༩. ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ

ཨ་ཐ པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏཾ པུ་རེ་ཙ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་ནཾ ‘‘བྷཱུ་ཏཾ’’ཨི་ཙྩཱ་དི་ཀ་སྶ པ་ཀ་ཏི་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཾ ཝ་ཀྑཱ་མ –

ཙི་ཏྟཾ, ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཙི་ཏྟཾ, ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཙི་ཏྟེ་ན, ཙི་ཏྟེ་ཧི, ཙི་ཏྟེ་བྷི. ཙི་ཏྟ་སྶ, ཙི་ཏྟཱ་ནཾ. ཙི་ཏྟཱ, ཙི་ཏྟ་སྨཱ, ཙི་ཏྟ་མྷཱ, ཙི་ཏྟེ་ཧི, ཙི་ཏྟེ་བྷི. ཙི་ཏྟ་སྶ, ཙི་ཏྟཱ་ནཾ. ཙི་ཏྟེ, ཙི་ཏྟ་སྨིཾ, ཙི་ཏྟ་མྷི, ཙི་ཏྟེ་སུ. བྷོ ཙི་ཏྟ, བྷོ ཙི་ཏྟཱ, བྷ་ཝ་ནྟོ ཙི་ཏྟཱ་ནི. ཡ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་ཐེ་རམ་ཏཾ.

ཨེ་ཏྠ ཀི་ཉྩཱ་པི ‘‘ཙི་ཏྟཱ’’ཏི པ་ཙྩ་ཏྟ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ཙི་ཏྟེ’’ཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ, ཏ་ཐཱ་པི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟ་ན་པུཾ་ས་ཀ་རཱུ་པཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏོ ཝི་བྷ་ངྒ་པཱ་ལི༹ཡ་ཉྩ ‘‘ཚ ཙི་ཏྟཱ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙི་ཏྟཾ, ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཙི་ཏྟཱ. ཙི་ཏྟཾ, ཙི་ཏྟཱ་ནི, ཙི་ཏྟེ’’ཏི ཀ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟཱ་ན་ཉྷི ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་ནཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨོཀཱ་ར་ནྟ་པུ་ལླི་ངྒཱ་ནཾ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་ཏྟོ་པ་ཡོ་ག་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. ཏཱ་ནི ཙ པུ་ལླི་ངྒེ་ན ཝཱ ས་ལི་ངྒེ་ན ཝཱ ཨ་ལི་ངྒེ་ན ཝཱ ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལཱ་ནི ཝཱ པཱ་ཝ་ཙ་ནེ ས་ཉྩ་ར་ནྟི. ཨ་ཏྲ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ. ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ. ས་བྦེ མཱ་ལཱ ཨུ་པེ་ནྟི་མཾ. ཡ་སྶ ཨེ་ཏེ དྷ་ནཱ ཨ་ཏྠི. ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ. ཏཱི་ཎི་ནྡྲི་ཡཱ. དྭེ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ. ད་སི་ནྡྲི་ཡཱ. དྭེ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏེ ནི་སྶཱ་ཡ དྭེ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ, པ་ཉྩ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ, ཙ་ཏུ་རོ ཨ་ངྒེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ, སེ་མི ཝ་མྨི་ཀ་མ་ཏྠ་ཀེ, རཱུ་པཱ ས་དྡཱ ར་སཱ ག་ནྡྷཱ. རཱུ་པེ ཙ ས་དྡེ ཙ ཨ་ཐོ ར་སེ ཙ. ཙ་ཀྑུ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པེ ཙ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ པཱ་ལི༹་པྤ་དེ་སཱ ད་ཊྛ་བྦཱ.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནས་དྡཱ་དཱི་ནཾ པ་ཋ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨོཀཱ་ར་ནྟ་པུ་ལླི་ངྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི་ཡེ་ཝ པ་ན པ་དཱ་ནི ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི ནི་ཡོ་གཱ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟེ་ཧི ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒེ་ཧི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནས་དྡཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏེ་སཾ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་སྶ ད་སྶ་ན་ཏོ་ཏི.

ཀེ་ཙེ་ཏྠ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ན་ནུ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་པྤ་ཡོ་ག་ད་སྶ་ན་ཏོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ཨོཀཱ་ར་ནྟ་པུ་ལླི་ངྒ་བྷཱ་ཝོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཀ་སྨཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནས་དྡཱ་དཱི་ནཾ པ་ཋ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨོཀཱ་ར་ནྟ་པུ་ལླི་ངྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ, ཀ་སྨཱ ཙ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཏཱ ཨ་ནུ་མ་ཏཱ, ན་ནུ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏོ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནས་དྡཱ་ད་ཡོ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི? ན ཝ་ཏྟ་བྦཱ, ཀ་སྨཱ་ཏི ཙེ? ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཙི་ཏྟས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཨ་ནི་ཙྪི་ཏ་བྦ་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཧི པུ་ལླི་ངྒེ་ན དྷ་མྨས་དྡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏུཾ དྷ་མྨི་སྶ་རོ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཱཔེ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནོ, ཙི་ཏྟོ, ཙི་ཏྟཱ’’ཏི ཙ ཨ་བྷཱ་སི. ཀེ་ཝ་ལཱ ཧི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན ཙི་ཏྟ་ས་དྡཱ་ད་ཡོ ཨོཀཱ་ར་ནྟ་པུ་ལླི་ངྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི་པི ཡོ་ཛི་ཏཱ ན ས་ནྟི, ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟ་ན་པུཾ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན ཡོ་ཛི་ཏཱ ས་ནྟི.

ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི པུ་ལླི་ངྒག་ཧ་པ་ཏིས་དྡཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་ནཱ་མཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པུ་གྒ་ལེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་ཙ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཙི་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་དི པ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཙི་ཏྟ་མ་དྷི་པྤེ་ཏཾ སི་ཡཱ, ‘‘ཙི་ཏྟ’’མི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཙྩེ་ཡྻ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཙི་ཏྟཱ ཨི་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ན ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ ཙི་ཏྟས་དྡཱ་དཱི་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ན ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ. ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནི པ་དཱ་ནི ན ས་ནྟི, ཡེ་ཧི ཏེ པུ་ལླི་ངྒཱ་ནི སི་ཡུཾ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི་ཡེ་ཝ པ་དཱ་ནི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི, ས་བྦཱ་ནི, ཨེ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨཱི་དི་སེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཀེ་ཙི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ ནིཀཱ་ར་ལོ་པཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི ‘‘ཡཱ པུ་བྦེ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ, པ་ལླ་ངྐ་ཝ་ར་མཱ་བྷུ་ཛེ, ནི་མི་ཏྟཱ་ནི པ་དི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཡ. ཨ་ད་སྶ་ན་ཉྷི ལོ་པོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ནི, ཙ་ཏྟཱ་རི ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་ནི, ས་བྦཱ་ནི མཱ་ལཱ་ནཱི’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཡོ་ཛ་ནཱ ཀཱ་ཏ་བྦཱ.

ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ས་བྦེ མཱ་ལཱ ཨུ་པེ་ནྟི མ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ མཱ་ལཱས་དྡཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ནྟི མ་ཉྙི་ཏྭཱ པུ་ལླི་ངྒ་བྷཱུ་ཏཾ ས་བྦེས་དྡཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦཱ མཱ་ལཱ’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཏཾ ཀི་ཉྩཱ་པི ཡུ་ཏྟ་ཏ་རཾ ཝི་ཡ དི་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ན ཧི སོ བྷ་ག་ཝཱ ལི་ངྒཾ ན་ཉྙཱ་སི, ན ཙ ‘‘ས་བྦཱ མཱ་ལཱ ཨུ་པེ་ནྟི མ’’ནྟི དྭེ པ་དཱ་ནི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྑི. ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་དི་ས་ལི་ངྒཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཨུ་ཙྩཱ་རེ་སི. ཛཱ་ན་ནྟོ་ཡེ་ཝ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཝ་ཏྟུཾ ས་ཀྐོ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཙ ‘‘ས་བྦེ མཱ་ལཱ ཨུ་པེ་ནྟི མ’’ནྟི ཝི་ས་དི་ས་ལི་ངྒཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཨུ་ཙྩཱ་རེ་སི, ཏ་སྨཱ པུ་ལླི་ངྒ་བྷཱུ་ཏཾ ས་བྦེས་དྡཾ ‘‘ས་བྦཱ་ནཱི’’ཏི ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ངྒ་པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཏཱི་ཎི་ནྡྲི་ཡཱ’’ཏི པ་དཾ ཝི་ཡ ལུ་ཏྟནིཀཱ་རེ་ན ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒེ་ན མཱ་ལཱས་དྡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦཱ་ནི མཱ་ལཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ ཀ་ཏྠ་ཙི ‘‘ཡ་སྶ ཨེ་ཏེ དྷ་ནཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཡ. ཨེ་ཏྠ ཧི ཡ་སྶ ཨེ་ཏཱ་ནི དྷ་ནཱ་ནཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ད་མྤེ་ཏྠ ས་ལླ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ. མཱ་ལཱས་དྡོ དྭི་ལི་ངྒོ ཨི་ཏྠི་ན་པུཾ་ས་ཀ་ཝ་སེ་ན. ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏ་སྶི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཏྟཾ སུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻ་ཏྟཱ, ན་པུཾ་ས་ཀ་ཏྟེ པ་ན ཏཱི་ཎི མཱ་ལཱ་ནི. ‘‘མཱ་ལེ་ཧི ཙ ག་ནྡྷེ་ཧི ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་རཾ པཱུ་ཛེ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ན་པུཾ་ས་ཀ་པྤ་ཡོ་གཱ་ནི་པི བ་ཧཱུ ས་ནྡི་སྶ་ནྟཱི་ཏི.

ཡ་དི པ་ན བྷོ མཱ་ལས་དྡོ ཨི་ཏྠི་ན་པུཾ་ས་ཀ་ཝ་སེ་ན དྭི་ལི་ངྒོ, ‘‘ས་བྦེ མཱ་ལཱ ཨུ་པེ་ནྟི མ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ མཱ་ལཱས་དྡ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཀ་པྤ་ནེ ཀོ དོ་སོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི? ཨ་ཏྠེ་ཝ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ས་དྡ་སྶ པུ་ལླི་ངྒ་བྷཱུ་ཏེ་ན ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་སྶཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་སྶ པ་ན པུ་ལླི་ངྒ་བྷཱུ་ཏེ་ན ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ ‘‘ཨེ་ཏེ དྷ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ པ་ཡོ་གཱ པཱ་ཝ་ཙ་ནེ བ་ཧུ་དྷཱ དི་ཊྛཱ. ཨེ་ཏྠཱ་པི པ་ན ཝ་དེ་ཡྻུཾ ‘‘དྷ་ནཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན པུ་ལླི་ངྒཱ་ནི་ཡེ་ཝ ‘‘ཨེ་ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ’’ཏི. ན, ན་པུཾ་ས་ཀཱ་ནི་ཡེ་ཝེ་ཏཱ་ནི. ཡ་དི ཧི ‘‘དྷ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པུ་ལླི་ངྒཱ་ནི སི་ཡུཾ, ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ཙྩ་ཏྟེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨེ་སོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨོཀཱ་ར་ནྟ་ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛི་ཏཱ ཨོཀཱ་ར་ནྟདྷ་ནས་དྡཱ་ད་ཡོ སི་ཡུཾ. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ན ‘‘དྷ་ནཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ’’ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་དྡཱ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ན་ཡོ པ་ཙྩ་ཏྟ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ལ་བྦྷ་ཏི. ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་ནི ཧི ཝི་ས་དཱ་ཀཱ་རཱ་ནི པུ་ལླི་ངྒ་རཱུ་པཱ་ནི ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ལླི་ངྒེ་ཧི་པི ས་དྡྷིཾ ཙ་ར་ནྟི, ན་པུཾ་ས་ཀཱ ཝི་ཡ པུ་རི་ས་ཝེ་ས་དྷཱ་རི་ནོ པུ་རི་སེ་ཧཱི་ཏི ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠཱ་ཝ་ག་ནྟ་བྦཾ.

ཨ་ཐཱ་པི ཏེ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ པུ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཡྻུཾ ‘‘ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཙི་ཏྟཱ ཨི་ཏྠཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཙི་ཏྟོ, ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཏི་སྶཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཙི་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ ‘‘ས་དྡྷོ, ས་དྡྷཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་སྶ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ནི་ཙྪི་ཏ་བྦོ, ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏོ ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཾ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟཾ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟཱ་ནི དྷ་མྨཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟ་ནྟི ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ’’ཏི? ཏ་ནྣ, ‘‘ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ‘‘ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནོ དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙ ཙི་ཏྟ་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ག་ཧ་པ་ཏི དྷ་མྨཱདཱི་ནཾ ཨ་པེ་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ན ནི་ཙྩཾ པུ་ལླི་ངྒ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ.

ཏ་ཐཱ ཧི ཨེ་ཀ་ནྟ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒོ་པི པུ་ཉྙས་དྡོ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་པེ་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘པུ་ཉྙོ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོ’’ཏི པུ་ལླི་ངྒོ ཛཱ་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་པི པ་དུ་མ མ་ངྒ་ལས་དྡཱ་ད་ཡོ ཨ་ཉྙ་སྶ་ཏྠ་སྶཱ་པེ་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘པ་དུ་མོ བྷ་ག་ཝཱ, པ་དུ་མཱ དེ་ཝཱི, མ་ངྒ་ལོ བྷ་ག་ཝཱ, མ་ངྒ་ལཱ ཨི་ཏྠཱི’’ཏི ཙ པུ་མི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ ཛཱ་ཏཱ. ཨེ་ཀ་ནྟ་པུ་ལླི་ངྒཱ་པི ཧ་ཏྠི་ཝི་སེ་ས་ཝཱ་ཙ་ཀཱ ཀཱ་ལཱ་ཝ་ཀ ག་ངྒེ་ཡྻས་དྡཱ་ད་ཡོ ཀུ་ལཱཔེ་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘ཀཱ་ལཱ་ཝ་ཀ་ཉྩ ག་ངྒེ་ཡྻ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ ཛཱ་ཏཱ. ཏ་ད་པེ་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ན ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘ཀཱ་ལཱ་ཝ་ཀོ ཙ ག་ངྒེ་ཡྻོ’’ཏི་ཨཱ་དི པུ་ལླི་ངྒ་ནི་དྡེ་སོ དི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཾ་ཏ་ད་ཏྠཱ་ན་མ་པེ་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ན ཏཾ་ཏཾ་པ་ཀ་ཏི་ལི་ངྒཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རཾ ལི་ངྒཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་དྡེ་སོ དི་སྶ་ཏི, ན ཙ ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི་པི ལི་ངྒཱ་ནི ཏ་དྡྷི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་ལི་ངྒཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི, ཨ་ཐ ཁོ ག་ཧ་པ་ཏི་དྷ་མྨཱདཱི་ནཾ ཨ་པེ་ཀྑ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ལི་ངྒཱ་ནི ཛཱ་ཏཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ‘‘པེ་ཏཱ་ནི བྷོ་ཏི པུ་ཏྟཱ་ནི, ཁཱ་ད་མཱ་ནཱ ཏུ་ཝཾ པུ་རེ. སི་ཝི་པུ་ཏྟཱ་ནི ཙ་ཝ྄ཧ་ཡ. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཱ་ནི སུ་ཏྭཱ་ན, ཝི་པྤ་སཱི་ད་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་ཡེ་ཝ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ ཨ་ན་ཉྙཱ་པེ་ཀྑ་ཀ་ཏྟཱ ཝུ་ཏྟདྷ་མྨས་དྡཱ་དཱི་ནཾ, ན པ་ན ‘‘ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ཙི་ཏྟཱ ཨི་ཏྠཱི, ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟོ དྷ་མྨོ, ཙི་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙི་ཏྟས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦོ ག་ཧ་པ་ཏི དྷ་མྨཱདཱི་ནཾ ཨ་པེ་ཀྑ་ཀ་ཏྟཱ ཏེ་ས་ནྟི ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠཱ་ཝ་ག་ནྟ་བྦཾ, ཨི་ད་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ས་མྨོ་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ས་དྡྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཡཱ ཨ་ཡཾ ནཱི་ཏི ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟེ་ཧི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦཱ.

བ་ད་ར་ཏི་ཏྠ་ཝི་ཧཱ་ར་ཝཱ་སཱི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པཱ་ལོ པ་ན ‘‘ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ པ་དཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ ཨ་ཀྑ་རཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ཏི པཱ་ལི༹་པྤ་དེ་སེ ‘པ་དཱ ཨ་ཀྑ་རཱ བྱ་ཉྫ་ནཱ’ཏི ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སོ ཀ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཏྠཱ་པི མ་ཡཾ ‘‘པ་དཱ’’ཏི ཨི་དཾ ‘‘ཨི་ནྡྲི་ཡཱ རཱུ་པཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་མེ་ཝཱ་ཏི ཝ་དཱ་མ ཨོཀཱ་ར་ནྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡཾ པ་ན ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ནྟི་པི པུ་ལླི་ངྒ་ནྟི་པི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏནྟོཀཱ་ར་ནྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་བྷཱ་ཝ་སྶཱུ་པ་ལ་བྦྷ་ན་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘པུ་ཏྟཱ་ནི ལ་ཏཱ་ནི པ་བྦ་ཏཱ་ནི དྷ་མྨཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ལི་ངྒ་ཝི་པ་ལླཱ་སཱ་ནི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ནི ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ལ་དྡྷི་ཏོ, ཏེ་སཉྩོཀཱ་རནྟཱཀཱ་ར་ནྟ་ཝ་སེ་ན པ་ཋ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་ཏཱ་ད་སྶ་ན་ཏོ. ‘‘ཛ་རཱ་དྷ་མྨཾ མཱ ཛཱི་རཱི’’ཏི ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ན་པུཾ་ས་ཀཾ ཛཱ་ཏ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

བྷཱུ་ཏཾ, བྷཱུ་ཏཱ་ནི, བྷཱུ་ཏཱ. བྷཱུ་ཏཾ, བྷཱུ་ཏཱ་ནི, བྷཱུ་ཏེ. བྷཱུ་ཏེ་ན, བྷཱུ་ཏེ་ཧི, བྷཱུ་ཏེ་བྷི. བྷཱུ་ཏ་སྶ, བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ. བྷཱུ་ཏཱ, བྷཱུ་ཏ་སྨཱ, བྷཱུ་ཏ་མྷཱ, བྷཱུ་ཏེ་ཧི, བྷཱུ་ཏེ་བྷི. བྷཱུ་ཏ་སྶ, བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ. བྷཱུ་ཏེ, བྷཱུ་ཏ་སྨིཾ, བྷཱུ་ཏ་མྷི, བྷཱུ་ཏེ་སུ. བྷོ བྷཱུ་ཏ, བྷ་ཝ་ནྟོ བྷཱུ་ཏཱ་ནི, བྷ་ཝ་ནྟོ བྷཱུ་ཏཱ. ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟན་ཡེ་ན ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ བྷ་ཝ་ཏི.

ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ‘‘མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཾ བྷ་ཝི་ཏྟཾ བྷཱུ་ནཾ བྷ་ཝ་ན’’མི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ བྷཱུདྷཱ་ཏུ་མ་ཡཱ་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ‘‘ཝ་ཏྟ’’མི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟ་པ་དཱ་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཝ་ཏྟཾ རཱུ་པཾ སོ་ཏཾ གྷཱ་ནཾ, དུ་ཀྑཾ པུ་པྥཾ ཛྷཱ་ནཾ ཉཱ་ཎཾ;

དཱ་ནཾ སཱི་ལཾ པུ་ཉྙཾ པཱ་པཾ, ཝ་ཛྫཾ ས་ཙྩཾ ཡཱ་ནཾ ཚ་ཏྟཾ.

ས་ཀ་ཊཾ ཀ་ན་ཀཾ ཏ་ག་རཾ ན་ག་རཾ, ཏ་ར་ཎཾ ཙ་ར་ཎཾ དྷ་ར་ཎཾ མ་ར་ཎཾ;

ན་ཡ་ནཾ ཝ་ད་ནཾ ཀ་ར་ཎཾ ལ་ཝ་ནཾ, ཝ་ས་ནཾ པ་ཝ་ནཾ བྷ་ཝ་ནཾ ག་ག་ནཾ.

ཨ་མ་ཏཾ པུ་ལི༹་ནཾ མཱ་ལཾ, ཨཱ་ས་ནཾ ས་ཝ་ནཾ མུ་ཁཾ;

པ་དུ་མཾ ཨུ་པྤ་ལཾ ཝ་སྶཾ, ལོ་ཙ་ནཾ སཱ་དྷ་ནཾ སུ་ཁཾ.

ཏཱ་ཎཾ མཱུ་ལཾ དྷ་ནཾ ཀཱུ་ལཾ, མ་ངྒ་ལཾ ན་ལི༹་ནཾ ཕ་ལཾ;

ཧི་ར་ཉྙཾ ཨ་མྦུ་ཛཾ དྷ་ཉྙཾ, ཛཱ་ལཾ ལི་ངྒཾ པ་དཾ ཛ་ལཾ.

ཨ་ངྒཾ པ་ཎྞཾ སུ་སཱ་ནཾ སཾ, ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ཧ་ད་ཡཾ ཝ་ནཾ;

སོ་པཱ་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་ཎཾ, ཨ་ལཱ་ཏཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཾ ཀུ་ལཾ.

ལོ་ཧཾ ཀ་ཎཾ བ་ལཾ པཱི་ཋཾ, ཨ་ཎྜཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ པུ་རཾ;

ཨ་ར་ཉྙཾ ཏཱི་ར་མ་སྶ་ཏྠ-མི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ས་མུ་དྡྷ་རེ.

ཨི་མཱ་ནི ཙི་ཏྟས་དྡེ་ན ས་བྦ་ཐཱ་པི ས་དི་སཱ་ནི, ཨི་མཱ་ནི པ་ན ཝི་ས་དི་སཱ་ནི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ –

‘‘ཙ་མྨཾ ཝེ་སྨ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི, ཨེ་ཀ་དྷཱ་ཡེ་ཝ བྷི་ཛྫ་རེ;

‘‘ཀ་མྨཾ ཐཱ་མཾ གུ་ཎ་ཝ’’ནྟི-ཨཱ་དཱི་ནི ཏུ ཨ་ནེ་ཀ་དྷཱ.

ཀ་ཐཾ?

ཙ་མྨེ, ཙ་མྨ་སྨིཾ, ཙ་མྨ་མྷི, ཙ་མྨ་ནི, ཝེ་སྨེ, ཝེ་སྨ་སྨིཾ, ཝེ་སྨ་མྷི, ཝེ་སྨ་ནི, གྷ་མྨེ, གྷ་མྨ་སྨིཾ, གྷ་མྨ་མྷི, གྷ་མྨ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི.

ཀ་མྨཾ, ཀ་མྨཱ་ནི, ཀ་མྨཱ. ཀ་མྨཾ, ཀ་མྨཱ་ནི, ཀ་མྨེ. ཀ་མྨེ་ན, ཀ་མྨུ་ནཱ, ཀ་མྨ་ནཱ, ཀ་མྨེ་ཧི, ཀ་མྨེ་བྷི. ཀ་མྨ་སྶ, ཀ་མྨུ་ནོ, ཀ་མྨཱ་ནཾ. ཀ་མྨ་སྨཱ, ཀ་མྨ་མྷཱ, ཀ་མྨུ་ནཱ, ཀ་མྨེ་ཧི, ཀ་མྨེ་བྷི. ཀ་མྨ་སྶ, ཀ་མྨུ་ནོ, ཀ་མྨཱ་ནཾ. ཀ་མྨེ, ཀ་མྨ་སྨིཾ, ཀ་མྨ་མྷི, ཀ་མྨ་ནི, ཀ་མྨེ་སུ. བྷོ ཀ་མྨ, བྷ་ཝ་ནྟོ ཀ་མྨཱ་ནི, བྷ་ཝ་ནྟོ ཀ་མྨཱ.

ཐཱ་མས་དྡ་སྶ པ་ན ཏ་ཏི་ཡེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ‘‘ཐཱ་མེ་ན, ཐཱ་མུ་ནཱ, ཐཱ་མ་སྶ, ཐཱ་མུ་ནོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཐཱ་མཱ, ཐཱ་མ་སྨཱ, ཐཱ་མ་མྷཱ, ཐཱ་མུ་ནཱ’’ཏི ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.

ཝ་ནྟུ མ་ནྟུ ཨི་མ་ནྟུཔ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ཏཾ པ་ན ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟ་ས་དྡཱ་ནཾ ‘‘གུ་ཎ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ, རུ་ཙི་མཾ པུ་པྥཾ, པཱ་པི་མཾ ཀུ་ལཾ’’ ཨི་ཙྩཱ་དི་པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན –

གུ་ཎ་ཝཾ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟཱ་ནི, གུ་ཎ་ཝ་ནྟཱ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟི. གུ་ཎ་ཝ་ནྟཾ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟཱ་ནི, གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ གུ་ཎ་ཝ་ནྟི. གུ་ཎ་ཝ་ཏཱ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་ན, གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་ཧི, གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་བྷི. གུ་ཎ་ཝ་ཏོ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟ་སྶ, གུ་ཎ་ཝ་ཏཾ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ. གུ་ཎ་ཝ་ཏཱ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟཱ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟ་སྨཱ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟ་མྷཱ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་ཧི, གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་བྷི. གུ་ཎ་ཝ་ཏོ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟ་སྶ, གུ་ཎ་ཝ་ཏཾ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ. གུ་ཎ་ཝ་ཏི, གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟ་སྨིཾ, གུ་ཎ་ཝ་ནྟ་མྷི, གུ་ཎ་ཝ་ནྟེ་སུ. བྷོ གུ་ཎ་ཝ, བྷ་ཝ་ནྟོ གུ་ཎ་ཝ་ནྟཱ་ནི, གུ་ཎ་ཝ་ནྟི.

ཨེ་ཝཾ ‘‘རུ་ཙི་མཾ, རུ་ཙི་མ་ནྟཱ་ནི, རུ་ཙི་མ’’ནྟི་ཨི་ཙྩཱ་དི་ནཱ, ‘‘པཱ་པི་མཾ, པཱ་པི་མ་ནྟཱ་ནི, པཱ་པི་མ’’ནྟི ཨི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ‘‘གུ་ཎ་ཝཾ བ་ལ་ཝཾ ཡ་ས་ཝཾ ས་ཏི་མཾ ག་ཏི་མཾ’’ཨི་ཙྩཱ་དི་ནཱ པ་ཡོ་གཱ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཱ.

ཀ་རོ་ནྟས་དྡ་སྶ ‘‘ཀ་རོ་ནྟཾ ཙི་ཏྟཾ, ཀ་རོ་ནྟཾ ཀུ་ལ’’ནྟི པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན –

ཀ་རོ་ནྟཾ, ཀ་རོ་ནྟཱ་ནི, ཀ་རོ་ནྟཱ, ཀ་རོ་ནྟི. ཀ་རོ་ནྟཾ, ཀ་རོ་ནྟཱ་ནི, ཀ་རོ་ནྟེ, ཀ་རོ་ནྟི. ཀ་རོ་ཏཱ, ཀ་རོ་ནྟེ་ན, ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི, ཀ་རོ་ནྟེ་བྷི. ཀ་རོ་ཏོ, ཀ་ར་ཏོ, ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ, ཀ་རོ་ཏཾ. ཀ་རོ་ཏཱ, ཀ་རོ་ནྟཱ, ཀ་རོ་ནྟ་སྨཱ, ཀ་རོ་ནྟ་མྷཱ, ཀ་རོ་ནྟེ་ཧི, ཀ་རོ་ནྟེ་བྷི. ཀ་རོ་ཏོ, ཀ་ར་ཏོ, ཀ་རོ་ནྟ་སྶ, ཀ་རོ་ནྟཱ་ནཾ, ཀ་རོ་ཏཾ. ཀ་རོ་ཏི, ཀ་རོ་ནྟེ, ཀ་རོ་ནྟ་སྨིཾ, ཀ་རོ་ནྟ་མྷི, ཀ་རོ་ནྟེ་སུ. བྷོ ཀ་རོ་ནྟ, བྷ་ཝ་ནྟོ, ཀ་རོ་ནྟཱ་ནི, ཀ་རོ་ནྟཱ, ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.

ག་ཙྪ་ནྟ་ས་དྡ་སྶ ཏུ ‘‘ག་ཙྪ་ནྟཾ ཙི་ཏྟཾ, ག་ཙྪ་ནྟཾ ཀུ་ལ’’ནྟི པ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན –

ག་ཙྪ་ནྟཾ, ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནི, ག་ཙྪ་ནྟཱ. ག་ཙྪ་ནྟཾ, ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནི, ག་ཙྪ་ནྟེ. ག་ཙྪ་ཏཱ, ག་ཙྪ་ནྟེ་ན, ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི, ག་ཙྪ་ནྟེ་བྷི. ག་ཙྪ་ཏོ, ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ, ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ, ག་ཙྪ་ཏཾ. ག་ཙྪ་ཏཱ, ག་ཙྪ་ནྟཱ, ག་ཙྪ་ནྟ་སྨཱ, ག་ཙྪ་ནྟ་མྷཱ, ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི, ག་ཙྪ་ནྟེ་བྷི. ག་ཙྪ་ཏོ, ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ, ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ, ག་ཙྪ་ཏཾ. ག་ཙྪ་ཏི, ག་ཙྪ་ནྟེ, ག་ཙྪ་ནྟ་སྨིཾ, ག་ཙྪ་ནྟ་མྷི, ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ. བྷོ ག་ཙྪཾ, བྷོ ག་ཙྪ་ནྟཱ, བྷ་ཝ་ནྟོ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནི, ག་ཙྪ་ནྟཱ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.

ཨེ་ཝཾ ‘‘ཙ་ར་ནྟཾ ད་ད་ནྟཾ ཏི་ཊྛ་ནྟཾ ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.

མ་ཧ་ནྟས་དྡ་སྶ པ་ན ཀོ་ཙི བྷེ་དོ, ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཛྫཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ‘‘མ་ཧཱ’’ཨི་ཏི ན་པུཾ་ས་ཀ་པ་ཡོ་ག་ད་སྶ་ན་ཏོ ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ, མ་ཧཱ, མ་ཧ་ནྟཱ་ནི, མ་ཧ་ནྟཱ. མ་ཧ་ནྟཾ, མ་ཧ་ནྟཱ་ནི, མ་ཧ་ནྟེ. མ་ཧ་ཏཱ’’ཏི ཀ་མོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ས་བྦཱ་ནེ་ཏཱ་ནི ཙི་ཏྟས་དྡེ་ན ཝི་ས་དི་སཱ་ནི.

ས་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་ཡཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཝི་བྷཱ་གོ.

ཨ་ཝ་ཎྞུཀཱ་ར་ནྟ་ཏཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟཾ

ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.

ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶཱི་ལ་ཏྠ་སྶ ཀ་ཏ་ར་སྶ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི ཨི་ཙྩེ་ཏ་སྶ ས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཾ ཝ་ཀྑཱ་མ པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏཾ པུ་རེ་ཙ་རཾ ཀ་ཏྭཱ –

ཨ་ཊྛི, ཨ་ཊྛཱི, ཨ་ཊྛཱི་ནི. ཨ་ཊྛིཾ, ཨ་ཊྛཱི, ཨ་ཊྛཱི་ནི. ཨ་ཊྛི་ནཱ, ཨ་ཊྛཱི་ཧི, ཨ་ཊྛཱི་བྷི. ཨ་ཊྛི་སྶ, ཨ་ཊྛི་ནོ, ཨ་ཊྛཱི་ནཾ. ཨ་ཊྛི་ནཱ, ཨ་ཊྛཱི་ཧི, ཨ་ཊྛཱི་བྷི. ཨ་ཊྛི་སྶ, ཨ་ཊྛི་ནོ, ཨ་ཊྛཱི་ནཾ. ཨ་ཊྛི་སྨིཾ, ཨ་ཊྛི་མྷི, ཨ་ཊྛཱི་སུ. བྷོ ཨ་ཊྛི, བྷ་ཝ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱི, བྷ་ཝ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱི་ནི. ཡ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་ཐེ་རམ་ཏཾ.

ཀི་ཉྩཱ་པེ་ཏྠ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨ་ཊྛི་སྨཱ, ཨ་ཊྛི་མྷཱ’’ཏི པ་དཱ་ནི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི, ཏ་ཐཱ་པི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཏཾ་ས་དི་ས་པྤ་ཡོ་ག་ད་སྶ་ནཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨ་ཊྛིས་དྡ་སྶ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ས་ཏྠི ད་དྷི ཝཱ་རི ཨ་ཀྑི ཨ་ཙྪི’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ན་མྤི རཱུ་པཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི.

ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ནི. ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝིཾ, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ནི. ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱ, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ཧི, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི་བྷི. ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་སྶ, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནོ, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ནཾ. ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱ, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་སྨཱ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་མྷཱ, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ཧི, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི་བྷི. ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་སྶ, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་ནོ, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ནཾ. ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་སྨིཾ, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི་མྷི, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི་སུ. བྷོ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི, བྷ་ཝ་ནྟོ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི, བྷ་ཝ་ནྟོ ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝཱི་ནི.

ཨེ་ཝཾ ‘‘དྷ་མྨ་ཝི་བྷཱ་ཝི, ཙི་ཏྟཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི, སུ་ཁ་ཀཱ་རི’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི་པི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྛི ས་ཏྠིཨཱ་དཱི་ནི པ་དྷཱ་ན་ལི་ངྒཱ་ནི ཨ་ན་ཉྙཱ་པེ་ཀྑ་ཀ་ཏྟཱ, ཨ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝི དྷ་མྨ་ཝི་བྷཱ་ཝིཨཱ་དཱི་ནི ཨ་པྤ་དྷཱ་ན་ལི་ངྒཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་པེ་ཀྑ་ཀ་ཏྟཱ.

ས་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་ཡཾ ཨིཀཱ་ར་ནྟ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཝི་བྷཱ་གོ.

ཨིཝ་ཎྞ་ནྟ་ཏཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཨིཀཱ་ར་ནྟ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.

ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཏ་ར་སྶ་སྶ གོ་ཏྲ་བྷུ ཨི་ཙྩེ་ཏ་སྶ ས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཾ ཝ་ཀྑཱ་མ པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏཾ པུ་རེ་ཙ་རཾ ཀ་ཏྭཱ –

ཨཱ་ཡུ, ཨཱ་ཡཱུ, ཨཱ་ཡཱུ་ནི. ཨཱ་ཡུཾ, ཨཱ་ཡཱུ, ཨཱ་ཡཱུ་ནི. ཨཱ་ཡུ་ནཱ, ཨཱ་ཡཱུ་ཧི, ཨཱ་ཡཱུ་བྷི. ཨཱ་ཡུ་སྶ, ཨཱ་ཡུ་ནོ, ཨཱ་ཡཱུ་ནཾ. ཨཱ་ཡུ་ནཱ, ཨཱ་ཡཱུ་ཧི, ཨཱ་ཡཱུ་བྷི. ཨཱ་ཡུ་སྶ, ཨཱ་ཡུ་ནོ, ཨཱ་ཡཱུ་ནཾ. ཨཱ་ཡུ་སྨིཾ, ཨཱ་ཡུ་མྷི, ཨཱ་ཡཱུ་སུ. བྷོ ཨཱ་ཡུ, བྷ་ཝ་ནྟོ ཨཱ་ཡཱུ, བྷ་ཝ་ནྟོ ཨཱ་ཡཱུ་ནི. ཡ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་ཐེ་རམ་ཏཾ.

ཀི་ཉྩཱ་པེ་ཏྠ ནི་སྶ་ཀྐ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨཱ་ཡུ་སྨཱ, ཨཱ་ཡུ་མྷཱ’’ཏི པ་དཱ་ནི ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནི, ཏ་ཐཱ་པི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཏཾ་ས་དི་ས་པྤ་ཡོ་ག་ད་སྶ་ན་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨཱ་ཡུས་དྡོ པུཾ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ཧི པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཙ ཏ་སྶ དྭི་ལི་ངྒ་ཏཱ དི་སྶ་ཏི. ‘‘པུ་ན་རཱ་ཡུ ཙ མེ ལ་དྡྷོ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི མཱ་རི་ས. ཨཱ་ཡུ ཙ་སྶཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི ཨཱ་ཡུས་དྡོ པུ་ལླི་ངྒོ, ཏ་བྦ་སེ་ན ‘‘ཨཱ་ཡུ, ཨཱ་ཡཱུ, ཨཱ་ཡ་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྷི་ཀྑུན་ཡེ་ན ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཨ་གྒཾ ཨཱ་ཡུ ཙ ཝ་ཎྞོ ཙ. ཀི་ཏྟ་ཀཾ པ་ན་སྶ ཨཱ་ཡཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒོ, ཏ་བྦ་སེ་ན ‘‘ཨཱ་ཡུ, ཨཱ་ཡཱུ, ཨཱ་ཡཱུ་ནཱི’’ཏི ཡོ་ཛི་ཏཱ.

གོ་ཏྲ་བྷུ, གོ་ཏྲ་བྷཱུ, གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ནི. གོ་ཏྲ་བྷུཾ, གོ་ཏྲ་བྷཱུ, གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ནི. གོ་ཏྲ་བྷུ་ནཱ, གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ཧི, གོ་ཏྲ་བྷཱུ་བྷི. གོ་ཏྲ་བྷུ་སྶ, གོ་ཏྲ་བྷུ་ནོ, གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ནཾ. གོ་ཏྲ་བྷུ་ནཱ, གོ་ཏྲ་བྷུ་སྨཱ, གོ་ཏྲ་བྷུ་མྷཱ, གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ཧི, གོ་ཏྲ་བྷཱུ་བྷི. གོ་ཏྲ་བྷུ་སྶ, གོ་ཏྲ་བྷུ་ནོ, གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ནཾ. གོ་ཏྲ་བྷུ་སྨིཾ, གོ་ཏྲ་བྷུ་མྷི, གོ་ཏྲ་བྷཱུ་སུ. བྷོ གོ་ཏྲ་བྷུ, བྷ་ཝ་ནྟོ གོ་ཏྲ་བྷཱུ, བྷ་ཝ་ནྟོ གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ནི. བྷོ གོ་ཏྲ་བྷཱུ, བྷོ གོ་ཏྲ་བྷཱུ་ནི, ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ. ཨ་ཡ་མ་མྷཱ་ཀཾ མ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་བྷུ’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ བྷཱུདྷཱ་ཏུ་མ་ཡཱ་ནཾ ཨུཀཱ་ར་ནྟ་ས་དྡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཏཾ་ས་དི་སཱ་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. པུ་གྒ་ལ་ཝཱ་ཙ་ཀོ པ་ན ཨཱུཀཱ་ར་ནྟོ གོ་ཏྲ་བྷཱུས་དྡོ པུ་ལླི་ངྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཉྙཱུན་ཡེ པ་ཝི་ཊྛོ. ཏ་ཏྲ་ཉྙེ ས་དྡཱ ནཱ་མ ‘‘ཙ་ཀྑུ ཝ་སུ དྷ་ནུ དཱ་རུ ཏི་པུ མ་དྷུ སི་ངྒུ ཧི་ངྒུ ཙི་ཏྟ་གུ’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ.

ས་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་ཡཾ ཨུཀཱ་ར་ནྟ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཝི་བྷཱ་གོ.

ཨུ་ཝ་ཎྞོཀཱ་ར་ནྟ་ཏཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀཾ

ཨུཀཱ་ར་ནྟ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.

ཨེ་ཝཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟ ཨིཀཱ་ར་ནྟ ཨུཀཱ་ར་ནྟ་ཝ་སེ་ན ཏི་ཝི་དྷཱ་ནི ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་ནི ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཏོ ག་ཧི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སུ ཀེ་ས་ཉྩི ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟཱ་ནཾ ཀྭ་ཙི པ་ཙྩ་ཏྟེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་སྶ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨེཀཱ་རཱ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན བྷེ་དོ དི་སྶ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ? ‘‘སུ་ཁེ དུ་ཀྑེ. ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་ས་ཏེ ཨེ་ཀཱུ་ན་པ་ཉྙཱ་ས པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་དི. ན་ནུ བྷོ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷཱ་ནཾ རཱུ་པཱ་ནཾ པཱ་ལི༹་ཡཾ ད་སྶ་ན་ཏོ ‘‘ཨེ་ཀཱ་ར་ནྟ་མྤི ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ནྟི? ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ནྟོ་ག་དྷ་རཱུ་པ་ཝི་སེ་ས་ཏྟཱ ཏེ་སཾ རཱུ་པཱ་ནཾ. ཨཱ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན ཧི སི་དྡྷ་ཏྟཱ ཝི་སུཾ ཨེཀཱ་ར་ནྟཾ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ ཏི་ཝི་དྷ་ཏཱ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ཏི.

ན་པུཾ་ས་ཀཱ་ན་མི་ཙྩེ་ཝཾ, ལི་ངྒཱ་ནཾ ན་ཡ་སཱ་ལི་ནཱི;

པ་ད་མཱ་ལཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ མེ, སཱ་ས་ན་ཏྠཾ མ་ཧེ་སི་ནོ.

ཡ་སྶེ་སཱ པ་གུ་ཎཱ ས་དྡ-ནཱི་ཏི་རེ་སཱ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ;

སཱ་ས་ནེ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ, ས་ར་ཎཾ སོ པ་རཱ་ཡ་ཎཾ.

ཨི་ཏི ན་ཝ་ངྒེ སཱ་ཊྛ་ཀ་ཐེ པི་ཊ་ཀ་ཏྟ་ཡེ བྱ་པྤ་ཐ་ག་ཏཱི་སུ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ

ཀོ་ས་ལླ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏེ ས་དྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎེ

ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཝི་བྷཱ་གོ

ན་ཝ་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ.