༡༠. ལི་ངྒ་ཏྟ་ཡ་མི་སྶ་ཀ་ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ

ཨ་དྷི་ཀཱུ་ན་ཀ་ཏོ ཙེ་ཀ-ཀྑ་ར་ཏོ ཙ ཨི་ཏོ པ་རཾ;

ཏཱི་ཎི ལི་ངྒཱ་ནི མི་སྶེ་ཏྭཱ, པ་ད་མཱ་ལ་མ་ནཱ་ཀུ་ལཾ.

ནཱ་ནཱ་སུ་ཁུ་མ་ས་ངྐེ་ཏ-ག་ཏེ་སྭ་ཏྠེ་སུ ཝི་ཉྙུ་ནཾ;

ག་མྦྷཱི་ར་བུ་དྡྷི་ཙཱ་ར་ཏྠཾ, པ་ཝ་ཀྑཱ་མི ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ.

ཨི་ཏྠཱི ཐཱི ཙ པ་བྷཱ བྷཱ ཙ, གི་རཱ རཱ པ་ཝ་ནཾ ཝ་ནཾ;

ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ ད་ཀཾ ཀ་ཉྩ, ཝི་ཏ་ཀྐོ ཨི་ཏི ཙཱ་ད་ཡོ.

བྷཱུ བྷཱུ་མི ཙེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙཾ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི་ཏི ཙཱ་ད་ཡོ;

པ་ཉྙཱ པ་ཉྙཱ་ཎཾ ཉཱ་ཎ་ཉྩ, ཨི་ཙྩཱ་དཱི ཙ ཏི་དྷཱ སི་ཡུཾ.

ཀོ ཝི སཱ ཙེ་ཝ བྷཱ རཱ ཙ, ཐཱི དྷཱི ཀུ བྷཱུ ཏ་ཐེ་ཝ ཀཾ;

ཁཾ གོ མོ མཱ ཙ སཾ ཡཾ ཏཾ, ཀི་མི་ཙྩཱ་དཱི ཙ ཨེ་ཀི་ཀཱ་ཏི.

ཨ་ཡཾ ལི་ངྒ་ཏྟ་ཡ་མི་སྶ་ཀོ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཨུ་དྡེ་སོ. ཏ་ཏྲ ཨི་ཏྠཱི, ཨི་ཏྠཱི, ཨི་ཏྠི་ཡོ. ཨི་ཏྠིཾ…པེ… བྷོ་ཏི་ཡོ ཨི་ཏྠི་ཡོ.

ཐཱི ཐཱི, ཐི་ཡོ. ཐིཾ, ཐཱི, ཐི་ཡོ. ཐི་ཡཱ, ཐཱི་ཧི, ཐཱི་བྷི. ཐི་ཡཱ, ཐཱི་ནཾ. ཐི་ཡཱ, ཐཱི་ཧི, ཐཱི་བྷི. ཐི་ཡཱ, ཐཱི་ནཾ. ཐི་ཡཱ, ཐི་ཡཾ, ཐཱི་སུ. བྷོ་ཏི ཐི, བྷོ་ཏི་ཡོ ཐཱི, བྷོ་ཏི་ཡོ ཐི་ཡོ. ཨེ་ཏྠ –

‘‘ཀུ་ཀྐུ་ཊཱ མ་ཎ་ཡོ ད་ཎྜཱ, ཐི་ཡོ ཙ པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎཱ;

ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཨ་པཱ་པ་སྶ, ཀ་ཏ་པུ་ཉྙ་སྶ ཛ་ནྟུ་ནོ;

ཐི་ཡཱ གུ་ཡ྄ཧཾ ན སཾ་སེ་ཡྻ; ཐཱི་ནཾ བྷཱ་ཝོ དུ་རཱ་ཛཱ་ནོ’’ཏི

ཨཱ་དཱི་ནི ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི.

པ་བྷཱ, པ་བྷཱ, པ་བྷཱ་ཡོ. པ་བྷཾ…པེ… བྷོ་ཏི་ཡོ པ་བྷཱ་ཡོ.

བྷཱ, བྷཱ, བྷཱ་ཡོ. བྷཾ, བྷཱ, བྷཱ་ཡོ. བྷཱ་ཡ, བྷཱ་ཧི, བྷཱ་བྷི. བྷཱ་ཡ, བྷཱ་ནཾ. བྷཱ་ཡ, བྷཱ་ཧི, བྷཱ་བྷི. བྷཱ་ཡ, བྷཱ་ནཾ. བྷཱ་ཡ, བྷཱ་ཡཾ, བྷཱ་སུ. བྷོ་ཏི བྷེ, བྷོ་ཏི་ཡོ བྷཱ, བྷོ་ཏི་ཡོ བྷཱ་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘བྷཱ་ཀ་རོ བྷཱ་ནུ’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི.

གི་རཱ, གི་རཱ, གི་རཱ་ཡོ. གི་རཾ…པེ… བྷོ་ཏི་ཡོ གི་རཱ་ཡོ. ‘‘ཝཱ་ཙཱ གི་རཱ བྱ་པྤ་ཐོ. ཡེ ཝོ་ཧཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི, གི་རཱ་ཧི ཨ་ནུ་པུ་བྦ་སོ’’ཏི ཨི་མཱ་ནི གི་རཱས་དྡ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་བྷཱ་ཝེ ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི.

སུ་ཝ་ཎྞ་ཝཱ་ཙ་ཀོ རཱས་དྡོ པུ་ལླི་ངྒོ, ཨི་དྷ པ་ན ས་དྡ་ཝཱ་ཙ་ཀོ རཱས་དྡོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒོ.

རཱ, རཱ, རཱ་ཡོ. རཾ, རཱ, རཱ་ཡོ. རཱ་ཡ, རཱ་ཧི, རཱ་བྷི. རཱ་ཡ, རཱ་ནཾ. རཱ་ཡ, རཱ་ཧི, རཱ་བྷི. རཱ་ཡ, རཱ་ནཾ. རཱ་ཡ, རཱ་ཡཾ, རཱ་སུ. བྷོ་ཏི རེ, བྷོ་ཏི་ཡོ རཱ, བྷོ་ཏི་ཡོ རཱ་ཡོ.

རཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་དྡོ. ཨ་གྒ་ཉྙ་སུ་ཏྟ་ཊཱི་ཀཱ་ཡ་ཉྷི ‘‘རཱ ས་དྡོ ཏི་ཡ་ཏི ཚི་ཛྫ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ར་ཏྟི, ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་དྡ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མ་ཀཱ་ལོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་སྨཱ རཱས་དྡ་སྶ ས་དྡ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟེ ‘‘ར་ཏྟཱི’’ཏི པ་དཾ ནི་ད་སྶ་ནཾ.

པ་ཝ་ནཾ, པ་ཝ་ནཱ་ནི, པ་ཝ་ནཱ. པ་ཝ་ནཾ, པ་ཝ་ནཱ་ནི, པ་ཝ་ནེ.

ཝ་ནཾ, ཝ་ནཱ་ནི, ཝ་ནཱ. ཝ་ནཾ, ཝ་ནཱ་ནི, ཝ་ནེ. སེ་སཾ ས་བྦཾ ནེ་ཡྻཾ.

པ་ཝ་ན ཝ་ནས་དྡཱ ཀ་དཱ་ཙི ས་མཱ་ན་ཏྠཱ ཀ་དཱ་ཙི བྷི་ནྣ་ཏྠཱ. ཏེ ཧི ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟེ ས་མཱ་ན་ཏྠཱ ‘‘ཏེ དྷ་མྨེ པ་རི་པཱུ་རེ་ནྟོ, པ་ཝ་ནཾ པཱ་ཝི་སིཾ ཏ་དཱ. ས་པུ་ཏྟོ པཱ་ཝི་སིཾ ཝ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ. ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ པ་ན ཏེ ཝཱ་ཡུ་ཏ་ཎྷཱ་ཝ་ན་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟེ བྷི་ནྣ་ཏྠཱ ‘‘པ་ར་མ་དུ་གྒ་ནྡྷ་པ་ཝ་ན་ཝི་ཙ་རི་ཏེ. ཚེ་ཏྭཱ ཝ་ན་ཉྩ ཝ་ན་ཐཾ, ནི་བྦ་ནཱ ཧོ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ.

ཨུ་ད་ཀཾ, ཨུ་ད་ཀཱ་ནི, ཨུ་ད་ཀཱ. ཨུ་ད་ཀཾ, ཨུ་ད་ཀཱ་ནི, ཨུ་ད་ཀེ.

ད་ཀཾ, ད་ཀཱ་ནི, ད་ཀཱ. ད་ཀཾ, ད་ཀཱ་ནི, ད་ཀེ. སེ་སཾ ས་བྦཾ ནེ་ཡྻཾ.

‘‘ཨ་མྦ་པ་ཀྐཾ ད་ཀཾ སཱི་ཏཾ. ཐ་ལ་ཛཱ ད་ཀ་ཛཱ པུ་པྥཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི. ‘‘ནཱི་ལོ་དཾ ཝ་ན་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ. མ་ཧོ་ད་དྷི. ཨུ་ད་བི་ནྡུ་ནི་པཱ་ཏེ་ན, ཨུ་ད་ཀུ་མྦྷོ་པི པཱུ་ར་ཏཱི’’ཏི པཱ་ལི༹་པྤ་དེ་སེ་སུ པ་ན ས་མཱ་ས་ནྟ་ག་ཏ་ནཱ་མ་ཏྟཱ ཨུ་དས་དྡེ་ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ ‘‘རི་ཏྟ་སྶཱ་ད’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘རི་ཏྟ་སྶ’’ནྟི ས་དྡེ་ན རི་ཏྟ་སྶཱ་ད་ཏྠོ ཝི་ཡ. པཱ་ལི༹་ཡ་ཉྷི ཀེ་ཝ་ལོ ཨུ་དས་དྡོ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ. ཨ་ཏྠི ཙེ, སུ་ཊྛུ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ.

ཀཾ, ཀཱ་ནི, ཀཱ. ཀཾ, ཀཱ་ནི, ཀེ. ཀེ་ན, ཀེ་ཧི, ཀེ་བྷི. ཀ་སྶ, ཀཱ་ནཾ. ཀཱ, ཀ་སྨཱ, ཀ་མྷཱ, ཀེ་ཧི, ཀེ་བྷི. ཀ་སྶ, ཀཱ་ནཾ. ཀེ, ཀ་སྨིཾ, ཀ་མྷི, ཀེ་སུ. བྷོ ཀ, བྷ་ཝ་ནྟོ ཀཱ, བྷ་ཝ་ནྟོ ཀཱ་ནི. བྷོས་དྡེ་ན ཝཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ ‘‘བྷོ ཀཱ་ནི, བྷོ ཀཱ’’ཏི.

ཨེ་ཏྠ ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་ད་ཀཾ སཱི་སཾ སུ་ཁ་ཉྩ. ཨ་ཏྲ ‘‘ཀ་ནྟཱ་རོ ཀ་ནྡ་རོ ཀེ་ཝ་ཊྚཱ ཀེ་སཱ ཀ་རུ་ཎཱ ནཱ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཡོ་གཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཏྲ ཀ་ནྟཱ་རོཏི ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་ད་ཀཾ, ཏེ་ན ཏ་རི་ཏ་བྦོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦོ་ཏི ཀ་ནྟཱ་རོ, ནི་རུ་ད་ཀ་པྤ་དེ་སོ. ཙོ་ར་ཀ་ནྟཱ་ར་ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན རཱུ་ལ༹ྷི་ཡཱ དུ་གྒ་མ་ན་ཊྛཱ་ནེ་པི ཀ་ནྟཱ་ར་ས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་ནྡ་རོཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཀཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་ད་ཀཾ, ཏེ་ན དཱ་རི་ཏོ བྷི་ནྣོ་ཏི ཀ་ནྡ་རོ. ཀེ་ཝ་ཊྚཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཀེ ཨུ་ད་ཀེ ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཀེ་ཝ་ཊྚཱ. ཀེ སཱི་སེ སེ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཀེ་སཱ. ཀཾ སུ་ཁཾ རུ་ནྡྷ་ཏཱི་ཏི ཀ་རུ་ཎཱ. ནཱ་ཀོཏི ས་གྒོ. ཀནྟི ཧི སུ་ཁཾ, ན ཀཾ ཨ་ཀཾ, དུ་ཀྑཾ, ཏཾ ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ནཱ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐེ་ཏྠ ཨི་ཏྠཱིས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛི་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ཝི་ཏ་ཀྐོ ཝི་ཙཱ་རོ ཨཱ་བྷཱ པ་དཱི་པོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ན་མྤི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.

བྷཱུ, བྷཱུ, བྷུ་ཡོ. བྷུཾ, བྷཱུ, བྷུ་ཡོ. བྷུ་ཡཱ, བྷཱུ་ཧི, བྷཱུ་བྷི. བྷུ་ཡཱ, བྷཱུ་ནཾ. བྷུ་ཡཱ, བྷཱུ་ཧི, བྷཱུ་བྷི. བྷུ་ཡཱ, བྷཱུ་ནཾ. བྷུ་ཡཱ, བྷུ་ཡཾ, བྷཱུ་སུ. བྷོ་ཏི བྷུ, བྷོ་ཏི་ཡོ བྷཱུ, བྷོ་ཏི་ཡོ བྷུ་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘བྷཱུ་རུ་ཧོ བྷཱུ་པཱ་ལོ བྷཱུ་བྷུ་ཛོ བྷཱུ་ཏ་ལ’’ནྟི ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི.

བྷཱུ་མི, བྷཱུ་མཱི, བྷཱུ་མི་ཡོ; སེ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ;

ཨ་ར་ཉྙཾ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི, ཨ་ར་ཉྙཱ; སེ་སཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.

ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི ཝུ་ཙྩ་ཏི མ་ཧཱ་ཨ་ར་ཉྙཾ, ‘‘ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི པ་ད་མི་ཝ ཨི་ནཱི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན སཱ་དྷེ་ཏ་བྦཾ པ་དཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཉྩ. ‘‘ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི’’ཏི ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ཋོ་པི དི་སྶ་ཏི.

ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི་ཡོ. ཨ་ར་ཉྙཱ་ནིཾ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི་ཡོ. ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི་ཡཱ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི་ཧི, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི་བྷི. ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི་ཡཱ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི་ནཾ. ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི་ཡཱ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི་ཧི, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི་བྷི. ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི་ཡཱ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི་ནཾ. ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི་ཡཱ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི་ཡཾ, ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི་སུ. བྷོ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི, བྷོ་ཏི་ཡོ ཨ་ར་ཉྙཱ་ནཱི, བྷོ་ཏི་ཡོ ཨ་ར་ཉྙཱ་ནི་ཡོ.

ཡ་ཐེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟ་རཱ་དྷི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛི་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ‘‘ས་བྷཱ, ས་བྷཱ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ས་བྷཱ་ཡནྟི ས་བྷཱ ཨེ་ཝ, ལི་ངྒ་བྱ་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ‘‘ས་བྷཱ་ཡེ ཝཱ དྭཱ་ར་མཱུ་ལེ ཝཱ ཝ་ཏྠ་བྦ’’ནྟི པཱ་ལི༹ ཨེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ.

པ་ཉྙཱ, པ་ཉྙཱ, པ་ཉྙཱ་ཡོ. པ་ཉྙཾ, པ་ཉྙཱ, པ་ཉྙཱ་ཡོ. པ་ཉྙཱ་ཡ.

པ་ཉྙཱ་ཎཾ, པ་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, པ་ཉྙཱ་ཎཱ. པ་ཉྙཱ་ཎཾ, པ་ཉྙཱ་ཎཱ་ནི, པ་ཉྙཱ་ཎེ. པ་ཉྙཱ་ཎེ་ན.

‘‘ཏ་ཐཱ ཧི བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་པ་ཉྙཱ་ཎཾ. སཱ་དྷུ པ་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱ ན་རོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི.

ཉཱ་ཎཾ, ཉཱ་ཎཱ་ནི, ཉཱ་ཎཱ. ཉཱ་ཎཾ, ཉཱ་ཎཱ་ནི, ཉཱ་ཎེ. ཉཱ་ཎེ་ན. སེ་སཾ ས་བྦཾ ནེ་ཡྻཾ. ‘‘ཨ་གྒི ཨ་གྒི་ནི གི་ནི’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ་པི ཨུ་ཏྟ་རཱ་དྷི་ཀ་ཝ་སེ་ན ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.

ཀོ ཝཱི སཱདཱི་སུ་པི ཨེ་ཀ་ཀྑ་རེ་སུ ཀོ ཝུ་ཙྩ་ཏི བྲ་ཧྨཱ ཝཱ་ཏོ ཙ ས་རཱི་ར་ཉྩ, ཏ་སྶ ཏ་བྦཱ་ཙ་ཀ་ཏྟེ ཨི་མེ པ་ཡོ་གཱ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ?

‘‘ཛི་ནེ་ན ཡེ་ན ཨཱ་ནཱི་ཏཾ, ལོ་ཀ་སྶ ཨ་མི་ཏཾ ཧི་ཏཾ;

ཏ་སྶ པཱ་ད་མྦུ་ཛཾ ཝ་ནྡེ, ཀ་མོ་ལི༹་ཨ་ལི་སེ་ཝི་ཏཾ.

ཀ་ཀུ་དྷ་རུ་ཀྑོ. ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ’’ ཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཏ་ཏྠ ཀ་མོ་ལི༹་ཨ་ལི་སེ་ཝི་ཏནྟི ཝ་ནྡ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏཱ་ནཾ བྲ་ཧྨཱ་ནཾ མོ་ལི༹་བྷ་མ་ར་སེ་ཝི་ཏ་ནྟི ཀ་ཝ་ཡོ ཨི་ཙྪ་ནྟི. ཀ་ཀུ་དྷ་རུ་ཀྑོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ཡོ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཝཱ་ཏ་རོ་གཱ་པ་ན་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན ཏཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ རུ་ཀྑོ ཀ་ཀུ་དྷོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་བྷི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ. ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོཏི ཨེ་ཏྠ ཏུ ཀོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་རཱི་རཾ, ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟོ ར་ཛོ ཀ་ར་ཛོ. ཀིཾ ཏཾ? སུ་ཀྐ་སོ་ཎི་ཏཾ. ཏ་ཉྷི ‘‘རཱ་གོ ར་ཛོ, ན ཙ པ་ན རེ་ཎུ ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་རཱ་ག་ར་ཛ་ཕ་ལ་ཏྟཱ ས་རཱི་ར་ཝཱ་ཙ་ཀེ་ན ཀས་དྡེ་ན ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ‘‘ཀ་ར་ཛོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ན སུ་ཀྐ་སོ་ཎི་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀ་ར་ཛེ་ན ས་མྦྷཱུ་ཏོ ཀཱ་ཡོ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡོ་ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཀཱ་ཡོ མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ, མ་ཧཱ་ཨ་སྶ་པཱུ་ར་སུ་ཏྟ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘ཀ་རི་ཡ་ཏི ག་བྦྷཱ་ས་ཡེ ཁི་པི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་རོ, ས་མྦྷ་ཝོ. ཀ་ར་ཏོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཀ་ར་ཛོ, མཱ་ཏཱ་པེ་ཏྟི་ཀ་ས་མྦྷ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་ནཾ ས་ཎྛཱ་པ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ར་ཏོ ཛཱ་ཏོ་ཏི ཨ་པ་རེ, ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་ནྟི ཙ་ཏུ་ས་ནྟ་ཏི་རཱུ་པ་མཱ་ཧཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ ཨི་དྷ ནཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ, པུ་རི་མོ་ཡེ་ཝ་ཏྠོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ ཀས་དྡཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ.

ཀོ, ཀཱ. ཀཾ, ཀེ. ཀེ་ན, ཀེ་ཧི, ཀེ་བྷི. ཀ་སྶ, ཀཱ་ནཾ. ཀཱ, ཀ་སྨཱ, ཀ་མྷཱ, ཀེ་ཧི, ཀེ་བྷི. ཀ་སྶ, ཀཱ་ནཾ. ཀེ, ཀ་སྨིཾ, ཀ་མྷི, ཀེ་སུ. བྷོ ཀ, བྷ་ཝ་ནྟོ ཀཱ.

ཏ་ཏྲ ཝི ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཀྑཱི. ཏ་ཐཱ ཧི པ་ཀྑཱི་ནཾ ཨི་སྶ་རོ སུ་པ་ཎྞ་རཱ་ཛཱ ཝི་ནྡོ་ཏི ཀ་ཐི་ཡ་ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠ་ཉྷི ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན་པི ཨ་ཡཾ གཱ་ཐཱ བྷཱ་སི་ཏཱ –

‘‘ས་དྡྷཱ་ན་ཏེ མུ་དྡྷ་ནི ས་ཎྛ་པེ་མི, མུ་ནི་ནྡ ནི་ནྡཱ་པ་ག་ཏཾ ཏ་ཝ་གྒཾ;

དེ་ཝི་ནྡ་ནཱ་གི་ནྡ་ན་རི་ནྡ་ཝི་ནྡ-ན ཏཾ ཝི་བྷི་ནྣཾ ཙ་ར་ཎཱ་ར་ཝི་ནྡ’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ ཝཱི་ནཾ ཨི་ནྡོ་ཏི ཝི་ནྡོ, པ་ཀྑི་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ སུ་པ་ཎྞཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཝིཾ, ཝཱི, ཝ་ཡོ. ཝིཾ, ཝཱི, ཝ་ཡོ. ཝི་ནཱ, ཝཱི་ཧི, ཝཱི་བྷི. ཝི་སྶ, ཝི་ནོ, ཝཱི་ནཾ. ཝི་ནཱ, ཝི་སྨཱ, ཝི་མྷཱ, ཝཱི་ཧི, ཝཱི་བྷི. ཝི་སྶ, ཝི་ནོ, ཝཱི་ནཾ. ཝི་སྨིཾ, ཝི་མྷི, ཝཱི་སུ. བྷོ ཝི, བྷ་ཝ་ནྟོ ཝ་ཡོ.

སཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ན་ཁོ, ‘‘མཱ་ཏཱ མེ ཨ་ཏྠི, སཱ མ་ཡཱ པོ་སེ་ཏ་བྦཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན སཱས་དྡོ ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣོ པ་ར་མྨུ་ཁ་ཝ་ཙ་ནོ ཏས་དྡེ་ན ས་མྦྷཱུ་ཏོ ད་ཊྛ་བྦོ. སཱས་དྡ་སྶ བྷཱ རཱ ཐཱི བྷཱུ ཀས་དྡཱ་ན་ཉྩ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ.

དྷཱི ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཉྙཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་མ་ཙྩེ ཏཱ་ཏ ཛཱ་ནཱ་ཧི, དྷཱི་རེ ཨ་ཏྠ་སྶ ཀོ་ཝི་དེ’’ཏི. ‘‘དྷཱི་མཱ, དྷཱི་མ་ཏི, སུ་དྷཱི, སུ་དྷི་ནཱི, དྷཱི་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཙ ཨཱ་དཱི་ནི ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི.

དྷཱི, དྷཱི, དྷི་ཡོ. དྷིཾ, དྷཱི, དྷི་ཡོ. དྷི་ཡཱ, དྷཱི་ཧི, དྷཱི་བྷི. དྷི་ཡཱ, དྷཱི་ནཾ. དྷི་ཡཱ, དྷཱི་ཧི, དྷཱི་བྷི. དྷི་ཡཱ, དྷཱི་ནཾ. དྷི་ཡཱ, དྷི་ཡཾ, དྷཱི་སུ. བྷོ་ཏི དྷི, བྷོ་ཏི་ཡོ དྷཱི, བྷོ་ཏི་ཡོ དྷི་ཡོ.

ཀུ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཐ་ཝཱི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཀུ་དཱ་ལོ. ཀུ་མུ་དཾ. ཀུ་ཉྫ་རོ’’ཏི ཨི་མཱ་ནི ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི. ཏ་ཏྲ ཀུཾ པ་ཐ་ཝིཾ དཱ་ལ་ཡ་ཏི པ་དཱ་ལེ་ཏི བྷི་ནྡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཀུ་དཱ་ལོ. ཀུ་ཡཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ མོ་ད་ཏཱི་ཏི ཀུ་མུ་དཾ. ཀུཾ ཛ་ར་ཏཱི་ཏི ཀུ་ཉྫ་རོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀུཾ པ་ཐ་ཝིཾ ཏ་ད་བྷི་གྷཱ་ཏེ་ན ཛ་ར་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ཉྫ་རོ’’ཏི.

ཀུ, ཀཱུ, ཀུ་ཡོ. ཀུཾ, ཀཱུ, ཀུ་ཡོ. ཀུ་ཡཱ, ཀཱུ་ཧི, ཀཱུ་བྷི. ཀུ་ཡཱ, ཀཱུ་ནཾ. ཀུ་ཡཱ, ཀཱུ་ཧི, ཀཱུ་བྷི. ཀུ་ཡཱ, ཀཱུ་ནཾ. ཀུ་ཡཱ, ཀུ་ཡཾ, ཀཱུ་སུ. བྷོ་ཏི ཀུ, བྷོ་ཏི་ཡོ ཀཱུ, བྷོ་ཏི་ཡོ ཀུ་ཡོ.

ཁ’མི་ནྡྲི་ཡཾ པ་ཀ་ཐི་ཏཾ, ཁ’མཱ་ཀཱ་ས་མུ་དཱི་རི་ཏཾ;

ས་གྒ་ཊྛཱ་ན་མྤི ཁཾ ཝུ་ཏྟཾ, སུ་ཉྙ་ཏྟ་མྤི ཙ ཁཾ མ་ཏཾ.

ཏ་ཏྲི་ནྡྲི་ཡཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ག་ཏི་ནི་ཝཱ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘ཁ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཝི་ཝི་ཏྟ་ཊྛེ་ན. ས་གྒོ ཀ་ཏ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ཧི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ག་ནྟ་བྦ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཁ’’ནྟི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཁ་གོ ཡ་ཐཱ ཧི རུ་ཀྑ་གྒེ, ནི་ལཱི་ཡ་ནྟོ་ཝ སཱ་ཁི་ནོ. སཱ་ཁཾ གྷ་ཊྚེ་ཏཱི’’ཏི ཙ, ‘‘ཁེ ནི་མྨི་ཏོ ཨ་ཙ་རི ཨ་ཊྛ་ས་ཏཾ ས་ཡ་མྦྷཱུ’’ཏི ཙ ཨཱ་དི ཨེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ.

ཁཾ, ཁཱ་ནི, ཁཱ. ཁཾ, ཁཱ་ནི, ཁེ. ཁེ་ན, ཁེ་ཧི, ཁེ་བྷི. ཁ་སྶ, ཁཱ་ནཾ. ཁཱ, ཁ་སྨཱ, ཁ་མྷཱ, ཁེ་ཧི, ཁེ་བྷི. ཁ་སྶ, ཁཱ་ནཾ. ཁེ, ཁ་སྨིཾ, ཁ་མྷི, ཁེ་སུ. བྷོ ཁ, བྷ་ཝ་ནྟོ ཁཱ་ནི, བྷ་ཝ་ནྟོ ཁཱ.

གོས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ –

གོ གོ་ཎེ ཙི་ནྡྲི་ཡེ བྷཱུ་མྱཾ, ཝ་ཙ་ནེ ཙེ་ཝ བུ་དྡྷི་ཡཾ;

ཨཱ་དི་ཙྩེ ར་སྨི་ཡ་ཉྩེ་ཝ, པཱ་ནཱི་ཡེ་པི ཙ ཝ་ཏྟ་ཏེ;

ཏེ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ གོ་ཎེ ཐི-པུ་མཱ ཙ ཨི་ཏ་རེ པུ་མཱ.

ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘གོ་སུ དུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་སུ ག་ཏོ. གོ་པ་ཉྩ་མོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ གོས་དྡོ གོ་ཎེ ཝ་ཏྟ་ཏི. གོ་ཙ་རོ་ཏི ཨེ་ཏྠི་ནྡྲི་ཡེ་པི ཝ་ཏྟ་ཏི གཱ་ཝོ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཙ་ར་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི གོ་ཙ་རོ. ཏ་ཐཱ ཧི པོ་རཱ་ཎཱ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ ‘‘གཱ་ཝོ ཙ་ར་ནྟི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི གོ་ཙ་རོ, གོ་ཙ་རོ ཝི་ཡ གོ་ཙ་རོ, ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཙ་རི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ. གཱ་ཝོ་ཝཱ་ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, ཏེ་ཧི ཙ་རི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནཾ གོ་ཙ་རོ’’ཏི. ‘‘གོ་མ་ཏིཾ གོ་ཏ་མཾ ན་མེ’’ཏི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཝི་ར་ཙ་ནཱ་ཡཾ པ་ན པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཝ་ཏྟ་ཏི. ‘‘བྷཱུ་རི་པ་ཉྙཾ གོ་ཏ་མཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ་ཝ་ནྡཱ་མཱི’’ཏི ཧི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཝཱ་སེ་ཊྛ་སུ་ཏྟ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ན་པྤ་དེ་སེ ‘‘གོ་ར་ཀྑནྟི ཁེ་ཏྟ་ར་ཀྑཾ, ཀ་སི་ར་ཀྑ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཐ་ཝཱི ཧི ‘‘གོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་པྤ་བྷེ་དོ ཙ ཁེ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ.

‘‘གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན གོ་ཏ་མོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཏུ ཝ་ཙ་ནེ བུ་དྡྷི་ཡ་ཉྩ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧུ པོ་རཱ་ཎཱ ‘‘གཾ ཏཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྟཾ. གོ་ཏ་མོ་ཏི ཧི པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ གཾ ཝ་ཙ་ནཾ བུ་དྡྷི་ཉྩ ཏཱ་ཡ་ཏི ཨེ་ཀཾ་སི་ཀ་ཝི་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྟཾ. ཡ་ཐཱ ཧི བུ་དྡྷི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ཝི་ནཱ ན ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་དྷཱ་ནཾ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་བྷཱུ་ཏེ་ན, ཏ་སྨཱ སོ གོ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ཏྠོ ཏཱ་ནི ཏཱ་ཡ་ཏི ར་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀོ པ་ན སོ་ཏི? ཨ་ཉྙ་ཀུ་ལ་པ་ར་མྤ་རཱ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཏ་སྶ ཀུ་ལ་སྶ ཨཱ་དི་པུ་རི་ས་ས་མུ་དཱ་ག་ཏཾ ཏཾ་ཀུ་ལ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ སཱ་མ་ཉྙ་རཱུ་པ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ཏཾ་གོ་ཏྟ་ཛཱ་ཏཱ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ད་ཡོ་པི གོ་ཏ་མོ་ཏྭེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ནྟི. བྷེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཏ་རཾ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་རཱ ཁོ གོ་ཏ་མ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཝོ་ཙ. ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ་པི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ‘‘ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ, བུ་དྡྷཾ ཝ་ནྡཱ་མ གོ་ཏ་མ’’ནྟི ཨ་ཝོ་ཙ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི ཝ་ངྒཱི་སོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ‘‘སཱ་དྷུ ནི་བྦཱ་པ་ནཾ བྲཱུ་ཧི, ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི ཨ་ཝོ་ཙ. ཨེ་ཝཾ ཨི་དཾ སཱ་མ་ཉྙ་རཱུ་པཾ གཾ ཏཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི གོ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཾ པ་ན གོ་ཏ་མ་གོ་ཏྟ་ཀ་སྶ་པ་གོ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་ཝི་དྷཾ.

ཏ་ཐཱ གོས་དྡོ ཨཱ་དི་ཙྩེ ཝ་ཏྟ་ཏི. ‘‘གོ་གོ་ཏྟཾ གོ་ཏ་མཾ ན་མེ’’ཏི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཝི་ར་ཙ་ནཱ ཨེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ, ཨཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུཾ གོ་ཏ་མཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཝ་ནྡཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་དི་ཙྩོ་པི ཧི གོ་ཏ་མ་གོ་ཏྟེ ཛཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ་པི, ཨེ་ཝཾ ཏེ་ན ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ‘‘ཨཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཐོ་མ་ནཱ དི་སྶ་ཏི ‘‘པུ་ཙྪཱ་མི ཏཾ ཨཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ, ཝི་ཝེ་ཀཾ ས་ནྟི་པ་ད་ཉྩ མ་ཧེ་སཱི’’ཏི ཙ, ‘‘ཝ་ནྡེ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ནི་ཙྩཾ, ཝི་ཧཱ་རཾ ར་ཝི་བ་ནྡྷུ་ནོ’’ཏི ཙ, ‘‘ལོ་ཀེ་ཀ་བ་ནྡྷུ’མ་ར་ཝི་ནྡ་ས་ཧཱ་ཡ་བ་ནྡྷུ’’ནྟི ཙ. ‘‘ཨུ་ཎྷ་གཱུ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན གོས་དྡོ ར་སྨི་ཡཾ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨུ་ཎྷཱ གཱ་ཝོ ར་སྨི་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨུ་ཎྷ་གཱུ, སཱུ་རི་ཡོ. པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡཱ་པི ཧི ཚ་ནྡོ་ཝི་ཙི་ཏི་ས་ཏྠེ ཨི་མ་མེ་ཝ་ཏྠཾ བྱཱ་ཀ་རིཾ་སུ.

‘‘གོ་སཱི་ཏ་ཙ་ནྡ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ པཱ་ནཱི་ཡེ ཝ་ཏྟ་ཏི. གོས་དྡེ་ན ཧི ཛ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. གོ ཝི་ཡ སཱི་ཏཾ ཙ་ནྡ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ པ་ན ཨུ་དྡྷ་ན་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏ་པ་ཀྐུ་ཐི་ཏ་ཏེ་ལ་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟེ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཏཾ ཏེ་ལཾ སུ་སཱི་ཏ་ལཾ ཧོ་ཏི.

ཨེ་ཏྠེ་ཀེ ཝ་ད་ནྟི ‘‘ཀ་སྨཱ བྷོ ‘གོཔ་ད་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ གོས་དྡོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒོ ཙེ་ཝ པུ་ལླི་ངྒོ ཙཱ’ཏི ཝ་ད་ཐ, ཀ་སྨཱ ཙ པ་ན ‘ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་ཐ་ཝཱི་ཝ་ཙ་ན་བུ་དྡྷི་སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨི་པཱ་ནཱི་ཡེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ པུ་ལླི་ངྒོ’ཏི ཝ་ད་ཐ, ཨེ་ཏེ་སུ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ པུ་ལླི་ངྒོ ཧོ་ཏུ, ན་ནུ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝ་ཙ་ན་པཱ་ནཱི་ཡེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ན པ་ན གོས་དྡེ་ན ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, པ་ཐ་ཝཱི་བུ་དྡྷི་ར་སྨཱི་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ན ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་དི་པ་ཐ་ཝཱ་དི་པ་ད་ཏྠེ་སུ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡས་དྡཱ་དིཔ་ཐ་ཝཱིས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ན་པུཾ་ས་ཀི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡེ་ས་སྶ ད་སྶ་ན་ཏོ’’ཏི? ཏ་ནྣ, ནི་ཡ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨི་ཏྠི་པ་ད་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶཱ་པི ཧི ས་ཏོ ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡ་སྶ པུ་ལླི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡེ་སོ དི་སྶ་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘ཨོ་རོ་དྷོ’’ཏི. པུ་རི་ས་པ་ད་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶཱ་པི ཙ ས་ཏོ ཀ་སྶ་ཙི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡེ་སོ དི་སྶ་ཏི, ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མོ་སི མེ ཡ་ཀྑ, ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱ་སི དེ་ཝ་ཏེ’’ཏི. ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་པ་ད་ཏྠེ་སུ པ་ན ཨ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ན་མྤི ས་ཏཾ ཀེ་ས་ཉྩི ས་དྡཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཉཱ་ཎཱ་དི་ཨ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨི་ཏྠི་པུ་མ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ནི་དྡེ་སོ དི་སྶ་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘པ་ཉྙཱ ཨ་མོ་ཧོ ཉཱ་ཎ’’ནྟི, ‘‘ཏ་ཊཾ་ཏ་ཊཱི་ཏ་ཊོ’’ཏི ཙ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ནི་ཏྠི་བྷཱུ་ཏོ་པི ས་མཱ་ནོ ‘‘མཱ་ཏུ་ལཱ’’ཏི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན རུ་ཀྑོ་པི ནཱ་མཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་བྦ་སེ་ན ན་ག་ར་མྤི. ཏེ་ནཱ་ཧ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་སུ་ཏྟ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ ‘‘མཱ་ཏུ་ལཱཏི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་ནཱ་མོ ཨེ་ཀོ རུ་ཀྑོ, ཏཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནྣ་པྤ་དེ་སེ མཱ་པི་ཏ་ཏྟཱ ན་ག་ར་མྤི ‘མཱ་ཏུ་ལཱ’ཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ མཱ་ཏུ་ལཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ’’ཏི.

གོས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ.

མོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙ་ནྡོ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ པ་ན ‘‘མཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙ་ནྡོ’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་ར་ནྟ་པཱ་ཋོ དི་སྶ་ཏི, ཨོཀཱ་ར་ནྟ་པཱ་ཋེ་ན ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ ས་ཀྐ་ཊ་བྷཱ་སཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ར་ཀོ་ས་ཏོ ན་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘མོ སི་ཝོ ཙ་ནྡི་མཱ ཙེ་ཝཱ’’ཏི ཨོཀཱ་ར་ནྟ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨོཀཱ་ར་ནྟ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་སྶ མས་དྡ་སྶ ཙ་ནྡ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟེ ‘‘པུ་ཎྞ་མཱི, པུ་ཎྞ་མཱ’’ཏི ཙ ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི. ཏ་ཏྠ པུ་ཎྞོ མོ ཨེ་ཏྠཱ་ཏི པུ་ཎྞ་མཱི, ཨེ་ཝཾ པུ་ཎྞ་མཱ, ར་ཏྟཱ་པེ་ཀྑཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ་པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱི’’ཏི ཨི་དཾ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨེ་ཏྠ སི་ཡཱ – ཡ་དི ‘‘པུ་ཎྞ་མཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ་ས་དྡོ ར་ཏྟཱ་པེ་ཀྑོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒོ.

‘‘པུ་ཎྞ་མཱ་ཡེ ཡ་ཐཱ ཙ་ནྡོ, པ་རི་སུ་དྡྷོ ཝི་རོ་ཙ་ཏི;

ཏ་ཐེ་ཝ ཏྭཾ པུ་ཎྞ་མ་ནོ, ཝི་རོ་ཙ ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ཡཾ.

ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སེ པ་ནྣ་ར་སེ, པུ་ཎྞ་མཱ་ཡེ ཨུ་པོ་ས་ཐེ;

པ་ཙྩ་ཡཾ ནཱ་ག་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ, དཱ་ནཾ དཱ་ཏུ་མུ་པཱ་ག་མི’’ནྟི

ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་ཐཾ ‘‘པུ་ཎྞ་མཱ་ཡེ’’ཏི པ་ད་སི་དྡྷཱི་ཏི? ཡཀཱ་ར་སྶ ཡེཀཱ་རཱ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན. དྷ་མྨི་སྶ་རེ་ན ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ‘‘པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘པུ་ཎྞ་མཱ་ཡེ’’ཏི ཝ་ད་ཏཱ ཡཀཱ་ར་སྶ ཋཱ་ནེ ཡེཀཱ་རོ པ་ཋི་ཏོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝི་ས་ཡེ ཏྟཱཀཱ་ར་སྶ ཋཱ་ནེ ཏྟེཀཱ་རོ ཝི་ཡ, ནཱིཀཱ་ར་སྶ ཋཱ་ནེ ནེཀཱ་རོ ཝི་ཡ ཙ. ཏ་ཐཱ ཧི ཡ་ཐཱ ‘‘ཨ་བྱ་ཡ་ཏཾ ཝི་ལ་པ་སི ཝི་ར་ཏྟེ ཀོ་སི་ཡཱ་ཡ་ནེ’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ རཱ་དྷ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ‘‘ཝི་ར་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཝི་ར་ཏྟེ’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་ན ཏྟཱཀཱ་ར་སྶ ཋཱ་ནེ ཏྟེཀཱ་རོ པ་ཋི་ཏོ, ‘‘ཀོ་སི་ཡཱ་ཡ་ནཱི’’ཏི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཀོ་སི་ཡཱ་ཡ་ནེ’’ཏི ཝ་ད་ནྟེ་ན ནཱིཀཱ་ར་སྶ ཋཱ་ནེ ནེཀཱ་རོ པ་ཋི་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ‘‘པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘པུ་ཎྞ་མཱ་ཡེ’’ཏི ཝ་ད་ཏཱ ཡཀཱ་ར་སྶ ཋཱ་ནེ ཡེཀཱ་རོ པ་ཋི་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཙ ‘‘ད་ཀྑི་ཏཱ་ཡེ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་ས་ངྒྷ’’ནྟི ཨི་མ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ས་མ་ཡ་སུ་ཏྟཔྤ་དེ་སེ ‘‘ད་ཀྑི་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ད་ཀྑི་ཏཱ་ཡེ’’ཏི ཝ་ད་ཏཱ ཡཀཱ་ར་སྶ ཋཱ་ནེ ཡེཀཱ་རོ པ་ཋི་ཏོ, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི. ཡ་ཐཱ པ་ན ‘‘ས་བྷཱ་ཡེ ཝཱ དྭཱ་ར་མཱུ་ལེ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་བྷཱ་ཡ’’ནྟི ལི་ངྒ་བྱ་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན ས་བྷཱ ཝུ་ཏྟཱ, ན ཏ་ཐཱ ཨི་དྷ ‘‘པུ་ཎྞ་མཱ་ཡ’’ནྟི ལི་ངྒ་བྱ་ཏྟ་ཡེ་ན པུ་ཎྞ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ཐ ཁོ ‘‘པུ་ཎྞ་མཱ’’ཏི ཨཱཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘པུ་ཎྞ་མཱ་ཡོ’’ཏི པ་དཾ ཡཀཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཡེཀཱ་རུ་ཙྩཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ས་མྦྷཱུ་ཏཾ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ.

མཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི སི་རཱི. ཏ་ཐཱ ཧི ཝི་དྭ་མུ་ཁ་མ་ཎྜ་ན་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ ‘‘མཱ་ལི་ནཱི’’ཏི པ་ད་སྶ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏཱ ‘‘མཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི ལ་ཀྑཱི, ཨ་ལི་ནཱི བྷ་མ་རཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ལ་ཀྑཱིས་དྡོ ཙ སི་རཱིས་དྡེ་ན ས་མཱ་ན་ཏྠོ, ཏེ་ན ‘‘མཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི སི་རཱི’’ཏི ཨ་ཏྠོ ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་ནུ་མ་ཏོ, ཏ་ཐཱ པོ་རཱ་ཎེ་ཧི་པི ‘‘མཾ སི་རིཾ དྷཱ་རེ་ཏི ཝི་ད་དྷཱ་ཏི ཙཱ་ཏི མ་ནྡྷཱ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཏྠོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ‘‘མཱ་ལི་ནཱི མ་ནྡྷཱ་ཏཱ’’ཏི ཙ ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི. ཏ་ཏྲ པུ་ལླི་ངྒ་སྶ ཏཱ་ཝ མས་དྡ་སྶ ཨ་ཡཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ –

མོ, མཱ. མཾ, མེ. མེ་ན, མེ་ཧི, མེ་བྷི. མ་སྶ, མཱ་ནཾ. མཱ, མ་སྨཱ, མ་མྷཱ, མེ་ཧི, མེ་བྷི. མ་སྶ, མཱ་ནཾ. མེ, མ་སྨིཾ, མ་མྷི, མེ་སུ. བྷོ མ, བྷ་ཝ་ནྟོ མཱ.

ཨ་ཡཾ པ་ན ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ མཱས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ –

མཱ, མཱ, མཱ་ཡོ. མཾ, མཱ, མཱ་ཡོ. མཱ་ཡ, མཱ་ཧི, མཱ་བྷི. མཱ་ཡ, མཱ་ནཾ. མཱ་ཡ, མཱ་ཧི, མཱ་བྷི. མཱ་ཡ, མཱ་ནཾ. མཱ་ཡ, མཱ་ཡཾ, མཱ་སུ. བྷོ་ཏི མེ, བྷོ་ཏི་ཡོ མཱ་ཡོ.

ཨེ་ཏྠ པ་ན སི་རཱི་ཝཱ་ཙ་ཀོ མཱས་དྡོ ཙ ས་དྡ་ཝཱ་ཙ་ཀོ རཱས་དྡོ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཀ་ཀྑ་ར་ཏྟཱ ནི་ཙྩམཱཀཱ་ར་ནྟ་པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཏྟཱ ཙ.

ཏ་ཏྲ སཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ས་ནྟ་ཙི་ཏྟོ པུ་རི་སོ. ཡཾ ལོ་ཀེ ‘‘ས་པྤུ་རི་སོ’’ཏི ཙ, ‘‘ཨ་རི་ཡོ’’ཏི ཙ, ‘‘པ་ཎྜི་ཏོ’’ཏི ཙ ཝ་ད་ནྟི, ཏ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ‘‘ས’’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་པྤུ་རི་སཱ་རི་ཡ་པ་ཎྜི་ཏ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ སཾས་དྡ་སྶ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ ‘‘ས་མེ་ཏི ཨ་ས་ཏཱ ཨ་ས’’ནྟི ཨི་དཾ པ་ཡོ་ག་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨེ་ཏྠ ཧི ‘‘ན སཾ ཨ་ས’’ནྟི ས་མཱ་ས་ཙི་ནྟཱ་ཡ ས་པྤུ་རི་སཱ་ས་པྤུ་རི་ས་པ་ད་ཏྠཱ སཾ ཨ་སཾས་དྡེ་ཧི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཉཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་པྤུ་རི་ས་པ་ད་ཏྠོ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནེ་ན སཾས་དྡེ་ན ཝུ་ཏྟོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཡེ ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ན ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ པ་ན་སྶ ‘‘སཾ, ས་ནྟཾ, ས་ནྟེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ. ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཏྟེ སཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དྷ་ནཾ, ‘‘མ་ནུ་སྶ་སྶཾ. པ་ར་སྶཾ. ས་བྦ་སྶཾ. ས་བྦ་སྶ་ཧ་ར་ཎཾ. པ་ར་སྶ་ཧ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི. ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶ་སྶ སཾ མ་ནུ་སྶ་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ར་སྶ སཾ པ་ར་སྶཾ. ས་བྦ་སྶ སཾ ས་བྦ་སྶཾ. ཏ་སྶ ཧ་ར་ཎཾ པ་ར་སྶ་ཧ་ར་ཎཾ ས་བྦ་སྶ་ཧ་ར་ཎ་ནྟི ས་མཱ་སོ. ཏ་ཐཱ སཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ཁཾ ས་ནྟི ཙ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི ཏ་བྦཱ་ཙ་ཀ་ཏྟཾ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཝི་ར་ཙ་ནཱ་ཡཾ –

‘‘དེ་ཝ་དེ་ཝོ སཾ་དེ་ཧཱི ནོ, ཧཱི་ནོ དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཧ་ཏོ;

ཧ་ཏོ་པ་པཱ་ཏ་སཾ་སཱ་རོ, སཱ་རོ སཾ དེ་ཏུ དེ་ཧི་ན’’ནྟི.

ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ གཱ་ཐཱ, ‘‘ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་ས་ངྐ་རོ དཱི་པ་ངྐ་རོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ངྐ་རོ’’ཏི པ་ད་ཉྩ་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ‘‘སཾ, སཱ་ནི, སཱ. སཾ, སཱ་ནི, སེ. སེ་ན’’ཨི་ཙྩཱ་དི པུ་བྦེ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ན་ཡེ་ན ཉེ་ཡྻཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ སོ་ཏཱུ་ནཾ སུ་ག་ཏ་མ་ཏ་ཝ་རེ ཀོ་ས་ལླ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ས་མཱ་ས་ནྟ་ག་ཏ་སྶ སཾས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ཡཱ་མ –

མ་ནུ་སྶ་སྶཾ, མ་ནུ་སྶ་སྶཱ་ནི, མ་ནུ་སྶ་སྶཱ. མ་ནུ་སྶ་སྶཾ, མ་ནུ་སྶ་སྶཱ་ནི, མ་ནུ་སྶ་སྶེ. མ་ནུ་སྶ་སྶེ་ན, མ་ནུ་སྶ་སྶེ་ཧི, མ་ནུ་སྶ་སྶེ་བྷི. མ་ནུ་སྶ་སྶ་སྶ, མ་ནུ་སྶ་སྶཱ་ནཾ. མ་ནུ་སྶ་སྶཱ, མ་ནུ་སྶ་སྶ་སྨཱ, མ་ནུ་སྶ་སྶ་མྷཱ, མ་ནུ་སྶ་སྶེ་ཧི, མ་ནུ་སྶ་སྶེ་བྷི. མ་ནུ་སྶ་སྶ་སྶ, མ་ནུ་སྶ་སྶཱ་ནཾ. མ་ནུ་སྶ་སྶེ, མ་ནུ་སྶ་སྶ་སྨིཾ, མ་ནུ་སྶ་སྶ་མྷི, མ་ནུ་སྶ་སྶེ་སུ. བྷོ མ་ནུ་སྶ་སྶ, བྷོ་ནྟོ མ་ནུ་སྶ་སྶཱ་ནི, མ་ནུ་སྶ་སྶཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ‘‘པ་ར་སྶཾ ས་བྦ་སྶ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི, ས་བྦཱ་ནེ་ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ལི་ངྒཱ་ནཱི་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.

ཡཾ ཏཾ ཀིམི་ཏི་ས་དྡཱ་ནཾ, ནཱ་མ་མཱ་ལཾ པ་ན་ཏྟ་རི;

ས་བྦ་ནཱ་མ་པ་རི་ཙྪེ་དེ, པ་ཀཱ་སི་སྶཾ ཏི་ལི་ངྒ་ཏོ.

ཨི་ཙྩེ་ཝཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་དྡི་ཊྛཱ་ནཾ ཀོ ཝི སཱདཱི་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ནི་ད་སྶ་ན་པ་དེ་ཧི ཝི་བྷ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྲི་དཾ ལི་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ –

ཀོ ཝི སཱ ཧོ་ནྟི པུ་ལླི་ངྒེ, བྷཱ རཱ ཐཱི དྷཱི ཀུ བྷཱུ ཐི་ཡཾ;

ཀཾ ཁཾ ན་པུཾ་ས་ཀེ གོ ཏུ, པུ་མེ ཙེ་ཝི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཀེ.

མོ པུ་མེ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ མཱ, སཾ པུ་མེ ཙ ན་པུཾ་ས་ཀེ;

ཡཾ ཏཾ ཀིམི་ཏི ས་བྦ་ཏྲ, ལི་ངྒེ་སྭེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་རེ.

ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཨེ་ཀ་ཀྑ་རཱ་ནི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི.

ཨེ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ན་ཡ་ཉྙཱུ་ནཾ ས་དྡ་ར་ཙ་ནཱ་ཝི་ས་ཡེ པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཝི་པུ་ལ་བུ་དྡྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཾ པ་ར་མ་ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མ་ཏྠེ་སུ པ་ཡོ་གེ་སུ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཏྠཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཏ་ལེ སཱི་ཧ་ཝི་ཛ་མྦྷ་ནེ་ན ཀེ་ས་རཱི་སཱི་ཧ་སྶ ཝི་ཛ་མྦྷ་ན་མི་ཝ ཏེ་པི་ཊ་ཀེ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནེ ཉཱ་ཎ་ཝི་ཛ་མྦྷ་ནེ་ན ཝི་ཛ་མྦྷ་ན་ཏྠ་ཉྩ ཨ་དྷི་ཀཱུ་ནེ་ཀ་ཀྑ་ར་ཝ་སེ་ན ལི་ངྒ་ཏྟ་ཡཾ མི་སྶེ་ཏྭཱ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱ.

ས་དྡེ བྷ་ཝ་ནྟི ཀུ་ས་ལཱ ན ཏུ ཀེ་ཙི ཨ་ཏྠེ,

ཨ་ཏྠེ བྷ་ཝ་ནྟི ཀུ་ས་ལཱ ན ཏུ ཀེ་ཙི ས་དྡེ.

ཀོ་ས་ལླ་མེ་ཝ པ་ར་མཾ དུ་བྷ་ཡ་ཏྠ ཏ་སྨཱ,

ཡོ་གཾ ཀ་རེ་ཡྻ ས་ཏ་ཏཾ མ་ཏི་མཱ ཝ་ར་ནྟི.

ཨི་ཏི ན་ཝ་ངྒེ སཱ་ཊྛ་ཀ་ཐེ པི་ཊ་ཀ་ཏྟ་ཡེ བྱ་པྤ་ཐ་ག་ཏཱི་སུ

ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ཀོ་ས་ལླ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏེ ས་དྡ་ནཱི་ཏི་པྤ་ཀ་ར་ཎེ

ལི་ངྒ་ཏྟ་ཡ་མི་སྶ་ཀོ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཝི་བྷཱ་གོ

ད་ས་མོ པ་རི་ཙྪེ་དོ.