༡༠. ཨཱ་རུ་པྤ་ནི་དྡེ་སོ
པ་ཋ་མཱ་རུ་པྤ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༢༧༥. བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ན་ནྟ་རཾ ཨུ་དྡི་ཊྛེ་སུ པ་ན ཙ་ཏཱུ་སུ ཨཱ་རུ་པྤེ་སུ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཏཱ་ཝ བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘དི་སྶ་ནྟེ ཁོ པ་ན རཱུ་པཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ད་ཎྜཱ་དཱ་ན་ས་ཏྠཱ་དཱ་ན་ཀ་ལ་ཧ་ཝི་གྒ་ཧ་ཝི་ཝཱ་དཱ, ན་ཏྠི ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ས་བྦ་སོ ཨཱ་རུ་པྤེ་ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ རཱུ་པཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ནི་བྦི་དཱ་ཡ ཝི་རཱ་གཱ་ཡ ནི་རོ་དྷཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༡༠༣) ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཨེ་ཏེ་སཾ ད་ཎྜཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་ན་ཉྩེ་ཝ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་རོ་གཱ་དཱི་ན་ཉྩ ཨཱ་བཱ་དྷ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཀ་ར་ཛ་རཱུ་པེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ་ཡ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་ཙྪི་ནྣཱ་ཀཱ་ས་ཀ་སི་ཎཾ ན་ཝ་སུ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི.
ཏ་སྶ ཀི་ཉྩཱ་པི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ར་ཛ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པ་མྤི ཡ་སྨཱ ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ཏ་མྤི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཡ་ཐཱ ཨ་ཧི་བྷཱི་རུ་ཀོ པུ་རི་སོ ཨ་ར་ཉྙེ ས་པྤེ་ན ཨ་ནུ་བ་དྡྷོ ཝེ་གེ་ན པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ལེ་ཁཱ་ཙི་ཏྟཾ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཾ ཝཱ ཝ་ལླིཾ ཝཱ ར་ཛྫུཾ ཝཱ ཕ་ལི་ཏཱ་ཡ ཝཱ པ་ན པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཕ་ལི་ཏ་ནྟ་རཾ དི་སྭཱ བྷཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཨུ་ཏྟ་ས་ཏེ་ཝ, ནེ་ཝ ནཾ ད་ཀྑི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་རི་ནཱ ཝེ་རི་པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་གཱ་མེ ཝ་ས་མཱ་ནོ པུ་རི་སོ ཏེ་ན ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་གེ་ཧ་ཛྷཱ་པ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ གཱ་མཾ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྲཱ་པི ཝེ་རི་ནཱ ས་མཱ་ན་རཱུ་པ་ས་དྡ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རཾ པུ་རི་སཾ དི་སྭཱ བྷཱ་ཡ་ཏེ་ཝ ཨུ་ཏྟ་ས་ཏེ་ཝ, ནེ་ཝ ནཾ ད་ཀྑི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཨོ་པ་མྨ་སཾ་ས་ནྡ་ནཾ – ཏེ་སཾ ཧི པུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ཧི་ནཱ ཝེ་རི་ནཱ ཝཱ ཨུ་པ་དྡུ་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཀ་ར་ཛ་རཱུ་པ་ས་མ་ངྒི་ཀཱ་ལོ. ཏེ་སཾ ཝེ་གེ་ན པ་ལཱ་ཡ་ན་ཨ་ཉྙ་གཱ་མ་ག་མ་ནཱ་ནི ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ར་ཛ་རཱུ་པ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ན་ཀཱ་ལོ. ཏེ་སཾ པ་ལཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཨ་ཉྙ་གཱ་མེ ཙ ལེ་ཁཱ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ ཝེ་རི་ས་དི་སཾ པུ་རི་ས་ཉྩ དི་སྭཱ བྷ་ཡ་ས་ནྟཱ་ས་ཨ་ད་སྶ་ན་ཀཱ་མ་ཏཱ ཝི་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པ་མྤི ཏ་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་མེ་ཝ ཨི་ད་ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཏ་མྤི ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ. སཱུ་ཀ་རཱ་བྷི་ཧ་ཏ་སུ་ན་ཁ་པི་སཱ་ཙ་བྷཱི་རུ་ཀཱ་དི་ཀཱ་པི ཙེ་ཏྠ ཨུ་པ་མཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༢༧༦. ཨེ་ཝཾ སོ ཏ་སྨཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ ཀ་སི་ཎ་རཱུ་པཱ ནི་བྦི་ཛྫ པ་ཀྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི ཧུ་ཏྭཱ པ་གུ་ཎ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ ཛྷཱ་ནེ ‘‘ཨི་མཾ མ་ཡཱ ནི་བྦི་ཎྞཾ རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཙ, ‘‘ཨཱ་ས་ནྣ་སོ་མ་ན་སྶ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ’’ནྟི ཙ, ‘‘ས་ནྟ་ཝི་མོ་ཀྑ་ཏོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ’’ནྟི ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ པ་སྶ་ཏི. ཨ་ངྒོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཏཱ པ་ནེ་ཏྠ ན་ཏྠི. ཡ་ཐེ་ཝ ཧེ་ཏཾ རཱུ་པཾ དུ་ཝ་ངྒི་ཀཾ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རུ་པྤཱ་ནི་པཱི་ཏི.
སོ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ནི་ཀ་ནྟིཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་ནྟ་ཏོ ཨ་ན་ནྟ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཝཱ ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨི་ཙྪ་ཏི ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ ཀ་སི་ཎཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏེ་ན ཕུ་ཊྛོ་ཀཱ་སཾ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཝཱ, ‘‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཝཱ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏི ཀ་སི་ཎཾ. ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ནྟོ ཧི ནེ་ཝ ཀི་ལ་ཉྫཾ ཝི་ཡ སཾ་ཝེ་ལླེ་ཏི, ན ཀ་པཱ་ལ་ཏོ པཱུ་ཝཾ ཝི་ཡ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ན ཏཾ ནེ་ཝ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏི, ན མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཙ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཏེ་ན ཕུ་ཊྛོ་ཀཱ་སཾ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཀ་སི་ཎཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཏི ནཱ་མ. ཀ་སི་ཎ་མྤི ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཡ་མཱ་ནཾ ནེ་ཝ ཨུ་བྦ་ཊྚ་ཏི ན ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཨི་མ་སྶ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཉྩ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་ས་མ་ཏྟཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་ས་ནྟི ཝཱ ཀ་སི་ཎ་ཕུ་ཊྛོ་ཀཱ་སོ་ཏི ཝཱ ཀ་སི་ཎ་ཝི་ཝི་ཏྟཱ་ཀཱ་ས་ནྟི ཝཱ ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ.
སོ ཏཾ ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་ས་ནི་མི་ཏྟཾ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏི, ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཀ་རོ་ཏོ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནྟི, ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, བྷཱ་ཝེ་ཏི, བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་ཡ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ཏོ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དཱི་སུ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤེ་ཏི. ཨི་དྷཱ་པི ཧི པུ་རི་མ་བྷཱ་གེ ཏཱི་ཎི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝཱ ཛ་ཝ་ནཱ་ནི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ནི ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཝེ་ད་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ པ་ཉྩ་མཾ ཝཱ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ. སེ་སཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟེ སོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཡཱ་ན་པྤུ་ཏོ་ལི༹ ཀུ་མྦྷི་མུ་ཁཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ནཱི་ལ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཝཱ པཱི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏོ་དཱ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ པུ་རི་སོ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ཨ་པ་ནཱི་ཏཱ་ཡ པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སཾ་ཡེ་ཝ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པུ་བྦེ ཀ་སི་ཎ་མ་ཎྜ་ལཾ ཛྷཱ་ན་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཀ་མྨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ས་ཧ་སཱ ཨ་པ་ནཱི་ཏེ ཏ་སྨིཾ ནི་མི་ཏྟེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཉྙེ་ཝ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙེ་ས ‘‘ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི (ཝི་བྷ. ༥༠༨; དཱི. ནི. ༢.༡༢༩).
༢༧༧. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་སོཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན, ས་བྦཱ་སཾ ཝཱ ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནནྟི ས་ཉྙཱ་སཱི་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ན་ཉྩ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་མྤི ཧི རཱུ་པནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི ‘‘རཱུ་པཱི རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༡༢༩), ཏ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ‘‘བ་ཧི་དྡྷཱ རཱུ་པཱ་ནི པ་སྶ་ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་དུ་བྦ་ཎྞཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༢.༡༧༣), ཏ་སྨཱ ཨི་དྷ རཱུ་པེ ས་ཉྙཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཉྙཱ་སཱི་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. རཱུ་པཾ ས་ཉྙཱ ཨ་སྶཱ་ཏི རཱུ་པ་ས་ཉྙཾ. རཱུ་པཾ ཨ་སྶ ནཱ་མ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དི་བྷེ་ད་སྶ ཏ་དཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཙེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱཏི ཝི་རཱ་གཱ ནི་རོ་དྷཱ ཙ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཨེ་ཏཱ་སཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་ད་ས་ནྣཾ ཛྷཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ, ཨེ་ཏེ་ས་ཉྩ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་སི་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན་ཝ་ནྣཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་སཱ་ནཾ ཝཱ ཝི་རཱ་གཱ ཙ ནི་རོ་དྷཱ ཙ ཝི་རཱ་ག་ཧེ་ཏུ་ཉྩེ་ཝ ནི་རོ་དྷ་ཧེ་ཏུ་ཉྩ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ན ཧི ས་ཀྐཱ ས་བྦ་སོ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟ་རཱུ་པ་ས་ཉྙེ་ན ཨེ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་ཏུ་ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ཝི་ར་ཏྟ་སྶ ས་ཉྙཱ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ན ཧོ་ཏི, ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ་སུ ཙ ས་ཉྙཱ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ? རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ ཝཱ ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ན་ནཱ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏ་ཏྟཾ, ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ཡོ. ཨི་མཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ཡོ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ ཧོ་ཏི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟོ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ. ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༦༠༢) ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ངྒེ ས་ཉྙཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན པ་ཏྟ་བྦཱ ཨེ་ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, ན ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཀ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༢༧༨. པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱཏི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཏྠཱུ་ནཾ རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་གྷཱ་ཏེ་ན ས་མུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཉྙཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ. རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ? རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ ས་དྡ་ས་ཉྙཱ ག་ནྡྷ་ས་ཉྙཱ ར་ས་ས་ཉྙཱ ཕོ་ཊྛ་བྦ་ས་ཉྙཱ, ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ཡོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༦༠༣). ཏཱ་སཾ ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ, ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣ་ནྟི ས་བྦ་སོ ད་ས་ནྣ་མྤི པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ པ་ཧཱ་ནཱ ཨ་ས་མུ་པྤཱ་དཱ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཀཱ་མ་ཉྩེ་ཏཱ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶཱ་པི ན ས་ནྟི. ན ཧི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ པ་ཉྩ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨ་ཉྙ་ཏྠ པ་ཧཱི་ནཱ་ནཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནེ ཝི་ཡ, ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ཏི་ཡ་མ་གྒེ ཝི་ཡ ཙ ཨི་མ་སྨིཾ ཛྷཱ་ནེ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཨི་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ པ་སཾ་སཱ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཏཱ་ས་མེ་ཏྠ ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐ ཝཱ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཱ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶཱ་པི ན ས་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ན པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ན ས་ནྟི. ན ཧི རཱུ་པ་ཝི་རཱ་གཱ་ཡ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, རཱུ་པཱ་ཡ་ཏྟཱ ཙ ཨེ་ཏཱ་སཾ པ་ཝ་ཏྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན བྷཱ་ཝ་ནཱ རཱུ་པ་ཝི་རཱ་གཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཱ ཨེ་ཏྠ པ་ཧཱི་ནཱ་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཝ་ཏྟུཾ, ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཝཾ དྷཱ་རེ་ཏུ་མྤི ཝ་ཊྚ་ཏི. ཏཱ་ས་ཉྷི ཨི་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ པ་ཋ་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་དྡོ ‘‘ཀ་ཎྚ་ཀོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༠.༧༢) ཝུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ. ཨི་དྷ ཙ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ཏཱ (ཝི་བྷ. ༢༢༦) ས་ནྟ་ཝི་མོ་ཀྑ་ཏཱ (མ. ནི. ༡.༦༦) ཙ ཝུ་ཏྟཱ. ཨཱ་ལཱ༹་རོ ཙ ཀཱ་ལཱ་མོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ནྣོ པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ནི ནེ་ཝ ཨ་དྡ་ས, ན པ་ན ས་དྡཾ ཨ་སྶོ་སཱི་ཏི (དཱི. ནི. ༢.༡༩༢).
༢༧༩. ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱཏི ནཱ་ན་ཏྟེ ཝཱ གོ་ཙ་རེ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཉྙཱ་ནཾ, ནཱ་ན་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཉྙཱ་ནཾ. ཡ་སྨཱ ཧི ཨེ་ཏཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ? ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ངྒི་སྶ ཝཱ མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་མ་ངྒི་སྶ ཝཱ ས་ཉྙཱ ས་ཉྫཱ་ན་ནཱ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏ་ཏྟཾ, ཨི་མཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ངྒེ (ཝི་བྷ. ༦༠༤) ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ མ་ནོ་དྷཱ་ཏུ་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ ས་ཉྙཱ རཱུ་པ་ས་དྡཱ་དི་བྷེ་དེ ནཱ་ན་ཏྟེ ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝེ གོ་ཙ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏཱ ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཱ, དྭཱ་ད་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཱ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་ཉྙཱ, དྭེ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་ས་ཉྙཱ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀི་རི་ཡ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་མྤི ས་ཉྙཱ ནཱ་ན་ཏྟཱ ནཱ་ནཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ས་དི་སཱ, ཏ་སྨཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཏཱ་སཾ ས་བྦ་སོ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫ་ནཱ ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རཱ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ. ཡ་སྨཱ ཏཱ ནཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏི, ན མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, ཏ་སྨཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏྠ པུ་རི་མཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ ཙ ཨི་མི་ནཱ ཛྷཱ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟེ བྷ་ཝེ་པི ན ཝི་ཛྫ་ནྟི. པ་གེ་ཝ ཏ་སྨིཾ བྷ་ཝེ ཨི་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ, ཏ་སྨཱ ཏཱ་སཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱཏི དྭེ་དྷཱ་པི ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཡེ་ཝ ཝུ་ཏྟོ. ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་སུ པ་ན ཡ་སྨཱ ཨ་ཊྛ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཱ, ན་ཝ ཀི་རི་ཡ་ས་ཉྙཱ, ད་སཱ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙཱ་ཏི ཨི་མཱ ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཉྙཱ ཨི་མི་ནཱ ཛྷཱ་ནེ་ན ནི་བྦ་ཏྟེ བྷ་ཝེ ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཱ་སཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱཏི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཧི ཨི་མཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏཱ་སཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏཱ པ་ན མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ས་མཱ་པ་ནྣོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཙེ་ཏྠ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱཏི ཨི་མི་ནཱ ས་བྦ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱཏི ཨི་མི་ནཱ ས་བྦེ་སཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ན་ཉྩ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཙ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༢༨༠. ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོཏི ཨེ་ཏྠ ནཱ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནྟོ ཝཱ ཝ་ཡ་ནྟོ ཝཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་ནྟོ. ཨཱ་ཀཱ་སོ་ཏི ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཙེ་ཏྠ ཨ་ན་ནྟ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ་ནེ་ཝ ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཙི་ཏྟཾ ཋ་པེ་ཏི, ས་ཎྛ་པེ་ཏི, ཨ་ན་ནྟཾ ཕ་ར་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༦༠༥).
ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ནཱ་སྶ ཨ་ནྟོ་ཏི ཨ་ན་ནྟཾ, ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་ན་ནྟཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ནྟཾ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ནྟ་མེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཾ, ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་སྶ ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན་མི་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཏ་མཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ པ་ཏྭཱ ནི་པྥཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ.
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ
༢༨༡. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན པ་ན པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཨཱ་ས་ནྣ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི, ནོ ཙ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་མི་ཝ ས་ནྟཱ’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་ཀ་ནྟིཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་ནྟ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ན་ནྟཾ ཨ་ན་ནྟ’’ནྟི པ་ན ན མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ཏ་སྶེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ནི་མི་ཏྟེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཙཱ་རེ་ནྟ་སྶ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནྟི, ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, བྷཱ་ཝེ་ཏི, བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཕུ་ཊེ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤེ་ཏི. ཨ་པྤ་ནཱ་ན་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙེ་ས ‘‘ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༠༨; དཱི. ནི. ༢.༡༢༩) ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༢༨༢. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་སོཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཛྷཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཧི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩ་ཉྩ ཏཾ པ་ཋ་མ་སྶ ཨཱ་རུ་པྤ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩ་ཉྩ ཏཾ ཏ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ས་ཉྫཱ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ ‘‘ཀ་མྦོ་ཛཱ ཨ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི་པི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཛྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ཝ ཡ་སྨཱ ཨི་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཕ་རི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ‘‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨ་ན་ནྟཾ. སོ ཧི ཏ་མཱ་ཀཱ་སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཨ་ན་ནྟ’’ནྟི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཡཾ པ་ན ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནྟི, ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཕུ་ཊཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ན་ནྟཾ ཕ་ར་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི (ཝི་བྷ. ༦༡༠).
ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ནཱཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི, ཨ་ན་ནྟཾ ཕ་ར་ཏི ཏ་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཕུ་ཊཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ནཱ་སྶ ཨ་ནྟོ་ཏི ཨ་ན་ནྟཾ. ཨ་ན་ནྟ་མེ་ཝ ཨཱ་ན་ཉྩཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨཱ་ན་ཉྩཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ན་ཉྩ་ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ རཱུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡོ. ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་སྶ ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན་མི་ཝཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ.
ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ
༢༨༣. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན པ་ན པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཨཱ་ས་ནྣ་ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི, ནོ ཙ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་མི་ཝ ས་ནྟཱ’’ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་ཀ་ནྟིཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་ནྟ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝོ སུ་ཉྙ་ཏཱ ཝི་ཝི་ཏྟཱ་ཀཱ་རོ མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦོ. ཀ་ཐཾ? ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ‘‘ན་ཏྠི ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝཱ, ‘‘སུ་ཉྙཾ སུ་ཉྙ’’ནྟི ཝཱ, ‘‘ཝི་ཝི་ཏྟཾ ཝི་ཝི་ཏྟ’’ནྟི ཝཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཾ, མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ.
ཏ་སྶེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ནི་མི་ཏྟེ ཙི་ཏྟཾ ཙཱ་རེ་ནྟ་སྶ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནྟི, ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, བྷཱ་ཝེ་ཏི, བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཕུ་ཊེ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ཏ་སྶེ་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་སྶ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ སུ་ཉྙ་ཝི་ཝི་ཏྟ་ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤེ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱ་པི ཙ ཨ་པྤ་ནཱ་ན་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ, ཏ་སྨིཾ ཧི ཨ་པྤ་ནཱ་ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ སོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པུ་རི་སོ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལཱ༹་དཱི་སུ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ དི་སྭཱ ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ནྟྭཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ སུ་ཉྙ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ཝི་ཝི་ཏྟ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི. ནཱ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ནཱ་མ བྷི་ཀྑཱུ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ ཝཱ དི་སཱ་པ་ཀྐ་ནྟཱ ཝཱ’’ཏི, ཨ་ཐ ཁོ སུ་ཉྙ་མི་དཾ ཝི་ཝི་ཏྟ་ནྟི ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པུ་བྦེ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ནྟོ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ན་ཏྠི ན་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་རི་ཀ་མྨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེ ཏ་སྨིཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ ཏ་སྶ ཨ་པ་ག་མ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ པ་སྶ་ནྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙེ་ས ‘‘ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༠༨; དཱི. ནི. ༢.༡༢༩) ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༢༨༤. ཨི་དྷཱ་པི ས་བྦ་སོཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཙ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་ན་མྤི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཧི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ་ཉྩ ཏཾ དུ་ཏི་ཡ་སྶ ཨཱ་རུ་པྤ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ་ཉྩ ཏཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཛྷཱ་ན་སྶ ས་ཉྫཱ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ ‘‘ཀ་མྦོ་ཛཱ ཨ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི་པི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཛྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ཝ ཡ་སྨཱ ཨི་དཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨཱ་ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱིཏི ན་ཏྠི ན་ཏྠི, སུ་ཉྙཾ སུ་ཉྙཾ, ཝི་ཝི་ཏྟཾ ཝི་ཝི་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝཾ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་མྤི ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི ཏ་ཉྙེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏི ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི་ཏི པ་སྶ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’’ཏི, ཏཾ ཀི་ཉྩཱ་པི ཁ་ཡ་ཏོ ས་མྨ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཉྷི ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ནཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟོ ཀེ་ཝ་ལ་མ་སྶ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཝི་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི.
ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ནཱ་སྶ ཀི་ཉྩ་ན་ནྟི ཨ་ཀི་ཉྩ་ནཾ, ཨ་ནྟ་མ་སོ བྷ་ངྒ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་སྶ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀི་ཉྩ་ན་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་པ་ག་མ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་མ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ན་མི་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ.
ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་ཐཱ
༢༨༥. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན པ་ན པ་ཉྩ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཨཱ་ས་ནྣ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི, ནོ ཙ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ས་ནྟཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ས་ཉྙཱ རོ་གོ, ས་ཉྙཱ ག་ཎྜོ, ས་ཉྙཱ ས་ལླཾ, ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ, ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ’’ཏི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ, ཨུ་པ་རི ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཉྩ དི་སྭཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ནི་ཀ་ནྟིཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་ནྟ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ‘‘སཱ་ཝ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི ས་ནྟཱ ས་ནྟཱ’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ, མ་ན་སི་ཀཱ་ཏ་བྦཱ, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ, ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཱ ཝི་ཏ་ཀྐཱ་ཧ་ཏཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.
ཏ་སྶེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ནི་མི་ཏྟེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ མཱ་ན་སཾ ཙཱ་རེ་ནྟ་སྶ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་ནི ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ནྟི, ས་ཏི ས་ནྟི་ཊྛ་ཏི, ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི. སོ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ཏི, བྷཱ་ཝེ་ཏི, བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་པ་ག་མེ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཙི་ཏྟཾ ཨ་པྤེ་ཏི. ཨ་པྤ་ནཱ་ན་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙེ་ས ‘‘ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༠༨; དཱི. ནི. ༢.༡༢༩) ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༢༨༦. ཨི་དྷཱ་པི ས་བྦ་སོཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་ན་མྤི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཧི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙ་ཉྩ ཏཾ ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཨཱ་རུ་པྤ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ དེ་ཝཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙ་ཉྩ ཏཾ ཏ་སྶེ་ཝ ཛྷཱ་ན་སྶ ས་ཉྫཱ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ ཀ་མྦོ་ཛཱ ཨ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ས་ཉྫཱ་ཏི་དེ་ས་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི་པི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཛྷཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཙ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ཝ ཡ་སྨཱ ཨི་དཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, ཏ་སྨཱ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤེ་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨཱ་ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ སཱ ས་ཉྙཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཱ་ཝ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝི་བྷ་ངྒེ ‘‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི’’ཏི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་ནྟ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི’’ཏི (ཝི་བྷ. ༦༡༩) ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ས་ནྟ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏཱིཏི ‘‘ས་ནྟཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟི, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་མྤི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཏཾ ས་ནྟཱ་ཏི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི.
ས་ནྟ་ཏོ ཙེ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ཀ་ཐཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཨ་ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ. སོ ཧི ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཾ ས་ནྟ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་སྶཱ་མི, ས་མཱ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མི, ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི, ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ས ཨཱ་བྷོ་གོ ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ན ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཏོ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་སྶ ས་ནྟ་ཏ་ར་པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་ཏཱ་ཡ.
ཡ་ཐཱ ཧི རཱ་ཛཱ མ་ཧ་ཙྩ རཱ་ཛཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ར་ག་ཏོ ན་ག་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ད་ནྟ་ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ སི་པྤི་ཀེ ཨེ་ཀཾ ཝ་ཏྠཾ ད་ལ༹ྷཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན སཱི་སཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ད་ནྟ་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ས་མོ་ཀི་ཎྞ་ག་ཏྟེ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ད་ནྟ་ཝི་ཀ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི སི་པྤཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ རེ ཚེ་ཀཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ ཨཱི་དི་སཱ་ནི་པི ནཱ་མ སི་པྤཱ་ནི ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ཚེ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཏུ་སྶ་ཏི, ན ཙ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ སི་པྤི་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ར་ཛྫ་སི་རི་ཡཱ མ་ཧཱ་ནི་སཾ་ས་ཏཱ་ཡ. སོ སི་པྤི་ནོ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨེ་ས ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་ནྟ་ཏོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཐ ཁྭ་སྶ ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫི་སྶཱ་མི, ས་མཱ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མི, ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི, ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི, པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནེ་ཝ ཨེ་ས ཨཱ་བྷོ་གོ ས་མ་ནྣཱ་ཧཱ་རོ མ་ན་སི་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི.
སོ ཏཾ ས་ནྟ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཏཾ པ་ར་མ་སུ་ཁུ་མཾ ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཾ ས་ཉྙཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཡཱ་ཡ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱི་ནཱ་ས་ཉྙཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་ས་མཱ་པ་ཏྟིནྟི ཨ་ཙྩ་ནྟ་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་རུ་པྤ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ.
༢༨༧. ཨི་དཱ་ནི ཡཾ ཏཾ ཨེ་ཝ་མ་དྷི་ག་ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝ་སེ་ན ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཏོ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ནྟི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་པ་ནྣ་སྶ ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རི་སྶ ཝཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༦༢༠) ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སུ ཨི་དྷ ས་མཱ་པ་ནྣ་སྶ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ པ་ནེ་ཏྠ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཁུ་མཱ་ཡ ཙ བྷཱ་ཝ་ཏོ ནེ་ཝ་སྶ ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨ་སྶ ཛྷཱ་ན་སྶ ས་ཉྙཱ ནཱ་ས་ཉྙ་ནྟི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཾ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙ་ཉྩ ཏཾ མ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷ་མྨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཱ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ཉྙཱ, སཱ པ་ཊུ་ས་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ, ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ. ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ ཙ སཱ སེ་ས་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ཉྩཱ་ཏི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ.
ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩེ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཝ ཨེ་དི་སཱི, ཨ་ཐ ཁོ ཝེ་ད་ནཱ་པི ནེ་ཝ་ཝེ་ད་ནཱ་ནཱ་ཝེ་ད་ནཱ, ཙི་ཏྟ་མྤི ནེ་ཝ་ཙི་ཏྟཾ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ, ཕ་སྶོ་པི ནེ་ཝ་ཕ་སྶོ་ནཱ་ཕ་སྶོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨེ་སུ. ས་ཉྙཱ་སཱི་སེ་ན པ་ནཱ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་ཏྟ་མ་ཀྑ་ན་ཏེ་ལ་པྤ་བྷུ་ཏཱི་ཧི ཙ ཨུ་པ་མཱ་ཧི ཨེ་ས ཨ་ཏྠོ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ.
སཱ་མ་ཎེ་རོ ཀི་ར ཏེ་ལེ་ན པ་ཏྟཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི, ཏཾ ཡཱ་གུ་པཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཐེ་རོ པ་ཏྟ་མཱ་ཧ་རཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘པ་ཏྟེ ཏེ་ལ་མ་ཏྠི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ‘‘ཨཱ་ཧ་ར, སཱ་མ་ཎེ་ར, ཏེ་ལཾ, ནཱ་ལི༹ཾ པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཏེ་ལ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨ་ནྟོ་ཝུ་ཏྠ་ཏྟཱ ཡཱ་གུ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ཊྛེ་ན ‘‘ཏེ་ལ་མ་ཏྠཱི’’ཏི ཧོ་ཏི. ནཱ་ལི༹་པཱུ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སཱ་པི ས་ཉྙཱ པ་ཊུ་ས་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ, ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ནཱ་ས་ཉྙཱ ཧོ་ཏི.
ཀིཾ པ་ནེ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩ་ནྟི? ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཉྩེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཙ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ནི་བྦི་དཱ་ཛ་ན་ནཾ. ད་ཧ་ན་ཀི་ཙྩ་མི་ཝ ཧི སུ་ཁོ་ད་ཀེ ཏེ་ཛོ་དྷཱ་ཏུ ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཀི་ཙྩཾ པེ་སཱ པ་ཊུཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. སེ་ས་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ས་ཉྙཱ ཝི་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ནི་བྦི་དཱ་ཛ་ན་ན་མྤི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཉྙེ་སུ ཧི ཁ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ཀ་ཏཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ བྷི་ཀྑུ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ནི་བྦི་དཾ པ་ཏྟུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི ཨ་པི་ཙ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ. པ་ཀ་ཏི་ཝི་པ་སྶ་ཀོ པ་ན མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཝ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ. སོ་པི ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀི་རི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ས་མྦྷོ་ནྟི, ཧུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝེ་ནྟཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༩༥) ཨེ་ཝཾ ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ, ནོ ཨ་ནུ་པ་ད་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན. ཨེ་ཝཾ སུ་ཁུ་མ་ཏྟཾ ག་ཏཱ ཨེ་སཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི.
ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཏྟ་མ་ཀྑ་ན་ཏེ་ལཱུ་པ་མཱ་ཡ, ཨེ་ཝཾ མ་གྒུ་ད་ཀཱུ་པ་མཱ་ཡ་པི ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ. མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཀི་ར ཐེ་ར་སྶ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ སཱ་མ་ཎེ་རོ ཐོ་ཀཾ ཨུ་ད་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨུ་ད་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ ཨོ་མུ་ཉྩ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ཐེ་རེ་ན ‘‘ས་ཙེ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཏྠི, ཨཱ་ཧ་ར ནྷཱ་ན་སཱ་ཊི་ཀཾ, ནྷཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཏེ་མ་ན་མ་ཏྟ་ཊྛེ་ན ‘‘ཨུ་ད་ཀ་མ་ཏྠཱི’’ཏི ཧོ་ཏི, ནྷཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི སཱ པ་ཊུ་ས་ཉྙཱ་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ, ས་ངྑཱ་རཱ་ཝ་སེ་ས་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ ནཱ་ས་ཉྙཱ ཧོ་ཏི.
ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨེ་ཏཱ་ཧེ་ཝ, ཨ་ཉྙཱ་ཧི་པི ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཧི ཨེ་ས ཨ་ཏྠོ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦོ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝཱ་ཏི.
ཨ་ཡཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ.
པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ
༢༨༨. ཨ་ས་དི་ས་རཱུ་པོ ནཱ་ཐོ, ཨཱ་རུ་པྤཾ ཡཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨཱ་ཧ.
ཏཾ ཨི་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ, པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ཀ་ཐཱ་པི ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ.
༢༨༩. ཨཱ་རུ་པྤ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཧི –
ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ, ཙ་ཏ་སྶོ་པི བྷ་ཝ་ནྟི་མཱ;
ཨ་ངྒཱ་ཏི་ཀྐ་མ་མེ་ཏཱ་སཾ, ན ཨི་ཙྪ་ནྟི ཝི་བྷཱ་ཝི་ནོ.
ཨེ་ཏཱ་སུ ཧི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ པ་ཋ་མཱ, ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ དུ་ཏི་ཡཱ, ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ ཏ་ཏི་ཡཱ. ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་པ་ག་མཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཏི ས་བྦ་ཐཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏོ ཙ་ཏ་སྶོ་པི བྷ་ཝ་ནྟི་མཱ ཨཱ་རུ་པྤ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨ་ངྒཱ་ཏི་ཀྐ་མཾ པ་ན ཨེ་ཏཱ་སཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ. ན ཧི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ཝི་ཡ ཨེ་ཏཱ་སུ ཨ་ངྒཱ་ཏི་ཀྐ་མོ ཨ་ཏྠི. ས་བྦཱ་སུ་པི ཧི ཨེ་ཏཱ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཏི དྭེ ཨེ་ཝ ཛྷཱ་ན་ངྒཱ་ནི ཧོ་ནྟི.
༢༩༠. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི –
སུ་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི, པ་ཙྪི་མཱ པ་ཙྪི་མཱ ཨི་དྷ;
ཨུ་པ་མཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ, པཱ་སཱ་ད་ཏ་ལ་སཱ་ཊི་ཀཱ.
ཡ་ཐཱ ཧི ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མི་ཀ་སྶ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཧེ་ཊྛི་མ་ཏ་ལེ དི་བྦ་ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་བྷོ་ཛ་ན་ས་ཡ་ན་ཙྪཱ་ད་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཎཱི་ཏཱ པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཨ་སྶུ. དུ་ཏི་ཡེ ཏ་ཏོ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ཏ་ཏི་ཡེ ཏ་ཏོ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ཙ་ཏུ་ཏྠེ ས་བྦ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི་པི པཱ་སཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནེ་ཝ, ན་ཏྠི ནེ་སཾ པཱ་སཱ་ད་ཏ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་སེ་སོ. པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་མི་དྡྷ་ཝི་སེ་སེ་ན པ་ན ཧེ་ཊྛི་མ་ཏོ ཧེ་ཊྛི་མ་ཏོ ཨུ་པ་རི་མཾ ཨུ་པ་རི་མཾ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཾ ཧོ་ཏི.
ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཀ་ནྟི་ཏ་ཐཱུ་ལ་ས་ཎྷ་ས་ཎྷ་ཏ་ར་ས་ཎྷ་ཏ་མ་སུ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་པ་ལ་ཏི་པ་ལ་དྭི་པ་ལ་ཨེ་ཀ་པ་ལ་སཱ་ཊི་ཀཱ ཨ་སྶུ ཨཱ་ཡཱ་མེ་ན ཙ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཙ ས་མ་པྤ་མཱ་ཎཱ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ཏཱ སཱ་ཊི་ཀཱ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ ཙ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཙ ས་མ་པྤ་མཱ་ཎཱ, ན་ཏྠི ཏཱ་སཾ པ་མཱ་ཎ་ཏོ ཝི་སེ་སོ. སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶ་སུ་ཁུ་མ་བྷཱ་ཝ་མ་ཧ་གྒྷ་བྷཱ་ཝེ་ཧི པ་ན པུ་རི་མཱ་ཡ པུ་རི་མཱ་ཡ པ་ཙྪི་མཱ པ་ཙྪི་མཱ པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀི་ཉྩཱ་པི ཙ་ཏཱུ་སུ ཨེ་ཏཱ་སུ ཨུ་པེ་ཀྑཱ, ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ནི དྭེ་ཡེ་ཝ ཨ་ངྒཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝི་སེ་སེ་ན ཏེ་སཾ ཨ་ངྒཱ་ནི པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་པྤ་ཎཱི་ཏ་ཏ་རཱ ཧོ་ནྟི པ་ཙྪི་མཱ པ་ཙྪི་མཱ ཨི་དྷཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
༢༩༡. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏཱ ཙེ་ཏཱ –
ཨ་སུ་ཙི་མྷི མ་ཎྜ་པེ ལ་གྒོ, ཨེ་ཀོ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏོ པ་རོ;
ཨ་ཉྙོ བ་ཧི ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ, ཏཾ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཙཱ་པ་རོ.
ཋི་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི, པུ་རི་སེ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ;
ས་མཱ་ན་ཏཱ་ཡ ཉཱ་ཏ་བྦཱ, ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱ.
ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ – ཨ་སུ་ཙི་མྷི ཀི་ར དེ་སེ ཨེ་ཀོ མ་ཎྜ་པོ, ཨ་ཐེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨ་སུ་ཙིཾ ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཏཾ མ་ཎྜ་པཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ལ་གྒོ ལ་གྒི་ཏོ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐཱ་པ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ མ་ཎྜ་པེ ལ་གྒཾ པུ་རི་སཾ ནི་སྶི་ཏོ. ཨ་ཐ་ཉྙོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཡོ ཨེ་ས མ་ཎྜ་པ་ལ་གྒོ, ཡོ ཙ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏོ, ཨུ་བྷོ་པེ་ཏེ དུ་ཊྛི་ཏཱ. དྷུ་ཝོ ཙ ནེ་སཾ མ་ཎྜ་པ་པ་པཱ་ཏེ པཱ་ཏོ, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ བ་ཧི་ཡེ་ཝ ཏི་ཊྛཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ བ་ཧི་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐཱ་པ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཎྜ་པ་ལ་གྒ་སྶ ཙ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཁེ་མ་བྷཱ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བ་ཧི་ཊྛི་ཏ་ཉྩ སུ་ཊྛི་ཏོ་ཏི མ་ནྟྭཱ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཨ་སུ་ཙི་མྷི དེ་སེ མ་ཎྜ་པོ ཝི་ཡ ཀ་སི་ཎུ་གྒྷཱ་ཊི་མཱ་ཀཱ་སཾ ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨ་སུ་ཙི་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ མ་ཎྜ་པ་ལ་གྒོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, མ་ཎྜ་པ་ལ་གྒཾ པུ་རི་སཾ ནི་སྶི་ཏོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཏེ་སཾ དྭི་ནྣ་མྤི ཨ་ཁེ་མ་བྷཱ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ ཏཾ མ་ཎྜ་པ་ལ་གྒཾ བ་ཧི་ཊྛི་ཏོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཏ་ད་བྷཱ་ཝཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, མ་ཎྜ་པ་ལ་གྒ་སྶ ཏ་ནྣི་སྶི་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཁེ་མ་ཏཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བ་ཧི་ཊྛི་ཏ་ཉྩ སུ་ཊྛི་ཏོ་ཏི མ་ནྟྭཱ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཝི་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏེ བ་ཧི་པ་དེ་སེ ཋི་ཏཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པ་ཝ་ཏྟཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ.
༢༩༢. ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཉྩ –
ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏེ་ཝ, ཨ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ ཨི་དཾ;
དི་ཊྛ་དོ་ས་མྤི རཱ་ཛཱ་ནཾ, ཝུ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ ཛ་ནོ ཡ་ཐཱ.
ཨི་ད་ཉྷི ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ‘‘ཨཱ་ས་ནྣ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛ་དོ་ས་མྤི ཏཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? དི་ཊྛ་དོ་ས་མྤི རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ ཡ་ཐཱ ཛ་ནོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་སཾ་ཡ་ཏཾ ཕ་རུ་ས་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ས་མཱ་ཙཱ་རཾ ཀ་ཉྩི ས་བྦ་དི་ས་མྤ་ཏིཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ‘‘ཕ་རུ་ས་ས་མཱ་ཙཱ་རོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛ་དོ་ས་མྤི ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཝུ་ཏྟིཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ ཛ་ནོ ཝུ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛ་དོ་ས་མྤི ཏཾ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ན་མི་དཾ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏེ་ཝ.
༢༩༣. ཨེ་ཝཾ ཀུ་རུ་མཱ་ན་ཉྩ –
ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ དཱི་གྷ་ནི་སྶེ་ཎིཾ, ཡ་ཐཱ ནི་སྶེ་ཎི་བཱ་ཧུ་ཀཾ;
པ་བྦ་ཏ་གྒ་ཉྩ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ, ཡ་ཐཱ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀཾ.
ཡ་ཐཱ ཝཱ གི་རི་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཨ་ཏྟ་ནོ་ཡེ་ཝ ཛ་ཎྞུ་ཀཾ;
ཨོ་ལུ་བྦྷ་ཏི ཏ་ཐེ་ཝེ་ཏཾ, ཛྷཱ་ན་མོ་ལུ་བྦྷ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་ཏི སཱ་དྷུ་ཛ་ན་པཱ་མོ་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏེ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ
ས་མཱ་དྷི་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་ཀཱ་རེ
ཨཱ་རུ་པྤ་ནི་དྡེ་སོ ནཱ་མ
ད་ས་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ.