༢༢. ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ནི་དྡེ་སོ
པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ
༨༠༦. ཨི་ཏོ པ་རཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནི་ཡ་ཏྟཱ ནེ་ཝ པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷིཾ ན ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷིཾ བྷ་ཛ་ཏི, ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སོ་ཏེ པ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ་ཏི ཨི་མེ་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མ.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ཏཱ་ཝ ས་མྤཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་ཉྷི ཨ་ནེ་ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ཝ་སཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟེ་ན ཀ་ཏ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ན་སྶ ཏེ་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཐཱུ་ལ་ཐཱུ་ལེ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀེ ཏ་མ་མྷི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པི་ཏེ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏེ་སུ ཙི་ཏྟཾ ན པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི, ན ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི, ན ས་ཛྫ་ཏི, ན ལ་གྒ་ཏི, ན བ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. པ་དུ་མ་པ་ལཱ་ས་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ པ་ཏི་ལཱི་ཡ་ཏི པ་ཏི་ཀུ་ཊ་ཏི པ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ས་བྦཾ ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི པ་ལི་བོ་དྷ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ས་བྦ་སྨིཾ ནི་མི་ཏྟ་པ་ཝ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ལི་བོ་དྷ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ནྟེ ཨ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་ས་ངྑཱ་རཾ ནི་རོ་དྷཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་གོ་ཏྟཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ས་ངྑཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱུ་མིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་མཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་གོ་ཏྟཾ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྑཾ ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཨོ་ཀྐ་མ་མཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཋ་མཱ་ཝ་ཊྚ་ན་པ་ཋ་མཱ་བྷོ་ག་པ་ཋ་མ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ མ་གྒ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་མ་ན་ནྟ་རཱ་སེ་ཝ་ན་ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ན་ཏྠི་ཝི་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཚ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ སི་ཁཱ་པྤ་ཏྟཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མུ་དྡྷ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་པུ་ན་རཱ་ཝ་ཊྚ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ.
ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཀ་ཐཾ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཝ་ཊྚ་ནེ པ་ཉྙཱ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ? ཨུ་པྤཱ་དཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྲ་བྷུ. པ་ཝ་ཏྟཾ…པེ… ཨུ་པཱ་ཡཱ་སཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྲ་བྷུ. བ་ཧི་དྡྷཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྲ་བྷུ. ཨ་ནུ་པྤཱ་དཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྲ་བྷུ. ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ…པེ… ཨ་ནུ་པཱ་ཡཱ་སཾ ནི་རོ་དྷཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྲ་བྷུ. ཨུ་པྤཱ་དཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྲ་བྷཱུ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༥༩) ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
༨༠༧. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི ཨ་ནུ་ལོ་མ་གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ནཾ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་ར་དཱི་པི་ཀཱ ཨུ་པ་མཱ – ཡ་ཐཱ ཧི མ་ཧཱ་མཱ་ཏི་ཀཾ ལ་ངྒྷི་ཏྭཱ པ་ར་ཏཱི་རེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ པུ་རི་སོ ཝེ་གེ་ན དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ མཱ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨོ་ལ་མྦི་ཏཾ ར་ཛྫུཾ ཝཱ ཡ་ཊྛིཾ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ པ་ར་ཏཱི་ར་ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཀཱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ར་ཏཱི་ར་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གཾ པ་ཏྟོ ཏཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཝེ་དྷ་མཱ་ནོ པ་ར་ཏཱི་རེ པ་ཏི་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཱ་ཡཾ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ་པི བྷ་ཝ་ཡོ་ནི་ག་ཏི་ཊྛི་ཏི་ནི་ཝཱ་སཱ་ནཾ པ་ར་ཏཱི་ར་བྷཱུ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ནཱ ཝེ་གེ་ན དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨོ་ལ་མྦི་ཏཾ རཱུ་པ་ར་ཛྫུཾ ཝཱ ཝེ་ད་ནཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ད་ཎྜཾ ཝཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ནྟི ཝཱ དུ་ཀྑ་ནྟི ཝཱ ཨ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཝཱ་ཏི ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་མུ་ཉྩ་མཱ་ནོ་ཝ པ་ཋ་མེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨུ་ལླ་ངྒྷི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན པ་ར་ཏཱི་ར་ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་ཀཱ་ཡོ ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་མཱ་ན་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡེ་ན པ་ར་ཏཱི་ར་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གཾ པ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཨི་དཱ་ནི པ་ཏྟ་བྦ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ ཨཱ་ས་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན ཏཾ ས་ངྑཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་ས་ངྑཱ་རེ པ་ར་ཏཱི་ར་བྷཱུ་ཏེ ནི་བྦཱ་ནེ པ་ཏ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ན ཨ་ལ་དྡྷཱ་སེ་ཝ་ན་ཏཱ་ཡ ཝེ་དྷ་མཱ་ནོ སོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ན ཏཱ་ཝ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི.
༨༠༨. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀཾ ཀི་ལེ་ས་ཏ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ན ནི་བྦཱ་ན་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ. གོ་ཏྲ་བྷུ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ན ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀཾ ཏ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ‘‘ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡོ་གཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཙ་ནྡཾ པ་སྶི་ཏུཾ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་སི, ཏ་སྶ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ་ཧི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ ཙ་ནྡོ ན པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཨ་ཐེ་ཀོ ཝཱ་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཐཱུ་ལ་ཐཱུ་ལེ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏི. ཨ་པ་རོ མ་ཛ྄ཛྷི་མེ, ཨ་པ་རོ སུ་ཁུ་མེ་ཏི. ཏ་ཏོ སོ པུ་རི་སོ ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ ན་བྷེ ཙ་ནྡཾ དི་སྭཱ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡོ་གཾ ཨ་ཉྙཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཡོ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཝི་ཡ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཐཱུ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སུ་ཁུ་མཾ ཀི་ལེ་ས་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ, ཏ་ཡོ ཝཱ་ཏཱ ཝི་ཡ ཏཱི་ཎི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཙ་ཀྑུ་མཱ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ, ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཝཱ་ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མེ་ན ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཙི་ཏྟ་སྶ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་ཏ་མ་ཝི་ནོ་ད་ནཾ, ཝི་ག་ཏ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ ན་བྷེ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙ་ནྡ་ད་སྶ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་ག་ཏེ ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀེ ཏ་མེ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཝི་སུ་དྡྷ་ནི་བྦཱ་ན་ད་སྶ་ནཾ.
ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཏ་ཡོ ཝཱ་ཏཱ ཙ་ནྡ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀེ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ན ཙ་ནྡཾ ད་ཊྛུཾ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི ས་ཙྩ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀཾ ཏ་མ་ཉྙེ་ཝ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟི, ན ནི་བྦཱ་ནཾ ད་ཊྛུཾ. ཡ་ཐཱ སོ པུ་རི་སོ ཙ་ནྡ་མེ་ཝ ད་ཊྛུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ན ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏུཾ, ཨེ་ཝཾ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ད་ཊྛུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ན ཀི་ལེ་ས་ཏ་མཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙེ་ཏཾ མ་གྒ་སྶ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཉྷི ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ན་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཧཱི’’ཏི མ་གྒ་སྶ ས་ཉྙཾ ད་ཏྭཱ ཝི་ཡ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. མ་གྒོ་པི ཏེ་ན དི་ནྣ་ས་ཉྙཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཝཱི་ཙི་ས་ནྟ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནུ་པྤ་བ་ནྡྷ་མཱ་ནོ ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཾ ཨ་པ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཾ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཾ དོ་ས་ཀྑ་ནྡྷཾ མོ་ཧ་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ་ཝ པ་དཱ་ལ་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི.
༨༠༩. ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་པ་མཱ – ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཨི་སྶཱ་སོ ཨ་ཊྛ་ཨུ་ས་བྷ་མ་ཏྟེ པ་དེ་སེ ཕ་ལ་ཀ་ས་ཏཾ ཋ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྠེ་ན མུ་ཁཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ས་རཾ ས་ནྣ་ཧི་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ཡ་ནྟེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཉྙོ པུ་རི་སོ ཙ་ཀྐ་ཡ་ནྟཾ ཨཱ་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཡ་དཱ ཨི་སྶཱ་ས་སྶ ཕ་ལ་ཀཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཏ་ཏྠ ད་ཎྜ་ཀེ་ན ས་ཉྙཾ དེ་ཏི. ཨི་སྶཱ་སོ ད་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཝ ས་རཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཀ་ས་ཏཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཏྠ ད་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙཾ ཝི་ཡ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ, ཨི་སྶཱ་སོ ཝི་ཡ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ. ཨི་སྶཱ་ས་སྶ ད་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཝ ཕ་ལ་ཀ་ས་ཏ་ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་ཡ མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ་ན དི་ནྣ་ས་ཉྙཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནི་བྦི་དྡྷ་པུ་བྦཱ་ནཾ ཨ་པ་དཱ་ལི་ཏ་པུ་བྦཱ་ནཾ ལོ་བྷ་དོ་ས་མོ་ཧ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ན་པ་དཱ་ལ་ནཾ.
༨༡༠. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩེ་ས མ་གྒོ ལོ་བྷ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ་ན་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་པི་ཙ ཁོ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒ་སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་ས་མུ་དྡཾ སོ་སེ་ཏི, ས་བྦ་ཨ་པཱ་ཡ་དྭཱ་རཱ་ནི པི་ད་ཧ་ཏི, ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་དྷ་ནཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མི་ཙྪཱ་མ་གྒཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ས་བྦ་ཝེ་ར་བྷ་ཡཱ་ནི ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏི, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨོ་ར་ས་པུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་སཾ་ས་དཱ་ཡ་ཀེ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ ཉཱ་ཎ་ནྟི.
པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཱ
༨༡༡. ཨི་མ་སྶ པ་ན ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི དྭེ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨ་ན་ནྟ་ར་ཝི་པཱ་ཀ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ‘‘ས་མཱ་དྷི་མཱ་ན་ནྟ་རི་ཀ་ཉྙ་མཱ་ཧཱུ’’ཏི (ཁུ. པཱ. ༦.༥) ཙ ‘‘ད་ནྡྷཾ ཨཱ་ན་ནྟ་རི་ཀཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༤.༡༦༢) ཙ ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཀེ་ཙི པ་ན ཨེ་ཀཾ དྭེ ཏཱི་ཎི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝཱ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ནུ་ལོ་མ་སྶ ཧི ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ནྟེ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ནྟི་མེ་ན པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན དྭཱི་ཧི ཨ་ནུ་ལོ་མ་ཙི་ཏྟེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ན ཧི ཨེ་ཀཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ས་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་པ་ར་མཱ ཙ ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ན་ཝཱི་ཐི. ཏ་སྨཱ ཡ་སྶ དྭེ ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི, ཏ་སྶ ཏ་ཏི་ཡཾ གོ་ཏྲ་བྷུ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ ཏཱི་ཎི ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་སྶ ཏཱི་ཎི ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི, ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གོ་ཏྲ་བྷུ པ་ཉྩ་མཾ མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ དྭེ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དྭེ ཏཱི་ཎི ཝཱ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི’’ཏི.
ཀེ་ཙི པ་ན ཡ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ནུ་ལོ་མཱ་ནི, ཏ་སྶ པ་ཉྩ་མཾ གོ་ཏྲ་བྷུ ཚ་ཊྛཾ མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀཾ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟ་ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ པ་ན ཡ་སྨཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ པ་ཉྩ་མཾ ཝཱ ཨ་པྤེ་ཏི, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨཱ་ས་ནྣ་བྷ་ཝ་ངྒ་ཏྟཱ་ཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ ན སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦཾ.
༨༡༢. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པ་ནེ་ས སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ནཱ་མ དུ་ཏི་ཡོ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི. བྷུ་སཾ པ་མ་ཏྟོ་པི ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ དེ་ཝེ་སུ ཙ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཙ ས་ནྡྷཱ་ཝི་ཏྭཱ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏི. ཕ་ལ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན་སྶ ཙི་ཏྟཾ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི, ཏ་ཏོ བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ནོ་དྭཱ་རཱ་ཝ་ཛྫ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ ནི་རུ་དྡྷེ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་ཏྟ མ་གྒ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཛ་ཝ་ནཱ་ནཱི་ཏི. པུ་ན བྷ་ཝ་ངྒཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ན་ཡེ་ན ཕ་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ་དཱི་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཡེ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ས མ་གྒཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཕ་ལཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཀི་ལེ་སེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི.
སོ ཧི ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཝ་ཏཱ་ཧཾ མ་གྒེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི མ་གྒཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཏ་ཏོ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ ལ་དྡྷོ’’ཏི ཕ་ལཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏོ ‘‘ཨི་མེ ནཱ་མ མེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ’’ཏི པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཏ་ཏོ ‘‘ཨི་མེ ནཱ་མ མེ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཱ’’ཏི ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཛ྄ཛྷེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ དྷ་མྨོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ པ་ཊི་ཝི་དྡྷོ’’ཏི ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི. ཨི་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ པ་ཉྩ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཙ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི་ན་མྤི. ཨ་ར་ཧ་ཏོ པ་ན ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦཱ་ནི་པི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ནཱ་མ.
ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དོ་ཡེ་ཝ ཙེ་སོ. པ་ཧཱི་ནཱ་ཝ་སི་ཊྛ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉྷི སེ་ཀྑཱ་ན་མྤི ཧོ་ཏི ཝཱ ན ཝཱ. ཏ་སྶ ཧི པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཀོ་སུ ནཱ་མ མེ དྷ་མྨོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནོ, ཡེ་ན མེ ཨེ་ཀ་དཱ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༧༥) ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
དུ་ཏི་ཡ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ
༨༡༣. ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ན སོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཝཱ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ, ཨ་པ་རེ་ན ཝཱ ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ་ནཾ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ དུ་ཏི་ཡཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟི་ཡཱ ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི. སོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ རཱུ་པ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་བྷེ་དཾ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་མ་དྡ་ཏི, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་གཱ་ཧ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཨ་ན་ནྟ་རཾ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ཉཱ་ཎནྟི.
དུ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ
༨༡༤. ཨི་མ་སྶཱ་པི ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙེ་ས ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ནཱ་མ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི ས་ཀིཾ་དེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཙ སོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཝཱ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་པ་རེ་ན ཝཱ ས་མ་ཡེ་ན ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་དཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟི་ཡཱ ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི, སོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་མ་དྡ་ཏི, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་གཱ་ཧ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ཉཱ་ཎནྟི.
ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཀ་ཐཱ
༨༡༥. ཨི་མ་སྶ་པི ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙེ་ས ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ནཱ་མ ཚ་ཊྛོ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀོ ཏ་ཏྠ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡཱི ཨ་ནཱ་ཝ་ཏྟི་དྷ་མྨོ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ པུ་ན ཨ་ནཱ་ག་ནྟཱ. ཏ་ཏོ པ་རཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཙ སོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཝཱ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ, ཨ་པ་རེ་ན ཝཱ ས་མ་ཡེ་ན རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་རཱ་ག་མཱ་ན་ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ པ་ཏྟི་ཡཱ ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི, སོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་བ་ལ་བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་མ་དྡ་ཏི, པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་གཱ་ཧ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ས་ངྑཱ་རུ་པེ་ཀྑཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨེ་ཀཱ་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ནུ་ལོ་མ་གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣེ་སུ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ ཉཱ་ཎནྟི.
ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ཨ་ར་ཧ་ནྟ་པུ་གྒ་ལ་ཀ་ཐཱ
༨༡༦. ཨི་མ་སྶ་པི ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཕ་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙེ་ས ཨ་ར་ཧཱ ནཱ་མ ཨ་ཊྛ་མོ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་ནྟི་མ་དེ་ཧ་དྷཱ་རཱི ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨཱ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ་ཏི.
ཨི་ཏི ཡཾ ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ་ཏི ཨི་མེ་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ མ་གྒེ་སུ ཉཱ་ཎཾ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི ནཱ་མཱ’’ཏི, ཏཾ ཨི་མཱ་ནི ཨི་མི་ནཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན པ་ཏྟ་བྦཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཉཱ་ཎཱ་ནི ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ.
བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་ཀ་ཐཱ
༨༡༧. ཨི་དཱ་ནི ཨི་མི་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཙ་ཏུ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ –
པ་རི་པུ་ཎྞ་བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ, བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་བ་ལ་ས་མཱ་ཡོ་གོ;
ཡེ ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, དྷ་མྨཱ ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ན་ཉྩ.
ཀི་ཙྩཱ་ནི པ་རི་ཉྙཱ་དཱི་ནི, ཡཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཀཱ་ལེ;
ཏཱ་ནི ཙ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན, ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ནི ས་བྦཱ་ནཱི་ཏི.
༨༡༨. ཏ་ཏྠ པ་རི་པུ་ཎྞ་བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ, བྷཱ་ཝོཏི བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་བྷཱ་ཝོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ, པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི, ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ་ཏི ཧི ཨི་མེ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས དྷ་མྨཱ བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན བོ་དྷོཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་སྶ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ པ་ཀྑེ བྷ་ཝ་ཏྟཱ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ ནཱ་མ. པ་ཀྑེ བྷ་ཝ་ཏྟཱཏི ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ.
༨༡༩. ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨོ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ཏི་ཡེ་ཝ པ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཀཱ་ཡ་ཝེ་ད་ནཱ་ཙི་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ན་སྶཱ ཨ་སུ་བྷ-དུ་ཀྑ-ཨ་ནི་ཙྩ-ཨ་ན་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ག་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན སུ་བྷ-སུ་ཁ-ནི་ཙྩ-ཨ་ཏྟ-ས་ཉྙཱ་པ་ཧཱ་ན་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཙ་ཏུ་དྷཱ བྷེ་དོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
༨༢༠. པ་ད་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པ་དྷཱ་ནཾ. སོ་བྷ་ནཾ པ་དྷཱ་ནཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ. ས་མྨཱ ཝཱ པ་ད་ཧ་ནྟི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ. སོ་བྷ་ནཾ ཝཱ ཏཾ ཀི་ལེ་ས་ཝི་རཱུ་པ་ཏྟ་ཝི་ར་ཧ་ཏོ པ་དྷཱ་ན་ཉྩ ཧི་ཏ་སུ་ཁ་ནི་པྥཱ་ད་ཀ་ཏྟེ་ན སེ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་ན་ཏོ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ཙཱ་ཏི ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ. ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཡི་དཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཀི་ཙྩཾ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣུ་པྤ་ནྣཱ་ན་ཉྩ ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཊྛི་ཏི་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
༨༢༡. པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ་ན ཨི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཊྛེ་ན ཨི་དྡྷི. ཏ་སྶཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཊྛེ་ན ཕ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ཀཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙ ཨི་དྡྷི་ཡཱ པཱ་དོ་ཏི ཨི་དྡྷི་པཱ་དོ. སོ ཚ་ནྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དྡྷི་པཱ་དཱ ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དོ ཙི་ཏྟི་དྡྷི་པཱ་དོ ཝཱི་རི་ཡི་དྡྷི་པཱ་དོ ཝཱི་མཾ་སི་དྡྷི་པཱ་དོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༤༥༧). ཨི་མེ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ. ལོ་ཀི་ཡཱ པ་ན ‘‘ཚ་ནྡ་ཉྩེ བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ལ་བྷ་ཏི ས་མཱ་དྷིཾ, ལ་བྷ་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཾ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཚ་ནྡ་ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ན་ཏོ (ཝི་བྷ. ༤༣༢) ཚ་ནྡཱ་དི་ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་དྷ་མྨཱ་པི ཧོ་ནྟི.
༨༢༢. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡ་ཀོ་ས་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཝི་ཀྑེ་པ་ས་མྨོ་ཧཱ་ནཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཡ་ཊྛེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཾ. ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཙ ཨ་ན་བྷི་བྷ་ཝ་ནཱི་ཡ་ཏོ ཨ་ཀ་མྤི་ཡ་ཊྛེ་ན བ་ལཾ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ས་དྡྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ པ་ཉྩི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི.
༨༢༣. བུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀ་ས་ཏྟ་སྶ པ་ན ཨ་ངྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ. ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་ཊྛེ་ན ཙ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ མ་གྒ་ངྒཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ཏྟ བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒཱ ཨ་རི་ཡོ ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀོ མ་གྒོ’’ཏི.
༨༢༤. ཨི་ཏི ཨི་མེ ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཙུ་དྡ་ས་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ཡཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ཏོ ཙ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ན་ཝ་ཝི་དྷེ་ན ཝེ་ད་ནཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ཏོ ཙ ཝེ་ད་ནཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ཏོ ཙ ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ, པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན དྷ་མྨེ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ཏོ ཙ དྷ་མྨཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ པ་ར་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དི་སྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶེ་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ན ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫི་སྶཱ་མི ཨེ་ཝཾ མེ ཨེ་ཏཾ ནུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཋ་མཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ན་ཀཱ་ལེ དུ་ཏི་ཡཾ. ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་པུ་བྦཾ ཛྷཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟ་སྶ ཏ་ཏི་ཡཾ. ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཡ་ཐཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཾ. ཚ་ནྡཾ དྷུ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལུ་པྤཱ་ད་ན་ཀཱ་ལེ ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དོ. མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་ར་མ་ཎ་ཀཱ་ལེ ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ་སུ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཨི་མེ་སཾ པ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཉཱ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟེ ལ་བྦྷ་ནྟི. ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནེ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཏེ་ཏྟིཾ་ས ལ་བྦྷ་ནྟི.
༨༢༥. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏྟེ ལ་བྦྷ་མཱ་ནེ་སུ ཙེ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀཱ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ ས་ཏི ཀཱ་ཡཱ་དཱི་སུ སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ན་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཙ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཀི་ཙྩ་སཱ་དྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སེ་སེ་སུ པ་ན ཧཱ་པ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ནཾ ན་ཏྠི.
༨༢༦. ཨ་པི་ཙ ཏེ་སུ –
ན་ཝ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ ཨེ་ཀོ, དྭེ་དྷཱ་ཐ ཙ་ཏུ པ་ཉྩ་དྷཱ;
ཨ་ཊྛ་དྷཱ ན་ཝ་དྷཱ ཙེ་ཝ, ཨི་ཏི ཚ་དྡྷཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཏེ.
ན་ཝ ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱཏི ཚ་ནྡོ, ཙི་ཏྟཾ, པཱི་ཏི, པ་སྶ་དྡྷི, ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ས་ངྐ་པྤོ, ཝཱ་ཙཱ, ཀ་མྨ་ནྟོ, ཨཱ་ཛཱི་ཝོ་ཏི ཨི་མེ ན་ཝ ཚ་ནྡི་དྡྷི་པཱ་དཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་ཝི་དྷཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙཾ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ བྷ་ཛ་ནྟི. ཨེ་ཀོ དྭེ་དྷཱཏི ས་དྡྷཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ, བ་ལ་ཝ་སེ་ན དྭེ་དྷཱ ཋི་ཏཱ. ཨ་ཐ ཙ་ཏུ པ་ཉྩ་དྷཱཏི ཨ་ཐ་ཉྙོ ཨེ་ཀོ ཙ་ཏུ་དྷཱ, ཨ་ཉྙོ པ་ཉྩ་དྷཱ ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏྠ ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཀོ ཨི་ནྡྲི་ཡ, བ་ལ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ, མ་གྒ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་དྷཱ ཋི་ཏོ. པ་ཉྙཱ ཏེ་ས་ཉྩ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་ཀོ་ཊྛཱ་ས་སྶ ཙ ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ. ཨ་ཊྛ་དྷཱ ན་ཝ་དྷཱ ཙེ་ཝཱཏི ཨ་པ་རོ ཨེ་ཀོ ཨ་ཊྛ་དྷཱ, ཨེ་ཀོ ན་ཝ་དྷཱ ཋི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཏུ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན, ཨི་ནྡྲི་ཡ, བ་ལ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ, མ་གྒ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ས་ཏི ཨ་ཊྛ་དྷཱ ཋི་ཏཱ. ཙ་ཏུ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན, ཨི་དྡྷི་པཱ་ད, ཨི་ནྡྲི་ཡ, བ་ལ, བོ་ཛ྄ཛྷ་ངྒ, མ་གྒ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝཱི་རི་ཡཾ ན་ཝ་དྷཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ –
ཙུ་དྡ་སེ་ཝ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣཱ, ཧོ་ནྟེ་ཏེ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡཱ;
ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཏོ ས་ཏྟ་ཝི་དྷཱ, ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས་པྤ་བྷེ་ད་ཏོ.
ས་ཀི་ཙྩ་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཏོ, ས་རཱུ་པེ་ན ཙ ཝུ་ཏྟི་ཏོ;
ས་བྦེ་ཝ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ, ས་མྦྷ་ཝེ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟི ཏེ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ པ་རི་པུ་ཎྞ་བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་བྷཱ་ཝོ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ.
ཝུ་ཊྛཱ་ན་བ་ལ་ས་མཱ་ཡོ་ག་ཀ་ཐཱ
༨༢༧. ཝུ་ཊྛཱ་ན་བ་ལ་ས་མཱ་ཡོ་གོཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩེ་ཝ བ་ལ་ས་མཱ་ཡོ་གོ ཙ. ལོ་ཀི་ཡ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཧི ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཙེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཙ ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏོ ནེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཱ ན པ་ཝ་ཏྟཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎཾ ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ཨ་ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཱ ན ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ པ་ན ནི་མི་ཏྟཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘བ་ཧི་དྡྷཱ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཝ་ཊྚ་ནེ པ་ཉྙཱ གོ་ཏྲ་བྷུ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི (པ་ཊི. མ. མཱ་ཏི་ཀཱ ༡.༡༠). ཏ་ཐཱ ‘‘ཨུ་པྤཱ་དཱ ཝི་ཝ་ཊྚི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྲ་བྷུ, པ་ཝ་ཏྟཱ ཝི་ཝ་ཊྚི་ཏྭཱ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༥༩) ས་བྦཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨི་མཱ་ནི པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ཉཱ་ཎཱ་ནི ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ནི་མི་ཏྟ་ཏོ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཀ་ཐཾ དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཝ་ཊྚ་ནེ པ་ཉྙཱ མ་གྒེ ཉཱ་ཎཾ?
‘‘སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་ད་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཙ ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཙ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཝ་ཊྚ་ནེ པ་ཉྙཱ མ་གྒེ ཉཱ་ཎཾ. ཨ་བྷི་ནི་རོ་པ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤོ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ…པེ… པ་རི་གྒ་ཧ་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ་ཡ. ས་མུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ. ཝོ་དཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ. པ་གྒ་ཧ་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ས་ཏི. ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་ད་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཙ ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཙ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཝ་ཊྚ་ནེ པ་ཉྙཱ མ་གྒེ ཉཱ་ཎ’ནྟི.
‘‘ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ པ་ཊི་གྷ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི…པེ….
‘‘ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི ཨ་ནུ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ པ་ཊི་གྷ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ ཨ་ནུ་ས་ཧ་ག་ཏཱ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི…པེ….
‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ད་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་དི་ཊྛི…པེ… ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཊྛེ་ན ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི རཱུ་པ་རཱ་གཱ ཨ་རཱུ་པ་རཱ་གཱ མཱ་ནཱ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡཱ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏ་ད་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཙ ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཙ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘དུ་བྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཝི་ཝ་ཊྚ་ནེ པ་ཉྙཱ མ་གྒེ ཉཱ་ཎ’’’ནྟི (པ་ཊི. མ. ༡.༦༡).
༨༢༨. ལོ་ཀི་ཡཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་ལེ ས་མ་ཐ་བ་ལཾ ཨ་དྷི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཀཱ་ལེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བ་ལཾ. ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ ཏེ དྷ་མྨཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛེ་ན. ཏ་སྨཱ ཨི་མེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ་པི ཉཱ་ཎེ་སུ ཨུ་བྷ་ཡ་བ་ལ་ས་མཱ་ཡོ་གོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཙ ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཙ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ཏོ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་གྒ་ཏཱ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པོ ས་མཱ་དྷི ནི་རོ་དྷ་གོ་ཙ་རོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཙ ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཙ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ཏོ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ ནི་རོ་དྷ་གོ་ཙ་རཱ. ཨི་ཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ཨེ་ཀ་ར་སཱ ཧོ་ནྟི, ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཡུ་ག་ན་དྡྷཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༢.༥).
ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཝུ་ཊྛཱ་ན་བ་ལ་ས་མཱ་ཡོ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་པ་ཧཱ་ན་ཀ་ཐཱ
༨༢༩. ཡེ ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ན་ཉྩཱཏི ཨི་མེ་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ ཡེ དྷ་མྨཱ ཡེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ, ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ན་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཏཱ་ནི ཧི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀི་ལེ་ས་མི་ཙྪ་ཏྟ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ག་ནྠ་ཨ་ག་ཏི་ཨཱ་ས་ཝ་ཨོ་གྷ་ཡོ་ག་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པ་རཱ་མཱ་ས་ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཨ་ནུ་ས་ཡ་མ་ལ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཀ་རཱ་ནི.
ཏ་ཏྠ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱིཏི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཕ་ལེ་ན ཀ་མྨ་སྶ དུ་ཀྑེ་ན ཝཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ཀ་ཏྟཱ རཱུ་པ་རཱ་གཱ་ད་ཡོ ད་ས དྷ་མྨཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཡཱ་ཝ་ཉྷི ཏེ, ཏཱ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་པ་ར་མོ་ཏི. ཏ་ཏྲཱ་པི རཱུ་པ་རཱ་གོ ཨ་རཱུ་པ་རཱ་གོ མཱ་ནོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ ཨུ་དྡྷཾ་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀ་ཁ་ནྡྷཱ་དི་སཾ་ཡོ་ཛ་ཀ་ཏྟཱ ཨུ་དྡྷཾ་བྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ནཱ་མ. ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སོ ཀཱ་མ་རཱ་གོ པ་ཊི་གྷོ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ ཨ་དྷོ་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་ཀ་ཁ་ནྡྷཱ་དི་སཾ་ཡོ་ཛ་ཀ་ཏྟཱ ཨ་དྷོ་བྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ནཱ་མ.
ཀི་ལེ་སཱཏི ས་ཡཾ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཏྟཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ན་ཉྩ སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀ་ཏྟཱ ལོ་བྷོ དོ་སོ མོ་ཧོ མཱ་ནོ དི་ཊྛི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཐི་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཧི་རི་ཀཾ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨི་མེ ད་ས དྷ་མྨཱ.
མི་ཙྪ་ཏྟཱཏི མི་ཙྪཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤོ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མོ མི་ཙྪཱ་ས་ཏི མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷཱི་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ དྷ་མྨཱ. མི་ཙྪཱ་ཝི་མུ་ཏྟི་མི་ཙྪཱ་ཉཱ་ཎེ་ཧི ཝཱ ས་དྡྷིཾ ད་ས.
ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱཏི ལོ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཏི ཨ་ནུ་པ་ར་མ་དྷ་མྨ་ཀ་ཏྟཱ ལཱ་བྷོ ཨ་ལཱ་བྷོ ཡ་སོ ཨ་ཡ་སོ སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ ནི་ནྡཱ པ་སཾ་སཱ་ཏི ཨི་མེ ཨ་ཊྛ. ཨི་དྷ པ་ན ཀཱ་ར་ཎོ་པ་ཙཱ་རེ་ན ལཱ་བྷཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སྶ ཨ་ནུ་ན་ཡ་སྶ ཨ་ལཱ་བྷཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀ་སྶ པ་ཊི་གྷ་སྶ ཙེ་ཏཾ ལོ་ཀ་དྷ་མྨ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ག་ཧ་ཎཾ ཀ་ཏ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ལཱ་བྷ་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ དྷ་མྨ་མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ནྟི ཨི་མཱ་སུ ཨཱ་ཝཱ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ས་ཧ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི པ་ཉྩ མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ནི.
ཝི་པ་ལླཱ་སཱཏི ཨ་ནི་ཙྩ་དུ་ཀྑ་ཨ་ན་ཏྟ་ཨ་སུ་བྷེ་སུ་ཡེ་ཝ ཝ་ཏྠཱུ་སུ ‘‘ནི་ཙྩཾ སུ་ཁཾ ཨ་ཏྟཱ སུ་བྷ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟོ ས་ཉྙཱ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ.
ག་ནྠཱཏི ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཙེ་ཝ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ ག་ནྠ་ན་ཏོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏེ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ, བྱཱ་པཱ་དོ ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ, སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སོ ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ, ཨི་དཾ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ.
ཨ་ག་ཏཱིཏི ཚ་ནྡ་དོ་ས་མོ་ཧ་བྷ་ཡེ་ཧི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་ར་ཎ་སྶ, ཀ་ཏྟ་བྦཱ་ཀ་ར་ཎ་སྶ ཙ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཨ་རི་ཡེ་ཧི ཨ་ག་ནྟ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ག་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨཱ་ས་ཝཱཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་གོ་ཏྲ་བྷུ་ཏོ, ཨཱ་བྷ་ཝ་གྒ་ཏོ ཙ ས་ཝ་ནཱ, ཨ་སཾ་ཝུ་ཏེ་ཧི ཝཱ དྭཱ་རེ་ཧི གྷ་ཊ་ཚི་དྡེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ས་ཝ་ན་ཏོ ནི་ཙྩ་པ་གྒྷ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑ་སྶ ཝཱ ས་ཝ་ན་ཏོ ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྷ་ཝ་རཱ་ག་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
བྷ་ཝ་སཱ་ག་རེ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ན་ཊྛེ་ན དུ་རུ་ཏྟ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཙ ཨོ་གྷཱཏི་པི, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝི་ཡོ་ག་སྶ ཙེ་ཝ དུ་ཀྑ་ཝི་ཡོ་ག་སྶ ཙ ཨ་པྤ་དཱ་ན་ཏོ ཡོ་གཱཏི་པི ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཱིཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཝ་ར་ཎ་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཊྛེ་ན ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ.
པ་རཱ་མཱ་སོཏི ཏ་སྶ ཏ་སྶ དྷ་མྨ་སྶ ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་ར་ཏོ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ས་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་མ་ས་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ.
ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ཊི་ཙྩ་ས་མུ་པྤཱ་ད་ནི་དྡེ་སེ ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི.
ཨ་ནུ་ས་ཡཱཏི ཐཱ་མ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ, པ་ཊི་གྷ, མཱ་ན, དི་ཊྛི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ, བྷ་ཝ་རཱ་ག, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ. ཏེ ཧི ཐཱ་མ་ག་ཏ་ཏྟཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ནུ་སེ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ནུ་ས་ཡཱ.
མ་ལཱཏི ཏེ་ལ་ཉྫ་ན་ཀ་ལ་ལཾ ཝི་ཡ ས་ཡ་ཉྩ ཨ་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ, ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཨ་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ལོ་བྷ་དོ་ས་མོ་ཧཱ ཏ་ཡོ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙེ་ཝ དུ་གྒ་ཏཱི་ན་ཉྩ པ་ཐ་བྷཱ་ཝེ་ན པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ བྱཱ་པཱ་དོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཨི་མེ ད་ས.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱཏི ལོ་བྷ་མཱུ་ལཱ ཨ་ཊྛ དོ་ས་མཱུ་ལཱ དྭེ མོ་ཧ་མཱུ་ལཱ དྭེ་ཏི ཨི་མེ དྭཱ་ད་ས.
༨༣༠. ཨི་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཏཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ པ་ཧཱ་ན་ཀ་རཱ་ནི. ཀ་ཐཾ? སཾ་ཡོ་ཛ་ནེ་སུ ཏཱ་ཝ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མཱ་སོ ཨ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ ཙ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ་ཏི ཨེ་ཏེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, སེ་སཱ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ དུ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, སུ་ཁུ་མཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, རཱུ་པ་རཱ་གཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ་པི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཨེ་ཝ. པ་ར་ཏོ་པི ཙ ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཨེ་ཝ་ས་དྡེ་ན ནི་ཡ་མཾ ན ཀ་རི་སྶཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཡཾ ཡཾ ‘‘ཨུ་པ་རི་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ’’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མ, སོ སོ པུ་རི་མ་ཉཱ་ཎེ་ཧི ཧ་ཏཱ་པཱ་ཡ་ག་མ་ནཱི་ཡཱ་དི་བྷཱ་ཝོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀི་ལེ་སེ་སུ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, དོ་སོ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ, ལོ་བྷ་མོ་ཧ་མཱ་ན་ཐི་ན་ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཨ་ཧི་རི་ཀ་ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི.
མི་ཙྪ་ཏྟེ་སུ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི མུ་སཱ་ཝཱ་དོ མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟོ མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ་ཏི ཨི་མེ པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤོ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏྠ ཝཱ་ཙཱཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པ་མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མ་ས་ཏི་ས་མཱ་དྷི་ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི.
ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ཊི་གྷོ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ, ཨ་ནུ་ན་ཡོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ, ཡ་སེ ཙ པ་སཾ་སཱ་ཡ ཙ ཨ་ནུ་ན་ཡོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ་ཏི ཨེ་ཀེ. མ་ཙྪ་རི་ཡཱ་ནི པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ་ཝ.
ཝི་པ་ལླཱ་སེ་སུ ཨ་ནི་ཙྩེ ནི་ཙྩཾ, ཨ་ན་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྟཱ་ཏི ཙ ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ, དུ་ཀྑེ སུ་ཁཾ, ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ་ནྟི དི་ཊྛི་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ་ནྟི ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, དུ་ཀྑེ སུ་ཁ་ནྟི ས་ཉྙཱ་ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ.
ག་ནྠེ་སུ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་རཱ་མ་ས་ཨི་དཾ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠཱ པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, བྱཱ་པཱ་ད་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ, ཨི་ཏ་རོ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ.
ཨ་ག་ཏི པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ.
ཨཱ་ས་ཝེ་སུ དི་ཊྛཱ་ས་ཝོ པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ, ཀཱ་མཱ་ས་ཝོ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ, ཨི་ཏ་རེ དྭེ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ. ཨོ་གྷ་ཡོ་གེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་སུ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཾ, ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ བྱཱ་པཱ་དོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ནྟི ཏཱི་ཎི ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི, ཐི་ན་མི་དྡྷ་ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི.
པ་རཱ་མཱ་སོ པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ་ཝ.
ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ་སུ ས་བྦེ་ས་མྤི ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཀཱ་མཱ་ཏི ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་རཱ་གོ་པི ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནེ པ་ཏ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཾ, སེ་སཱ་ནི པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི.
ཨ་ནུ་ས་ཡེ་སུ དི་ཊྛི་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡཱ པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ, ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, མཱ་ན་བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ.
མ་ལེ་སུ དོ་ས་མ་ལཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཾ, ཨི་ཏ་རཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐེ་སུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛཱི་ཏི ཨི་མེ པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ བྱཱ་པཱ་དོ་ཏི ཏ་ཡོ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ.
ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ དི་ཊྛི་ག་ཏ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཙཱ་ཏི པ་ཉྩ པ་ཋ་མ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ, དྭེ པ་ཊི་གྷ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ, སེ་སཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཉཱ་ཎ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ཏི.
ཡ་ཉྩ ཡེ་ན ཝ་ཛ྄ཛྷཾ, ཏཾ ཏེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ ནཱ་མ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨི་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཏཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ཡོ་གཾ པ་ཧཱ་ན་ཀ་རཱ་ནཱི’’ཏི.
༨༣༡. ཀིཾ པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཨེ་ཏེ དྷ་མྨེ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ཛ་ཧ་ནྟི ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་ཏི. ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ ཡ་དི ཏཱ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ, ཨ་ཕ་ལོ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀ་སྨཱ? པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ན་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ཐ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ, ཏ་ཐཱ་པི ཨ་ཕ་ལོ, ཝཱ་ཡཱ་མེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ, སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ ཙ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ ཝཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ, ན ཙ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་སོ ཙི་ཏྟ་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ནཱ་ཡཾ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཱ ཙོ་ད་ནཱ. པཱ་ལི༹་ཡཾ་ཡེ་ཝ ཧི ‘‘སྭཱ་ཡཾ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, པུ་ན ‘‘ཧ་ཉྩི ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཏེ་ན་ཧི ཁཱི་ཎཾ ཁེ་པེ་ཏི, ནི་རུ་དྡྷཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏི, ཝི་ག་ཏཾ ཝི་ག་མེ་ཏི, ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མེ་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཡཾ ན་ཏྠི, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༣.༢༡) ཙ ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ན ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ.
ཏ་ཐཱ ‘‘ཧ་ཉྩི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཏེ་ན་ཧི ཨ་ཛཱ་ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ནི་བྦ་ཏྟཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཡཾ ན་ཏྠི, ཏཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ན ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟཾ.
ཏ་ཐཱ ‘‘ཧ་ཉྩི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཏེ་ན་ཧི ར་ཏྟོ རཱ་གཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. དུ་ཊྛོ དོ་སཾ, མཱུ་ལ༹ྷོ མོ་ཧཾ, ཝི་ནི་བ་དྡྷོ མཱ་ནཾ, པ་རཱ་མ་ཊྛོ དི་ཊྛིཾ, ཝི་ཀྑེ་པ་ག་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ, ཨ་ནི་ཊྛ་ངྒ་ཏོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ, ཐཱ་མ་ག་ཏོ ཨ་ནུ་ས་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཀ་ཎྷ་སུ་ཀྐཱ དྷ་མྨཱ ཡུ་ག་ན་དྡྷཱ་ཝ ཝ་ཏྟ་ནྟི. སཾ་ཀི་ལེ་སི་ཀཱ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ན ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ན ཨ་ནཱ་ག་ཏེ, ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི ས་བྦཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ‘‘ཏེ་ན་ཧི ན་ཏྠི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ན་ཏྠི ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ, ན་ཏྠི ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ན་ཏྠི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ’’ཏི པ་ཉྷཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ‘‘ན ཧི ན་ཏྠི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ…པེ… ན་ཏྠི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ ཝི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏ་རུ་ཎོ རུ་ཀྑོ ཨ་ཛཱ་ཏ་ཕ་ལོ, ཏ་མེ་ནཾ པུ་རི་སོ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡེ་ཡྻ, ཡེ ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཛཱ་ཏ་ཕ་ལཱ, ཏེ ཨ་ཛཱ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ན ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ནི་བྦ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ན ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཡེ་ཝ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ན པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨུ་པྤཱ་དོ ཧེ་ཏུ ཨུ་པྤཱ་དོ པ་ཙྩ་ཡོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ་ཏི ཨུ་པྤཱ་དེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏི, ཨ་ནུ་པྤཱ་དེ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏྟཱ ཡེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀི་ལེ་སཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, ཏེ ཨ་ཛཱ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ན ཛཱ་ཡ་ནྟི…པེ… ཨ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ན པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ. པ་ཝ་ཏྟཾ ཧེ་ཏུ…པེ… ནི་མི་ཏྟཾ ཧེ་ཏུ…པེ… ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནཱ ཧེ་ཏུ…པེ… ཨ་ནཱ་ཡཱུ་ཧ་ནེ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཀྑ་ནྡ་ཏྟཱ ཡེ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཀི་ལེ་སཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཡྻུཾ, ཏེ ཨ་ཛཱ་ཏཱ་ཡེ་ཝ…པེ… ཨ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ན པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཏུ་ནི་རོ་དྷཱ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠི མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ, ཨ་ཏྠི ཕ་ལ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ, ཨ་ཏྠི ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠི དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༣.༢༡).
༨༣༢. ཨེ་ཏེ་ན ཀིཾ དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི? བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ དཱི་པི་ཏཾ ཧོ་ཏི. བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷཱ པ་ན ཀིཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏཱ ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི. བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷུ་པྤ་ནྣཱ ཨེ་ཝ ནཱ་མ ཏེ.
༨༣༣. ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཧི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་པ་ག་ཏོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏ་བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་པྤ་བྷེ་དཾ. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་མྤི ཨུ་པྤཱ་ད་ཛ་རཱ་བྷ་ངྒ་ས་མ་ངྒི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ར་སཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷཾ ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ་པ་ག་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པྤཱ་དཱ་དི་ཏྟ་ཡཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྭཱ ནི་རུ་དྡྷཾ བྷཱུ་ཏཱ་པ་ག་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སེ་ས་ས་ངྑ་ཏ་ཉྩ བྷཱུ་ཏཱ་པ་ག་ཏུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ‘‘ཡཱ་ནི་སྶ ཏཱ་ནི པུ་བྦེ་ཀ་ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༢༤༨) ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཨ་ཉྙཾ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀ་སྶོ་ཀཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏོ་ཀཱ་ས་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཨོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ཏཱ་སུ ཏཱ་སུ བྷཱུ་མཱི་སུ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ.
༨༣༤. ཨེ་ཏྠ ཙ བྷཱུ་མི་ཡཱ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་སྶ ཙ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. བྷཱུ་མཱིཏི ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀཱ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ. བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷཾ ནཱ་མ ཏེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ར་ཧཾ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ. ཏེ་ན་ཧི སཱ བྷཱུ་མི ལ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྨཱ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, སཱ ཙ ཁོ ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཧི ས་བྦེ་པི ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏེ པ་རི་ཉྙཱ་ཏེ་པི ཙ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀི་ལེ་སཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ནཾ ཁ་ནྡྷེ ཨཱ་ར་བྦྷ སོ་རེ་ཡྻ་སེ་ཊྛི ན་ནྡ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ. ཡ་དི ཙ ཏཾ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷཾ ནཱ་མ སི་ཡཱ, ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཧེ་ཡྻ་ཏོ ན ཀོ་ཙི བྷ་ཝ་མཱུ་ལཾ པ་ཛ་ཧེ་ཡྻ. ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན པ་ན བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཧི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཁ་ནྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨུ་པྤཱ་ད་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཏེ་སུ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལཾ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. ཏཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛེ་ན བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨༣༥. ཏ་ཏྠ ཙ ཡ་སྶ ཡེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཊྛེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏཱ ཀི་ལེ་སཱ, ཏ་སྶ ཏེ ཨེ་ཝ ཁ་ནྡྷཱ ཏེ་སཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ས་ནྟ་ཀཱ ཁ་ནྡྷཱ. ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཙ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནུ་ས་ཡི་ཏཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཝ ཝ་ཏྠུ, ན ཨི་ཏ་རེ. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་དཱི་སུ. ཏ་ཐཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ནུ་ས་ཡི་ཏཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀྑ་ནྡྷཱ་ཝ ཝ་ཏྠུ, ན ཨི་ཏ་རེ. ཨེ་ས ན་ཡོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རེ་སུ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་སུ པ་ན ཡ་སྶ ཡ་སྶ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཏཾ ཏཾ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལཾ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཏེ་ན ཏེ་ན མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནཾ, ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཏེ ཏེ ཁ་ནྡྷཱ པ་ཧཱི་ནཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ བྷཱུ་མཱི་ཏི ས་ངྑཾ ན ལ་བྷ་ནྟི. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ས་བྦ་སོ་ཝ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀ་རི་ཡ་མཱ་ནཾ ཀ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཝཱ ཧོ་ཏི. ཨི་ཙྩ་སྶ ཀ་མྨ་ཀི་ལེ་ས་པ་ཙྩ་ཡཱ ཝ་ཊྚཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཏཾ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལཾ རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཡེ་ཝ, ན ཝེ་ད་ནཱ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷེ་ཡེ་ཝ ཝཱ, ན རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་སཱུ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ཉྩ་སུ་པི ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ནུ་ས་ཡི་ཏ་ཏྟཱ.
༨༣༦. ཀ་ཐཾ? པ་ཐ་ཝཱི་ར་སཱ་དི ཝི་ཡ རུ་ཀྑེ. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ཧཱ་རུ་ཀྑེ པ་ཐ་ཝཱི་ཏ་ལཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ པ་ཐ་ཝཱི་ར་ས་ཉྩ ཨཱ་པོ་ར་ས་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ མཱུ་ལ་ཁ་ནྡྷ་སཱ་ཁ་པ་སཱ་ཁ་པ་ལླ་ཝ་པ་ལཱ་ས་པུ་པྥ་ཕ་ལེ་ཧི ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ན་བྷཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ ཀ་པྤཱ་ཝ་སཱ་ནཱ བཱི་ཛ་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ རུ་ཀྑ་པ་ཝེ་ཎིཾ ས་ནྟཱ་ན་ཡ་མཱ་ནེ ཋི་ཏེ ཏཾ པ་ཐ་ཝཱི་ར་སཱ་དི མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ, ན ཁ་ནྡྷཱ་དཱི་སུ…པེ… ཕ་ལེ་ཡེ་ཝ ཝཱ, ན མཱུ་ལཱ་དཱི་སཱུ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ས་བྦེ་སུ མཱུ་ལཱ་དཱི་སུ ཨ་ནུ་ག་ཏ་ཏྟཱ་ཏི.
ཡ་ཐཱ པ་ན ཏ་སྶེ་ཝ རུ་ཀྑ་སྶ པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དཱི་སུ ནི་བྦི་ནྣོ ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ མ་ཎྜཱུ་ཀ་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ནཱ་མ ཝི་ས་ཀ་ཎྚ་ཀཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཡྻ, ཨ་ཐ སོ རུ་ཀྑོ ཏེ་ན ཝི་ས་ས་མྥ་སྶེ་ན ཕུ་ཊྛོ པ་ཐ་ཝཱི་ར་ས་ཨཱ་པོ་ར་སཱ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཎྞ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ས་ཝ་ན་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་ག་མྨ པུ་ན ས་ནྟཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ནི་བྦི་ནྣོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ རུ་ཀྑེ ཝི་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ཙ་ཏུ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ སོ ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནོ ཏེ་ན ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཝི་ས་ས་མྥ་སྶེ་ན ས་བྦ་སོ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཎྞ་ཏྟཱ ཀི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་ཨུ་པ་ག་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ས་བྦ་ཀ་མྨ་པྤ་བྷེ་དོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་ན་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟ་ན་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་ག་མྨ བྷ་ཝ་ནྟ་ར་ས་ནྟཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཀེ་ཝ་ལཾ ཙ་རི་མ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷེ་ན ནི་རི་ནྡྷ་ནོ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏ་ཝེ་དོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷཱུ་མི་ཡཱ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷ་སྶ ཙ ནཱ་ན་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨༣༧. ཨ་པི་ཙ ཨ་པ་ར་མྤི ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏ་ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནུ་པྤ་ནྣ་མེ་ཝ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རུ་པྤ་ནྣཾ. ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ པ་ན ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏུ་པྤ་ནྣནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཀ་ལྱཱ་ཎི་གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏོ མ་ཧཱ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་སྶ ཝི་ས་བྷཱ་ག་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཝི་ཡ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཾ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟ་ཏི་མ་ནཱ་རཱུ་ལ༹ྷ་མྤི ཨུ་པྤ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཀ་སྶ ཧེ་ཏུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏུ་པྤ་ནྣཾ ནཱ་མ. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་མྤི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏུ་པྤ་ནྣནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཐེ་ར་སྶ ཀུ་སུ་མི་ཏ་རུ་ཀྑེ ཨུ་པ་ཝ་ནེ པུ་པྥཱ་ནི ཨུ་ཙྩི་ན་ནྟ་སྶ མ་དྷུ་རེ་ན ས་རེ་ན གཱ་ཡ་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ གཱི་ཏ་ས་ཝ་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཝི་ཡ. ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏཱ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏུ་པྤ་ནྣཾ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨༣༨. ཨི་ཙྩེ་ཏ་སྨིཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཡ་དེ་ཏཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་པ་ག་ཏོ་ཀཱ་ས་ཀ་ཏ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏཾ ཨ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ ཀེ་ན་ཙི་པི ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ ན ཧོ་ཏི. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ བྷཱུ་མི་ལ་དྡྷཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དྷི་གྒ་ཧི་ཏ་ཨ་ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏ་ཨ་ས་མཱུ་ཧ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཏ་སྶ ཏཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ནཱ་ས་ཡ་མཱ་ནཾ ཡ་སྨཱ ཏཾ ཏཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ས་བྦ་མྤི པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཡེ ཡེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, ཏེ་སཾ པ་ཧཱ་ན་ཉྩ ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཾ.
པ་རི་ཉྙཱ་དི་ཀི་ཙྩ་ཀ་ཐཱ
༨༣༩. ཀི་ཙྩཱ་ནི པ་རི་ཉྙཱ་དཱི་ནི, ཡཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཀཱ་ལེ;
ཏཱ་ནི ཙ ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན, ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ནི ས་བྦཱ་ནཱི་ཏི.
ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཀཱ་ལཾ ཧི ཨེ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ པ་རི་ཉྙཱ པ་ཧཱ་ནཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ནི པ་རི་ཉྙཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ས་བྷཱ་ཝེ་ན ཛཱ་ནི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཝུ་ཏྟཾ ཧེ་ཏཾ པོ་རཱ་ཎེ་ཧི –
‘‘ཡ་ཐཱ པ་དཱི་པོ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཝ་ཊྚིཾ ཛྷཱ་པེ་ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀཾ པ་རི་ཝི་དཾ་སེ་ཏི, སི་ནེ་ཧཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཉྙཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཧཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, མ་གྒཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི, ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ནི་རོ་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རི་པི ས་ཙྩཱ་ནི པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི པ་སྶ་ཏི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
ཝུ་ཏྟ་མྤི ཙེ་ཏཾ ‘‘ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ པ་སྶ་ཏི, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡ་མྤི སོ པ་སྶ་ཏི, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་མྤི པ་སྶ་ཏི, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནིཾ པ་ཊི་པ་ད་མྤི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༡༠༠) ས་བྦཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་པ་ར་མྤི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་སྶ ཉཱ་ཎཾ, དུ་ཀྑེ་པེ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ, དུ་ཀྑ་ས་མུ་ད་ཡེ་པེ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷེ་པེ་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ, དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཊི་པ་དཱ་ཡ་པེ་ཏཾ ཉཱ་ཎ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༧༩༤; པ་ཊི. མ. ༡.༡༠༩).
ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ པ་དཱི་པོ ཝ་ཊྚིཾ ཛྷཱ་པེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨཱ་ལོ་ཀཾ པ་རི་ཝི་དཾ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ་དི་དྷ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཡ་ཐཱ སི་ནེ་ཧཾ པ་རི་ཡཱ་དི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡཱ་དཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨༤༠. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཡ་ཐཱ སཱུ་རི་ཡོ ཨུ་ད་ཡ་ནྟོ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ས་ཧ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, རཱུ་པ་ག་ཏཱ་ནི ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མ་ཏི, ཨཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏི, སཱི་ཏཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ…པེ… ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. ཨི་དྷཱ་པི ཡ་ཐཱ སཱུ་རི་ཡོ རཱུ་པ་ག་ཏཱ་ནི ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ད་སྶེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཡ་ཐཱ སཱི་ཏཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷིཾ ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨༤༡. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཡ་ཐཱ ནཱ་ཝཱ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, སོ་ཏཾ ཚི་ནྡ་ཏི, བྷ་ཎྜཾ ཝ་ཧ་ཏི, པཱ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ཨ་པྤེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ…པེ… ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་བྷི་ས་མ་ཡེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཡ་ཐཱ ནཱ་ཝཱ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ དུ་ཀྑཾ པ་རི་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཐཱ སོ་ཏཾ ཚི་ནྡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མུ་ད་ཡཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི. ཡ་ཐཱ བྷ་ཎྜཾ ཝ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཡ མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཡ་ཐཱ པཱ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ཨ་པྤེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པཱ་རི་མ་ཏཱི་ར་བྷཱུ་ཏཾ ནི་རོ་དྷཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་མཱ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨༤༢. ཨེ་ཝཾ ས་ཙྩཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཀཱ་ལ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ན་སྶ སོ་ལ༹་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏ་ཐ་ཊྛེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ནི ཧོ་ནྟི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཀ་ཐཾ ཏ་ཐ་ཊྛེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ནི? སོ་ལ༹་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏ་ཐ་ཊྛེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ནི. དུ་ཀྑ་སྶ པཱི་ལ༹་ན་ཊྛོ, ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ, ས་ནྟཱ་པ་ཊྛོ, ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཊྛོ, ཏ་ཐ་ཊྛོ. ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ཊྛོ, ནི་དཱ་ན་ཊྛོ, སཾ་ཡོ་ག་ཊྛོ, པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛོ, ཏ་ཐ་ཊྛོ. ནི་རོ་དྷ་སྶ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཊྛོ, ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛོ, ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ, ཨ་མ་ཏ་ཊྛོ, ཏ་ཐ་ཊྛོ. མ་གྒ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ན་ཊྛོ, ཧེ་ཏུ་ཊྛོ, ད་སྶ་ན་ཊྛོ, ཨ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛོ, ཏ་ཐ་ཊྛོ. ཨི་མེ་ཧི སོ་ལ༹་ས་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏ་ཐ་ཊྛེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. ཡཾ ཨེ་ཀ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཾ, ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ. ཡཾ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨེ་ཀེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི ཨེ་ཀ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ནཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༢.༡༡).
༨༤༣. ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ ཡ་དཱ དུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙེ་པི རོ་ག་ག་ཎྜཱ་ད་ཡོ ཨ་ཏྠཱ ཨ་ཏྠི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཝ་དཱ་མ, ཨ་ཉྙ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཾ དུ་ཀྑེ ཉཱ་ཎཾ? དུ་ཀྑཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ན་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༧༩༤; པ་ཊི. མ. ༡.༡༠༩) ཧི ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་ས་ཙྩཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ནཱ་པི ས་ཙྩ་ཉཱ་ཎཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཀྑཾ པ་སྶ་ཏི, ས་མུ་ད་ཡ་མྤི སོ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ༥.༡༡༠༠) ན་ཡེ་ན ཨེ་ཀཾ ས་ཙྩཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་སེ་སུ་པི ཀི་ཙྩ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ཡ་དཱ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ས་ཙྩཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་དཱ ས་མུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ཏཱ་ཝ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ པཱི་ལ༹་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶཱ་པི དུ་ཀྑ་སྶ, ཡ་སྨཱ ཏཾ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ས་མུ་ད་ཡེ་ན ཨཱ་ཡཱུ་ཧི་ཏཾ ས་ངྑ་ཏཾ རཱ་སི་ཀ་ཏཾ, ཏ་སྨཱ་སྶ སོ ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན མ་གྒོ ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་པ་ཧ་རོ སུ་སཱི་ཏ་ལོ, ཏ་སྨཱ་སྶ མ་གྒ་སྶ ད་སྶ་ནེ་ན ས་ནྟཱ་པ་ཊྛོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ན་ནྡ་སྶ ཨ་ཙྪ་རཱ་ད་སྶ་ནེ་ན སུ་ནྡ་རི་ཡཱ ཨ་ན་བྷི་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ. ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ་སྶ པ་ན ནི་རོ་དྷ་སྶ ད་སྶ་ནེ་ན་སྶ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ཊྛོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་མེ་ཝེ་ཏྠ ན་ཏྠི.
ཏ་ཐཱ ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶཱ་པི ས་མུ་ད་ཡ་སྶ, དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནེ་ན ནི་དཱ་ན་ཊྛོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ཏི ཨ་ས་པྤཱ་ཡ་བྷོ་ཛ་ན་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྱཱ་དྷི་ད་སྶ་ནེ་ན བྷོ་ཛ་ན་སྶ བྱཱ་དྷི་ནི་དཱ་ན་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ. ཝི་སཾ་ཡོ་ག་བྷཱུ་ཏ་སྶ ནི་རོ་དྷ་སྶ ད་སྶ་ནེ་ན སཾ་ཡོ་ག་ཊྛོ. ནི་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ མ་གྒ་སྶ ད་སྶ་ནེ་ན པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛོ་ཏི.
ཏ་ཐཱ ནི་སྶ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶཱ་པི ནི་རོ་དྷ་སྶ, ཨ་ཝི་ཝེ་ཀ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་སྶ ད་སྶ་ནེ་ན ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ཏི. མ་གྒ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ས་ངྑ་ཏ་ཊྛོ, ཨི་མི་ནཱ ཧི ཨ་ན་མ་ཏ་གྒ་སཾ་སཱ་རེ མ་གྒོ ན་དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, སོ་པི ཙ ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ས་ངྑ་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ས་ངྑ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནེ་ན པ་ན་སྶ ཨ་མ་ཏ་ཊྛོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ཏི, དུ་ཀྑཾ ཧི ཝི་སཾ, ཨ་མ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་ནྟི.
ཏ་ཐཱ ནི་ཡྻཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་སྶཱ་པི མ་གྒ་སྶ, ས་མུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ‘‘ནཱ་ཡཾ ཧེ་ཏུ ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ, ཨ་ཡཾ ཧེ་ཏཱུ’’ཏི ཧེ་ཏུ་ཊྛོ ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝ་ཏི. ནི་རོ་དྷ་ད་སྶ་ནེ་ན ད་སྶ་ན་ཊྛོ, པ་ར་མ་སུ་ཁུ་མཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏོ ‘‘ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཝ་ཏ མེ ཙ་ཀྑཱུ’’ནྟི ཙ་ཀྑུ་སྶ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ. དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཊྛོ, ཨ་ནེ་ཀ་རོ་གཱ་ཏུ་ར་ཀ་པ་ཎ་ཛ་ན་ད་སྶ་ནེ་ན ཨི་སྶ་ར་ཛ་ན་སྶ ཨུ་ལཱ༹་ར་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ, ཨ་ཉྙ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཏྠཱ ཝུ་ཏྟཱ. མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ པ་ན ས་བྦེ ཙེ་ཏེ ཨ་ཏྠཱ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ དུ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏུ་ཀི་ཙྩེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི. ཡེ པ་ན ནཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཨུ་ཏྟ་རཾ ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
པ་རི་ཉྙཱ་དི་པྤ་བྷེ་ད་ཀ་ཐཱ
༨༤༤. ཨི་དཱ་ནི ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི པ་རི་ཉྙཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏེ་སུ –
ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི པ་རི་ཉྙཱ, ཏ་ཐཱ པ་ཧཱ་ན་མྤི ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་པི;
དྭེ བྷཱ་ཝ་ནཱ ཨ་བྷི་མ་ཏཱ, ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ ཏ་ཏྠ ཉཱ་ཏ་བྦོ.
༨༤༥. ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི པ་རི་ཉྙཱཏི ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཉྙཱ ཏི་ཝི་དྷཱ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པ་ཉྙཱ ཉཱ་ཏ་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎ’’ནྟི (པ་ཊི. མ. མཱ་ཏི་ཀཱ ༡.༢༠) ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཡེ ཡེ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཉཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༧༥) ཨེ་ཝཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ, ‘‘ས་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ. ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦཾ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ? ཙ་ཀྑུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༡.༢) ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ ནཱ་མ. ཏ་སྶཱ ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་བྷི་ཛཱ་ན་ནཱ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཱ བྷཱུ་མི.
༨༤༦. ‘‘པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཉྙཱ ཏཱི་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎ’’ནྟི (པ་ཊི. མ. མཱ་ཏི་ཀཱ ༡.༢༡) ཨེ་ཝཾ ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ པ་ན ‘‘ཡེ ཡེ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཏཱི་རི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༧༥) ཨེ་ཝཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ, ‘‘ས་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཾ. ཀི་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦཾ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཾ? ཙ་ཀྑུཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (པ་ཊི. མ. ༡.༢༡) ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ ནཱ་མ. ཏ་སྶཱ ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑ་མ་ན་ཏྟཱ་ཏི ཏཱི་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨ་ནུ་ལོ་མཱ ཨཱ་ཝེ་ཎི་ཀཱ བྷཱུ་མི.
༨༤༧. ‘‘པ་ཧཱ་ན་པ་ཉྙཱ པ་རི་ཙྩཱ་ག་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎ’’ནྟི (པ་ཊི. མ. མཱ་ཏི་ཀཱ ༡.༢༢) ཨེ་ཝཾ པ་ན ཨུ་དྡི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཡེ ཡེ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ ཏེ དྷ་མྨཱ པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༧༥) ཨེ་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཾ པ་ཛ་ཧ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་པྤ་ཝ་ཏྟཱ པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ. ཏ་སྶཱ བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ མ་གྒ་ཉཱ་ཎཱ བྷཱུ་མི, ཨ་ཡཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
ཡ་སྨཱ ཝཱ ཉཱ་ཏ་ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡོ་པི ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ, ཡ་སྨཱ ཙ ཡེ དྷ་མྨེ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཏེ ནི་ཡ་མ་ཏོ ཉཱ་ཏཱ ཙེ་ཝ ཏཱི་རི་ཏཱ ཙ ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏྟ་ཡ་མྤི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་སྶ ཀི་ཙྩ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨༤༨. ཏ་ཐཱ པ་ཧཱ་ན་མྤཱིཏི པ་ཧཱ་ན་མྤི ཧི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ན་ནྟི པ་རི་ཉྙཱ ཝི་ཡ ཏི་ཝི་དྷ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡཾ ས་སེ་ཝཱ་ལེ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་ཏྟེ་ན གྷ་ཊེ་ན སེ་ཝཱ་ལ་སྶ ཝི་ཡ ཏེ་ན ཏེ་ན ལོ་ཀི་ཡ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཾ, ཨི་དཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནཱ་མ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ན་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ཡ་ཏོ’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༢༤) ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཧི ཛྷཱ་ན་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ་པི པ་ཙྪཱ་བྷཱ་གེ་པི ན ས་ཧ་སཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟི, ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ད་ཡོ ཨ་པྤི་ཏ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནཾ པཱ་ཀ་ཊཾ.
༨༤༩. ཡཾ པ་ན ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ས་མུ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ན པ་དཱི་པེ་ན ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་སྶ ཝི་ཡ ཏེ་ན ཏེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཉཱ་ཎ་ངྒེ་ན པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནཱ་མ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན ཏཱ་ཝ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ. པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཝི་ས་མ་ཧེ་ཏུ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཀ་ངྑཱ་མ་ལ་སྶ ཙ. ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ནེ་ན ‘‘ཨ་ཧཾ མ་མཱ’’ཏི ས་མཱུ་ཧ་གཱ་ཧ་སྶ. མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ན ཨ་མ་གྒེ མ་གྒ་ས་ཉྙཱ་ཡ. ཨུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡཱ. ཝ་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱ. བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་བྷ་ཡེ ཨ་བྷ་ཡ་ས་ཉྙཱ་ཡ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་སྶཱ་ད་ས་ཉྙཱ་ཡ. ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནེ་ན ཨ་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱ་ཡ. མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཡ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མ་བྷཱ་ཝ་སྶ. པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་སྶ. ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ནུ་པེ་ཀྑ་ན་སྶ. ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ན ས་ཙྩ་པ་ཊི་ལོ་མ་གཱ་ཧ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ.
ཡཾ ཝཱ པ་ན ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་སུ མ་ཧཱ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་སུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ཡ. དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སུ་ཁ་ས་ཉྙཱ་ཡ. ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡ. ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ན་ནྡི་ཡཱ. ཝི་རཱ་གཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ རཱ་ག་སྶ. ནི་རོ་དྷཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མུ་ད་ཡ་སྶ. པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་དཱ་ན་སྶ. ཁ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ གྷ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ. ཝ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་སྶ. ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ དྷུ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ཡ. ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ནི་མི་ཏྟ་སྶ. ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་ཎི་དྷི་ཡཱ. སུ་ཉྙ་ཏཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ. ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སཱ་རཱ་དཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ. ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་མྨོ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ. པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ. ཝི་ཝ་ཊྚཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ སཾ་ཡོ་གཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ. ཨི་ད་མྤི ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནམེ་ཝ.
༨༥༠. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དཱི་ཧི ས་ཏྟ་ཧི ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནེ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ.
ཁ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི པ་ན གྷ་ན་ཝི་ནི་བྦྷོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཁ་ཡ་ཊྛེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཁ་ཡཾ པ་སྶ་ཏོ ཉཱ་ཎཾ. ཏེ་ན གྷ་ན་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.
ཝ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི –
ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནྭ་ཡེ་ན, ཨུ་བྷོ ཨེ་ཀ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཱ;
ནི་རོ་དྷེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ, ཝ་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཏི. –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཙེ་ཝ ཨ་ནྭ་ཡ་ཏོ ཙ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ བྷ་ངྒཾ དི་སྭཱ ཏ་སྨི་ཉྙེ་ཝ བྷ་ངྒ་ས་ངྑཱ་ཏེ ནི་རོ་དྷེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་ཏཱ, ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ན་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི. ཡེ་སཾ ཧི ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཡཱུ་ཧེ་ཡྻ, ‘‘ཏེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཱ’’ཏི ཝི་པ་སྶ་ཏོ ཨཱ་ཡཱུ་ཧ་ནེ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི.
ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱཏི རཱུ་པ་ས་ཏྟ་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཏཾ ཏཾ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ད་སྶ་ནཾ. ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཛ་རཱ་ཡ ཙེ་ཝ མ་ར་ཎེ་ན ཙ དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་ད་སྶ་ནཾ, ཏཱ་ཡ དྷུ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི.