ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་པ་ཏྠཱ་ར་ཀཱ་ར་ཎཾ
ཀི་སྶེ་ས ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀེ པ་ཏྠ་ཊོཏི? པ་རི་སུ་དྡྷ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི༹་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྒ་ཧ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ནཾ བྷཱ་སཱ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་བྷཱ་ཝ་ཏོ, པ་ར་ས་མ་ཡ་ཝི་ཝ་ཛྫ་ན་ཏོ, ས་ཀ་ས་མ་ཡ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཏོ, སཱི་ལ་དྷུ་ཏ་ངྒ་ས་མ་ཐ་ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཉྙཱ་པ་བྷེ་དཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝི་བྷཱ་ག་ཏོ, ཡཱ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ན་ཡ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཏོ, ཨུ་ཏྟཱ་ནཱ་ནཱ་ཀུ་ལ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་ས་ངྑ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏཱ་པཱ་ད་ན་ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ན་ཉྩ དཱི་པ་ན་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ཨེ་ས ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀེ པ་ཏྠ་ཊོ ཛཱ་ཏོ.
ཨ་ཡ་ཉྷི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ ས་ངྒཱི་ཏི་ཏྟ་ཡཱ་རཱུ་ལ༹ྷ་པ་རི་སུ་དྡྷ་པཱ་ལི༹་པི་ཊ་ཀ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟོ, ན མ་ཧཱ་ས་ངྒྷི་ཀཱ་དཱི་ནཾ ས་ཏྟ་ར་ས་ནྣཾ ནི་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ པི་ཊ་ཀཾ, ན་པི མ་ཧཱ་ཡཱ་ནི་ཀཱ་ནཾ པི་ཊ་ཀཾ. ས་པ་རི་ཝཱ་རཾ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་ཉྩ ཨེ་ཏྠ པ་རི་པུ་ཎྞ་མེ་ཝ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ག་ནྠཱ་ར་མྦྷེ –
‘‘སཱི་ལ་ཀ་ཏཱ དྷུ་ཏ་དྷ་མྨཱ, ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཙེ་ཝ ས་བྦཱ་ནི;
ཙ་རི་ཡཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ས་ཧི་ཏོ, ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཝི་ཏྠཱ་རོ.
ས་བྦཱ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ, པ་ཉྙཱ་ས་ངྐ་ལ་ན་ནི་ཙྪ་ཡོ ཙེ་ཝ;
ཁ་ནྡྷཱ་དྷཱ་ཏཱ་ཡ་ཏ་ནི,ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨ་རི་ཡཱ་ནི ཙེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རི.
ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར,དེ་ས་ནཱ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ནི་པུ་ཎ་ན་ཡཱ;
ཨ་ཝི་མུ་ཏྟ་ཏ་ནྟི་མ་གྒཱ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཙེ་ཝ.
ཨི་ཏི པ་ན ས་བྦཾ ཡ་སྨཱ, ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ མ་ཡཱ སུ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ;
ཝུ་ཏྟཾ ཏ་སྨཱ བྷི་ཡྻོ, ན ཏཾ ཨི་དྷ ཝི་ཙཱ་ར་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
ཡ་སྨཱ པ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཏཱ ཝི་ཡ པོ་རཱ་ཎ་སཱི་ཧ་ལ༹་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ནཾ བྷཱ་སཱ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ན ཙེ་ཝ པུ་ན་པྤུ་ནཱ་ག་ཏ་མ་ཏྠཱ་ནཾ སཾ་ཁི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ར་ས་མ་ཡ་ཝི་ཝ་ཛྫ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་ཀ་ས་མ་ཡ་སྶ དཱི་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཀ་ཏོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན –
‘‘ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ་ན ཏ་ཏོ་ཧཾ, སཱི་ཧ་ལ༹་བྷཱ་སཾ མ་ནོ་ར་མཾ བྷཱ་སཾ;
ཏ་ནྟི་ན་ཡཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, ཨཱ་རོ་པེ་ནྟོ ཝི་ག་ཏ་དོ་སཾ.
ས་མ་ཡཾ ཨ་ཝི་ལོ་མེ་ནྟོ, ཐེ་རཱ་ནཾ ཐེ་ར་ཝཾ་ས་པ་དཱི་པཱ་ནཾ;
སུ་ནི་པུ་ཎ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ་ནཾ, མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ནི་ཝཱ་སཱི་ནཾ;
ཧི་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཱ་ག་ཏ-མ་ཏྠཾ ཨ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་ས་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི [དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ] ཙ.
‘‘མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ, ཨེ་ས ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཨཱ་ག་མཱ་ན་ཉྷི;
ཋ་ཏྭཱ པ་ཀཱ་ས་ཡི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ་བྷཱ་སི་ཏ་མ་ཏྠཾ.
ཨི་ཙྩེ་ཝ ཀ་ཏོ ཏ་སྨཱ, ཏ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན ས་དྡྷི་མེ་ཏཱ་ཡ;
ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཝི་ཛཱ་ན་ཐ, དཱི་གྷཱ་ག་མ་ནི་སྶི་ཏཾ ཨ་ཏྠ’’ནྟི [དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ] ཙ.
‘‘སཱ ཧི མ་ཧཱ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ, སཱ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ནི་ཊྛི་ཏཱ ཨེ་སཱ;
ཨེ་ཀཱ་སཱི་ཏི་པ་མཱ་ཎཱ་ཡ, པཱ་ལི༹་ཡཱ བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རེ་ཧི.
ཨེ་ཀཱུ་ན་ས་ཊྛི་མ་ཏྟོ, ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ་པི བྷཱ་ཎ་ཝཱ་རེ་ཧི;
ཨ་ཏྠ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ, ཨཱ་ག་མཱ་ནཾ ཀ་ཏོ ཡ་སྨཱ.
ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ས་ཧཱ་ཡཾ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ བྷཱ་ཎ་ཝཱ་ར་ག་ཎ་ནཱ་ཡ;
སུ་པ་རི་མི་ཏ་པ་རི་ཙྪི་ནྣཾ, ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་སཾ ས་ཏཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི [དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༣.ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ] ཙ.
ཡ་དི ཙཱ་ཡཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པོ་རཱ་ཎ་སཱི་ཧ་ལ༹་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡོ ཙ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎ་པྤ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཀ་ཏོ ཨ་སྶ, ནཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ཡ་ཝོ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦོ ཨ་སྶ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ‘‘ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡོ མ་ཧཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ, ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ པ་ན ན ཏ་སྶཱ སཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ མ་ཏི་ཡཱ་ཝ ཀ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོ ཨ་སྶ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཏ་ཐཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མྤི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ ཏཱ་སཾ ཨཱ་ག་མ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎཱ་ཀཱ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་ཏོ་ཏི ཙ, ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ སཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ་ཏི ཙ ད་ཊྛ་བྦོ.
ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་ན ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་གྷོ་ས་སྶ ག་ནྠེ་སུ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ཀྑ་སཱ་ས་ནི་ཀཱ་ནཾ ཨ་སྶ་གྷོ་ས་ནཱ་ག་ཛྫུ་ན་ཝ་སུ་བ་ནྡྷུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ཡ པོ་རཱ་ཎ་ག་ནྠེ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝི་སེ་སཾ ཨ་དི་སྭཱ ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི ‘‘བུ་དྡྷ་གྷོ་ས་སྶ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎ་པྤ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཨ་བྷི་ན་ཝ་ག་ནྠུ་པྤཱ་ད་ནཾ ན པ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏཾ ཏེ་སཾ ག་ར་ཧཱ་ཝ་ཙ་ན་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཐེ་ར་ཝཱ་དཱི་ནཾ པ་སཾ་སཱ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི. ཐེ་ར་ཝཱ་དི་ནོ ཧི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟི ‘‘བུ་དྡྷེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན དེ་སེ་ཏ་བྦོ ཙེ་ཝ དྷ་མྨོ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏ་བྦོ ཙ ཝི་ན་ཡོ ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ན དེ་སི་ཏོ ཙེ་ཝ པ་ཉྙ་ཏྟོ ཙ, སོ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཙེ་ཝ ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི ཙ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏ་བྦོ, ན ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙོ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ག་ཝེ་སེ་ཏ་བྦོ. ཡ་དི པ་ན ཨ་ཉྙོ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ ཀེ་ན་ཙི ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏོ ཨ་སྶ, ཏཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཏ་ཀྐི་ནོ སཱ་ས་ནཾ ཧོ་ཏི ན ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཾ. ཡཾ ཡཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨ་པཱ་ཀ་ཊཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པོ་རཱ་ཎ་ཀེ་ཧི པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ་དི་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཛཱ་ན་ནྟེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི སཾ་ཝ་ཎྞི་ཏ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, ན ཨ་ཏྟ་ནོ་མ་ཏི་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་གྷོ་སོ ཙ ཏེ་སཾ ཐེ་ར་ཝཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ, སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྩེ་ཏཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན –
‘‘བུ་དྡྷེ་ན དྷ་མྨོ ཝི་ན་ཡོ ཙ ཝུ་ཏྟོ,
ཡོ ཏ་སྶ པུ་ཏྟེ་ཧི ཏ་ཐེ་ཝ ཉཱ་ཏོ;
སོ ཡེ་ཧི ཏེ་སཾ མ་ཏི་མ་ཙྩ་ཛ་ནྟཱ,
ཡ་སྨཱ པུ་རེ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ.
ཏ་སྨཱ ཧི ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཝུ་ཏྟཾ,
ཏཾ ཝ་ཛྫ་ཡི་ཏྭཱ་ན པ་མཱ་ད་ལེ་ཁཾ;
ས་བྦ་མྤི སི་ཀྑཱ་སུ ས་གཱ་ར་ཝཱ་ནཾ,
ཡ་སྨཱ པ་མཱ་ཎཾ ཨི་དྷ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ.
ཏ་ཏོ ཙ བྷཱ་ས་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཧི་ཏྭཱ,
ཝི་ཏྠཱ་ར་མ་གྒ་ཉྩ ས་མཱ་ས་ཡི་ཏྭཱ…པེ…
ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཧེ་སྶ་ཏི ཝ་ཎྞ་ནཱ་པི,
ས་ཀྐ་ཙྩ ཏ་སྨཱ ཨ་ནུ་སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ’’ཏི [པཱ་རཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.ག་ནྠཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཱ].
ཏེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ ཝཱ པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ཝཱ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎེ་ན ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་ཙི་ཏ་ལོ་ཀི་ཡ་ག་ནྠེ་ཧི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ན ཀ་ཉྩི ག་ནྠཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཡ་དི པ་ན ཏཱ་དི་སཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཏཾ ཐེ་ར་ཝཱ་དི་ནོ མ་ཧཱ་པ་དེ་ས་སུ་ཏྟེ [དཱི. ནི. ༢.༡༨༨; ཨ. ནི. ༤.༡༨༠] ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨི་དཾ ན ཙེ་ཝ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ, བུ་དྡྷ་གྷོ་ས་སྶ ཙ ཐེ་ར་སྶ དུ་གྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཚ་ཌྜེ་ཡྻུཾ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ ཨ་ཡཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ནཾ བྷཱ་སཱ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཏོ, ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཐེ་ར་ཝཱ་དི་ནོ ཏཾ མ་ཧཱ་པ་དེ་ས་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨི་དཾ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བུ་དྡྷ་གྷོ་ས་སྶ ཙ ཐེ་ར་སྶ སུ་གྒ་ཧི་ཏ’’ནྟི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་པཱ་ཡཾ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀེ པ་ཏྠ་ཊོ ཧོ་ཏི.
སཱི་ལ་དྷུ་ཏ་ངྒཱ་དཱི་ནཾ ཝི་བྷཱ་གོ ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ན་ཡ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཉྩ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཏ་ཐཱ་ཡཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་པ་ད་ཝཱ་ཀྱེ་ཧི ཙེ་ཝ ཨ་ནཱ་ཀུ་ལ་པ་ད་ཝཱ་ཀྱེ་ཧི ཙ ཏ་ནྟི་ན་ཡཱ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ པཱ་ལི༹་ག་ཏི་ཡཱ སུ་ཊྛུ ས་ངྑ་ཏོ, ཏ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཙ་སྶ ཨ་ཏྠོ་པི སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ཝི་ཉྙུ་ནོ ཝི་སུ་དྡྷ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ ཨ་ཏྠ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ནོ ཙེ་ཝ དྷ་མྨ་པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་ནོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟི.
ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཙེ་ཏྠ པ་སཱ་དཱ་ཝ་ཧཱ་ནི མ་ཧཱ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དཱི་ནི [ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༥] སཱི་ཧ་ལ༹་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཙ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དཱི་ནི [ཝི་སུ་དྡྷི. ༡.༡༩] ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཙ དཱི་པི་ཏཱ་ནི. ཏཱ་ནི པ་སྶི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱ་ནཾ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ བ་ལ་ཝ་པ་སཱ་དོ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ‘‘ཀ་དཱ ནུ ཁོ མ་ཡ་མྤི ཨཱི་དི་སཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་པི་ཊ་ཀ་པཱ་ལི༹་ནི་སྶ་ཡ་ཏཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ཡཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀེ པ་ཏྠ་ཊོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙཱ་ཡཾ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀ་ཏཱ ཏི་པི་ཊ་ཀ་ས་ངྒ་ཧ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡོ པོ་རཱ་ཎ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ནཾ བྷཱ་སཱ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་བྷཱ་ཝཱ་དཱི་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀེ པ་ཏྠ་ཊཱ་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ན ཀི་མ་ཏྠཾ ཀ་ཏོ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ན་མྤི པ་ཉྷཱ་ན་མ་ཏྠོ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཏ་ཏྠེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
༡. ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡ་སྶ སུ་དྷཱི་ཝ་རཱ་ན-
མཱ་ད་ཏྟ་དྷཱི་རི་ཊྛ་པ་ད་སྶ ཡ་སྶ;
པ་ཉྙཱ་དི་ཛཱ་ཏཱ ལ་ལི་ཏཱ གུ་ཎཱ་བྷཱ,
བྷཱ་ཏེ་ཝ ལོ་ཀ་མྷི ས་ཏཾ མུ་དཱ་ཡ.
༢. ས བུ་དྡྷ་གྷོ་སཱཝ྄ཧ་ཐི་ར་གྒ་དྷཱི་མཱ,
ཝི་དཱུ་ན’མ་ཙྩ་ནྟ་ས་མཱ་ད་རཱ’དཱ;
ས་བྷཱ་ཝ་ཛཾ བྱ་ཏྟི་ས་ས་ཏྟི་ལ་དྡྷཾ,
སི་རིཾ ད་དྷཱ་ཏེ་ཝ སུ་བུ་དྡྷ་གྷོ་སོ.
༣. ‘‘ས་མྦུ་དྡྷ་སེ་ཊྛེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་སྨིཾ,
སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནཾ ད་ས་མེ ས་ཏ་མྷི;
ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཉཱ་ཏོ ཝི་བུ་དྷེ་ཧི བུ་དྡྷ-
གྷོ་ས་ངྐུ་རོ པ་ཏྟ་ས་མ་ཏྟ་མཱ་ནཱི.
༤. ཝི་ཉྙཱུ ཝི་དཱུ’མ་སྶ པུ་མ་གྒ་ཛཱ་ཏེ,
ས་ཉྫཱ་ཏ་ཏཾ ད་ཀྑི་ཎ་དེ་ས་བྷཱ་གེ;
ར་མྨེ’ནྡི་ཡ་སྨིཾ སུ་ཛ་ནཱ་ཀ་ར་སྨིཾ,
ཏ་ཏྟ་ཏྠ་མེ་སཱི་ན’མ་ཡཾ པ་ཏཱི་ཏི.
༥. མོ་ར་ཎྜ་གཱ་མ་མྷི ས ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏོ,
པུ་ཉྙཱ་ནི་ཏོ ཝི་པྤ་ཀུ་ལ་མྷི ས་མྨཱ;
སཱུ་ར་སྶ ལོ་ཀ་ཏྠ་ས་མཱ་ཝ་ཧ་ཏྠཾ,
ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ཡཱ’དྱ་རུ་ཎོ་ཝ རཾ་སི.
༦. སཾ་ཝ་དྡྷ་བུ་དྡྷཱི ས པ་ཝུ་དྡྷི་པ་ཏྟོ,
ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡཾ ཉཱ་ཏི་ག་ཎཾ ས་དེ་ཝ;
ཝེ་དེ་སུ ཝི་ཛྫཱ་སུ ཏ་ད་ཉྙ་སི་པྤ-
ག་ནྠེ་སྭ་ནཱ་ཡཱ་ས་པ་ཝཱི་ཎ་ཏཱ’གཱ.
༧. སུ་དྡྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱི་ན ཝི་ཝེ་ཙ་ནེ་ན,
སཱ་རཱ་ནུ’སཱ་རོ་ཏི ཝི་ཝི་ཉྩ་མཱ་ནོ;
ཝེ་དེ་སྭ’སཱ་ར་ཏྟ’མ་བུ་ཛ྄ཛྷི ཡ་སྨཱ,
ཏུ་ཊྛིཾ ས ནཱ་པ་ཛྫི སུ་ཏེ་ན སེ་ན.
༨. ཨ་ནྭེ་ས་ཏོ ཏ་སྶ པ་ས་ཏྠ་སཱ་རཾ,
ས་དྡྷ་མྨ་སཱ་རོ ས་ཝ་ནེ་ན ལ་དྡྷོ;
ནི་ནྣོ་ཝ བུ་དྡྷ་སྶ ས སཱ་ས་ན་མྷི,
ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏོ’པ་ག་མཱ་ཡ ཏ་ཏྠ.
༩. དྷ་མྨཱ་བྷི་ལཱ་སཱི ས ཝི་རོ་ཙི ཏ་ཏྠ,
སཾ་ལ་དྡྷ་པ་བྦ་ཛྫུ་པ་ས་མྤ་དོ་ཝ;
ཐེ་རེ’པ་ས་ངྐ་མྨ ཝི་སུ་དྡྷ་ཐེ་ར-
ཝཱ་དཱི་ནི་ཀཱ་ཡ་མྷི པ་ཏཱི་ཏ་པ་ཉྙེ.
༡༠. ཏ་དཱ ཧི’སུཾ ད་ཀྑི་ཎ་ཨི་ནྡི་ཡ་མྷི,
ནི་ཝཱ་སི་ནོ ཐེ་རི་ཡ་ཝཾ་ས་ཛཱ་ཏཱ;
ཏ་ད་ཉྙ་ཝཱ་དཱི ཙ མུ་ནཱི མུ་ནི་ནྡ-
མ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷི པ་ཀཱ་ས་ཡ་ནྟཱ.
༡༡. ས་དྡྷ་མྨ་སཱ་རཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ བྷི་ཡྻོ,
པཱ་ལི༹ཾ ས་མུ་གྒ་ཎྷི ཛི་ནེ་རི་ཏཾ, སཱ;
ཛི་ཝ྄ཧ་གྒ་ལཱི་ལཱ མ་ན་སཱ’སི་ཏཱ’སྶ,
ལ་ཀྑཱི་ཝ པུ་ཉྙེ ནི་ཝ་སཾ བ་བྷཱ་ས.
༡༢. ཨེ་ཝཾ ཏ་མུ་གྒ་ཎྷ’མ་བོ་དྷི ས་མྨཱ,
‘‘ཨེ་ཀཱ་ཡ་ནོ་ཡཾ སུ་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ་ཏི;
མ་གྒོ ཝི་ཝ་ཊྚཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ’’ ཏ་ཏྠོ-
ཡྻོ་གཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི པ་རཾ པ་ར་ཏྟཱི.
༡༣. ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཉྙཱ མ་ཧ་ཏཱི ཙ ས་ཏྠ-
ནྟ་རོ་པ་ལ་དྡྷཱ ཝི་པུ་ལཱ་ཝ ཝི་ཛྫཱ;
ཏེ་ན་སྶ བུ་དྡྷོ་ཏྟི་ས་མུ་དྡ་ཏི་ཎྞེ,
ཨ་ཀི་ཙྪ་སཱ་དྷི་ཏྟ་པ་བྷཱ་ཝ’མ་ཉྙཱ.
༡༤. བུ་དྡྷ་སྶ ཀི་ཏྟཱི་ཝ སུ་ཀི་ཏྟི་གྷོ་སོ,
ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏེ’ཙྩ་སྶ ག་རཱུ ཝི་ཡ་ཏྟཱ;
ཨ་ཏྠཱ་ནྭི་ཏཾ ནཱ་མ་མ་ཀཾ་སུ བུ་དྡྷ-
གྷོ་སོཏི ས་མྦུ་དྡྷ་མ་ཏ་ངྒ་ཏ་སྶ.
༡༥. མ་ཡཱུ་ར་དཱུ་ཏ་ཝ྄ཧ་ཡ་པ་ཊྚ་ན་སྨིཾ,
ནི་ཝ་སྶ ཀ་ཉྫཱི་ཝ྄ཧ་པུ་རཱ་དི་ཀེ ཙ;
ས ཨ་ནྡྷ་ཀཱཁྱཱ་ཏས་དེ་སི་ཡ་ཊྛ-
ཀ་ཐཾ ས་མུ་གྒ་ཎྷི ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཏྟོ.
༡༦. ཏཱ་ཝ་ཏྟ་ཀེ་ན་སྶ སུ་མེ་དྷ་ས་སྶཱ-
ས་ནྟུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི་མྤི;
ས་མྦུ་དྡྷ་ཝཱ་ཎཱི་སུ ས་མ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ,
ཨ་ཉྙཱ་ཏུ་མི་ཙྪཱ མ་ཧ་ཏཱི ཨ་ཛཱ་ཡི.
༡༧. མ་ཧཱ་མ་ཧི་ནྡཱདི་ཝ་སཱི་ཝ་རེ་བྷི,
ས་མཱ་བྷ་ཏཱ ཡཱཊྛ་ཀ་ཐཱ ས་སཱ་རཱ;
ས་ཐེ་ར་ཝཱ་དཱ སུ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ ཙ,
ཏ་དཱ ཝི་བྷཱ་ཏཱ ཝ་ཏ ལ་ངྐ་ཡཱ’སུཾ.
༡༨. པ་ཝ་ཏྟི་མེ་ཏཾ ཝི་དི་ཡ’སྶ མེ་ཏ-
ད་ཧོ་སི ‘‘ཡཾ ནཱུ་ན’བྷི་རཱ་མ་ལ་ངྐཾ;
ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ནྟིཾ ར་ཏ་ནཱ་ཀ་རཾ་ཝ,
ཨུ་པེ་ཙྩ སི་ཀྑེ’ཊྛ་ཀ་ཐཱ མ་ཧ་ནྟཱི.
༡༩. ཏཱ བྷཱ་ས་ཡཱ སཱི་ཧ་ལི༹་ཀཱ་ཡ ར་ཙྩཱ,
ཏ་ནྟིཾ ས་མཱ་རོ་པྱ ན་ཝཾ ཀ་རེ་ཡྻཾ;
ཨེ་ཝ་ཉྷི དེ་ས་ནྟ་རི་ཡཱ་ན བུ་དྡྷ-
མཱ་ནཱི་ན་མ་ཏྠཾ ཁ་ལུ སཱ་དྷ་ཡེ’’ཏི.
༢༠. པུ་རེ ཙ ལ་ངྐཱ་ག་ཏ་སཱ་ས་ནཾ ཡཾ,
སུ་ནི་མྨ་ལི་ནྡཱུ་ཝ ཧི་མཱ་དི་མུ་ཏྟོ;
པ་བྷཱ་སི, ཀི་སྨི་ཉྩི ཏ་དཱ་ཉྙ་ཝཱ་ད-
མ་ནཱ་ཀུ་ལཾ ཏཱ’ཀུ་ལ་ཏཾ ཛ་གཱ་མ.
༢༡. ཛི་ན་མྷི ནི་བྦཱ་ན་ག་ཏེ ཧི ཝ་སྶ-
ས་ཏ་ནྟ་རེ སཱ་ས་ནི་ཀཱ ས་མ་གྒཱ;
ས་མཱ་ན་ཝཱ་དཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ན་མྷི,
ན ཀོ་ཙི བྷེ་དོ་པི ཏ་དཱ ཨ་ཧོ་སི.
༢༢. པ་ཙྪཱ ཙ ས་དྡྷ་མྨ་དུ་མཱ་ཧ་ཏེ་བྷྱ-
དྷ་མྨེ་ཧི ཝཱ་ཏེ་ཧི པ་ཊི་ཙྩ པཱ་པེ;
ཛཱ་ཏེ་ཧི སཾ་ཝི་གྒ་མ་ནཱ ས་མཱ་ཡ,
ཐེ་རེ’ས’མུ་ཡྻོ་ག་མ་ཀཾ་སུ ད་ལ༹ྷཾ.
༢༣. ས་ངྒཱི་ཏི་ཡོ ཀ་ཙྩ སུ་པེ་ས་ལེ་ཧི,
ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་པི ཐི་རེ་ཧི ད་ལ༹ྷཾ;
ཚི་ནྣཱ་པི རུ་ཀྑཱ’སྶུ པུ་ནོ་རུ་ཧཱ་ཝཱ-
ཀཱ་སུཾ་ཝ དྷ་མྨཾ ཝི་ན་ཡཱ’ཉྙ་ཐཱ ཏེ.
༢༤. ནཱ་ནཱ་ག་ཎཱ ཏེ ཙ ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་དཱ,
སཾ་ས་གྒ་ཀཱ་རཱ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ’སུཾ;
ཝཱ་དེ་བྷི ཨ་ཉྙེ་ཧི ཛི་ནེ་རི་ཏེ་བྷྱ-
སུ་དྡྷཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ན་ཡ་ཉྩ དྷ་མྨཾ.
༢༥. ཝཱ་དཱ ཙ ཝཱ་དཱི པི་ཊ་ཀཱ་ནི ཏེ་སཾ,
ལ་ངྐཾ མ་ལ་ངྐཾ་ཝ ཀ་རཾ’པ་ཡཱ་ཏཱ;
པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སུཾ པྱབྷ་ཡཱ་དི་ཝཱ་སཱི,
ནཱ་ཉྙེ མ་ཧཱཁྱཱ་ཏཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི.
༢༦. ཡ་ཐཱ ཙ བུ་དྡྷཱ་བྷི་ཧི་ཏཱ་ཝ པཱ་ལི༹,
ཏ་ད་ཏྠ་སཱ་རཱ ཙ ཝ་སཱི་བྷི ཉཱ་ཏཱ;
ན ‘‘ཏེ་དྷ ཝོ་ཀྐ་མྨ ཝི་སུ་དྡྷ་ཐེ་ར-