༡. ཏི་ཀཾ

༢༡༧. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ. མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ཀུ་ས་ལཾ, སི་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ, སི་ཡཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཾ. དྭེ ས་ཙྩཱ སི་ཡཱ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, སི་ཡཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི་པི, ‘‘དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི་པི, ‘‘ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི་པི. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ, སི་ཡཱ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ, སི་ཡཱ ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི་པི, ‘‘དུ་ཀྑཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི་པི, ‘‘ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི་པི. དྭེ ས་ཙྩཱ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཱ. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ནེ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཾ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀཾ, སི་ཡཱ ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཾ, སི་ཡཱ ནེ་ཝ་ཝི་པཱ་ཀ་ན་ཝི་པཱ་ཀ་དྷ་མྨ་དྷ་མྨཾ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཾ. དྭེ ས་ཙྩཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཱ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ཨུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཾ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣུ་པཱ་དཱ་ནི་ཡཾ.

ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཾ. དྭེ ས་ཙྩཱ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཨ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཾ, སི་ཡཱ ཨ་སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཾ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཾ. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ. མ་གྒ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཾ, སི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ, སི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་རཾ, སི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟཾ, སི་ཡཱ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་རཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘ས་ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་ཝི་ཙཱ་ར’’ནྟི་པི, ‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝི་ཙཱ་ར་མ་ཏྟ’’ནྟི་པི, ‘‘ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཨ་ཝི་ཙཱ་ར’’ནྟི་པི. དྭེ ས་ཙྩཱ སི་ཡཱ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཱ, སི་ཡཱ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཱ, སི་ཡཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཱ. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏ’’ནྟི་པི, ‘‘སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏ’’ནྟི་པི, ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ’’ནྟི་པི. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏཾ, སི་ཡཱ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཾ, སི་ཡཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘པཱི་ཏི་ས་ཧ་ག་ཏ’’ནྟི་པི, ‘‘སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏ’’ནྟི་པི, ‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཧ་ག་ཏ’’ནྟི་པི.

དྭེ ས་ཙྩཱ ནེ་ཝ ད་སྶ་ནེ་ན ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, སི་ཡཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, སི་ཡཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, སི་ཡཱ ནེ་ཝ ད་སྶ་ནེ་ན ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ. དྭེ ས་ཙྩཱ ནེ་ཝ ད་སྶ་ནེ་ན ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, སི་ཡཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, སི་ཡཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, སི་ཡཱ ནེ་ཝ ད་སྶ་ནེ་ན ན བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཨཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མི. མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ཨ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ནེ་ཝཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནཱ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ཨཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མི, སི་ཡཱ ནེ་ཝཱ་ཙ་ཡ་གཱ་མི་ནཱ་པ་ཙ་ཡ་གཱ་མི. མ་གྒ་ས་ཙྩཾ སེ་ཀྑཾ. ཏཱི་ཎི ས་ཙྩཱ་ནི ནེ་ཝ་སེ་ཀྑ་ནཱ་སེ་ཀྑཱ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ པ་རི་ཏྟཾ. དྭེ ས་ཙྩཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ པ་རི་ཏྟཾ, སི་ཡཱ མ་ཧ་གྒ་ཏཾ. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ. མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི, ‘‘མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘པ་རི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི, ‘‘མ་ཧ་གྒ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི, ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི.

ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ཧཱི་ནཾ. དྭེ ས་ཙྩཱ པ་ཎཱི་ཏཱ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ཧཱི་ནཾ, སི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནི་ཡ་ཏཾ. མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ས་མྨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཾ. དྭེ ས་ཙྩཱ སི་ཡཱ མི་ཙྪ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཏཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནི་ཡ་ཏཱ. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི, ‘‘མ་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀ’’ནྟི་པི, ‘‘མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏཱི’’ཏི་པི. མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ན མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎཾ མ་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, སི་ཡཱ མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏི, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏཱི’’ཏི. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎཾ ན མ་གྒ་ཧེ་ཏུ་ཀཾ, སི་ཡཱ མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏི, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘མ་གྒཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི, ‘‘མ་གྒཱ་དྷི་པ་ཏཱི’’ཏི་པི. དྭེ ས་ཙྩཱ སི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ, ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨུ་པྤཱ་དི་ནོ’’ཏི. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི་པི, ‘‘ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི་པི, ‘‘ཨུ་པྤཱ་དཱི’’ཏི་པི. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, སི་ཡཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ, སི་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་དི. ཏཱི་ཎི ས་ཙྩཱ་ནི སི་ཡཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ, སི་ཡཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏ’’ནྟི་པི, ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏ’’ནྟི་པི, ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི་པི. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ. མ་གྒ་ས་ཙྩཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི, ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི, ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི. དྭེ ས་ཙྩཱ སི་ཡཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ, སི་ཡཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ, སི་ཡཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ – ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི་པི, ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི་པི, ‘‘པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ར་མྨ་ཎཱ’’ཏི་པི. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ བ་ཧི་དྡྷཱ. ཏཱི་ཎི ས་ཙྩཱ་ནི སི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ, སི་ཡཱ བ་ཧི་དྡྷཱ, སི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ. ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩཾ ཨ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཾ. མ་གྒ་ས་ཙྩཾ བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཾ, སི་ཡཱ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ – ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི, ‘‘བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི, ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བ་ཧི་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི་པི. ཏཱི་ཎི ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཱ. དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ སི་ཡཱ ས་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཾ, སི་ཡཱ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ས་པྤ་ཊི་གྷཾ, སི་ཡཱ ཨ་ནི་ད་སྶ་ན་ཨ་པྤ་ཊི་གྷཾ.