི བྷི་ཀྑུ, ཨེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཡེ་ཝ ཏཾ ནི་ཝཱ་ར་ཡི་མྷཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་མ་སྶཱ་སེ་སི.
ཨེ་ཀ་དཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ མེ་གྷི་ཡ་ཏྠེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ཙཱི་ན་ཝཾ་སེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཛ་ནྟུ་གཱ་མཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྲཱ་པི མེ་གྷི་ཡོ ཛ་ནྟུ་གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ན་དཱི་ཏཱི་རེ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ནི་ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ག་ནྟྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཧི ཨ་ནྭཱ་ས་ཏྟོ པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨི་མ་མེ་ཝ ཏེ ཀཱ་ར་ཎཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ར་ཡི་མྷཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྠ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནི་མྷི མ་ཧ་ལླ་ཀོ, ‘ཨེ་ཀ་ཙྩེ བྷི་ཀྑཱུ ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་ཙྪཱ་མཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་ཀྑི་པ་ནྟི, མ་ཡ྄ཧཾ ནི་བ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་དྷི་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་ར་ཡིཾ, ན་ནུ མཱ་དི་སོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ནཱ་མ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ལཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཡ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཏྭཾ ཝི་ཧ་ར་སི, ཨ་སུ་ཉྙཱ ཝེ སཱ དི་སཱ, ཏ་ཝ ཧི ཨོ་ཝཱ་དོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་ད་ས་དི་སོ, ཏེ་ན མེ ཏ་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏེ ས་བྦེ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཊི་ཀྑི་པི.
ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ པ་ན ཏུ་ཎྷཱི་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ཏྭ་མྤི ཡཱ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི. ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱི་དི་སཾ ཧོ་ཏི, ཀིཾ མཾ ས་ཏྠཱ ན པ་སྶ་ཏི? ས་ཙེ ས་ཏྠཱ རོ་ཙི་སྶ་ཏི, ‘‘ཨཱ་ན་ནྡོ མཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ཏ་བྦོ, ས་ཡ་མེ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ མཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་ཊྛེ་ཧི, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, ད་ས་བ་ལཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཐེ་རོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཙ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཏི ཨ་ཊྛ ཝ་རེ ཡཱ་ཙི.
ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཊི་ཀྑེ་པཱ ནཱ་མ – ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ན ད་སྶ་ཏི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ན ད་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝ་སི་ཏུཾ ན ད་སྶ་ཏི, ནི་མ་ནྟ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན ག་མི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀཾ པ་ནེ་ཏྠ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨ་དྡ་སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་མཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ལ་བྷི་སྶཱ་མི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ ‘ཨཱ་ན་ནྡོ ད་ས་བ་ལེ་ན ལ་དྡྷཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝ་ས་ཏི, ཨེ་ཀ་ཏོ ནི་མ་ནྟ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཏཾ ལཱ་བྷཾ ལ་བྷ་ནྟོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི, ཀོ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ཏོ བྷཱ་རོ’’’ཏི? ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཊི་ཀྑེ་པེ ཡཱ་ཙི.
ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ ནཱ་མ – ‘‘ས་ཙེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡཱ ག་ཧི་ཏ་ནི་མ་ནྟ་ནཾ ག་མི་སྶ་ཏི, ས་ཙཱ་ཧཾ ཏི་རོ་ར་ཊྛཱ ཏི་རོ་ཛ་ན་པ་དཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་ཊྛུཾ ཨཱ་ག་ཏཾ པ་རི་སཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ལ་ཙྪཱ་མི, ཡ་དཱ མེ ཀ་ངྑཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ལ་ཙྪཱ་མི, ཏ་ཐཱ ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ར་མྨུ་ཁེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀཾ པ་ནེ་ཏྠ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་སྶ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷ, བྷ་ནྟེ, ས་དྡྷཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ མཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི ‘སྭེ, བྷ་ནྟེ ཨཱ་ན་ནྡ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གྷ་རེ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ’ཏི. ས་ཙེ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏྠ ན ག་མི་སྶ་ཏི, ཨི་ཙྪི་ཏི་ཙྪི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ པ་རི་སཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ཀ་ངྑ་ཉྩ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ལ་ཙྪཱ་མི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ ‘ཀིཾ ཨཱ་ན་ནྡོ ད་ས་བ་ལཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ པ་ར་མྨུ་ཁཱ མཾ པུ་ཙྪི་སྶ་ནྟི ‘ཨ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨཱ་ན་ནྡ, གཱ་ཐཱ, ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ, ཨི་དཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྠ དེ་སི་ཏ’ནྟི. ས་ཙཱ་ཧཾ ཏཾ ན ས་མྤཱ་ད་ཡི་སྶཱ་མི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཏྟཱ་རོ – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཛཱ་ནཱ་སི, ཀ་སྨཱ ཏྭཾ ཚཱ་ཡཱ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝི་ཙ་ར་སཱི’ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧཾ པ་ར་མྨུ་ཁཱ དེ་སི་ཏ་སྶ་པི དྷ་མྨ་སྶ པུ་ན ཀ་ཐ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནཱ ཡཱ་ཙི. བྷ་ག་ཝཱ་པི་སྶ ཨ་དཱ་སི.
ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ཝ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་བ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶེ་ཝ ཋཱ་ན་ནྟ་ར་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ པཱུ་རི་ཏཱ་ནཾ པཱ་ར་མཱི་ནཾ ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎི. སོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་དྡྷ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་ས་བ་ལ་སྶ དུ་ཝི་དྷེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏི་ཝི་དྷེ་ན ད་ནྟ་ཀ་ཊྛེ་ན ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་པ་རི་ཀ་མྨེ་ན པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨེ་ན ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎཾ ས་མྨ་ཛྫ་ནེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཀི་ཙྩེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མ ཝེ་ལཱ་ཡ ས་ཏྠུ ཨི་མཾ ནཱ་མ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ས་ནྟི་ཀཱ་ཝ་ཙ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་བྷཱ་ག་ས་མ་ན་ནྟ་རེ ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎཾ ན་ཝ ཝཱ་རེ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི་སྶ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ས་ཙེ མེ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨོ་ཀྐ་མེ་ཡྻ, ད་ས་བ་ལེ པ་ཀྐོ་ས་ནྟེ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ’’ནྟི. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀཾ ཧ་ཏྠེ་ན ན མུ་ཉྩ་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྠུ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ན ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ས་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ ག་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ དྷི་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ན་ཉྩ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༢༤. དུ་ཏི་ཡེ མ་ཧཱ་པ་རི་སཱ་ནནྟི མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཨ་གྒོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྷི ཐེ་རཱ་ནཾ ཀ་ཉྩི ཀཱ་ལཾ པ་རི་ཝཱ་རོ མ་ཧཱ ཧོ་ཏི ཀ་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ཨ་པྤོ, ཨི་མ་སྶ པ་ན ཐེ་ར་སྶ དྭཱི་ཧི བྷཱ་ཏི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ ནི་བ་དྡྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟེ དྭེ ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི, དྭེ དྭེ པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟེ ཏཱི་ཎི ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ སོ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཀ་སྶ་པོཏི པ་ན་སྶ གོ་ཏྟཾ. ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོཏི པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ.
ཏ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡ་མྤི ཧི པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ མ་ཧཱ་པ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཡཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ས་ཏྟཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ་ན ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡཾ དི་སྭཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ གོ་ཏ་མ་བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ མ་ཧཱ་པ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
སོ་པི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་ཏོ དྭེ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤ་མ་ཏྠ་ཀེ ཕུ་སྶ་བུ་དྡྷ་སྶ ཝེ་མཱ་ཏི་ཀ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ, པི་ཏཱ མ་ཧི་ནྡ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ. ཨ་པ་རེ པ་ན་སྶ དྭེ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏ་རོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཏ་ཡོ བྷཱ་ཏ་རོ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ ལ་བྷིཾ་སུ. ཏེ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀུ་པི་ཏཾ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཱ ཝ་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་མཱ་སཾ ད་ས་བ་ལཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་རཾ ག་ཎྷིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་མྷེ་ཧི ད་ས་བ་ལཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟེ་ཧི ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཨཱ་ཡ་ཝ་ཡ་ཛཱ་ན་ན་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཝེ་ས་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ད་ས སཱི་ལཱ་ནི ས་མཱ་དཱ་ཡ ཏེ་མཱ་སཾ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ར་ཀྑིཾ་སུ. ཏེ ཏ་ཡོ ཨ་མ་ཙྩཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ བི་མྦི་སཱ་ར་ཝི་སཱ་ཁ་ར་ཊྛ་པཱ་ལཱ ཛཱ་ཏཱ.
ཏེ པ་ན རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶེ ད་ས་བ་ལེ ས་ཧ་ཏྠཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ པ་ཙྩ་ཡ་པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ བྲཱ་ཧ་མ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ་པི ཛ་ནཱ ཀ་སྶ་པཱ ཨེ་ཝ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. ཏེ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀ་སྶ པ་ཉྩ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ ཏཱི་ཎི, ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ དྭེ. ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ནྠེ སཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མེ་ཝ པ་སྶིཾ་སུ, ན ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ, མ་ཧཱ་ག་ངྒཱ་ན་དཱི་ཝ་ངྐེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ན་དཱི་ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ, ག་ཡཱ་སཱི་སེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ག་ཡཱ་ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟེ་སུ བ་ཧཱུ་ནཾ དི་ཝ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡེ ཐེ་རེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཡ་ས་དཱ་ར་ཀ་པྤ་མུ་ཁེ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས ས་ཧཱ་ཡ་ཀེ་པི ཝི་ནེ་ཏྭཱ ས་ཊྛི ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ‘‘ཙ་ར་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་རི་ཀ’’ནྟི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ ཙཱ་རི་ཀཾ པེ་སེ་ཏྭཱ བྷ་དྡ་ཝ་གྒི་ཡེ ཝི་ནེ་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཧེ་ཏུཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཡི ག་ཏེ ཏ་ཡོ བྷཱ་ཏི་ཀཱ ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ ཨ་དུ་ཏི་ཡོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏཾ ནཱ་ག་ད་མ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷུ་ཌྜྷ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཧི ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ས་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཝི་ནེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་པི དྭེ བྷཱ་ཏ་རོ ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ, ས་བྦེ་པི ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑཱུ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ས་ཏྠཱ ཏཾ ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཡཱ་སཱི་སཾ ག་ནྟྭཱ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཀ་ཐཾ་རཱུ་པཱ ནུ ཁོ ཨེ་ཏེ་སཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ས་པྤཱ་ཡཱ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཨི་མེ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་ར་ནྟཱ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ, ཨི་མེ་སཾ ཏ་ཡོ བྷ་ཝེ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་གཱ་ར་ས་དི་སེ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་སུ་ཏྟཾ (མ་ཧཱ་ཝ. ༥༤) དེ་སེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་བྦེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ. ས་ཏྠཱ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ པུ་བྦེ བི་མྦི་སཱ་ར་ར་ཉྙོ དི་ནྣ་པ་ཊི་ཉྙ་ཏྟཱ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རེ ལ་ཊྛི་ཝ་ནུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. རཱ་ཛཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས་ན་ཧུ་ཏེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ས་ཏྠཱ ས་བྦཱ་ཝ་ནྟཾ པ་རི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ མ་ཡ྄ཧཾ ཝཱ ཀ་སྶ་པ་སྶ ཝཱ མ་ཧ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི, ས་ཝི་ཏ་ཀྐཱ ཙ ནཱ་མ དེ་ས་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘ཀ་སྶ་པ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཚི་ནྡཱ’’ཏི ཐེ་ར་སྶ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི, ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ད་ས་བ་ལ་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡི. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ས་ཏྟ་མེ ཝཱ་རེ ས་ཏྟ་ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.
ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ‘‘ཨ་ཡཾ ལོ་ཀེ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ’’ཏི ས་ཏྠ་རི ནི་བྦི་ཏ་ཀྐོ ཛཱ་ཏོ, ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ན་ཧུ་ཏེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, ཨེ་ཀ་ན་ཧུ་ཏཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝེ་དེ་སི. ཏེ་པི ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རཱ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ཙི་ནྟེ་སུཾ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟཾ, བ་ཧི ག་ནྟྭཱ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རཾ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ནི་སྶི་ཏ་ཀཾ ག་ཎྷ་ནྟེ དྭེ ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི, དྭེ དྭེ ག་ཎྷ་ནྟེ ཏཱི་ཎི ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཏེ་སཾ ནི་སྶི་ཏ་ཀཱ, ཏ་ཏྟ་ཀེ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. ཨི་ད་མེ་ཏྠ ཝ་ཏྠུ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ན ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཐེ་རཾ མ་ཧཱ་པ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༢༥. ཏ་ཏི་ཡེ ཀུ་ལ་པྤ་སཱ་ད་ཀཱ་ནནྟི ཀུ་ལཾ པ་སཱ་དེ་ནྟཱ་ནཾ. ཨ་ཡཾ ཧི ཐེ་རོ ཨ་དི་ཊྛ་བུ་དྡྷ་ད་སྶ་ནཾ་ཡེ་ཝ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་སཱ་དེ་སི, ཏ་སྨཱ ཀུ་ལ་པྤ་སཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡ་མྤི ཧི པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཀུ་ལ་པྤ་སཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཏཾ་དི་ཝ་སཾ་ཡེ་ཝ ཏཾ དུ་ཀཱུ་ལ་ཙུ་མྦུ་ཊ་ཀེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ན་ཡིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཧི ས་དྡྷིཾ བོ་དྷི་རུ་ཀྑོ རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏཱ ཙ་ཏ་སྶོ ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷི་ཡོ ཨཱ་རོ་ཧ་ནི་ཡ་ཧ་ཏྠཱི ཀ་ཎྜ་ཀོ ཚ་ནྣོ ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡཱི་ཏི ཨི་མེ ས་ཏྟ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ནཱ་མ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་སྶ ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟ་དི་ཝ་སེ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཨུ་དཱ་ཡཱི་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཐོ་ཀཾ ཀཱ་ལ༹་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཏྟཱ པ་ན ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡཱི ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. སོ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀུ་མཱ་ར་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ ཝུ་དྡྷིཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ལོ་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ‘‘སི་དྡྷ་ཏྠ་ཀུ་མཱ་རོ ཨ་བྷི་ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩཾ ‘‘པུ་ཏྟཾ མེ ཨི་དྷ ཨཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི པེ་སེ་སི. སོ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི. སོ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ ར་ཉྙཱ པ་ཧི་ཏ་སཱ་ས་ན’’ནྟི པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋི་ཏོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏོ་ཝ ས་དྡྷིཾ པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི, ས་བྦེ ཏཾ་ཁ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ ཝ་སྶ་ས་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ཨ་རི་ཡཱ ནཱ་མ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ར་ཉྙཱ པ་ཧི་ཏ་སཱ་ས་ནཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ན ཀ་ཐེ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ནེ་ཝ ག་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ན སཱ་ས་ནཾ སུ་ཡྻ་ཏཱི’’ཏི ‘‘ཨེ་ཧི, ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ ག་ཙྪཱ’’ཏི ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨ་ཉྙཾ ཨ་མ་ཙྩཾ པེ་སེ་སི. སོ་པི ག་ནྟྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ ན་ཝ་ཧི ཨ་མ་ཙྩེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ན་ཝ པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པེ་སེ་སི. ས་བྦེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཛ་ནཱ མ་ཡི སི་ནེ་ཧཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ, ཨ་ཉྙེ ག་ནྟྭཱ་པི ད་ས་བ་ལཾ ཨཱ་ནེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི. མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ པ་ན པུ་ཏྟོ ཨུ་དཱ་ཡཱི ད་ས་བ་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཡོ ས་ཧ་པཾ་སུ་ཀཱི་ལི༹་ཀོ, མ་ཡི ཙ་སྶ སི་ནེ་ཧོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡིཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏ, པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ ག་ནྟྭཱ ད་ས་བ་ལཾ ཨཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་ཋ་མཾ ག་ཏ་པུ་རི་སཱ ཝི་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟོ ཨཱ་ནེ་སྶཱ་མི, དེ་ཝཱ་ཏི. ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀ་ཏྭཱ མ་མ པུ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཧཱི་ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱ’’ཏི ར་ཉྙོ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཝེ་ལཱ་ཡ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋི་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཏ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན ཏཱ་ཝ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་ན་ག་རཾ ག་ནྟུཾ ཨེ་ས ཀཱ་ལོ, ཝ་ས་ནྟ་ས་མ་ཡེ སུ་པུ་པྥི་ཏེ་སུ ཝ་ན་ས་ཎྜེ་སུ ཧ་རི་ཏ་ཏི་ཎ་ས་ཉྪ་ནྣཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨེ་ས ཀཱ་ལོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀཱ་ལཾ པ་ཊི་མཱ་ནེ་ནྟོ ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ –
‘‘ནཱ་ཏི་སཱི་ཏཾ ནཱ་ཏི་ཨུ་ཎྷཾ, ནཱ་ཏི་དུ་བྦྷི་ཀྑ་ཚཱ་ཏ་ཀཾ;
ས་དྡ་ལཱ ཧ་རི་ཏཱ བྷཱུ་མི, ཨེ་ས ཀཱ་ལོ མ་ཧཱ་མུ་ནཱི’’ཏི. –
ས་ཊྛི་མ་ཏྟཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ད་ས་བ་ལ་སྶ ཀུ་ལ་ན་ག་རཾ ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་མ་ན་ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཎྞེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨུ་དཱ་ཡཱི ག་མ་ན་ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཏི, ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ན་ག་རཾ ག་ནྟུཾ ཨེ་ས ཀཱ་ལོ’’ཏི ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་བྷི་ཀྑུ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཏུ་རི་ཏ་ག་མ་ནེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ནི་ཀྑ་མི.
ཨུ་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རོ ས་ཏྠུ ནི་ཀྑ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘པི་ཏུ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ས་ཉྙཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ནི་ཝེ་ས་ནེ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ མ་ཧཱ་ར་ཧེ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་ཡཱ་དི་ཏ་སྶ ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ན་སྶ པ་ཏྟཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་མ་ནཱ་ཀ་པྤཾ ད་སྶེ་སི. ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ་ཝ བྷུ་ཉྫ, ཏཱ་ཏཱ་ཏི. ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི. ཀ་ཧཾ པ་ན, ཏཱ་ཏ, ས་ཏྠཱ་ཏི? ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་བྷི་ཀྑུ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙཱ་རི་ཀཾ ནི་ཀྑ་ནྟོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི. ཏུ་མྷེ ཨི་མཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ མ་མ པུ་ཏྟོ ཨི་མཾ ན་ག་རཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཏཱ་ཝ་སྶ ཨི་ཏོ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཧ་ར་ཐཱ་ཏི. ཐེ་རོ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ བྷ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ས་ཀ་ལ་རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ ས་དྡྷཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ལ་བྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་སཾ པ་སྶ་ནྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྠུ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་སི, ས་ཏྠཱ ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. ཐེ་རོ ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ན་མ་གྒཾ ཡོ་ཛ་ན་པ་ར་མཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ རཱ་ཛ་གེ་ཧ་ཏོ བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་ཏྠཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཏུ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ས་ཀ་ལ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་སཱ་དེ་སཱི’’ཏི ཐེ་རཾ ཀུ་ལ་པྤ་སཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
བཱ་ཀུ་ལ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༢༦. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཱ་ནནྟི ནི་རཱ་བཱ་དྷཱ་ནཾ. བཱ་ཀུ་ལོཏི དྭཱི་སུ ཀུ་ལེ་སུ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ་ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཐེ་རོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡཾ ཀི་ར ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ནོ་མ་ད་སྶི་ད་ས་བ་ལ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཝ་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝེ་དོ ཝེ་ད་ཏྟ་ཡེ སཱ་རཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏྠཾ ག་ཝེ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ-ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷཱི ཧུ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ཀཱི་ལི༹་ཏཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ཏི. ཏཱ་པ་སོ ‘‘ཏཱི་ཎི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ནཾ པ་ན ཝི་ཛ་ཧི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. སོ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ས་ཏྠུ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཙེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི, དྷ་མྨ་ཉྩ སུ་ཎཱ་ཏི.
ཨ་ཐེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་ད་ར་ཝཱ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏཱ་པ་སོ ས་ཏྠུ ད་སྶ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ ‘‘ས་ཏྠཱ གི་ལཱ་ནོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་བཱ་དྷོ’’ཏི. ‘‘ཨུ་ད་ར་ཝཱ་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལོ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཉྙཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི པ་བྦ་ཏ་པཱ་དཾ ག་ནྟྭཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ས་ཏྠུ ཨུ་པ་ནེ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨ་དཱ་སི. ས་ཧ བྷེ་ས་ཛྫ་སྶ ཨུ་པ་ཡོ་གེ་ན ཨུ་ད་ར་ཝཱ་ཏོ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི. སོ ས་ཏྠུ ཕཱ་སུ་ཀ་ཀཱ་ལེ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཡ་དི་དཾ མ་མ བྷེ་ས་ཛྫེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཕཱ་སུ་ཀཾ ཛཱ་ཏཾ, ཏ་སྶ མེ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་བྷ་ཝེ ག་དྡཱུ་ཧ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ས་རཱི་རེ བྱཱ་དྷི ནཱ་མ མཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ཨི་ད་མ་སྶ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ.
སོ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཝི་པ་སྶཱི་ད་ས་བ་ལ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ན་ག་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི ཧུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཝ་ས་ཏི.
ཝི་པ་སྶཱི་བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ པི་ཏུ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ས་ངྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཏཱ་པ་སོ ད་ས་བ་ལ་སྶ ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྦ་ཛྫཾ ཛ་ཧི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ པ་ན ས་ཏྠུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཨ་ཐེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་ར་ཉྩེ་ཝ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ ཙ ཧི་མ་ཝ་ཏི པུ་པྥི་ཏཱ་ནཾ ཝི་ས་རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཝཱ་ཏ་ས་མྥ་སྶེ་ན སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀ་རོ་གོ ནཱ་མ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏཱ་པ་སོ ས་ཏྠུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣེ དི་སྭཱ – ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི པུ་ཙྪི. བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏི་ཎ་པུ་པྥ་ཀ་རོ་གོ, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི. ཏཱ་པ་སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལོ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཏི་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཉྙཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནི བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ས་བྦ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ རོ་གོ ཏཾ་ཁ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ.
སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ས་ན་གེ་ཧཾ དུ་བྦ་ལཾ, པ་ཙྩ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨེ་ཀཾ ཛི་ཎྞཾ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ གེ་ཧ་ཀ་མྨཾ, ན ཏཾ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ག་མི་སྶ་ཏི, ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀ་ཏྭཱ པ་ན ས་དྡྷིཾ ག་མ་ན་ཀ་མྨ་མེ་ཝ པུ་རེ་ཏ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཏེ་ཧེ་ཝ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧི ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ཨུ་པོ་ས་ཐཱ་གཱ་རཾ ཀཱ་རེ་སི, བྷོ་ཛ་ན་སཱ་ལཾ ཨ་གྒི་སཱ་ལཾ དཱི་གྷ་ཙ་ངྐ་མཾ ཛ་ནྟཱ་གྷ་རཾ ཀ་པྤི་ཡ་ཀུ་ཊིཾ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊིཾ ཨཱ་རོ་གྱ་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་སི, ཡཾ་ཀི་ཉྩི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་གཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ནཱ་མ ས་བྦཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི.
སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ སེ་ཊྛི་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལཾ ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ དཱ་ར་ཀོ པུ་ཉྙ་ཝཱ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ, ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་རོ་གོ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མྤ་ཏྟི་དཱ་ཡ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ཡ་མུ་ནཱ་ཡ ནྷཱ་ཏ་དཱ་ར་ཀཱ ནི་རོ་གཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ནྷཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནཾ པེ་སེ་སི. ‘‘པ་ཉྩ་མེ དི་ཝ་སེ སཱི་སཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ན་དཱི་ཀཱི་ལ༹་ན་ཏྠཱ་ཡ ནཾ པེ་སེ་སཱི’’ཏི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ. ཏ་ཏྠ དྷཱ་ཏི་ཡཱ དཱ་ར་ཀཾ ནི་མུ་ཛྫ་ནུ་མྨུ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཀཱི་ལཱ༹་པེ་ནྟི་ཡཱ ཨེ་ཀོ མ་ཙྪོ དཱ་ར་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘བྷ་ཀྑོ མེ ཨ་ཡ’’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ག་ཏོ. དྷཱ་ཏཱི དཱ་ར་ཀཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཏཱ, མ་ཙྪོ ཏཾ གི་ལི. པུ་ཉྙ་ཝཱ ས་ཏྟོ དུ་ཀྑཾ ན པཱ་པུ་ཎི, ས་ཡ་ན་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. མ་ཙྪོ དཱ་ར་ཀ་སྶ ཏེ་ཛེ་ན ཏ་ཏྟ་ཕཱ་ལཾ གི་ལི་ཏྭཱ ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཝེ་གེ་ན ཏིཾ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ག་ནྟྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ མ་ཙྪ་བ་ནྡྷ་སྶ ཛཱ་ལཾ པཱ་ཝི་སི. མ་ཧཱ་མ་ཙྪཱ ནཱ་མ ཛཱ་ལེ་ན བ་དྡྷཱ མཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཝ མ་ར་ནྟི, ཨ་ཡཾ པ་ན དཱ་ར་ཀ་སྶ ཏེ་ཛེ་ན ཛཱ་ལ་ཏོ ནཱི་ཧ་ཊ་མ་ཏྟོ་ཝ མ་ཏོ. མ་ཙྪ་བ་ནྡྷཱ ཙ མ་ཧཱ་མ་ཙྪཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟི, ཏཾ པ་ན དཱ་ར་ཀ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་མེ་ཝ ཀཱ་ཛེ་ན ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཧ་སྶེ་ན དེ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ ན་ག་རེ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ, ཀོ་ཙི ན ག་ཎྷཱ་ཏི.
ཏ་སྨིཾ པ་ན ན་ག་རེ ཨ་པུ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝཾ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལཾ ཨ་ཏྠི. ཏ་སྶ དྭཱ་ར་མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ‘‘ཀ་ཧཱ་པ་ཎ’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏེ་ཧི ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ད་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏོ. སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཱ་པི ཨ་ཉྙེ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ མ་ཙྪེ ན ཀེ་ལཱ༹་ཡ་ཏི, ཏཾ་དི་ཝ་སཾ པ་ན མ་ཙྪཾ ཕ་ལ་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཕཱ་ལེ་སི. མ་ཙྪ་ཉྩ ནཱ་མ ཀུ་ཙྪི་ཏོ ཕཱ་ལེ་ནྟི, སཱ པ་ན པི་ཊྛི་ཏོ ཕཱ་ལེ་ནྟཱི མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ དཱ་ར་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ མེ པུ་ཏྟོ ལ་དྡྷོ’’ཏི ནཱ་དཾ ན་དི་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱ་མི་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སེ་ཊྛི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀ་མཱ་དཱ་ཡ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ མེ, དེ་ཝ, དཱ་ར་ཀོ ལ་དྡྷོ, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པུ་ཉྙ་ཝཱ ཨེ་ས, ཡོ མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཨཱ་རོ་གོ ཝ་སི, པོ་སེ་ཧི ན་ནྟི.
ཨ་སྶོ་སི ཁོ ཨི་ཏ་རཾ ཀུ་ལཾ ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀི་ར ཨེ་ཀཾ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལཾ མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ དཱ་ར་ཀཾ ལ་བྷཱི’’ཏི. ཏེ ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ དཱ་ར་ཀཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཀཱི་ལཱ༹་པི་ཡ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ནཱ་པོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ དཱ་ར་ཀོ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཀ་ཏིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཨི་ཏ་རཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་ཧཾ ཏེ ལ་དྡྷོ་ཏི. མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡ་ནྟི. ན ཏུ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ, མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ་ཏི. ཀ་ཧཾ ཏེ ལ་དྡྷོ་ཏི. མ་ཡཱ ད་ས མཱ་སེ ཀུ་ཙྪི་ཡཱ དྷཱ་རི་ཏོ, ཨ་ཐ ནཾ ན་དི་ཡཱ ཀཱི་ལཱ༹་པི་ཡ་མཱ་ནཾ མ་ཙྪོ གི་ལཱི་ཏི. ཏུ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ ཨ་ཉྙེ་ན མ་ཙྪེ་ན གི་ལི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ན མ་ཡཱ མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ལ་དྡྷོ་ཏི ཨུ་བྷོ་པི རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡཾ ད་ས མཱ་སེ ཀུ་ཙྪི་ཡཱ དྷཱ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་མཱ་ཏཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, མ་ཙྪཾ ག་ཎྷ་ནྟཱ་པི ཝ་ཀྐ་ཡ་ཀ་ནཱ་དཱི་ནི བ་ཧི ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི མ་ཙྪ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ལ་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཡ་མྤི ཨ་མཱ་ཏཱ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, དཱ་ར་ཀོ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཀུ་ལཱ་ནཾ དཱ་ཡཱ་དོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྭེ་པི ཀུ་ལཱ་ནི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་སྶ དྭཱི་ཧི ཀུ་ལེ་ཧི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཏྟཱ བཱ་ཀུ་ལ་ཀུ་མཱ་རོ་ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ.
ཏ་སྶ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟ་སྶ དྭཱི་སུ་པི ན་ག་རེ་སུ ཏ་ཡོ ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་དེ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནི པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཝ་ས་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཝུ་ཏྠ་སྶ ས་ངྒྷཱ་ཊ་ནཱ་ཝཱ་སུ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནཾ ས་དྡྷིཾ ནཱ་ཊ་ཀེ་ཧི ཨཱ་རོ་པེ་ནྟི. སོ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནོ ཙ་ཏཱུ་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཨི་ཏ་རཾ ན་ག་རཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏཾ་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནི ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནི ‘‘དྭཱི་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཨུ་པ་ཌྜྷ་མ་གྒཾ ཨཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ ཏཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ དྭཱི་ཧི མཱ་སེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ག་རཾ ནེ་ནྟི, ཨི་ཏ་རཱ་ནི ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ག་ར་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན པུ་ན ཨི་ཏ་རཾ ན་ག་རཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟ་སྶ ཨ་སཱི་ཏི ཝ་སྶཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཀོ་ས་མྦིཾ པཱ་པུ་ཎི, བཱ་རཱ་ཎ་སི་ནྟི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ. བཱ་ཀུ་ལོ སེ་ཊྛི་པི ཁོ ‘‘ད་ས་བ་ལོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ བ་ཧུཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི. སོ ས་ཏྟཱ་ཧ་མེ་ཝ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་མེ ཨ་རུ་ཎེ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཐ་སྶ དྭཱི་སུ ན་ག་རེ་སུ གི་ཧི་ཀཱ་ལེ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀ་མཱ་ཏུ་གཱ་མཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལ་གྷ་རཱ་ནི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་མཱ་ནཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཨེ་ཀཾ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཀོ་ས་མྦི་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི པ་ཧི་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨེ་ཀཾ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧཱི་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན དྭཱི་སུ་པི ན་ག་རེ་སུ ཡཾ ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ, ཏཾ ཏཾ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཨ་སཱི་ཏི ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ དྭཱི་ཧ་ངྒུ་ལེ་ཧི ག་ནྡྷ་པི་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་སི་ངྒྷ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ལཾ ན ཀོ་ཙི ཨཱ་བཱ་དྷོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཨཱ་སཱི་ཏི་མེ ཝ་སྶེ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ. པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶཱ་པི་སྶ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ་པི ཨཱ་བཱ་དྷོ ཝཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཝེ་ཀ་ལླཾ ཝཱ ནཱ་ཧོ་སི. སོ པ་ཙྪི་མེ ཀཱ་ལེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ས་མ་ཡེ་པི པུ་རཱ་ཎ་གི་ཧི་ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁ་དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ས་ཀ་ལཾ བཱ་ཀུ་ལ་སུ་ཏྟཾ (མ. ནི. ༣.༢༠༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི ས་མུ་ཊྛི་ཏཱ. ས་ཏྠཱ པ་ན ཐེ་ར་སྶ དྷ་ར་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཐེ་རེ ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ ཋ་པེ་ནྟོ བཱ་ཀུ་ལ་ཏྠེ་རཾ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
སོ་བྷི་ཏ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༢༧. པ་ཉྩ་མེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ་ནནྟི པུ་བྦེ ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ སོ་བྷི་ཏ་ཏྠེ་རོ ཨ་གྒོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. སོ ཀི་ར པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་མཱ་ནོ པ་ཉྩ ཀ་པྤ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ས་ཉྙི་བྷ་ཝེ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ན་ཡ་ཏོ ཨ་གྒ་ཧེ་སི ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ཡ. ཏ་སྨཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡ་མྤི ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷཱི་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, སོ་བྷི་ཏོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ.
སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨ་ནུ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ཡཱ་ཝ ཨ་ས་ཉྙི་བྷ་ཝེ ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི, ཏཱ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་དྡ་ས. ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ཉྩ ཀ་པྤ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨ་དི་སྭཱ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཙུ་ཏིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ནཱ་མེ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫ་མཱ་ནོ ན་ཡ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་ས་ཉྙི་བྷ་ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ནི་ཊྛཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༢༨. ཚ་ཊྛེ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨུ་པཱ་ལཱིཏི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་པཱ་ལི་ཏྠེ་རོ ཨ་གྒོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཐེ་རོ ཀི་ར ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ བྷཱ་རུ་ཀ་ཙྪ་ཀ་ཝ་ཏྠུཾ, ཨ་ཛྫུ་ཀ་ཝ་ཏྠུཾ, (པཱ་རཱ. ༡༥༨) ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སྶ་པ་ཝ་ཏྠུ་ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་ནྡེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་སྨཱ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཀི་རེ་ས ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ ཀུ་ལ་གྷ་རེ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཀ་པྤ་ཀ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི, ཨུ་པཱ་ལི་དཱ་ར་ཀོ་ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཚ་ནྣཾ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ པ་སཱ་དྷ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨ་ནུ་པི་ཡ་མྦ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ པ་བྦ་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མ་ནྟེ་ཧི ཏེ་ཏི ཚ་ཧི ཁ་ཏྟི་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི. ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཝི་དྷཱ་ནཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༣༠) ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ.
སོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷི་ཀྑུ ཏ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ དྷུ་རཾ ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན ས་ནྟི་ཀེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷུ་ར་ཉྩ ག་ནྠ་དྷུ་ར་ཉྩ པ་རི་པཱུ་རེ་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ས་ཀ་ལཾ ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སི. སོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཝི་ནི་ཙྪི་ནི. ས་ཏྠཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ཏེ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ཏ་ཡོ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
ན་ནྡ་ཀ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༢༩. ས་ཏྟ་མེ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ན་ནྡ་ཀོཏི ཨ་ཡཾ ཧི ཐེ་རོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་ས་མོ་དྷཱ་ནེ པ་ཉྩ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་སི. ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡ་ཉྷི པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི, པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ ཙ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི ཨ་ཧོ་སི. སོ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་རི་སཱ་སུ ས་མྤ་ཏྟཱ་སུ ‘‘ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ མ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀ་ན་ནྡ་ཀོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ་པི ཁོ རོ་ཧི་ཎཱི་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཙུ་མྦ་ཊ་ཀ་ཀ་ལ་ཧེ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ སཱ་ཀི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར་ས་ཏཱ་ནཾ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀུ་ཎཱ་ལ་ད་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཡ (ཛཱ. ༢.༢༡.ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ) ནེ་སཾ སཾ་ཝི་གྒ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟཾ (དཱི. ནི. ༢.༣༣༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཕ་ལཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་སི. ཏེ་སཾ ཐེ་རཱ་ནཾ པུ་རཱ་ཎ་དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ ‘‘ཨ་མྷེ དཱ་ནི ཨི་དྷ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ཝ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ཏཱ་པི པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཐེ་རི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫ་ཉྩ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཉྩ ལ་བྷིཾ་སུ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ན་ནྟ་རཱ་ཡ པ་ན ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་བྦཱ་ཝ ཏཱ ན་ནྡ་ཀ་ཏྠེ་ར་སྶ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏ་སྶ པཱ་ད་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ཏྠཱ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་རེ ས་མྤ་ཏྟེ ཏཱ་སཾ པུ་རི་མ་བྷ་ཝེ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ད་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མཾ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣཾ ཨུ་པ་མཱ་ཡོ ཙ ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ཙ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ཨ་ཉྙོ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷཱི བྷི་ཀྑུ ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡ་ཀོ ཡཱ་ཝ་ཛྫ་དི་ཝ་སཱ ཨོ་རོ་དྷེ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, སོ་བྷ་ཏཱ་ཡ་མཱ་ཡ་སྨཱ ཨོ་རོ་དྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ མ་ཉྙེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཏ་སྨཱ ས་ཡཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྷི་ཀྑུཾ པེ་སེ་སི. ཏཱ པ་ན པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ ཨོ་ཝཱ་དཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟི. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་རེ ས་མྤ་ཏྟེ ཨ་ཉྙཾ ཨ་པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ས་ངྒྷཾ ཨོ་ཝ་དཱ་ཧཱི’’ཏི ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧ. སོ ས་ཏྠུ ཀ་ཐཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱ་རེ ས་མྤ་ཏྟེ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སེ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ཝ ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ས་ལཱ༹་ཡ་ཏ་ན་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི.
ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཐེ་ར་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཀ་སྨིཾ ནུ ཁོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟེ ཨི་མཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻུ’’ནྟི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ པུ་ན ‘‘ཏཾ་ཡེ་ཝ ན་ནྡ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་པི ཨེ་ཏཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི དི་སྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ་པི ཐེ་ར་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ པེ་སེ་སི. ཏཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟཱ. ཏཾ་དི་ཝ་སཾ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཧི་ཡྻོ ན་ནྡ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སི་ཡཾ ཙ་ནྡ་ས་དི་སཱི ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཛྫ པ་ནྣ་ར་སི་ཡཾ ཙ་ནྡ་ས་དི་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ཙ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༣༠. ཨ་ཊྛ་མེ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རཱ་ནནྟི ཚ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ པི་ཧི་ཏ་དྭཱ་རཱ་ནཾ ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཨ་གྒོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི ས་ཏྠུ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་གུ་ཏྟ་དྭཱ་རཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ པ་ན ད་ས་སུ དི་སཱ་སུ ཡཾ ཡཾ དི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ན ཏཾ ཙ་ཏུ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ཨ་པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡ་མྤི ཧི པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་པུ་རེ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཨ་ཐ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ཉཱ་ཏི་ས་ངྒྷཾ ན་ནྡ་ཡ་ནྟོ ཏོ་སེ་ནྟོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ན་ནྡ་ཀུ་མཱ་རོཏེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ་པི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ལོ་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཏོ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་པུ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཋ་མ་ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ པི་ཏ་རཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ པི་ཏུ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏཱ་ཡ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ སེ་ས་ཛ་ན་སྶ་པི དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ ན་ནྡ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་གེ་ཧ་པ་ཝེ་ས་ན་ཨཱ་ཝཱ་ཧ་མ་ངྒ་ལེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ ཏ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཀུ་མཱ་རཾ པ་ཏྟཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཝི་ཧཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁོ པཱ་ཡཱ་སི. ན་ནྡ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་མ་ངྒ་ལཾ ན ཏ་ཐཱ པཱི་ལེ༹་སི, པ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ན ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་ད་ཝ་ར་ག་ཏཱ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་ཝ་ཊཾ ཁོ, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ, ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཡཾ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ གེ་ཧ་སི་ཏ་ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་ནེ་ས ས་ཏྠ་རི གཱ་ར་ཝེ་ན ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཡཱ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ཏེ་ན་སྶ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་པོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་ཝ་ཏྟེ་སྶ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་ཝ་ཏྟེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟ་མེ་ཝ ས་ཏྠཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ནེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. པ་བྦ་ཛི་ཏོ་པི པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎི་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ས་ར་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ སཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋི་ཏཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཡཱ པཱི་ལི༹་ཏོ ཐོ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ གུ་མྦཾ ཝཱ ག་ཙྪཾ ཝཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟ་སྶེ་ཝ ད་ས་བ་ལོ པུ་ར་ཏོ ཋི་ཏ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨ་གྒི་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟཾ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་པ་ཏྟཾ ཝི་ཡ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཏི.
ས་ཏྠཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ན་ནྡོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པ་མ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ན་བྷི་ར་ཏིཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་ནི་བྦཱ་པ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཧི, ན་ནྡ, དེ་ཝ་ཙཱ་རི་ཀཾ ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཐཱ་ཧཾ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟེ་ཧི ག་ནྟ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཏྭཾ ཀེ་ཝ་ལཾ ག་མ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཧི, ག་ནྟྭཱ པ་སྶི་སྶ་སཱི་ཏི. སོ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ དེ་ཝ་ཙཱ་རི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་དྡ་ས. ས་ཏྠཱ ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ སུ་བྷ་ནི་མི་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཏཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཾ དི་སྭཱ, ‘‘ན་ནྡ, ཨི་མཱ ནུ ཁོ ཨ་ཙྪ་རཱ མ་ནཱ་པཱ, ཨ་ཐ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. བྷ་ནྟེ, ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི ཨི་མཱ ཨ་ཙྪ་རཱ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་ཙྪི་ནྣ་ཀཱ མ་ཀྐ་ཊཱི ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི. ན་ནྡ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཨ་ཙྪ་རཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ ན དུ་ལླ་བྷཱ་ཏི. ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, པཱ་ཊི་བྷོ་གོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཧཾ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཝི་སྶ་ཏྠོ ཏྭཾ, ན་ནྡ, ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧི. ས་ཙེ ཏེ ས་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏཱ་སཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ་ཏི. ཨི་ཏི ས་ཏྠཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཡཱ དེ་ཝ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ག་ཉྪི.
ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཙྪ་རཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི. ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཏུ་མྷེ ན་ནྡ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘ཨེ་ཀོ ཀི་ར བྷི་ཀྑུ ད་ས་བ་ལཾ པཱ་ཊི་བྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཙྪ་རཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི’ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཀ་ཐེ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཏ་ཀོ ཀི་རཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡོ, ཨུ་པ་ཀྐི་ཏ་ཀོ ཀི་རཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡོ, ཨ་ཙྪ་རཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི, བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར་སྶ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དཱི་ན’’ནྟི ཐེ་ར་སྶ ས་ཝ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཀ་ཐེ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ བྷི་ཀྑཱུ ན ཨ་ཉྙཾ ཀ་ཐེ་ནྟི, མཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་ནྟི, ཨ་ཡུ་ཏྟཾ མ་མ ཀ་མྨ’’ནྟི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པ་ཏྟ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི, ས་ཡ་མྤི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཉྙཱ་སི་ཡེ་ཝ. པུ་ན་དི་ཝ་སེ ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཡཾ མེ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, པཱ་ཊི་བྷོ་གོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དཱི་ནཾ, མུ་ཉྩཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་སྨཱ པ་ཊི་སྶ་ཝཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུ (ཨུ་དཱ. ༢༢) ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ. ས་ཏྠཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་ཝི་ཧཱ་རེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཐེ་རཾ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༣༡. ན་ཝ་མེ བྷི་ཀྑུ་ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནནྟི བྷི་ཀྑཱུ ཨོ་ཝ་ད་ནྟཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་ཏྠེ་རོ ཨ་གྒོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར ཐེ་རོ ཨེ་ཀ་ས་མོ་དྷཱ་ན་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་སི. ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑུ་ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡ་མྤི ཧི པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ ཀུ་ལ་གྷ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ བྷི་ཀྑུ་ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་སྶ ག་ཎ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ག་བྦྷ་ས་ཧ་སྶ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏེ ས་བྦེ་པི ཛ་ནཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ན་ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་རིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཨ་ཡཾ ཀ་པྤི་ནོ པ་ཙྩ་ནྟ་དེ་སེ ཀུ་ཀྐུ་ཊ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ རཱ་ཛ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི, སེ་ས་པུ་རི་སཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ན་ག་རེ ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏེ་སུ ཀ་པྤི་ན་ཀུ་མཱ་རོ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. པུ་བྦེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཏ་སྶ གྷ་ར་སཱ་མི་ནཱི ཨི་ཏྠཱི ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀེ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི ཛཱ་ཏཱ, ཨ་ནོ་ཛཱ་པུ་པྥ་ས་དི་ས་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ པ་ན་སྶཱ ཨ་ནོ་ཛཱ་དེ་ཝཱི་ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་རཱ་ཛཱ་པི སུ་ཏ་ཝི་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. སོ པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཏཱུ་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི སཱི་གྷཾ དཱུ་ཏེ པེ་སེ་སི – ‘‘ཡ་ཏྠ བ་ཧུ་སྶུ་ཏེ སུ་ཏ་དྷ་རེ པ་སྶ་ཐ, ཏ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཝཱ་ཎི་ཛཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཀ་བྷ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཏཾ ན་ག་རཾ ག་ནྟྭཱ, བྷ་ཎྜཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ, ‘‘རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་དྭཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘རཱ་ཛཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ, ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ, དྭཱ་རེ ཋི་ཏཱ པ་ཊི་ཧཱ་ར་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ར་ཉྙོ ནི་ཝེ་དི, ཏེ རཱ་ཛཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཡྻཱ་ཏི་ཏ་པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཏོ, དེ་ཝཱ་ཏི. ཀ་ཙྩི ཝོ ར་ཊྛཾ སུ་བྷི་ཀྑཾ, དྷ་མྨི་ཀོ རཱ་ཛཱ་ཏི? ཨཱ་མ, དེ་ཝཱ་ཏི. ཨ་ཏྠི པ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དེ་སེ ཀི་ཉྩི སཱ་ས་ན་ནྟི? ཨ་ཏྠི དེ་ཝ, ན པ་ན ས་ཀྐཱ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་མུ་ཁེ་ཧི ཀ་ཐེ་ཏུ་ནྟི. རཱ་ཛཱ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ དཱ་པེ་སི. ཏེ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ, ‘‘དེ་ཝ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ དེ་སེ བུ་དྡྷ་ར་ཏ་ནཾ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ར་ཉྙོ ‘‘བུ་དྡྷོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ སུ་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཕ་ར་མཱ་ནཱ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་ཏོ ‘‘བུ་དྡྷོ་ཏི, ཏཱ་ཏཱ, ཝ་ད་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བུ་དྡྷོ་ཏི, དེ་ཝ, ཝ་དཱ་མཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘བུ་དྡྷོ་ཏི་པ་དཾ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཾ, ནཱ་སྶ ས་ཀྐཱ པ་རི་མཱ་ཎཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་དེ པ་ས་ནྣོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པ་རཾ ཀིཾ སཱ་ས་ན’’ནྟི པུ་ཙྪི. དེ་ཝ དྷ་མྨ་ར་ཏ་ནཾ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི. ཏ་མྤི སུ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་མྤི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ སཱ་ས་ན’’ནྟི པུ་ཙྪི. ས་ངྒྷ་ར་ཏ་ནཾ དེ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི. ཏ་མྤི སུ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་མྤི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ དི་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཎྞེ ལི་ཁི་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, དེ་ཝི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི པེ་སེ་སི. ཏེ་སུ ག་ཏེ་སུ ཨ་མ་ཙྩེ པུ་ཙྪི – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? དེ་ཝ ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མཱ་ཏི? ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི་ཏི. མ་ཡ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ་ཏི. ཏེ ས་བྦེ་པི གྷ་རཾ ཝཱ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ཝཱ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཡེ ཨ་སྶེ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ག་ཏཱ ཏེ་ཧེ་ཝ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ.
ཝཱ་ཎི་ཛཱ ཨ་ནོ་ཛཱ་དེ་ཝི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཎྞཾ ད་སྶེ་སུཾ. སཱ ཏཾ ཝཱ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘ར་ཉྙཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བ་ཧཱུ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ དི་ནྣཱ, ཀིཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. པི་ཡ་སཱ་ས་ནཾ, དེ་ཝི, ཨཱ་ནཱི་ཏ་ནྟི. ཨ་མྷེ་པི ས་ཀྐཱ, ཏཱ་ཏཱ, སུ་ཎཱ་པེ་ཏུ་ནྟི? ས་ཀྐཱ, དེ་ཝི, ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་མུ་ཁེ་ཧི པ་ན ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི. སཱ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ དཱ་པེ་སི. ཏེ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སཱ་པི ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་པཱ་མོ་ཛྫཱ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་དེ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཉྙཱ་ག་ཎ་ནཱ་ཡ ཏཱི་ཎི ཏཱི་ཎི ཀ་ཏྭཱ ན་ཝ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་དཱ་སི. ཝཱ་ཎི་ཛཱ ས་བྦཱ་ནི་པི དྭཱ་ད་ས ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ལ་བྷིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ ‘‘རཱ་ཛཱ ཀ་ཧཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི་ཏི ནི་ཀྑ་ནྟོ, དེ་ཝཱི་ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏཱ, ཏུ་མྷེ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཏེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཐ ཨ་མྨཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཛཱ་ནཱ་མ, ཨ་ཡྻེ, ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལ༹ཾ ག་ཏཱ་ཏི. ཨཱ་མ, ཨ་མྨཱ ག་ཏཱ, ཏ་ཏྠ པ་ན ག་ནྟྭཱ ‘‘བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, དྷ་མྨོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ས་ངྒྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ག་ཏཱ, ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ་ཏི? ཏུ་མྷེ པ་ན, ཨ་ཡྻེ, ཀིཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མཱ་ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, ན ཏེ་ཧི ཝ་ནྟ་ཝ་མ་ནཾ ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ ཋ་པེ་ཡྻ་ནྟི. ‘‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ, མ་ཡ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་བྦཱ་པི ར་ཐེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ.
རཱ་ཛཱ་པི ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རཾ པཱ་པུ་ཎི, ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ག་ངྒཱ པཱུ་རཱ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ག་ངྒཱ པཱུ་རཱ ཧོ་ཏི ཙ་ཎྜ་མ་ཙྪཱ་ཀི་ཎྞཱ, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཏཱ དཱ་སཱ ཝཱ མ་ནུ་སྶཱ ཝཱ ན་ཏྠི, ཡེ ནོ ནཱ་ཝཾ ཝཱ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཏ་སྶ པ་ན ས་ཏྠུ གུ་ཎཱ ནཱ་མ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཏོ ཨུ་པ་རི ཡཱ་ཝ བྷ་ཝ་གྒཱ པ་ཏྠ་ཊཱ. ས་ཙེ ཨེ་ས ས་ཏྠཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨི་མེ་སཾ ཨ་སྶཱ་ནཾ ཁུ་ར་པི་ཊྛཱ་ནི མཱ ཏེ་མེ་ནྟཱུ’’ཏི ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ་ན ཨ་སྶེ པ་ཀྑ་ནྡཱ་པེ་སུཾ. ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་སྶ་སྶཱ་པི ཁུ་ར་པི་ཊྛ་མ་ཏྟཾ ན ཏེ་མི, རཱ་ཛ་མ་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱ ཝི་ཡ པ་ར་ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ ཨ་ཉྙཾ མ་ཧཱ་ན་དིཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ‘‘དུ་ཏི་ཡཱ ཀི་ནྣ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ནཱི་ལ་ཝཱ་ཧི་ནཱི ནཱ་མ ག་མྦྷཱི་ར་ཏོ་པི པུ་ཐུ་ལ་ཏོ་པི ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཱ དེ་ཝཱ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙཱ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ ན་ཏྠི, ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཏ་མྤི ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་ཏྠཱ་རཾ ན་དིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཏ་ཏི་ཡཾ ཙ་ནྡ་བྷཱ་གཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ན་དིཾ པ་ཏྭཱ ཏ་མྤི ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ས་ཏྠཱ་པི ཏཾ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ལོ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ནོ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི དི་སྭཱ ‘‘མ་ཡཱ ཏེ་སཾ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ’’ནྟི པཱ་ཏོ་ཝ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝཱ་རོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཙ་ནྡ་བྷཱ་གཱ་ཡ ཏཱི་རེ ཏེ་སཾ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཏི་ཏྠ་ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ མ་ཧཱ་ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཚ་བྦ་ཎྞ་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཏེ ཏེ་ན ཏི་ཏྠེ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ནྟཱ བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ དྷཱ་ཝ་ནྟི་ཡོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡ་ས་སྶི་རི་ཀཾ མུ་ཁཾ དི་སྭཱ ‘‘ཡཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ མ་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཨ་དྡྷཱ སོ ཨེ་སོ’’ཏི ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ ནི་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ དི་ཊྛ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ཎ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ག་མྨ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ གོ་པྥ་ཀེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི ས་དྡྷིཾ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶེ་ན. ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་བྦེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘པུ་བྦེ ཨི་མེ ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ན་སྶ དི་ནྣ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ, སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཙ་ར་ཐ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ་ཝ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཱ་ནཾ པ་བྦ་ཛྫཱ ཙ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཙ ཨ་ཧོ་སི, ཝ་སྶ་ས་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝི་ཡ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ.
ཨ་ནོ་ཛཱ་པི དེ་ཝཱི ར་ཐ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་བྷ་ཏཾ ནཱ་ཝཾ ཝཱ ཨུ་ལུ༹་མྤཾ ཝཱ ཨ་དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྱ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘རཱ་ཛཱ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སོ པ་ན ས་ཏྠཱ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ནི་བྦ་ཏྟོ, ས་ཙེ སོ ས་ཏྠཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཐཱ མཱ ཨུ་ད་ཀེ ནི་མུ་ཛྫིཾ་སཱུ’’ཏི ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ་ན ར་ཐེ པ་ཀྑ་ནྡཱ་པེ་སི. ར་ཐཱ་ནཾ ནེ་མི་ཝ་ཊྚི་མ་ཏྟ་མྤི ན ཏེ་མི. དུ་ཏི་ཡ་ན་དི་མྤི ཏ་ཏི་ཡ་ན་དི་མྤི ཏེ་ནེ་ཝ ས་ཙྩ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི. ཨུ་ཏྟ་ར་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝ ཙ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་དྡ་ས. ས་ཏྠཱ་པི ‘‘ཨི་མཱ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་ཀེ པ་སྶ་ནྟཱི་ནཾ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻ, དྷ་མྨཾ སོ་ཏུཾ ཙ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ན པ་སྶ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཏི་ཏྠ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏཱ་སཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་བྦཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་སྶིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཐེ་རཱི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་བྦཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཨུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ཏཱ, ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་ཏྠེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩཾ མ་ཏྠ་ཀ་པྤ་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ ཧུ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ་པི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ་པི སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ་པི ‘‘ཨ་ཧོ སུ་ཁཾ ཨ་ཧོ སུ་ཁ’’ནྟི ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི. བྷི་ཀྑཱུ ཀ་ཐཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སུཾ ‘‘ཀ་པྤི་ན་ཏྠེ་རོ ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏཱི’’ཏི. ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘མ་མ པུ་ཏྟོ མ་གྒ་སུ་ཁཾ ཕ་ལ་སུ་ཁཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་པ་དེ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘དྷ་མྨ་པཱི་ཏི སུ་ཁཾ སེ་ཏི, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ;
ཨ་རི་ཡ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨེ, ས་དཱ ར་མ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ’’ཏི. (དྷ. པ. ༧༩);
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀ་ཙྩི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱི’’ཏི. ན བྷ་ག་ཝཱ དེ་སེ་ཏི, ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཀ་སྶ་ཙི ཨོ་ཝཱ་ད་མ་ཏྟ་མྤི ན དེ་ཏཱི་ཏི. ས་ཏྠཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ཀ་པྤི་ན, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་ད་མ་ཏྟ་མྤི ན དེ་སཱི’’ཏི? ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རི, ཨ་ཛྫ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཧཱི་ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ཀ་ཐཾ སི་ར་ཝ་རེ་ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་སི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་ཏྠཱ ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཐེ་རེ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ་སུ ཋ་པེ་ནྟོ མ་ཧཱ་ཀ་པྤི་ན་ཏྠེ་རཾ བྷི་ཀྑུ་ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
སཱ་ག་ཏ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༣༢. ད་ས་མེ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཀུ་ས་ལཱ་ནནྟི ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུཾ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ སཱ་ག་ཏ་ཏྠེ་རོ ཨ་གྒོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྷི ཐེ་རོ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་མྦ་ཏི་ཏྠ་ནཱ་ག་སྶ ཏེ་ཛ་སཱ ཏེ་ཛཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཏཾ ནཱ་གཾ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨཱ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡ་མྤི ཧི པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་ཏྠུ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, སཱ་ག་ཏ་མཱ་ཎ་ཝོ་ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཀོ་ས་མྦི་ན་ག་ར་ས་མཱི་པཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ན་དཱི་ཏི་ཏྠེ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ནཱ་ཝི་ཀ་སྶ བ་ཧཱུ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ག་མི་ཀཱ ཝེ་རི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཏཾ པོ་ཐེ་ཏྭཱ མཱ་ར་ཡིཾ་སུ. སོ ཝི་རུ་དྡྷེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཏི་ཏྠེ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ. སོ ཝི་རུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ཏྟཱ ཨ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏི, ཀཱ་ལེ པ་ན ན ཝ་སྶཱ་པེ་ཏི, ས་སྶཱ་ནི ན ས་མྨཱ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི. ས་ཀ་ལ་ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ ཙ ཏ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཾ ཨ་ནུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙ་སྶ ཨེ་ཀཾ གེ་ཧཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ས་ཏྠཱ་པི ཏེ་ནེ་ཝ ཏི་ཏྠེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ‘‘ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་དེ་སེ ར་ཏྟིཾ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ག་མཱ་སི.
ཨ་ཐཱ་ཡཾ ཐེ་རོ ‘‘ཙ་ཎྜོ ཀི་རེ་ཏྠ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ ད་མེ་ཏྭཱ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་དེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ནཱ་གོ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘ཀོ་ནཱ་མཱ་ཡཾ མུ་ཎྜ་ཀོ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི དྷཱུ་པཱ་ཡི, ཐེ་རོ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ དྷཱུ་པཱ་ཡི. ནཱ་གོ, པ་ཛྫ་ལི, ཐེ་རོ་པི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རཾ པ་ཛྫ་ལི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཏེ་ཛཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡི. སོ ‘‘མ་ཧ་ནྟོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཐེ་ར་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཡ྄ཧཾ ས་ར་ཎ་ག་མ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་ར་ཎ་ག་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན ཀ་ཉྩི ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི, དེ་ཝ་མྤི ས་མྨཱ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏི, ས་སྶཱ་ནི ས་མྨཱ ས་མྤ་ཛྫ་ནྟི.
ཀོ་ས་མྦི་ཝཱ་སི་ནོ ‘‘ཨ་ཡྻེ་ན ཀི་ར སཱ་ག་ཏེ་ན ཨ་མྦ་ཏི་ཏྠ་ཀ་ནཱ་གོ ད་མི་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨུ་དི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ད་ས་བ་ལ་སྶ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ས་ཛྫ་ཡིཾ་སུ. ཏེ ད་ས་བ་ལ་སྶ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནེ་ན ས་བྦ་གེ་ཧེ་སུ ཀཱ་པོ་ཏི་ཀཾ པ་ས་ནྣཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ སཱ་ག་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟ་སྶ གེ་ཧེ གེ་ཧེ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཨ་དཾ་སུ. ཐེ་རོ ཨ་པ་ཉྙ་ཏྟེ སི་ཀྑཱ་པ་དེ མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ གེ་ཧེ གེ་ཧེ ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རཾ ག་ནྟྭཱ་ཝ ཨ་ནཱ་ཧཱ་རི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཏིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ པ་ཏི.
ས་ཏྠཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ཏཾ དི་སྭཱ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་ག་ར་ཧི་ཏྭཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སི. སོ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ས་ཏིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཙྩ་ཡཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལཾ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་སཾ་ཝེ་གོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྠུ ཝི་ན་ཡེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ. ཏཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ན ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཐེ་རེ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ་སུ ཋ་པེ་ནྟོ སཱ་ག་ཏ་ཏྠེ་རཾ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
རཱ་དྷ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༣༣. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ཡྻ་ཀཱ་ནནྟི ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་པ་ཊི་བྷཱ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཛ་ན་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ རཱ་དྷ་ཏྠེ་རོ ཨ་གྒོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཐེ་ར་སྶ ཧི དི་ཊྛི་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཉྩ ཨོ་ཀ་པྤ་ནི་ཡ་ས་དྡྷ་ཉྩ ཨཱ་ག་མྨ ད་ས་བ་ལ་སྶ ན་ཝ་ན་ཝཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཐེ་རོ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡ་མྤི ཧི པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་རི་ཙ་རི་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི, རཱ་དྷ་མཱ་ཎ་ཝོ་ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ.
སོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་དཱ་རེ་ན ཨ་བ་ཧུ་མ་ཏོ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཐེ་རེ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི. ‘‘ཛི་ཎྞོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི ན ཀོ་ཙི པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཨི་ཙྪི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཀིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ ཏཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟཱི’’ཏི? ཀུ་ཏོ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ, མ་ཧ་ལླ་ཀོ་ཏི མཾ བ་ཧི ནཱི་ཧ་རིཾ་སུ. ཀིཾ པ་ན ཏེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི? ཀོ མཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, པ་བྦཱ་ཛེ་སྶ་ཏི, མ་ཧ་ལླ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན མཾ ན ཀོ་ཙི ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ས་ཏྠཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རོ ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནཾ སི་ར་སཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ རཱ་དྷ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ སཱ་ད་རེ་ན པ་བྦ་ཛཱ་པེ་སི, ན ཁོ མེ ཨེ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ད་རེ་ན པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི རཱ་དྷ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ གཱ་མ་ཀཱ་ཝཱ་སཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏྲ་སྶ ཨ་དྷུ་ནཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷི་སྶ ཐེ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟཾ ཨཱ་ཝཱ་སཾ དེ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟཾ པ་ཎཱི་ཏ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མྤི ཏ་སྶེ་ཝ ད་ཏྭཱ ས་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི. རཱ་དྷ་ཏྠེ་རོ སེ་ནཱ་ས་ན་ས་པྤཱ་ཡ་ཉྩ བྷོ་ཛ་ན་ས་པྤཱ་ཡ་ཉྩ ལ་བྷི་ཏྭཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི.
ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལཾ པ་སྶི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ. ས་ཏྠཱ ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ པུ་ཙྪི – ‘‘ཡོ ཏེ མ་ཡཱ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ནི་སྶི་ཏ་ཀོ དི་ནྣོ, ཀཱི་དི་སཾ ཏ་སྶ, ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་ཏཱི’’ཏི? བྷ་ནྟེ, སཱ་ས་ནེ ཨ་བྷི་ར་མི་ཏ་བྷི་ཀྑུ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཀ་ཏ་ཝེ་དཱི’’ཏི ས་ངྒྷ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཏ་ཉྙཱུ་ཀ་ཏ་ཝེ་དི་ཏཱ, སོ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟོ་པི ཀ་ཏ་ཉྙཱུ་ཀ་ཏ་ཝེ་དཱི་ཡེ་ཝ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཀ་ཏ་ར་སྨིཾ ཀཱ་ལེ བྷ་ག་ཝཱ་ཏི?
ཨ་ཏཱི་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་བྦ་ཏ་པཱ་ད་མྷི པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟཱ ཝ་ཌྜྷ་ཀི་པུ་རི་སཱ མ་ཧཱ་ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཨུ་ལུ༹་མྤཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ན་དི་ཡཱ ཨོ་ཏཱ་རེ་ནྟི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ས་མ་ཊྛཱ་ནེ སོ་ཎྜཱ་ཡ སཱ་ཁཾ ག་ཎྷ་ནྟོ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒ་ཝེ་གཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏི་ཁི་ཎ་ཁཱ་ཎུ་ཀེ པཱ་དེ་ན ཨ་ཝ་ཏྠཱ་སི, པཱ་དོ ཝི་དྡྷོ, དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. སོ ག་མ་ནཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་པ་ཛྫི. སོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ཏེ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མཱི་པེ་ན ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ ནི་སྶཱ་ཡཱ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་པ་དཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠིཾ དི་སྭཱ བྷཱི་ཏཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟི. སོ ཏེ་སཾ པ་ལཱ་ཡ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི, པུ་ན ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི.
ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཧ་ཏྠི ཨ་མྷེ་སུ ཏི་ཊྛ་ནྟེ་སུ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏི, པ་ལཱ་ཡ་ནྟེ་སུ ཏི་ཊྛ་ཏི, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི. ས་བྦེ ཏཾ ཏཾ རུ་ཀྑཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ པ་ཊི་མཱ་ནེ་ནྟཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. སོ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་དཾ ད་སྶེ་ནྟོ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. ཏ་དཱ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ནཾ ས་ཉྙཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘གི་ལཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན, བྷོ, ཨེ་ས ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ན ཨ་ཉྙེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་དེ པ་ཝི་ཊྛ་ཁཱ་ཎུ་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ས ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཏི་ཁི་ཎ་ཝཱ་སི་ཡཱ ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཨོ་དྷིཾ ད་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ཡཱ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རིཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ ཝ་ཎ་མུ་ཁཾ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་སཱ་ཝོ་ད་ཀེ་ན དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ན་ན་བྷེ་ས་ཛྫཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཕཱ་སུ་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུ.
ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ གི་ལཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ མ་ཡ྄ཧཾ བ་ཧུ་པ་ཀཱ་རཱ, ཨི་མེ མ་ཡཱ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ལ་དྡྷཾ, མ་ཡཱ ཨི་མེ་སཾ ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནཱ ཀ་ཏ་ཝེ་དི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ སེ་ཏཾ ག་ནྡྷ་ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀཾ ཨཱ་ནེ་སི. ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ནོ ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཧ་ཏྠཱི པུ་ཏྟ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡི ཏི་ཊྛ་ནྟེ ‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏོ’ཏི མ་མ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཀྐཱ་མི. ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀོ པི་ཏུ པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནུ་པཱ་ཡཱ་སི. ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ ཏ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་དྡ་ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི. སོ པི་ཏུ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཏོ. ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ནོ ‘‘ཨི་མཾ ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨེ་སོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཏ་ཡཱ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ་ཡེ་ཝ ག་ཙྪཱ’’ཏི པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. ཧ་ཏྠི་ནཱ་གོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏ་མྤི པུ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མཱི་པཾ པེ་སེ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ནོ ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟི. བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀེ་ཀཾ བྷ་ཏྟ་པི་ཎྜཾ དེ་ནྟི, བྷ་ཏྟཾ ཏ་སྶ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་ཧི ཨ་ནྟོ་ག་ཧ་ནེ ཀོ་ཊྚི་ཏཾ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ངྒ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ རཱ་སིཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨ་ཉྙ་མྤི ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པུ་བྦེ་པི སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ ཀ་ཏ་ཉྙཱུ་ཀ་ཏ་ཝེ་དི་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ཏི. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཧི ཏ་དཱ མ་ཧཱ་ཧ་ཏྠཱི ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཨོ་སྶ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. སཾ་ཡུ་ཏྟ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལཾ རཱ་དྷ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ, དྷ་མྨ་པ་དེ ཙ –
‘‘ནི་དྷཱི་ནཾ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཱ་རཾ, ཡཾ པ་སྶེ ཝ་ཛྫ་ད་སྶི་ནཾ;
ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་ཝཱ་དིཾ མེ་དྷཱ་ཝིཾ, ཏཱ་དི་སཾ པ་ཎྜི་ཏཾ བྷ་ཛེ;
ཏཱ་དི་སཾ བྷ་ཛ་མཱ་ན་སྶ, སེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི ན པཱ་པི་ཡོ’’ཏི. (དྷ. པ. ༧༦) –
གཱ་ཐཱ ཐེ་ར་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ནཱ་མ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ན ས་ཏྠཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཐེ་རེ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ་སུ ཋ་པེ་ནྟོ རཱ་དྷ་ཏྠེ་རཾ པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ཡྻ་ཀཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སཱི་ཏི.
མོ་གྷ་རཱ་ཛ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
༢༣༤. དྭཱ་ད་ས་མེ ལཱུ་ཁ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ་ནནྟི ལཱུ་ཁ་ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱ་ནཾ མོ་གྷ་རཱ་ཛཱ ཨ་གྒོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཧི ཐེ་རོ ས་ཏྠ་ལཱུ་ཁཾ སུ་ཏྟ་ལཱུ་ཁཾ ར་ཛ་ན་ལཱུ་ཁ་ནྟི ཏི་ཝི་དྷེ་ན་པི ལཱུ་ཁེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ དྷཱ་རེ་སི. ཏ་སྨཱ ལཱུ་ཁ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཏ་སྶ པ་ཉྷ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡ་མ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ཡ་མྤི ཧི པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་ཏོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ལཱུ་ཁ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧ་ན་ན་ག་རེ ཨ་མ་ཙྩ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧ་ན་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཨ་མ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི.
ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧ་ན་རཱ་ཛཱ ‘‘བུ་དྡྷོ ཀི་ར ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, བུ་དྡྷོ ཀི་ར ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཨི་མཾ པ་ཙྩ་ནྟ་ན་ག་རཾ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨུ་བྷོ་ཧི ཨ་མྷེ་ཧི ཏུ་ཙྪཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཏྭཾ ཏཱ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སཾ ག་ནྟྭཱ བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལཾ ཨི་མཾ ན་ག་རཾ ཨཱ་ནེ་ཧཱི’’ཏི པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ པེ་སེ་སི. སོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ག་ཏ་པུ་རི་སཱ པ་ན ས་བྦེ་པི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པུ་ན ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཱ.
ཨ་ཡཾ ཐེ་རོ པ་རི་པུ་ཎྞ་སཱི་ལོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི, མོ་གྷ་རཱ་ཛ་མཱ་ཎ་ཝོ་ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧ་ན་རཱ་ཛཱ་པི ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པུ་རོ་ཧི་ཏ་གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི, བཱ་ཝ་རི་མཱ་ཎ་ཝོ་ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ སི་པྤཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟོ ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ པ་སེ་ན་དི་ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཀཱ་ལེ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་རོ་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ. ཏ་དཱ ཨ་ཡ་མྤི མོ་གྷ་རཱ་ཛ་མཱ་ཎ་ཝོ བཱ་ཝ་རི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བཱ་ཝ་རི་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ར་ཧོ་ག་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ སི་པྤེ སཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ སཱ་རཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ ག་ཝེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་སི. སོ ཏེ་ན ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ སོ་ལ༹་ས་ཧི མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ པ་བྦ་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མི. ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་པི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ པེ་སེ་སི – ‘‘ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་བྦ་ཛ་ཏི, ཏ་ཏྲ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དེ་ཐཱ’’ཏི. བཱ་ཝ་རི་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་ས་ཏོ པ་ཊི་ཀྐ་མྨ ཨ་སྶ་ཀ་ར་ཉྙོ ཙ མུ་ལ༹ྷ་ཀ་ར་ཉྙོ ཙ སཱི་མ་ནྟ་རེ གོ་དྷཱ་ཝ་རི་ཏཱི་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཀཱ་རེ་སི.
ཨ་ཐེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཛ་ཊི་ལཱ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཏོ ཏེ་སཾ ས་ནྟ་ཀེ བྷཱུ་མི་ཊྛཱ་ནེ ཏེ་ཧི ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན ཀ་ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་པ་རཾ ཀུ་ལ་ས་ཏཾ གེ་ཧ་ས་ཏཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏེ ས་བྦེ་པི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཀེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ ཝ་སཱ་མ, མུ་དྷཱ ཝ་སི་ཏུཾ ན ཀཱ་ར་ཎཾ, སུ་ཁ་ཝཱ་སཾ ཝོ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཀེ་ཀོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ བཱ་ཝ་རི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. ས་བྦེ་ཧི་པི ཨཱ་བྷ་ཏ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. བཱ་ཝ་རི་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ ཨེ་ཏེ ཨཱ་བྷ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སུ་ཁ་ཝཱ་ས་དཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ་ཏི. ས་ཙཱ་ཧཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོ ཨ་སྶཾ, ཨ་ཧཾ མ་ཧ་ནྟཾ དྷ་ན་རཱ་སིཾ པ་ཧཱ་ཡ ན པ་བྦ་ཛེ་ཡྻཾ. ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐཱ་ཏི. ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་ཡྻ་སྶ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ ན པུ་ན ག་ཎྷཱ་མ, ཨ་ནུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ པ་ན ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མ, ཨི་མེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཡྻོ དཱ་ནཾ དེ་ཏཱུ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀ་ཝ་ཎི་བྦ་ཀ་ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ན་མུ་ཁེ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་སི. ཏ་སྶ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ དཱ་ཡ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ.
ཏ་ཏོ ཀཱ་ལི་ངྒ་ར་ཊྛེ དུ་ནྣི་ཝི་ཊྛེ ནཱ་མ གཱ་མེ ཛཱུ་ཛ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཾ་སེ ཛཱ་ཏ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཙོ་དེ་ཏི – ‘‘བཱ་ཝ་རཱི, ཀི་ར དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི. སོ ཏཱ་ཡ ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ བཱ་ཝ་རི་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་མཱ་ནོ བཱ་ཝ་རི་མྷི དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་མཱ་ནེ ག་ཏོ. ག་ནྟྭཱ ཙ ‘‘དཱ་ནཾ མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དེ་ཧི, དཱ་ནཾ མེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཀཱ་ལེ ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ག་ཏོ, ས་མྤ་ཏྟ་ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ མེ དི་ནྣཾ, ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ན་ཏྠཱི་ཏི. ན མ་ཡ྄ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བ་ཧཱུ་ཧི ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ་ཧི ཨ་ཏྠོ, ཏ་ཝ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དཱ་ནཾ ད་ད་ནྟ་སྶ ན ས་ཀྐཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎེ་ཧི ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཉྩ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཏཱ་ནི དེ་ཧཱི་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་ཉྩ་པི ས་ཏཱ་ནི ན་ཏྠི, པུ་ན དཱ་ན་ཀཱ་ལེ ས་མྤ་ཏྟེ ལ་བྷི་སྶ་སཱི་ཏི. ཀིཾ པ་ནཱ་ཧཾ ཏ་ཝ དཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི? བཱ་ཝ་རི་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་དྭཱ་རེ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཐཱུ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ མ་ནྟཾ ཛ་པྤེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨོ་ཊྛེ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ ‘‘མུ་དྡྷཱ ཕ་ལ་ཏུ ས་ཏྟ་དྷཱ’’ཏི ཝ་ད་ཏི.
བཱ་ཝ་རི་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་ཏ་པོ ཏ་པ་ཙཱ་རཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཙ་ར་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀོ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་མ་ཏྠ་ཀེ ‘ས་ཏྟ་དྷཱ མུ་དྡྷཱ ཕཱ་ལ་ཏཱུ’ཏི ཝ་ད་ཏི, མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཨི་མ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཱ་ནི པ་ཉྩ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཏཱ་ནི ན་ཏྠི, ཨེ་ཀཾ་སེ་ན མཾ ཨེ་ས གྷཱ་ཏེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ སོ་ཀ་ས་ལླ་ས་མ་པྤི་ཏེ ནི་པ་ནྣེ ར་ཏྟི་བྷཱ་ག་ས་མ་ན་ནྟ་རེ ཨ་ན་ནྟ་ར་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ བཱ་ཝ་རི་སྶ མཱ་ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. སཱ པུ་ཏྟ་སྶ སོ་ཀ་ས་ལླ་ས་མ་པྤི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨེ་ས མུ་དྡྷཾ ཝཱ མུ་དྡྷ་ཕཱ་ལ་ནཾ ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏྭ་མྤི ལོ་ཀེ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི. ས་ཙེ ཏེ སཾ་ས་ཡོ ཨ་ཏྠི, ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪ, སོ ཏེ ཨེ་ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐཾ སུ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་སྶཱ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ ཨ་རུ་ཎེ ས་བྦེ་ཝ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, བུ་དྡྷོ ཀི་ར ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏུ་མྷེ སཱི་གྷཾ ག་ནྟྭཱ ‘བུ་དྡྷོ ཝཱ ནོ ཝཱ’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཐ, ཨ་ཧཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མི. ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ མ་ཧ་ལླ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ དུ་ཛྫཱ་ནོ, ཏུ་མྷེ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཙ ནི་ཡཱ་མེ་ན པ་ཉྷེ པུ་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི མུ་དྡྷ་ཕཱ་ལ་ན་པ་ཉྷཾ ནཱ་མ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི.
ཏ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་བྦེ ཨི་མེ མཱ་ཎ་ཝཱ པ་ཎྜི་ཏཱ, ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩེ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟེ པུ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻུཾ ཝཱ ནོ ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་སྶ ཨ་ཛི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ནཱ་མ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི – ‘‘ཏྭཾ པ་ན ཨེ་ཀ་ནྟེ་ནེ་ཝ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟུཾ ཨ་ར་ཧ་སི, ཏ་ཡཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཏེ སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶ་ཛ་ཊི་ལཱ ཨ་ཛི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ཧི ཛེ་ཊྛ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟཱ ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ, ‘‘ཨ་ཡྻཱ, ཀ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཐ, ཀ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏཱ ‘‘ད་ས་བ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཀོ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་སཾ སཾ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ མ་གྒཾ ག་ཏཱ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཏེ་སཾ ཨཱ་ག་མ་ན་དི་ཝ་སེ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་དཾ ཨི་མི་སྶཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི ག་ནྟྭཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཙེ་ཏི་ཡེ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ནི་སཱི་དི. སོ ཨ་ཛི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝོ་པི ས་པ་རི་སོ ཏཾ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ས་ཏྠུ ས་རཱི་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཝི་ཝ་ཊ་ཙྪ་དོ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན པ་ཧི་ཏེ པ་ཉྷེ མ་ན་སཱ པུ་ཙྪ་ནྟོ་ཝ ག་ཏོ.
ཏཾ་དི་ཝ་སཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་སཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ མོ་གྷ་རཱ་ཛ་མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ཨ་ཧཾ ས་བྦེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏ་ཏ་རོ’’ཏི མཱ་ན་ཏྠ་དྡྷོ, ཏ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཛི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝོ ས་བྦེ་སཾ ཛེ་ཊྛ་ཀོ, ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ མ་མ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི. ཏ་སྶ ལ་ཛྫཱ་ཡ་ནྟོ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ན པུ་ཙྪི་ཏེ དུ་ཏི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ས་ཏྠཱ ‘‘མཱ་ན་ཏྠ་དྡྷོ མོ་གྷ་རཱ་ཛ་མཱ་ཎ་ཝཱ, ན ཏཱ་ཝ་སྶ ཉཱ་ཎཾ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་སྶ མཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་རི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏི་ཊྛ ཏྭཾ, མོ་གྷ་རཱ་ཛ, ཨ་ཉྙེ ཏཱ་ཝ པ་ཉྷེ པུ་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི. སོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཱ ཨ་པ་སཱ་དཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ མ་ཡཱ པ་ཎྜི་ཏ་ཏ་རོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝི་ཙ་རཱ་མི, བུ་དྡྷཱ ཙ ནཱ་མ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ན ཀ་ཐེ་ནྟི. ས་ཏྠཱ་རཱ མ་མ པུ་ཙྪཱ་ཡ དོ་སོ དི་ཊྛོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨ་ཊྛ་ཧི ཛ་ནེ་ཧི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པ་ཉྷེ པུ་ཙྪི་ཏེ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ན་ཝ་མོ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ན ཨུ་ཊྛཱ་སི. པུ་ན་པི ནཾ ས་ཏྠཱ ཨ་པ་སཱ་དེ་སི.
སོ པུ་ན་པི ཏུ་ཎྷཱི ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀོ དཱ་ནི བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཉྩ་ད་ས་མོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་པཱ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་སི. སོ དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཛ་ཊི་ལ་ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན སེ་སཱ་ནི་པི པ་ནྣ་ར་ས ཛ་ཊི་ལ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ས་བྦེ་པི ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑཱུ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. སེ་ས་ཛ་ནཱ པ་ན ན ཀ་ཐི་ཡ་ནྟི. ཨ་ཡཾ མོ་གྷ་རཱ་ཛ་ཏྠེ་རོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཱི་ཧི ལཱུ་ཁེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ དྷཱ་རེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པཱ་རཱ་ཡ་ནེ (སུ. ནི. ༩༨༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝ་ཏྠུ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ. ས་ཏྠཱ པ་ན ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཐེ་རེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ་སུ ཋ་པེ་ནྟོ མོ་གྷ་རཱ་ཛ་ཏྠེ་རཾ ཨི་མ་སྨིཾ སཱ་ས་ནེ ལཱུ་ཁ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ལཱུ་ཁ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མོ་གྷ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ.
ཨེ་ཀ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་སུ་ཏྟ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཐེ་ར་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.