༨. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ

ཨ་ཐ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་སུ ཨཱཀཱ་ར་ནྟ་སྶ བྷཱུདྷཱ་ཏུ་མ་ཡ་སྶ པ་ཀ་ཏི་རཱུ་པ་བྷཱུ་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཀཱས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཡ་མྤི པ་སི་དྡྷ་སྶ ཏཱ་ཝ ཀ་ཉྙཱས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཾ ཝ་ཀྑཱ་མ –

ཀ་ཉྙཱ, ཀ་ཉྙཱ, ཀ་ཉྙཱ་ཡོ. ཀ་ཉྙཾ, ཀ་ཉྙཱ, ཀ་ཉྙཱ་ཡོ. ཀ་ཉྙཱ་ཡ, ཀ་ཉྙཱ་ཧི, ཀ་ཉྙཱ་བྷི. ཀ་ཉྙཱ་ཡ, ཀ་ཉྙཱ་ནཾ. ཀ་ཉྙཱ་ཡ, ཀ་ཉྙཱ་ཧི, ཀ་ཉྙཱ་བྷི. ཀ་ཉྙཱ་ཡ, ཀ་ཉྙཱ་ནཾ. ཀ་ཉྙཱ་ཡ, ཀ་ཉྙཱ་ཡཾ, ཀ་ཉྙཱ་སུ. བྷོ་ཏི ཀ་ཉྙེ, བྷོ་ཏི་ཡོ ཀ་ཉྙཱ, ཀ་ཉྙཱ་ཡོ. ཨ་ཡ་མ་མྷཱ་ཀཾ རུ་ཙི.

ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀ་ཉྙཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ནི་རུ་ཏྟི་པི་ཊ་ཀེ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ ན་ཡོ ན་ཏྠི. ཏ་ཐཱ ཧི ཏ་ཏྠ ‘‘ས་དྡྷཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ས་དྡྷཱ་ཡོ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ས་དྡྷཾ པ་སྶ་ཏི, ས་དྡྷཱ་ཡོ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ས་དྡྷཱ’’ཏི བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ན ཨཱ་ག་ཏཾ. ཀི་ཉྩཱ་པི ནཱ་ག་ཏཾ, ཏ་ཐཱ་པི ‘‘བཱ་ཧཱ པ་གྒ་ཡ྄ཧ པ་ཀྐ་ནྡུཾ, སི་ཝི་ཀ་ཉྙཱ ས་མཱ་ག་ཏཱ. ཨ་ཧེ་ཏུ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི་པི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་པཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ལི༹་ད་སྶ་ན་ཏོ བཱ་ཧཱ་ཀ་ཉྙཱ ས་ཉྙཱས་དྡཱ་དཱི་ནཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཏཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ. ཙཱུ་ལ༹་ནི་རུ་ཏྟི་ཡཾ ‘‘བྷོ་ཏི ཀ་ཉྙེ, བྷོ་ཏི ཀ་ཉྙཱ’’ཏི དྭེ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷོ་ཏི་ཡོ ཀ་ཉྙཱ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཀཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ནི་རུ་ཏྟི་པི་ཊ་ཀེ པ་ན ‘‘བྷོ་ཏི ས་དྡྷཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘བྷོ་ཏི་ཡོ ས་དྡྷཱ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཀཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. མ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཧི བཱ་ལེ ཁ་མཱ་པེ་ཧི, ཀུ་ས་རཱ་ཛཾ མ་ཧ་བྦ་ལཾ. ཕུ་སྶ་ཏཱི ཝ་ར་ཝ་ཎྞཱ་བྷེ. ཨེ་ཧི གོ་དྷེ ནི་ཝ་ཏྟ་སྶཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་པཱ་ལི༹་ད་སྶ་ན་ཏོ ‘‘བྷོ་ཏི ཀ་ཉྙེ, བྷོ་ཏི་ཡོ ཀ་ཉྙཱ, ཀ་ཉྙཱ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཨཱ་ལ་པ་ནེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཨི་ཙྪཱ་མ. ཨེ་ཏྠ ‘‘བྷོ་ཏི ཀ་ཉྙེ’’ཏི ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ཨ་མྨཱདཱི་སུ མཱ་ཏཱདཱི་སུ ཙ ན ལ་བྦྷ་ཏི.

བྷཱ་ཝི་ཀཱ, བྷཱ་ཝི་ཀཱ, བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ཡོ. བྷཱ་ཝི་ཀཾ, བྷཱ་ཝི་ཀཱ, བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ཡོ. བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ཡ, བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ཧི, བྷཱ་ཝི་ཀཱ་བྷི. བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ཡ, བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ནཾ. བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ཡ, བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ཧི, བྷཱ་ཝི་ཀཱ་བྷི. བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ཡ, བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ནཾ. བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ཡ, བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ཡཾ, བྷཱ་ཝི་ཀཱ་སུ. བྷོ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཀེ, བྷོ་ཏི་ཡོ བྷཱ་ཝི་ཀཱ, བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ཡོ.

ཨེ་ཝཾ ཧེ་ཊྛུ་དྡི་ཊྛཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ བྷཱུདྷཱ་ཏུ་མ་ཡཱ་ནཾ ‘‘བྷཱ་ཝ་ནཱ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཱ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾཨཱཀཱ་ར་ནྟ་པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་སཉྩཱཀཱ་ར་ནྟ་པ་དཱ་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ་ཉྙཱ་ནི ཨཱཀཱ་ར་ནྟ་པ་དཱ་ནི ནཱ་མ ས་དྡྷཱདཱི་ནི.

ས་དྡྷཱ མེ་དྷཱ པ་ཉྙཱ ཝི་ཛྫཱ, ཙི་ནྟཱ མ་ནྟཱ ཏ་ཎྷཱ’བྷི་ཛ྄ཛྷཱ;

ཨི་ཙྪཱ པུ་ཙྪཱ ཛཱ་ཡཱ མཱ་ཡཱ, མེ་ཏྟཱ མ་ཏྟཱ སི་ཀྑཱ ས་ངྑཱ.

ཛ་ངྒྷཱ བཱ་ཧཱ གཱི་ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ, ཝཱ་ཙཱ ཚཱ་ཡཱ ག་ངྒཱ ནཱ་ཝཱ;

ནི་དྡཱ ཀ་ནྟཱ སཱ་ལཱ མཱ་ལཱ, ཝེ་ལཱ ཝཱི་ཎཱ བྷི་ཀྑཱ ལཱ་ཁཱ.

གཱ་ཐཱ སེ་ནཱ ལེ་ཁཱ’པེ་ཀྑཱ, ཨཱ་སཱ པཱུ་ཛཱ ཨེ་སཱ ཀ་ངྑཱ;

ཨ་ཉྙཱ མུ་དྡཱ ཁི་ཌྜཱ བྷ་སྶཱ, བྷཱ་སཱ ཀཱི་ལཱ༹ ས་ཏྟཱ ཙེ་ཏཱ.

པི་པཱ་སཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ, ཙེ་ཏ་ནཱ ཏ་སི་ཎཱ པ་ཛཱ;

དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ཊྚ་ཀཱ གོ་དྷཱ, བ་ལཱ་ཀཱ ཝ་སུ་དྷཱ ས་བྷཱ.

ཨུ་ཀྐཱ སེ་ཕཱ་ལི་ཀཱ སི་ཀྐཱ, ས་ལཱ་ཀཱ ཝཱ་ལི་ཀཱ སི་ཁཱ;

ཀཱ་ར་ཎཱ ཝི་སི་ཁཱ སཱ་ཁཱ, ཝ་ཙཱ ཝ་ཉྫྷཱ ཛ་ཊཱ གྷ་ཊཱ.

པཱི་ལཱ༹ སོ་ཎྜཱ ཝི་ཏ་ཎྜཱ ཙ, ཀ་རུ་ཎཱ ཝ་ནི་ཏཱ ལ་ཏཱ;

ཀ་ཐཱ ནི་ནྡཱ སུ་དྷཱ རཱ་དྷཱ, ཝཱ་ས་ནཱ སིཾ་ས་པཱ པ་པཱ.

པ་བྷཱ སཱི་མཱ ཁ་མཱ ཨེ་ཛཱ,

ཁ་ཏྟི་ཡཱ ས་ཀྑ་རཱ སུ་རཱ;

དོ་ལཱ ཏུ་ལཱ སི་ལཱ ལཱི་ལཱ,

ལཱ་ལེ’ལཱ༹ མེ་ཁ་ལཱ ཀ་ལཱ.

ཝ་ལ༹་ཝཱ སུ་ཎི་སཱ མཱུ་སཱ, མ་ཉྫཱུ་སཱ སུ་ལ་སཱ དི་སཱ;

ནཱ་སཱ ཛུ་ཎྷཱ གུ་ཧཱ ཨཱི་ཧཱ, ལ་སི་ཀཱ པ་རི་སཱ ནི་སཱ;

མཱ་ཏི་ཀི་ཙྩཱ་ད་ཡོ ཙེ་ཝ, བྷཱ་ཝི་ཀཱཔ་ད་སཱ་དི་སཱ.

ཨ་མྨ་ནྣ་མྦཱ ཙ ཏཱ་ཏཱ ཙ, ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ས་མཱ སི་ཡུཾ;

མཱ་ཏཱ དྷཱི་ཏཱ པ་ན་ཏྟཱ་དཱི, པུ་ཐ་གེ་ཝ ཨི་ཏོ སི་ཡུཾ.

པ་རི་སཱས་དྡ་སྶ པ་ན ས་ཏྟ་མཱི་ཋཱ་ནེ ‘‘པ་རི་སཱ་ཡ, པ་རི་སཱ་ཡཾ, པ་རི་ས་ཏི, པ་རི་སཱ་སཱུ’’ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨེ་ཀ་མི་དཾ བྷོ གོ་ཏ་མ ས་མ་ཡཾ ཏོ་དེ་ཡྻ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་རི་ས་ཏི པ་རཱུ་པཱ་ར་མྦྷཾ ཝ་ཏྟེ་ནྟཱི’’ཏི པཱ་ལི༹་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཨ་མྨཱདཱི་ནཾ པ་ན ‘‘ཨ་མྨཱ, ཨ་མྨཱ, ཨ་མྨཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀ་ཉྙཱན་ཡེ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ ‘‘བྷོ་ཏི ཨ་མྨ, བྷོ་ཏི ཨ་མྨཱ, བྷོ་ཏི་ཡོ ཨ་མྨཱ, ཨ་མྨཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.

མཱ་ཏཱ, མཱ་ཏཱ, མཱ་ཏ་རོ. མཱ་ཏ་རཾ, མཱ་ཏ་རོ. མཱ་ཏ་རཱ, མཱ་ཏུ་ཡཱ, མ་ཏྱཱ, མཱ་ཏཱུ་ཧི, མཱ་ཏཱུ་བྷི. མཱ་ཏུ, མཱ་ཏུ་ཡཱ, མ་ཏྱཱ, མཱ་ཏ་རཱ་ནཾ, མཱ་ཏཱ་ནཾ, མཱ་ཏཱུ་ནཾ. མཱ་ཏ་རཱ, མཱ་ཏུ་ཡཱ, མ་ཏྱཱ, མཱ་ཏཱུ་ཧི, མཱ་ཏཱུ་བྷི. མཱ་ཏུ, མཱ་ཏུ་ཡཱ, མ་ཏྱཱ, མཱ་ཏ་རཱ་ནཾ, མཱ་ཏཱ་ནཾ, མཱ་ཏཱུ་ནཾ. མཱ་ཏ་རི, མཱ་ཏུ་ཡཱ, མ་ཏྱཱ, མཱ་ཏུ་ཡཾ, མ་ཏྱཾ, མཱ་ཏཱུ་སུ. བྷོ་ཏི མཱ་ཏཱ, བྷོ་ཏི་ཡོ མཱ་ཏཱ, མཱ་ཏ་རོ.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡ་སྨཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་ནཾ སཀཱ་ར་ནྟཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི ཨེ་ཧི ཨེ་བྷི ཨེ་སུཀཱ་ར་ནྟཱ་དཱི་ནི ཙ ཨེ་ནནྟཱ་དཱི་ནི ཙ ན དི་སྶ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཀེ་ཧི་ཙི ཝུ་ཏྟཱ་ནི་པི ‘‘མཱ་ཏུ་སྶ མཱ་ཏ་རེ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཨེ་ས ན་ཡོ ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི. ‘‘ཡཾ་ཀི་ཉྩི་ཏྠི་ཀ་ཏཾ པུ་ཉྙཾ, མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ མཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ ཏེ. ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཨ་ཧཾ མ་ཏྱཱ’’ཏི པཱ་ལི༹་ད་སྶ་ན་ཏོ པ་ན ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཱ་ན་ནི་སྶ་ཀྐ་སཱ་མི་བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘མཱ་ཏུ་ཡཱ, མ་ཏྱཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཊྛཱ་ནེ ས་མཱ་ན་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨུ་མྨཱ་ད་ནྟི་ཛཱ་ཏ་ཀེ ‘‘མ་ཏྱཱ’’ཏི པ་དཾ པ་ཉྩ་མཱི་ཏ་ཏི་ཡེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ, ཡ་ཐཱ པ་ན ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི པ་དཾ མ་ཛ྄ཛྷ་ས་ར་ལོ་པ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཁ་ཏྱཱ’’ཏི བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཐཱ ‘‘མཱ་ཏུ་ཡཱ མཱ་ཏུ་ཡ’’ནྟི ཙ པ་དཾ ‘‘མ་ཏྱཱ, མ་ཏྱ’’ནྟི བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཡཾ ན་ཡོ དྷཱི་ཏུས་དྡཱ་དཱི་སུ ན ལ་བྦྷ་ཏི.

དྷཱི་ཏཱ, དྷཱི་ཏཱ, དྷཱི་ཏ་རོ. དྷཱི་ཏཾ, དྷཱི་ཏ་རཾ, དྷཱི་ཏ་རོ. དྷཱི་ཏུ་ཡཱ, དྷཱི་ཏཱུ་ཧི, དྷཱི་ཏཱུ་བྷི. དྷཱི་ཏུ, དྷཱི་ཏུ་ཡཱ, དྷཱི་ཏ་རཱ་ནཾ, དྷཱི་ཏཱ་ནཾ, དྷཱི་ཏཱུ་ནཾ. དྷཱི་ཏ་རཱ, དྷཱི་ཏུ་ཡཱ, དྷཱི་ཏཱུ་ཧི, དྷཱི་ཏཱུ་བྷི. དྷཱི་ཏུ, དྷཱི་ཏུ་ཡཱ, དྷཱི་ཏ་རཱ་ནཾ, དྷཱི་ཏཱ་ནཾ, དྷཱི་ཏཱུ་ནཾ. དྷཱི་ཏ་རི, དྷཱི་ཏུ་ཡཱ, དྷཱི་ཏུ་ཡཾ, དྷཱི་ཏཱུ་སུ. བྷོ་ཏི དྷཱི་ཏུ, བྷོ་ཏི དྷཱི་ཏཱ, བྷོ་ཏི་ཡོ དྷཱི་ཏཱ, དྷཱི་ཏ་རོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན.

‘‘ཛཱ་ལིཾ ཀ་ཎྷཱ་ཛི་ནཾ དྷཱི་ཏཾ, མ་དྡི་དེ་ཝིཾ པ་ཏི་བྦ་ཏཾ;

ཙ་ཛ་མཱ་ནོ ན ཙི་ནྟེ་སིཾ, བོ་དྷི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི

པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘དྷཱི་ཏ’’ནྟི ད་སྶ་ན་ཏོ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘དྷཱི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨི་དཾ སཱ་ར་ཏོ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ, ཏ་ཐཱ པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཨ་སྶ་མ་ཎཱི ཧོ་ཏི ཨ་ས་ཀྱ་དྷཱི་ཏ་རཱ’’ཏི ས་མཱ་ས་པ་ད་སྶ ད་སྶ་ན་ཏོ ཏ་ཏི་ཡེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་པ་ད་ས་དི་སཾ ‘‘སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏ་རཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ པ་ཋ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་མྤི ས་མཱ་ས་པ་དཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, ནི་རུ་ཏྟི་པི་ཊ་ཀེ པ་ན ‘‘མཱ་ཏཱ དྷཱི་ཏཱ’’ཏི པ་ད་དྭ་ཡཾ ས་དྡྷཱན་ཡེ པ་ཀྑི་ཏྟ, ཏ་མ་མྷེ་ཧི ‘‘ས་དྡྷཱ་ཡཱ’’ཏི པ་ད་སྶ ཝི་ཡ ‘‘མཱ་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པཱ་ལི༹་ཨཱ་དཱི་སུ བྱཱ་སེ ཨ་ད་སྶ་ན་ཏོ ཝི་སུཾ ག་ཧི་ཏཾ ས་མཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཧི ཨཱི་དི་སིཾ ས་དྡ་ག་ཏིཾ པ་སྶཱ་མ ‘‘རཱ་ཛ་མཱ་ཏཱ་ཡ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཉྙཱན་ཡོ་པི ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ན་ནྡ་མཱ་ཏེ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ན་ནྡ་མཱ་ཏེ’’ཏི པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ན་ནྡ་མཱ་ཏེ’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏོ ‘‘བྷོ་ཏི རཱ་ཛ་མཱ་ཏེ, བྷོ་ཏི རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏེ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ན་ཡོ་པི ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་ཏྲ ན་ནྡ་མཱ་ཏེཏི ན་ནྡ་སྶ མཱ་ཏཱ ན་ནྡ་མཱ་ཏཱ, བྷོ་ཏི ན་ནྡ་མཱ་ཏེ, ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཨཱི་དི་སཱི ས་དྡ་ག་ཏི ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་མཱ་ས་པ་ད་ཏྟེ ‘‘མཱ་ཏུ དྷཱི་ཏུ དུ་ཧི་ཏུ’’ཨི་ཙྩེ་ཏེ་སཾ པ་ཀ་ཏི་རཱུ་པཱ་ནཾ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ པ་ཋ་མཾ ད་སྶི་ཏ་རཱུ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཙ ཀ་ཉྙཱན་ཡོ རཱུ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཙཱ་ཏི. ན་ཏྟཱདཱི་ནི པ་དཱ་ནི ན ཀེ་ཝ་ལཾ པུ་ལླི་ངྒཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཐ ཁོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་ནི་པི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ ན་ཏྟཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏ་སྶོ མཱུ་སི་ཀཱ གཱ་དྷཾ ཀ་ཏྟཱ, ནོ ཝ་སི་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ཡོ་གཱ་ནི སཱ་ས་ནེ དི་སྶ་ནྟི.

ན་ཏྟཱ, ན་ཏྟཱ, ན་ཏྟཱ་རོ. ན་ཏྟཾ, ན་ཏྟཱ་རཾ, ན་ཏྟཱ་རོ. ན་ཏྟཱ་རཱ, ན་ཏྟུ་ཡཱ, ན་ཏྟཱུ་ཧི, ན་ཏྟཱུ་བྷི. ན་ཏྟུ, ན་ཏྟུ་ཡཱ, ན་ཏྟཱ་རཱ་ནཾ ན་ཏྟཱ་ནཾ, ན་ཏྟཱུ་ནཾ. ན་ཏྟཱ་རཱ, ན་ཏྟུ་ཡཱ, ན་ཏྟཱུ་ཧི, ན་ཏྟཱུ་བྷི. ན་ཏྟུ, ན་ཏྟུ་ཡཱ, ན་ཏྟཱ་རཱ་ནཾ, ན་ཏྟཱ་ནཾ, ན་ཏྟཱུ་ནཾ. ན་ཏྟ་རི, ན་ཏྟུ་ཡཱ, ན་ཏྟུ་ཡཾ, ན་ཏྟཱུ་སུ. བྷོ་ཏི ན་ཏྟ, བྷོ་ཏི ན་ཏྟཱ, བྷོ་ཏི་ཡོ ན་ཏྟཱ, ན་ཏྟཱ་རོ.

ཨེ་ཝཾ ‘‘ཀ་ཏྟཱ ཝ་སི་ཏཱ བྷཱ་སི་ཏཱ’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ་པི ས་མཱ་ས་པ་ད་ཏྟེ པ་ན ‘‘རཱ་ཛ་མཱ་ཏཱ་ཡ ན་ནྡ་མཱ་ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝི་ཡ ‘‘རཱ་ཛ་ན་ཏྟཱ་ཡ, རཱ་ཛ་ན་ཏྟེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི རཱུ་པཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི.

ས་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་ཡཾ ཨཱཀཱ་རནྟུཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཝི་བྷཱ་གོ.

ཨཱཀཱ་རནྟུཀཱ་ར་ནྟ་ཏཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀཾ

ཨཱཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.

ཨི་དཱ་ནི བྷཱུ་མིཔ་དཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཾ ཝ་ཀྑཱ་མ པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏཾ པུ་རེ་ཙ་རཾ ཀ་ཏྭཱ –

ར་ཏྟི, ར་ཏྟཱི, ར་ཏྟི་ཡོ. ར་ཏྟིཾ, ར་ཏྟཱི, ར་ཏྟི་ཡོ. ར་ཏྟི་ཡཱ, ར་ཏྟཱི་ཧི, ར་ཏྟཱི་བྷི. ར་ཏྟི་ཡཱ, ར་ཏྟཱི་ནཾ. ར་ཏྟི་ཡཱ, ར་ཏྟཱི་ཧི, ར་ཏྟཱི་བྷི. ར་ཏྟི་ཡཱ, ར་ཏྟཱི་ནཾ. ར་ཏྟི་ཡཱ, ར་ཏྟི་ཡཾ, ར་ཏྟཱི་སུ. བྷོ་ཏི ར་ཏྟི, བྷོ་ཏི་ཡོ ར་ཏྟི་ཡོ. ཡ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་ཐེ་རམ་ཏཾ.

‘‘བྷཱུ་མི, བྷཱུ་མཱི, བྷཱུ་མི་ཡོ. བྷཱུ་མིཾ, བྷཱུ་མཱི, བྷཱུ་མི་ཡོ’’ཏི ས་བྦཾ ནེ་ཡྻཾ. ཨེ་ཝཾ ‘‘བྷཱུ་ཏི ས་ཏྟི པ་ཏྟི ཝུ་ཏྟི མུ་ཏྟི ཀི་ཏྟི ཁ་ནྟི ཏི་ཏྟི སི་དྡྷི ཨི་དྡྷི ཝུ་དྡྷི སུ་དྡྷི བུ་དྡྷི བོ་དྷི པཱི་ཏི ན་ནྡི མ་ཏི ཨ་ས་ནི ཝ་ས་ནི ས་ཏི ག་ཏི ཝུ་ཌྜྷི ཡུ་ཝ་ཏི ཨ་ངྒུ་ལི བོ་ནྡི དི་ཊྛི ཏུ་ཊྛི ནཱ་བྷི’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ན་མྤི ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་པི་ཙ ‘‘ར་ཏྱོ ཨ་མོ་གྷཱ ག་ཙྪ་ནྟི. དི་ཝཱ ཙ ར་ཏྟོ ཙ ཧ་ར་ནྟི ཡེ བ་ལིཾ. ན བྷཱུ་མྱཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལོ. སེ་ཏི བྷཱུ་མྱཱ ཨ་ནུ་ཏྠུ་ནཾ. བྷཱུ་མྱཱ སོ པ་ཏི་ཏཾ པཱ་སཾ. གཱི་ཝཱ་ཡ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ཏི. ཨི་མཱ ཙ ན་བྷྱོ ས་ཏ་རཱ་ཛི་ཙི་ཏྟི་ཏཱ. ས་ཏེ་ར་ཏཱ ཝི་ཛྫུ་རི་ཝ་པྤ་བྷཱ་ས་རེ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ པ་ཡོ་གཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏོ ར་ཏྟི བྷཱུ་མི ནཱ་བྷིས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཡ་མྤི ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཝི་སེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀ་ཐཾ?

ར་ཏྟི, ར་ཏྟཱི, ར་ཏྟི་ཡོ, ར་ཏྱོ. ར་ཏྟིཾ, ར་ཏྟཱི, ར་ཏྟི་ཡོ, ར་ཏྱོ. ར་ཏྟི་ཡཱ, ར་ཏྱཱ, ར་ཏྟཱི་ཧི, ར་ཏྟཱི་བྷི. ར་ཏྟི་ཡཱ, ར་ཏྱཱ, ར་ཏྟཱི་ནཾ. ར་ཏྟི་ཡཱ, ར་ཏྱཱ, ར་ཏྟཱི་ཧི, ར་ཏྟཱི་བྷི. ར་ཏྟི་ཡཱ, ར་ཏྱཱ, ར་ཏྟཱི་ནཾ. ར་ཏྟི་ཡཱ, ར་ཏྱཱ, ར་ཏྟི་ཡཾ ར་ཏྱཾ, ར་ཏྟོ, ར་ཏྟཱི་སུ. བྷོ་ཏི ར་ཏྟི, བྷོ་ཏི་ཡོ ར་ཏྟཱི, ར་ཏྟི་ཡོ, ར་ཏྱོ.

ཨེ་ཏྠ ‘‘ར་ཏྟོ’’ཏི རཱུ་པ་ན་ཡཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘བྷཱུ་མི, བྷཱུ་མཱི, བྷཱུ་མི་ཡོ, བྷཱུ་མྱོ’’ཏི ས་བྦཾ ནེ་ཡྻཾ.

ནཱ་བྷི, ནཱ་བྷཱི, ནཱ་བྷི་ཡོ, ན་བྷྱོ. ནཱ་བྷིཾ, ནཱ་བྷཱི, ནཱ་བྷི་ཡོ, ན་བྷྱོ. ནཱ་བྷི་ཡཱ, ན་བྷྱཱ, ནཱ་བྷཱི་ཧི, ནཱ་བྷཱི་བྷི. ནཱ་བྷི་ཡཱ, ན་བྷྱཱ, ནཱ་བྷཱི་ནཾ. ནཱ་བྷི་ཡཱ, ན་བྷྱཱ, ནཱ་བྷཱི་ཧི, ནཱ་བྷཱི་བྷི. ནཱ་བྷི་ཡཱ, ན་བྷྱཱ, ནཱ་བྷཱི་ནཾ. ནཱ་བྷི་ཡཱ, ན་བྷྱཱ, ནཱ་བྷི་ཡཾ, ན་བྷྱཾ, ནཱ་བྷཱི་སུ. བྷོ་ཏི ནཱ་བྷི, བྷོ་ཏི་ཡོ ནཱ་བྷཱི, ནཱ་བྷི་ཡོ, ན་བྷྱོ.

བོ་དྷི, བོ་དྷཱི, བོ་དྷི་ཡོ, བོ་ཛ྄ཛྷོ. བོ་དྷིཾ, བོ་དྷི་ཡཾ, བོ་ཛ྄ཛྷཾ, བོ་དྷཱི, བོ་དྷི་ཡོ, བོ་ཛ྄ཛྷོ. བོ་དྷི་ཡཱ, བོ་ཛ྄ཛྷཱ, བོ་དྷཱི་ཧི, བོ་དྷཱི་བྷི. བོ་དྷི་ཡཱ, བོ་ཛ྄ཛྷཱ, བོ་དྷཱི་ནཾ. བོ་དྷི་ཡཱ, བོ་ཛ྄ཛྷཱ, བོ་དྷཱི་ཧི, བོ་དྷཱི་བྷི. བོ་དྷི་ཡཱ, བོ་ཛ྄ཛྷཱ, བོ་དྷཱི་ནཾ. བོ་དྷི་ཡཱ, བོ་ཛ྄ཛྷཱ, བོ་དྷི་ཡཾ, བོ་ཛ྄ཛྷཾ, བོ་དྷཱི་སུ. བྷོ་ཏི བོ་དྷི, བྷོ་ཏི་ཡོ བོ་དྷཱི, བོ་དྷི་ཡོ, བོ་ཛ྄ཛྷོ.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘བུ་ཛ྄ཛྷ་སྶུ ཛི་ན བོ་དྷི་ཡཾ. ཨ་ཉྙ་ཏྲ བོ་ཛ྄ཛྷཱ ཏ་པ་སཱ’’ཏི ཝི་ཙི་ཏྲ་པཱ་ལི༹་ན་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏོ ཝི་ཙི་ཏྲ་ན་ཡཱ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཝུ་ཏྟཱ. ས་བྦོ་པི ཙཱ་ཡཾ ན་ཡོ ཨ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ.

ས་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་ཡཾ ཨིཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཝི་བྷཱ་གོ.

ཨིཀཱ་ར་ནྟ་ཏཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཨིཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ

ནི་ཊྛི་ཏཾ.

ཨི་དཱ་ནི བྷཱུ་རཱིས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཾ ཝ་ཀྑཱ་མ པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏཾ པུ་རེ་ཙ་རཾ ཀ་ཏྭཱ –

ཨི་ཏྠཱི, ཨི་ཏྠཱི, ཨི་ཏྠི་ཡོ. ཨི་ཏྠིཾ, ཨི་ཏྠཱི, ཨི་ཏྠི་ཡོ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ, ཨི་ཏྠཱི་ཧི, ཨི་ཏྠཱི་བྷི. ཨི་ཏྠི་ཡཱ, ཨི་ཏྠཱི་ནཾ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ, ཨི་ཏྠཱི་ཧི, ཨི་ཏྠཱི་བྷི. ཨི་ཏྠི་ཡཱ, ཨི་ཏྠཱི་ནཾ. ཨི་ཏྠི་ཡཱ, ཨི་ཏྠི་ཡཾ, ཨི་ཏྠཱི་སུ. བྷོ་ཏི ཨི་ཏྠི, བྷོ་ཏི་ཡོ ཨི་ཏྠི་ཡོ. ཡ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་ཐེ་རམ་ཏཾ.

‘‘བྷཱུ་རཱི, བྷཱུ་རཱི, བྷཱུ་རི་ཡོ. བྷཱུ་རིཾ, བྷཱུ་རཱི, བྷཱུ་རི ཡོ’’ཏི ཨི་ཏྠིཡཱ ས་མཾ. ཨེ་ཝཾ བྷཱུ་ཏཱི བྷོ་ཏཱི ཝི་བྷཱ་ཝི་ནཱི ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ བྷཱུདྷཱ་ཏུ་མ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཨཱིཀཱ་ར་ནྟ་ས་དྡཱ་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨེཏྠ་ཉྙེ ཨཱིཀཱ་ར་ནྟ་ས་དྡཱ ནཱ་མ –

‘‘མཱ་ཏུ་ལཱ་ནཱི ཙ བྷ་གི་ནཱི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི སཱ་མུ་གཱི ཨ་ཛཱི;

ཝཱ་པཱི པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི དེ་ཝཱི, ནཱ་གཱི ཡ་ཀྑི་ནཱི རཱ་ཛི་ནཱི.

དཱ་སཱི ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི མུ་ཊྛ-སྶ་ཏི་ནཱི སཱི་གྷ་ཡཱ་ཡི་ནཱི;

སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི ཙཱ་དཱི་ནི, པ་ཡོ་གཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཧི.

ཏ་ཏྲ ‘‘པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི དཱ་སཱི, བྲཱ་ཧྨ་ཎི’’ཙྩཱ་དི་ནཾ ག་ཏི;

ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི སི་ཡཱ གཱ་ཐཱ-ཙུ་ཎྞི་ཡེ་སུ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ.

‘‘ཀུ་སཱ་ཝ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ, གཱ་ཐཱ་སྭེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ཏོ;

རཱུ་པཱ་ནི ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝ་དེ.

‘‘ཀཱ་སཱི ཨ་ཝ་ནྟཱི’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི, བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཝ་དེ;

‘‘ཙ་ནྡ་ཝ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི, པ་ཡོ་ག་སྶཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ.

ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘པོ་ཀྑ་ར་ཉྙོ སུ་མཱ་པི་ཏཱ. ཏཱ ཙ ས་ཏྟ་ས་ཏཱ བྷ་རི་ཡཱ, དཱ་སྱོ ས་ཏྟ་ས་ཏཱ་ནི ཙ. དཱ་ར་ཀེ ཙ ཨ་ཧཾ ནེ་སྶཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎྱཱ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀེ. ན་ཛྫོ ས་ནྡ་ནྟི. ན་ཛྫཱ ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡ ཏཱི་རེ. ལ་ཀྑྱཱ བྷ་ཝ ནི་ཝེ་ས་ནཾ.

བཱ་རཱ་ཎ་སྱཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་ཀ་རཱ་ཛཱ ནི་ཝཱ་ས་ཀོ;

ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ ས་ཧ་སྶེ་ཧི, སུ་པ་ཏྟོ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ.

རཱ་ཛཱ ཡ་ཐཱ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ ན་ལི༹་ཉྙ’’ནྟི

ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནཾ པཱ་ལཱི༹་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏོ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཡོ ས་ཝི་སེ་སཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཀ་ཐཾ? ‘པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི, པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི, པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ, པོ་ཀྑ་ར་ཉྙོ. པོ་ཀྑ་ར་ཎི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྭཱ ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཱ་ན་ནི་སྶ་ཀྐ་སཱ་མི་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ, པོ་ཀྑ་ར་ཉྙཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི. བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ‘‘པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ, པོ་ཀྑ་ར་ཉྙཱ, པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ, པོ་ཀྑ་ར་ཉྙ’’ནྟི ཙ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི. ས་བྦ་ཏྠ ཙ པ་དཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ‘‘དཱ་སཱི, དཱ་སཱི, དཱ་སི་ཡོ, དཱ་སྱོ. དཱ་སིཾ, དཱ་སི་ཡཾ, དཱ་སཱི, དཱ་སི་ཡོ, དཱ་སྱོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ‘‘དཱ་སི་ཡཱ, དཱ་སྱཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི. བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ‘‘དཱ་སི་ཡཱ, དཱ་སྱཱ, དཱ་སི་ཡཾ, དཱ་སྱ’’ནྟི ཙ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི. ས་བྦ་ཏྠ པ་དཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཡ་ཊྛི་ཡཱ པ་ཊི་ཀོ་ཊེ་ཏི, གྷ་རེ ཛཱ་ཏཾ་ཝ དཱ་སི་ཡཾ. ཕུ་སི་སྶཱ་མི ཝི་མུ་ཏྟི་ཡ’’ནྟི པ་ཡོ་གཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཏོ ཨཾཝ་ཙ་ན་སྶ ཡམཱ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན ‘‘དཱ་སི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་སུ ཙ ‘‘གྷ་རེ ཛཱ་ཏཾ་ཝ དཱ་སི་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨཾཝ་ཙ་ན་སྶ ཡམཱ་དེ་ས་ཏོ ཨ་ཉྙོ་པི ས་དྡ་ན་ཡོ ལ་བྦྷ་ཏི. ཀ་ཐཾ? ཡ་ཐཱ ད་ཧ་རཱི ཨེ་ཝ ‘‘ད་ཧ་རི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དཱ་སཱི ཨེ་ཝ ‘‘དཱ་སི་ཡཱ’’ཏི.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘པ་སྶཱ་མི ཝོ་ཧཾ ད་ཧ་རིཾ, ཀུ་མཱ་རིཾ ཙཱ་རུ་ད་སྶ་ན’’ནྟི ཙ ‘‘ཡེ ཏཾ ཛི་ཎྞ་སྶ པཱ་དཾ་སུ, ཨེ་ཝཾ ད་ཧ་རི་ཡཾ ས་ཏི’’ནྟི ཙ པཱ་ལི༹ ནི་ད་སྶ་ནཾ, ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡ ‘‘དཱ་སི་ཡ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ ‘‘དཱ་སི་ཡཱ, དཱ་སི་ཡཱ, དཱ་སི་ཡཱ་ཡོ. དཱ་སི་ཡཾ, དཱ་སི་ཡཱ, དཱ་སི་ཡཱ་ཡོ. དཱ་སི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི ཀ་ཉྙཱན་ཡེ་ནེ་ཝ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ བྷ་ཝ་ཏི ‘‘ཀུ་མཱ་རི་ཡཱ’’ཏི ས་དྡ་སྶེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཀུ་མཱ་རི་ཡེ ཨུ་པ་སེ་ནི་ཡེ’’ཏི པཱ་ལི༹ དི་སྶ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘པུ་པྥ་ཝ་ཏི་ཡཱ, པུ་པྥ་ཝ་ཏི་ཡཾ, པུ་པྥ་ཝ་ཏི་ཡཱ་ཡ, པུ་པྥ་ཝ་ཏི་ཡཱ་ཡཾ, བྷོ་ཏི པུ་པྥ་ཝ་ཏི་ཡེ’’ཏི ཀ་ཉྙཱན་ཡ་ནི་སྶི་ཏེ་ན ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ན་ཡེ་ན ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ བྷ་ཝ་ཏི.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨ་ཡཾ བཱ་རཱ་ཎ་སཱི པུ་པྥ་ཝ་ཏི་ཡཱ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ་སི ལུ་དྡ་ཀ་མྨོ, ཨེ་ཀ་རཱ་ཛཱ པུ་པྥ་ཝ་ཏི་ཡཱ་ཡཾ. ཨུ་ཡྻ་སྶུ པུ་བྦེ་ན པུ་པྥ་ཝ་ཏི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི པཱ་ལི༹ ཙ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་པཱ་ཋོ ཙ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ‘‘དཱ་སི་ཡཱ ད་ཧ་རི་ཡཱ ཀུ་མཱ་རི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཀཱ་ར་སྶ ཡཀཱ་རཱ་དེ་སོ་པི ད་ཊྛ་བྦོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱིས་དྡ་སྶ ཏུ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎྱོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎྱཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ནི, ས་བྦ་ཏྠ ཙ པ་དཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ན་དཱིས་དྡ་སྶ ‘‘ན་དཱི, ན་དཱི, ན་དི་ཡོ, ན་ཛྫོ. ན་དི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ན་དི་ཡཱ, ན་ཛྫཱ’’ཏི ཙ ‘‘ན་དི་ཡཾ, ན་ཛྫ’’ནྟི ཙ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ས་བྦ་ཏྠ ཙ པ་དཱ་ནི པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་སུ ཧི པ་ཙྩ་ཏྟ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ དི་ཊྛེ་ཡེ་ཝ ཨུ་པ་ཡོ་ག་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི དི་ཊྛ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨུ་པ་ཡོ་ག་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ དི་ཊྛེ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩ་ཏྟ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྤི དི་ཊྛ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཱ་ན་ནི་སྶ་ཀྐ་སཱ་མི་བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཱ་ན་མྤི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ དི་ཊྛེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དི་ཊྛ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘དཱ་སཱ ཙ དཱ་སྱོ ཨ་ནུ་ཛཱི་ཝི་ནོ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘དཱ་སྱོ’’ཏི པ་ཙྩ་ཏྟ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ དི་ཊྛེ་ཡེ་ཝ ཨ་པ་ར་མྤི ‘‘དཱ་སྱོ’’ཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ ཏཾ་ས་དི་ས་ཏྟཱ དི་ཊྛ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི.

‘‘ས་ཀྐོ ཙ མེ ཝ་རཾ ད་ཛྫཱ, སོ ཙ ལ་བྦྷེ་ཐ མེ ཝ་རོ;

ཨེ་ཀ་ར་ཏྟཾ དྭི་ར་ཏྟཾ ཝཱ, བྷ་ཝེ་ཡྻཾ ཨ་བྷི་པཱ་ར་ཀོ;

ཨུ་མྨཱ་ད་ནྟྱཱ ར་མི་ཏྭཱ་ན, སི་ཝི་རཱ་ཛཱ ཏ་ཏོ སི་ཡ’’ནྟི

ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨུ་མྨཱ་ད་ནྟྱཱ’’ཏི ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ དི་ཊྛེ་ཡེ་ཝ ཏཾ་ས་དི་སཱ་ནི ས་མྤ་དཱ་ན་ནི་སྶ་ཀྐ་སཱ་མི་བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི་པི དི་ཊྛཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎྱཱ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎྱཱ’’ཏི སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནེ དི་ཊྛེ་ཡེ་ཝ ཏཾ་ས་དི་སཱ་ནི ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཱ་ན་ནི་སྶ་ཀྐ་བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི་པི དི་ཊྛཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ‘‘སེ་ཏི བྷཱུ་མྱཱ ཨ་ནུ་ཏྠུ་ན’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ‘‘པ་ཐ་བྱཱ ཙཱ་རུ་པུ་བྦ་ངྒཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘བྷཱུ་མྱཱ, པ་ཐ་བྱཱ’’ཏི ས་ཏྟ་མི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ དི་ཊྛེ་ཡེ་ཝ ཏཾ་ས་དི་སཱ་ནི ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཱ་ན་ནི་སྶ་ཀྐ་སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི་པི དི་ཊྛཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སྱཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སྱ’’ནྟི བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནེ དི་ཊྛེ་ཡེ་ཝ ཏཾ་ས་དི་སཱ་ནི ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎྱཾ ཨེ་ཀཱ་ད་སྱཾ པ་ཉྩ་མྱ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི དི་ཊྛཱ་ནི་ཡེ་ཝ ཧོ་ནྟི.

ག་ཎྷ་ནྟི ཙ ཏཱ་དི་སཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ས་བྷཱ་པི གཱ་ཐཱ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན. སཱ་ས་ནེ་པི པ་ན ཨེ་ཏཱ་དི་སཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན གཱ་ཐཱ་སུ ས་ནྡི་སྶ་ནྟི.

ཀུ་སཱ་ཝ་ཏཱི. ཀུ་སཱ་ཝ་ཏིཾ. ཀུ་སཱ་ཝ་ཏི་ཡཱ, ཀུ་སཱ་ཝ་ཏྱཱ. ཀུ་སཱ་ཝ་ཏི་ཡཾ, ཀུ་སཱ་ཝ་ཏྱཾ. བྷོ་ཏི ཀུ་སཱ་ཝ་ཏི.

བཱ་རཱ་ཎ་སཱི. བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ. བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཱ, བཱ་རཱ་ཎ་སྱཱ. བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ, བཱ་རཱ་ཎ་སྱཾ, བཱ་རཱ་ཎ་སྶཾ ཨི་ཙྩ་པི, བྷོ་ཏི བཱ་རཱ་ཎ་སི.

ན་ལི༹་ནཱི. ན་ལི༹་ནིཾ. ན་ལི༹་ནི་ཡཱ, ན་ལི༹་ཉྙཱ. ན་ལི༹་ནི་ཡཾ, ན་ལི༹་ཉྙཾ. བྷོ་ཏི ན་ལི༹་ནི. ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི.

གཱ་ཐཱ་ཝི་ས་ཡཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་སཱ་ཝ་ཏི་མྷི, བཱ་རཱ་ཎ་སི་མྷི, ན་ལི༹་ནི་མྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་དྡ་རཱུ་པཱ་ནི་པི་ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ཧི པཱ་ལི༹་ཡཾ ‘‘ཀུ་སཱ་ཝ་ཏི་མྷི’’ཨཱ་དཱི་ནི མྷིཡ་ནྟཱ་ནི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་རཱུ་པཱ་ནི གཱ་ཐཱ་སུ་ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ན ཙུ་ཎྞི་ཡ་པ་ད་ར་ཙ་ནཱ་ཡཾ. ཨ་ཀྑ་ར་ས་མ་ཡེ པ་ན ཏཱ་དི་སཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི ཨ་ནི་ཝཱ་རི་ཏཱ་ནི ‘‘ན་དི་མྷཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཡཾ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཙུ་ཎྞི་ཡ་པ་ད་ར་ཙ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་མྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་རཱུ་པཾ དི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཨ་ཀྑ་ར་ཝི་པ་ལླཱ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ ཙུ་ཎྞི་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཡཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཾ སུ་ག་ཏི་ཡཾ དུ་གྒ་ཏི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ནི་ཡ་མོ སུ་ག་ཏ་སཱ་ས་ནེ གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཙུ་ཎྞི་ཡ་པ་ད་ཊྛཱ་ནེ ཙ ‘‘ཀ་ཉྙཱ ར་ཏྟི ཨི་ཏྠཱི ཡཱ་གུ ཝ་དྷཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ནྟེ་ཧི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ནཱ ས སྨཱ སྨིཾ མྷཱ མྷིཨི་ཙྩེ་ཏེ ས་དྡཱ ས་རཱུ་པ་ཏོ པ་ར་ཏྟཾ ན ཡ་ནྟི. མྷིས་དྡོ པ་ན གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཨིཝ་ཎྞ་ནྟེ་ཧི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ར་ཏྟཾ ཡཱ་ཏི. ཏ་ཏྲི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘གཱ་ཐཱ་ཡཾ ཙུ་ཎྞི་ཡེ ཙཱ་པི, ནཱ ས་སྨཱདཱི ས་རཱུ་པ་ཏོ;

ནཱཀཱ་ར་ནྟ་ཨི་ཝ་ཎྞ་ནྟ-ཨི་ཏྠཱི་ཏི པ་ར་ཏཾ ག་ཏཱ.

མྷིས་དྡོ པ་ན གཱ་ཐཱ་ཡཾ, ཨིཝ་ཎྞ་ནྟི་ཏྠི་བྷཱི ས་ཧ;

ཡ’ཏོ པ་ར་ཏྟ་མེ་ཏ་སྶ, པ་ཡོ་གཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཧི.

ཡ་ཐཱ བ་ལཱ་ཀ་ཡོ་ནི་མྷི, ན ཝི་ཛྫ་ཏི པུ་མོ ས་དཱ;

ཀུ་སཱ་ཝ་བྷི་མྷི ན་ག་རེ, རཱ་ཛཱ ཨཱ་སི མ་ཧཱི་པ་ཏཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཀུ་སཱ་ཝ་ཏཱི ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཨ་ཉྙ་ཐཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ན་ག་ར་ནཱ་མ་ཏྟཱ པ་ནེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི་པི, ན ཛ་ན་པ་ད་ནཱ་མཱ་ནི ཝི་ཡ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི. ‘‘ཀཱ་སཱི, ཀཱ་སི་ཡོ. ཀཱ་སཱི་ཧི, ཀཱ་སཱི་བྷི. ཀཱ་སཱི་ནཾ. ཀཱ་སཱི་སུ. བྷོ་ཏི་ཡོ ཀཱ་སི་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ནྟཱི ཨ་ཝ་ནྟི་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ་པི ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི པ་དཱ་ནི ག་ཧེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ཀཱ་སཱིཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཛ་ན་པ་ད་ནཱ་མ་ཏྟཱ རཱུ་ལ༹ྷཱི་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟི ཨ་ཏྠ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏྟེ་པི.

ཙ་ནྡ་ཝ་ཏཱི, ཙ་ནྡ་ཝ་ཏིཾ, ཙ་ནྡ་ཝ་ཏི་ཡཱ, ཙ་ནྡ་ཝ་ཏི་ཡཾ, བྷོ་ཏི ཙ་ནྡ་ཝ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ, ཙ་ནྡ་ཝ་ཏི་ཡོ, ཙ་ནྡ་ཝ་ཏི་ཡོ, ཙ་ནྡ་ཝ་ཏཱི་ཧི, ཙ་ནྡ་ཝ་ཏཱི་བྷི, ཙ་ནྡ་ཝ་ཏཱི་ནཾ, ཙ་ནྡ་ཝ་ཏཱི་སུ, བྷོ་ཏི་ཡོ ཙ་ནྡ་ཝ་ཏི་ཡོ, ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི པ་དཱ་ནི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ‘‘ཙ་ནྡ་ཝ་ཏཱི’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཧི ཨེ་ཀི་སྶཱ བ་ཧཱུ་ན་ཉྩི་ཏྠཱི་ནཾ པ་ཎྞ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཡོ་གཱ་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་པི.

ས་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་ཡཾ ཨཱིཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཝི་བྷཱ་གོ.

ཨཱིཀཱ་ར་ནྟ་ཏཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཨཱིཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.

ཨི་དཱ་ནི བྷཱུདྷཱ་ཏུ་མ་ཡཱ་ནཾ ཨུཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་ནཾ ཨ་པྤ་སི་དྡྷ་ཏྟཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཨུཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ན ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཾ པཱུ་རེ་སྶཱ་མ –

ཡཱ་གུ, ཡཱ་གཱུ, ཡཱ་གུ་ཡོ. ཡཱ་གུཾ, ཡཱ་གཱུ, ཡཱ་གུ་ཡོ. ཡཱ་གུ་ཡཱ, ཡཱ་གཱུ་ཧི, ཡཱ་གཱུ་བྷི. ཡཱ་གུ་ཡཱ, ཡཱ་གཱུ་ནཾ. ཡཱ་གུ་ཡཱ, ཡཱ་གཱུ་ཧི, ཡཱ་གཱུ་བྷི. ཡཱ་གུ་ཡཱ, ཡཱ་གཱུ་ནཾ. ཡཱ་གུ་ཡཱ, ཡཱ་གུ་ཡཾ, ཡཱ་གཱུ་སུ. བྷོ་ཏི ཡཱ་གུ, བྷོ་ཏི་ཡོ ཡཱ་གཱུ, ཡཱ་གུ་ཡོ.

ཨེ་ཝཾ ‘‘དྷཱ་ཏུ དྷེ་ནུ ཀཱ་སུ ད་དྡུ ཀ་ཎྜུ ཀ་ཙྪུ ར་ཛྫུ’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི. ཏ་ཏྲ དྷཱ་ཏུས་དྡོ ར་ས་རུ་དྷི་ར་མཾ་ས་མེ་ད་ནྷཱ་རུ་ཨ་ཊྛི་ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫ་སུ་ཀྐ་ས་ངྑཱ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཝཱ་ཙ་ཀོ པུ་ལླི་ངྒོ, ས་བྷཱ་ཝ་ཝཱ་ཙ་ཀོ པ་ན སུ་ག་ཏཱ་དཱི་ནཾ སཱ་རཱི་རི་ཀ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཙ ཙ་ཀྑཱ་དི་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཙ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒོ, བྷཱུ ཧཱུ ཀ་ར་པ་ཙཱདི་ས་དྡ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒོ་ཙེ་ཝ པུ་ལླི་ངྒོ ཙ. ཨ་ཏྲ པ་ནི་ཏྠི་ལི་ངྒོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ.

ས་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་ཡཾཨུཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཝི་བྷཱ་གོ.

ཨུཀཱ་ར་ནྟ་ཏཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཨུཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.

ཨི་དཱ་ནི བྷཱུས་དྡཱ་དཱི་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཾ ཝ་ཀྑཱ་མ པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏཾ པུ་རེ་ཙ་རཾ ཀ་ཏྭཱ –

ཛ་མྦཱུ, ཛ་མྦཱུ, ཛ་མྦུ་ཡོ. ཛ་མྦུཾ, ཛ་མྦཱུ, ཛ་མྦུ་ཡོ. ཛ་མྦུ་ཡཱ, ཛ་མྦཱུ་ཧི, ཛ་མྦཱུ་བྷི. ཛ་མྦུ་ཡཱ, ཛ་མྦཱུ་ནཾ. ཛ་མྦུ་ཡཱ, ཛ་མྦཱུ་ཧི, ཛ་མྦཱུ་བྷི. ཛ་མྦུ་ཡཱ, ཛ་མྦཱུ་ནཾ. ཛ་མྦུ་ཡཱ, ཛ་མྦུ་ཡཾ, ཛ་མྦཱུ་སུ. བྷོ་ཏི ཛ་མྦུ, བྷོ་ཏི་ཡོ ཛ་མྦཱུ, ཛ་མྦུ་ཡོ. ཡ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་ཐེ་རམ་ཏཾ.

ཨེ་ཏྠ ཛ་མྦཱུས་དྡ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་མྦཱ སཱ་ལཱ ཙ ཛ་མྦུ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་སི་དྡྷཾ. ‘‘ཨི་མེ ཏེ ཛ་མྦུ་ཀཱ རུ་ཀྑཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན རུ་ཀྑས་དྡཾ ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཛ་མྦུ་ཀཱ’’ཏི པུ་ལླི་ངྒ་ནི་དྡེ་སོ ཀ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཛ་མྦཱུ་ཏི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ཏི ཛ་མྦུ་ཀཱ. ཀེ རེ གེ ས་དྡེ་ཏི དྷཱ་ཏུ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཛ་མྦཱུ ཨེ་ཝ ཛ་མྦུ་ཀཱ, ཛ་མྦུ་ཀཱ ཙ ཏཱ རུ་ཀྑཱ ཙཱ་ཏི ཛ་མྦུ་ཀཱ་རུ་ཀྑཱ, ཡ་ཐཱ ལ་ངྐཱ་དཱི་པོ, པུ་ལླི་ངྒ་པ་ཀྑེ ཝཱ ས་མཱ་ས་ཝ་སེ་ན ‘‘ཛ་མྦུ་ཀ་རུ་ཀྑཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ གཱ་ཐཱ་ཝི་ས་ཡ་ཏྟཱ ཚ་ནྡཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཾ དཱི་གྷཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཛ་མྦུ་ཀཱ་རུ་ཀྑཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་ར་ཎཱ་ག་མ་ནེ ཀ་ཉྩཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཡ.

བྷཱུ, བྷཱུ, བྷུ་ཡོ. བྷུཾ, བྷཱུ, བྷུ་ཡོ. བྷུ་ཡཱ, བྷཱུ་ཧི, བྷཱུ་བྷི. བྷུ་ཡཱ, བྷཱུ་ནཾ. བྷུ་ཡཱ, བྷཱུ་ཧི, བྷཱུ་བྷི. བྷུ་ཡཱ, བྷཱུ་ནཾ. བྷུ་ཡཱ, བྷུ་ཡཾ, བྷཱུ་སུ. བྷོ་ཏི བྷུ, བྷོ་ཏི་ཡོ བྷཱུ, བྷུ་ཡོ.

ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་བྷཱུ, ཨ་བྷཱུ, ཨ་བྷུ་ཡོ. ཨ་བྷུཾ, ཨ་བྷཱུ, ཨ་བྷུ་ཡོ. ཨ་བྷུ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨ་ཏྲ ‘‘ཨ་བྷུཾ མེ ཀ་ཐཾ ནུ བྷ་ཎ་སི, པཱ་པ་ཀཾ ཝ་ཏ བྷཱ་ས་སཱི’’ཏི ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཾ.

‘‘ཝ་དྷཱུ ཙ ས་ར་བྷཱུ ཙེ་ཝ, ས་ར་བཱུ སུ་ཏ་ནཱུ ཙ་མཱུ;

ཝཱ་མཱུ་རཱུ ནཱ་ག་ནཱ་སཱུ་རཱུ’’, ཨི་ཙྩཱ་དཱི ཛ་མྦུཡཱ ས་མཱ.

ཨི་དཾ པ་ན སུ་ཁུ་མཾ ཋཱ་ནཾ སུ་ཊྛུ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཝ་ད་ཉྙཱུ, ཝ་ད་ཉྙཱུ, ཝ་ད་ཉྙུ་ཡོ. ཝ་ད་ཉྙུཾ, ཝ་ད་ཉྙཱུ, ཝ་ད་ཉྙུ་ཡོ. ཝ་ད་ཉྙུ་ཡཱ’’ཏི ཛ་མྦཱུས་མཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ ‘‘མ་གྒ་ཉྙཱུ དྷ་མྨ་ཉྙཱུ ཀ་ཏ་ཉྙཱུ’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ་པི.

ན་ནུ ཙ བྷོ –

‘‘སོ་ཧཾ ནཱུ་ན ཨི་ཏོ ག་ནྟྭཱ, ཡོ་ནིཾ ལ་དྡྷཱ་ན མཱ་ནུ་སིཾ;

ཝ་ད་ཉྙཱུ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ, ཀཱ་ཧཱ་མི ཀུ་ས་ལཾ བ་ཧུ’’ནྟི

ཨེ་ཝ་མཱ་དི་པྤ་ཡོ་ག་ད་སྶ་ན་ཏོ ཝ་ད་ཉྙཱུས་དྡཱ་དཱི་ནཾ པུ་ལླི་ངྒ་བྷཱ་ཝོ པ་སི་དྡྷོ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཀ་སྨཱ ཨི་དྷ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ན་ཡོ ད་སྶི་ཏོ་ཏི? ཝ་ད་ཉྙཱུཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པུ་ལླི་ངྒ་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྭི་ལི་ངྒཱ་ནི ཏེ་སཾ ཝཱ་ཙྩ་ལི་ངྒ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ཧི –

‘‘སཱ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ, ཝ་ད་ཉྙཱུ ཝཱི་ཏ་མ་ཙྪ་རཱ;

ས་ངྒྷེ དཱ་ནཱ་ནི ད་སྶཱ་མི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ པུ་ན་པྤུ་ན’’ནྟི ཙ,

‘‘ཀོ་དྷ་ནཱ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཙཱ’’ཏི ཙ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་པ་ཡོ་གི་ཀཱ བ་ཧཱུ པཱ་ལི༹་ཡོ དི་སྶ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ནཱི་ཏི ཨ་མྷེ་ཧི ཋ་པི་ཏཱ.

ས་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡོ་ཡཾ ཨཱུཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཝི་བྷཱ་གོ.

ཨཱུཀཱ་ར་ནྟ་ཏཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཨཱུཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.

ཨོཀཱ་ར་ནྟ་པ་དཾ བྷཱུདྷཱ་ཏུ་མ་ཡཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་མ་པྤ་སི་དྡྷཾ, ཨ་ཉྙཾ པ་ནོཀཱ་ར་ནྟཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ པ་སི་དྡྷཾ.

ཨོ་ཀཱ་ར་ནྟཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ, གོས་དྡོ་ཏི ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡེ;

གོས་དྡ་སྶེ་ཝ པུ་ལླི་ངྒེ, རཱུ་པ་མ་སྶཱ་ཧུ ཀེ་ཙ་ན;

ཏ་ཐཱ ཧི ཀེ་ཙི ‘‘གོ, གཱ་ཝོ, ག་ཝོ. གཱ་ཝུ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི པུ་ལླི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ རཱུ་པཱ་ནི ཝི་ཡ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ རཱུ་པཱ་ནི ཨི་ཙྪ་ནྟི, ཏེ་སཾ མ་ཏེ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་ནཾ ཝ་ཎྞ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ རཱུ་པ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ གོས་དྡ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་པཱ་ད་ནཾ ཨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་མཾ. ཀ་སྨཱ་ཏི ཙེ? ཡ་སྨཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མས་དྡ་སྶ ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མོ, མཱ་ཏུ་གཱ་མཱ. མཱ་ཏུ་གཱ་མ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དྭེ པ་ད་མཱ་ལཱ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ པུ་ལླི་ངྒ་སྶ པ་ད་མཱ་ལཱ, ཨེ་ཀཱ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཏི ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝི་ཡ ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་མྷེ པ་ཊི་བྷཱ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་མཾ.

ཨ་པི་ཙ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ རཱུ་པེ་སུ པུ་ལླི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ རཱུ་པེ་ཧི ས་མེ་སུ ས་ནྟེ་སུ ཀ་ཐཾ གོས་དྡ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་བྷཱ་ཝོ སི་ཡཱ? རཱུ་པ་མཱ་ལཱ་ཝི་སེ་སཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི ར་ཏྟི ཨ་གྒི ཨ་ཊྛིས་དྡཱ་ནཾ ཨིཀཱ་ར་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་མ་ཏྟེ་པི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་པུ་མ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ལ་ཀྑ་ཎ་བྷཱུ་ཏོ རཱུ་པ་མཱ་ལཱ་ཝི་སེ་སོ དི་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན དྭི་ནྣཾ དྷཱ་ཏུས་དྡཱ་ནཾ པུ་མི་ཏྠི་ལི་ངྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ རཱུ་པ་མཱ་ལཱ་ཝི་སེ་སོ དི་སྶ་ཏི, ན ཏ་ཐཱ ཏེ་ཧཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཨ་བྷི་མ་ཏ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ རཱུ་པ་མཱ་ལཱ་ཝི་སེ་སོ དི་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན དྭི་ནྣཾ དྷཱ་ཏུས་དྡཱ་ནཾ པུ་མི་ཏྠི་ལི་ངྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ རཱུ་པ་མཱ་ལཱ་ཝི་སེ་སོ བྷ་ཝ་ཏི, ཡ་ཐཱ དྭི་ནྣཾ གོས་དྡཱ་ནཾ པུ་མི་ཏྠི་ལི་ངྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ རཱུ་པ་མཱ་ལཱ་ཝི་སེ་སེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཐཱ ཙ དྭི་ནྣཾ ཨཱ་ཡུས་དྡཱ་ནཾ པུ་ནྣ་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ རཱུ་པ་མཱ་ལཱ་ཝི་སེ་སོ དི་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ དྭི་ནྣཾ གོས་དྡཱ་ནཾ པུ་མི་ཏྠི་ལི་ངྒ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ རཱུ་པ་མཱ་ལཱ་ཝི་སེ་སེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཝི་སེ་ས་ཏྟེ ས་ཏི ཀ་ཐཾ ཏེ་སཾ པུ་མི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནཾ སི་ཡཱ, ཀ་ཐ་ཉྩ ཝི་ས་དཱ་ཝི་ས་དཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏཱ སི་ཡཱ. ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཏཱི་ཝ ས་ཎྷ་སུ་ཁུ་མཾ པ་ར་མ་ག་མྦྷཱི་རཾ མ་ཧཱ་ག་ཧ་ནཾ ན ས་ཀྐཱ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱ་སཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ས་བྦ་ཉྙུ་ཛི་ནེ་རི་ཏཱ་ཡ མཱ་ག་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི་ཡཱ ན་ཡཾ ས་མྨཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན ཨ་ཀ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ས་མྦྷཱ་རེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏུཾ ཝཱ ཝི་ཛ་ཊེ་ཏུཾ ཝཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན མ་ཏེ དྭི་ནྣཾ གོས་དྡཱ་ནཾ རཱུ་པ་མཱ་ལཱ་ཝི་སེ་སོ ཙེ་ཝ དི་སྶ་ཏི, པུ་མི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཉྩ དི་སྶ་ཏི, ཝི་ས་དཱ་ཝི་ས་དཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏཱ ཙ དི་སྶ་ཏི, ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་སྶ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མུ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏཱ ཙ དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཨི་དཱ་ནི ཨི་མ་སྶ་ཏྠ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ཏྠཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨི་མཾ ནཱི་ཏིཾ ཋ་པེ་སྶཱ་མ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ས་ཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་སཱ་ས་ནེ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀཱ ནི་ཀྐ་ངྑ་བྷཱ་ཝེ་ན ན ཀི་ལ་མི་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎེ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ཀོ་ས་ལླུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཏི་སྶོ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཡོ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མ – སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ?

གཱ་ཝཱི, གཱ་ཝཱི, གཱ་ཝི་ཡོ. གཱ་ཝིཾ, གཱ་ཝཱི, གཱ་ཝི་ཡོ. གཱ་ཝི་ཡཱ, གཱ་ཝཱི་ཧི, གཱ་ཝཱི་བྷི. གཱ་ཝི་ཡཱ, གཱ་ཝཱི་ནཾ. གཱ་ཝི་ཡཱ, གཱ་ཝཱི་ཧི, གཱ་ཝཱི་བྷི. གཱ་ཝི་ཡཱ, གཱ་ཝཱི་ནཾ. གཱ་ཝི་ཡཱ, གཱ་ཝི་ཡཾ, གཱ་ཝཱི་སུ. བྷོ་ཏི གཱ་ཝི, བྷོ་ཏི་ཡོ གཱ་ཝཱི, གཱ་ཝི་ཡོ.

ཨ་ཡཾ གོས་དྡ་ཏོ ཝི་ཧི་ཏ་སྶ ཨཱི་པ་ཙྩ་ཡ་སྶ ཝ་སེ་ན ནི་པྥ་ནྣ་སྶ ཨི་ཏྠི་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ཨཱི་ཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ གཱ་ཝཱིས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ.

གོ, གཱ་ཝོ, ག་ཝོ. གཱ་ཝུཾ, གཱ་ཝཾ, ག་ཝཾ, གཱ་ཝོ, ག་ཝོ. གཱ་ཝེ་ན, ག་ཝེ་ན, གོ་ཧི, གོ་བྷི. གཱ་ཝ་སྶ, ག་ཝ་སྶ, ག་ཝཾ, གུ་ནྣཾ, གོ་ནཾ. གཱ་ཝཱ, གཱ་ཝ་སྨཱ, གཱ་ཝ་མྷཱ, ག་ཝཱ, ག་ཝ་སྨཱ, ག་ཝ་མྷཱ, གོ་ཧི, གོ་བྷི. གཱ་ཝ་སྶ, ག་ཝ་སྶ, ག་ཝཾ, གུ་ནྣཾ, གོ་ནཾ. གཱ་ཝེ, གཱ་ཝ་སྨིཾ, གཱ་ཝ་མྷི, ག་ཝེ, ག་ཝ་སྨིཾ, ག་ཝ་མྷི, གཱ་ཝེ་སུ, ག་ཝེ་སུ, གོ་སུ. བྷོ གོ, བྷ་ཝ་ནྟོ གཱ་ཝོ, ག་ཝོ.

ཨ་ཡཾ པུ་མ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ཨོཀཱ་ར་ནྟ་པུ་ལླི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ.

གོ, གཱ་ཝཱི, གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི, ག་ཝོ. གཱ་ཝཾ, ག་ཝཾ, གཱ་ཝིཾ, གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི ག་ཝོ. གོ་ཧི, གོ་བྷི. ག་ཝཾ, གུ་ནྣཾ, གོ་ནཾ. གོ་ཧི, གོ་བྷི. ག་ཝཾ, གུ་ནྣཾ, གོ་ནཾ. གོ་སུ. བྷོ་ཏི གོ, བྷོ་ཏི་ཡོ གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི, ག་ཝོ. ཨ་ཡཾ པུ་མི་ཏྠི་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ཨོཀཱ་ར་ནྟ་སྶི་ཏྠི་པུ་ལླི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘གཱ་ཝུ’’ནྟི པ་དཾ ཨེ་ཀ་ནྟ་པུ་མ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟཱ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ, ཨེ་ཀ་ནྟ་པུ་མ་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟ་ཉྩ་སྶ ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཉཱ་ཡ་ཏི ‘‘ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑ་ཝེ ཝ་སྶཱུ་པ་ག་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨི་ཏྠཱི ནི་མ་ནྟེ་སི ‘ཨེ་ཧི བྷ་ནྟེ, ཧི་ར་ཉྙཾ ཝཱ ཏེ དེ་མི, སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ཏེ དེ་མི, ཁེ་ཏྟཾ ཝཱ ཏེ དེ་མི, ཝ་ཏྠུཾ ཝཱ ཏེ དེ་མི, གཱ་ཝུཾ ཝཱ ཏེ དེ་མི, གཱ་ཝིཾ ཝཱ ཏེ དེ་མི. དཱ་སཾ ཝཱ ཏེ དེ་མི, དཱ་སིཾ ཝཱ ཏེ དེ་མི, དྷཱི་ཏ་རཾ ཝཱ ཏེ དེ་མི བྷ་རི་ཡ་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ཧཾ ཝཱ ཏེ བྷ་རི་ཡཱ ཧོ་མི, ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ཏེ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ནེ་མཱི’ཏི’’ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ་པཱ་ལི༹་ཡཱ ཉཱ་ཡ་ཏི.

ཨེ་ཏྠ ཧི ‘‘གཱ་ཝུ’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན པུ་མཱ ཝུ་ཏྟོ, ‘‘གཱ་ཝི’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨི་ཏྠཱི, ཡཾ པ་ན ཨི་མི་སྶཾ ཨོཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཡཾ ‘‘གཱ་ཝཱི’’ཏི པ་དཾ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ ‘‘ཀ་ཉྙཱ’’ཏི པ་དཾ ཝི་ཡ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ ཨ་ཝི་ས་དཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ནེ ས་མ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི. ན ཧི ཨི་ཏ་རེ་སུ ལི་ངྒེ་སུ ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨཱ་ག་ཏ་པ་དཾ ཨེ་ཀ་མྤི ཨ་ཏྠི, ‘‘གཱ་ཝཱི གཱ་ཝི’’ནྟི ཙ ཨི་མེ་སཾ ས་དྡཱ་ནཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ཋཱ་ནེ ཨི་ཏྠི་པུ་མེ་སུ སཱ་མ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་རི ཀ་ཐ་ཡི་སྶཱ་མ. ཡཱ པ་ན་མྷེ་ཧི ཨོཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ ‘‘གོ, གཱ་ཝཱི, གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི, ག་ཝོ. གཱ་ཝཾ, ག་ཝཾ, གཱ་ཝི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ད་མཱ་ལཱ ཀ་ཏཱ, ཏ་ཏྠ གོས་དྡ་ཏོ སི་ཡོནཾ ཨཱི་ཀཱ་རཱ་དེ་སོ ཨཾཝ་ཙ་ན་སྶ ཙ ཨིཾཀཱ་རཱ་དེ་སོ བྷ་ཝ་ཏི, ཏེ་ན ཨོཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ ‘‘གཱ་ཝཱི གཱ་ཝཱི གཱ་ཝི’’ནྟི རཱུ་པཱ་ནི ད་སྶི་ཏཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ཧི མུ་ཁ་མ་ཏྟ་དཱི་པ་ནིཡཾ ས་དྡ་ས་ཏྠ་ཝི་དུ་ནཱ ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡེ ཀོ་ས་ལླ་ཝ་སེ་ན གོས་དྡ་ཏོ ཡོནམཱིཀཱ་རཱ་དེ་སོ ཝུ་ཏྟོ. ཡ་ཐཱ པ་ན གོས་དྡ་ཏོ ཡོནམཱིཀཱ་རཱ་དེ་སོ བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་ཐཱ སི་སྶཱིཀཱ་རཱ་དེ་སོ ཨཾཝ་ཙ་ན་སྶ ཙ ཨིཾ་ཀཱ་རཱ་དེ་སོ བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཏྲི་མཱ ན་ཡ་གྒཱ་ཧ་པ་རི་དཱི་པ་ནི་ཡོ གཱ་ཐཱ –

ཨཱི་པ་ཙྩ་ཡཱ སི་དྡྷེ་སྭ་པི, ‘‘གཱ་ཝཱི གཱ་ཝཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་སུ;

པ་ཋ་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཱ་དི-ཨ་ནྟེ་སུ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ.

ཝ་ད་ཏཱ ཡོ་ན་མཱིཀཱ་རཾ, གོས་དྡ་སྶི་ཏྠི་ཡཾ པ་ན;

ཨ་ཝི་ས་ད་ཏྟ་མ་ཀྑཱ་ཏུཾ, ན་ཡོ དི་ནྣོ་ཏི ནོ རུ་ཙི.

ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཙ –

‘‘གཱ་ཝོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘གཱ་ཝི’’ནྟི-ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ནི་ཏྠི་ཡཾ;

ཨ་ཝི་ས་ད་ཏྟ་མ་ཀྑཱ་ཏུཾ, ན་ཡོ དི་ནྣོ་ཏི ནོ རུ་ཙི.

ཏ་ཐཱ ཧི ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱདཱི་སུ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ‘‘ཚེ་ཀོ ཧི གོ་པཱ་ལ་ཀོ ས་ཀྑ་རཱ་ཡོ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཛྫུ་ད་ཎྜ་ཧ་ཏྠོ པཱ་ཏོ་ཝ ཝ་ཛཾ ག་ནྟྭཱ གཱ་ཝོ པི་ཊྛི་ཡཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་ལི་གྷ་ཐ་མྦྷ་མ་ཏྠ་ཀེ ནི་སི་ནྣོ དྭཱ་རཾ པ་ཏྟཾ པ་ཏྟཾ གཱ་ཝིཾ ‘ཨེ་ཀོ དྭེ’ཏི ས་ཀྑ་རཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ག་ཎེ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ‘‘གཱ་ཝོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘གཱ་ཝི’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨི་ཏྠི་པུ་མ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ཨོཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ ཨ་ཝི་ས་དཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏཱ ཝི་ཧི་ཏཱ. ‘‘གཱ་ཝོ’’ཏི ཧི ཨི་མི་ནཱ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨི་ཏྠི་པུ་མ་བྷཱུ་ཏཱ གོ་ཎཱ ག་ཧི་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ‘‘གཱ་ཝི’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ་པི ཨི་ཏྠི་བྷཱུ་ཏོ པུ་མ་བྷཱུ་ཏོ ཙ གོ་ཎོ. ཨེ་ཝཾ ‘‘གཱ་ཝོ’’ཏི ཙ ‘‘གཱ་ཝི’’ནྟི ཙ ཨི་མེ ས་དྡཱ ས་དྡ་ས་ཏྠ་ཝི་དཱུ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ནི་རུ་ཏྟི་ན་ཡ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ས་མཱ་ན་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ཀ་ར་ཎེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ་ཀྱེ པི་ཎྜཱི་ཀ་ཏཱ. ཡ་དི ཧི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཨི་ཏྠི་པུ་མ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྶ ཨོཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ པ་ད་མཱ་ལཱ་ཡཾ ‘‘གཱ་ཝཱི གཱ་ཝི’’མི་ཙྩེ་ཏཱ་ནི རཱུ་པཱ་ནི ན ལ་བྦྷེ་ཡྻུཾ, ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ‘‘གཱ་ཝོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘གཱ་ཝ’’ནྟི་ཙྩེ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ‘‘གཱ་ཝི’’ནྟི པ་ན ན ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ཡ་ཐཱ ཙ པ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ‘‘གཱ་ཝོ’’ཏི ཨི་ཏྠི་པུ་མ་ཝ་སེ་ན ས་བྦེ་སཾ གུ་ནྣཾ ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཡེ་ཝ གཱ་ཝོ ས་ནྡྷཱ་ཡ པུ་ན ‘‘དྭཱ་རཾ པ་ཏྟཾ པ་ཏྟཾ གཱ་ཝི’’ནྟི ས་དྡ་ར་ཙ་ནཾ ཀུ་བྦིཾ་སུ, ཏ་སྨཱ ‘‘གཱ་ཝི’’ནྟི ཨི་ད་མྤི ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨ་ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨི་དཾ གཱ་ཝཱིས་དྡེ་ན ཨི་ཏྠི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ་ཏི ཙེ? ན, པ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་སྶ ཝི་དི་ཏ་ཏྟཱ. ན ཧི ས་བྦ་ཝ་ཛེ་སུ ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡོ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ནྟི, ན པུ་མཱ་ནོ’’ཏི ཙ, ‘‘པུ་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ནྟི, ན ཨི་ཏྠི་ཡོ’’ཏི ཙ ས་ཀྐཱ ཝ་ཏྟུཾ. ཨ་པི་ཙ ‘‘གཱ་ཝི་མྤི དི་སྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ནྟི ‘བྷི་ཀྑཱུ’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ’’ཏི པཱ་ལི༹ དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྠཱ་པི ‘‘གཱ་ཝི’’ནྟི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨི་ཏྠི་བྷཱུ་ཏོ པུ་མ་བྷཱུ་ཏོ ཙ ས་བྦོ གོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨི་ཏ་ར་ཐཱ ‘‘ཨི་ཏྠི་བྷཱུ་ཏོ་ཡེ་ཝ གོ བྷི་ཀྑཱུ་ཏི མ་ཉྙི་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏི པཱ་ལི༹་ན་ཡེ་ན ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་མྷཱ ཨི་ཏྠི་པུ་མ་ཝཱ་ཙ་ཀ་སྨཱ གོས་དྡ་ཏོ ཨཾཝ་ཙ་ན་སྶ ཨིཾཀཱ་རཱ་དེ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི.

ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན་པི གོས་དྡ་ཏོ ཨཱིཔ་ཙྩ་ཡེ ཀཱ་ཏ་བྦེ་པི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡོ་ན་མཱིཀཱ་རཱ་དེ་སོ ཀ་ཏོ. ཏ་སྶཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཨེ་ཝཾ སི་ཡཱ གོས་དྡ་ཏོ ཨཱི་པ་ཙྩ་ཡེ ཀ་ཏེ ས་ཏི ཨཱི་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ‘‘གཱ་ཝཱི’’ཏི ནི་པྥ་ནྣ་ས་དྡོ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝི་ས་ཡེ ‘‘མི་གཱི མོ་རཱི ཀུ་ཀྐུ་ཊཱི’’ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨི་ཏྠི་ཝཱ་ཙ་ཀོ་ཡེ་ཝ སི་ཡཱ, ན ཀ་ཏྠ་ཙི་པི ཨི་ཏྠི་པུ་མ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཏ་སྨཱ སཱ་ས་ནཱ་ནུ་ཀཱུ་ལ་པྤ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཡོནམཱིཀཱ་རཱ་དེ་སོ ཀཱ་ཏ་བྦོ་ཏི. ཨི་ཏི ཝ་ཛི་ར་བུ་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏེ གོས་དྡ་ཏོ ཡོནཾ ཨཱི་ཀཱ་རཱ་དེ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་ཡ་ཏི.

ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ཡ་སྨཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ‘‘གཱ་ཝོ པི་ཊྛི་ཡཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ར་ཙི་ཏཱ་ཡ ‘‘དྭཱ་རཾ པ་ཏྟཾ པ་ཏྟཾ གཱ་ཝིཾ ‘ཨེ་ཀོ དྭེ’ཏི ས་ཀྑ་རཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ག་ཎེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཙ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ཡ ས་དྡ་ར་ཙ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཨེ་ཀོ གཱ་ཝཱི, དྭེ གཱ་ཝཱི’’ཏི ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ན་ཡོ ཝ་ཏྟ་བྦོ ཧོ་ཏི, ‘‘གཱ་ཝི’’ནྟི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ དི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ མ་ཏེ གོས་དྡ་ཏོ སི་ཡོ་ན་མཱིཀཱ་རཱ་དེ་སོ ཨཾཝ་ཙ་ན་སྶ ཨིཾཀཱ་རཱ་དེ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཉཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ་ཡེ་ཝ་མྷེ་ཧི ཡཱ སཱ ཨོཀཱ་ར་ནྟ་ཏཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ ‘‘གོ, གཱ་ཝཱི, གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི, ག་ཝོ, གཱ་ཝཾ, གཱ་ཝི’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ད་མཱ་ལཱ ཋ་པི་ཏཱ, སཱ པཱ་ལི༹་ན་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ན་ཡཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཱ ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་མ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ད་ནི་པྥ་ཏྟི་ཛ་ན་ཀ་སྶ ག་རུ་ནོ ཙ མ་ཏཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཱ, ‘‘གཱ་ཝཱི’’ཏི པ་ད་སྶ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ པ་ན ཨོཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ ཨ་ཝི་ས་དཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏྟ་ཉྩ སཱ་དྷེ་ཏི. ཨི་ཙྩེ་སཱ པཱ་ལི༹་ན་ཡཱ་དཱི་སུ ཉཱ་ཎེ་ན ས་མྨཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཨ་ཏཱི་ཝ ཡུ་ཛྫ་ཏི, ན་ཏྠེ་ཏྠ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ་པི དོ་སོ. ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ཙྩ་ཏྟོ་པ་ཡོ་གཱ་ལ་པ་ནཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘གཱ་ཝི་ཡོ’’ཏི པ་ད་ཉྩ ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཱ་ན་ནི་སྶ་ཀྐ་སཱ་མཱི་ན་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘གཱ་ཝི་ཡཱ’’ཏི པ་ད་ཉྩ ཀ་ར་ཎ་ནི་སྶ་ཀྐཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘གཱ་ཝཱི་ཧི གཱ་ཝཱི་བྷཱི’’ཏི པ་དཱ་ནི ཙ ས་མྤ་དཱ་ན་སཱ་མཱི་ནཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘གཱ་ཝཱི་ན’’ནྟི པ་ད་ཉྩ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘གཱ་ཝི་ཡཱ, གཱ་ཝི་ཡཾ, གཱ་ཝཱི་སཱུ’’ཏི པ་དཱ་ནི ཙཱ་ཏི ཨི་མཱ་ནི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ སོ་ལ༹་ས པ་དཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན ཨཱིཔ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན སི་དྡྷ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ནྟི་ཏྠི་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟཱ ཙ ན ཝུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ.

ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ནི་ཙྪ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ སོ་ཏཱུ་ནཾ ནི་ཀྐ་ངྑ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ – ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་པ་དེ་སུ ཧི ‘‘གཱ་ཝཱི གཱ་ཝི’’ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཨཱིཔ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨཱིཀཱ་རིཾ་ཀཱ་རཱ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝཱ སི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་སུ པ་ཙྪི་མ་ན་ཡོ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ, པུ་བྦ་ན་ཡོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ. ཏ་ཐཱ ‘‘གཱ་ཝཱི གཱ་ཝི’’ནྟི ཨི་མཱ་ནི ཨཱིཔ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ན་པི སི་དྡྷ་ཏྟཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨི་ཏྠི་ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི ཨཱིཀཱ་རིཾ་ཀཱ་རཱ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན་པི སི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཀ་ཏྠ་ཙི ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ་ཡེ་ཝ ས་བྦ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཨི་ཏྠི་པུ་མ་ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་སུ་པི པ་ཙྪི་མོ་ཡེ་ཝ ན་ཡོ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏོ, པུ་བྦ་ན་ཡོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ. ‘‘གཱ་ཝི་ཡོ. གཱ་ཝི་ཡཱ, གཱ་ཝཱི་ཧི, གཱ་ཝཱི་བྷི. གཱ་ཝཱི་ནཾ. གཱ་ཝི་ཡཾ, གཱ་ཝཱི་སཱུ’’ཏི ཨེ་ཏཱ་ནི པ་ན ཨཱིཔ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ སི་དྡྷ་ཏྟཱ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨི་ཏྠཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. ཨི་ཏྠི་བྷཱུ་ཏེ་སྭེ་ཝ གོ་ད་བྦེ་སུ ལོ་ཀ་ས་ངྐེ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ཨི་ཏྠི་ད་བྦེ་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ‘‘མི་གཱི མོ་རཱི ཀུ་ཀྐུ་ཊཱི’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ཝི་ཡ. ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ན ‘‘ན་དཱི མ་ཧཱི’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི་པི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་ནི ཨཱིཔ་ཙྩ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ སི་དྡྷཱ་ནི, ཏ་ཐཱ་པི ཏཱ་ནི ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ཏྟཱ ཏ་ད་ཏྠཱ་ནཾ ཨི་ཏྠི་ད་བྦེ་སུ ཝ་ཏྟ་ནྟཱི་ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨི་ཏྠི་པུ་མ་ན་པུཾ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝ་ར་ཧི་ཏཱ ཧི ཏ་ད་ཏྠཱ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ གོས་དྡེ ཨེ་ནཡོ་གོ ཨེ་སུཀཱ་རོ ཙ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘གཱ་ཝེ་ན ག་ཝེ་ན གཱ་ཝེ་སུ ག་ཝེ་སཱུ’’ཏི པ་དཱ་ནི ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཡ་སྨཱ ཙ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ན གོས་དྡེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་སྨཱ་སྨིཾཝ་ཙ་ནཱ་ནི ས་རཱུ་པ་ཏོ པ་ར་ཏྟཾ ན ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘གཱ་ཝ་སྶ ག་ཝ་སྶ གཱ་ཝ་སྨཱ ག་ཝ་སྨཱ གཱ་ཝ་སྨིཾ ག་ཝ་སྨི’’ནྟི པ་དཱ་ནི ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཡ་སྨཱ ཙ ཏ་ཏྠ སྨཱཝ་ཙ་ན་སྶ ཨཱ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏོ ཨཱཀཱ་རོ ཙ མྷཱཀཱ་རོ ཙ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘གཱ་ཝཱ ག་ཝཱ གཱ་ཝ་མྷཱ ག་ཝ་མྷཱ’’ཏི པ་དཱ་ནི ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཡ་སྨཱ ཙ སྨིཾཝ་ཙ་ན་སྶ ཨཱ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏོ ཨེཀཱ་རོ ཙ མྷིཀཱ་རོ ཙ ན ལ་བྦྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘གཱ་ཝེ ག་ཝེ གཱ་ཝ་མྷི ག་ཝ་མྷཱི’’ཏི པ་དཱ་ནི ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨ་པི་ཙ ‘‘ཡཱ་ཡ ཏཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ་པི ‘‘གཱ་ཝེ་ན ག་ཝེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཊྛཱ་ནེ ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཡཱ་ཡ ཏཱ་ཡ’’ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ‘‘གཱ་ཝེ་ན ག་ཝེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི ཨེ་ཀ་ནྟ་པུ་ལླི་ངྒ་རཱུ་པ་ཏྟཱ.

ཀེ་ཙི པ་ནེ་ཏྠ ཝ་དེ་ཡྻུཾ – ཡཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨོཀཱ་ར་ནྟ་ཏཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ ‘‘གོ, གཱ་ཝཱི, གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི, ག་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ད་མཱ་ལཱ ཋ་པི་ཏཱ, སཱ ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཨི་ཏྠཱི མཱ་ཏུ་གཱ་མཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སཱ ཙ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཏ་ནྣ. མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ཨི་ཏྠཱིས་དྡཱ ཧི ནཱ་ནཱ་ལི་ངྒཱ པུ་མི་ཏྠི་ལི་ངྒ་བྷཱ་ཝེ་ན, ནཱ་ནཱ་དྷཱ་ཏུ་ཀཱ ཙ ག་མུ ཨི་སུདྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ན, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ གོ གཱ་ཝཱིས་དྡཱ ཨེ་ཀ་ལི་ངྒཱ ཨི་ཏྠི ལི་ངྒ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨེ་ཀདྷཱ་ཏུ་ཀཱ ཙ ག་མུདྷཱ་ཏུ་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི. ཡ་ཛྫེ་ཝཾ གོ་ཎས་དྡ་སྶ གོས་དྡ་སྶཱ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་དཱ་དེ་ས་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཀ་ཏྟ་ཉྩཱ་ག་མྨ ཏེ་ནཱ་པི ས་དྡྷིཾ མི་སྶེ་ཏྭཱ པ་ད་མཱ་ལཱ ཝ་ཏྟ་བྦཱ་ཏི? ན, གོ་ཎས་དྡ་སྶ ཨ་ཙྩ་ནྟ་པུ་ལླི་ངྒ་ཏྟཱ ཨཀཱ་ར་ནྟ་ཏཱ་པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཙ. ཏ་ཐཱ ཧི སོ ཝི་སུཾ པུ་ལླི་ངྒ་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་དྡི་ཊྛོ. ཨ་ཡཾ པ་ན ‘‘གོ, གཱ་ཝཱི, གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི, ག་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པ་ད་མཱ་ལཱ ཨོཀཱ་རཱི་ཀཱ་ར་ནྟ་པ་དཱ་ནི མི་སྶེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ་ཏི ན ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ, ཨ་ཐ ཁོ ཝི་ཀ་པྤེ་ན གོས་དྡ་ཏོ པ་རེ་སཾ སི ཡོ ཨཾཝ་ཙ་ནཱ་ནཾ ཨཱིཀཱརིཾཀཱ་རཱ་དེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་པ་ད་ཝ་ནྟ་ཏྟཱ ཨོཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཨི་ཙྩེ་ཝ སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦཱ.

ཨི་དཱ་ནི གོས་དྡ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀཱ་ནི སུ་ཏྟ་པ་དཱ་ནི ལོ་ཀི་ཀ་པྤ་ཡོ་གཱ་ནི ཙ ཀ་ཐ་ཡཱ་མ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷི་ཀྑ་ཝེ ཝ་སྶཱ་ནཾ པ་ཙྪི་མེ མཱ་སེ ས་ར་ད་ས་མ་ཡེ ཀི་ཊྛ་ས་མྦཱ་དྷེ གོ་པཱ་ལ་ཀོ གཱ་ཝོ ར་ཀྑེ་ཡྻ, ཏཱ གཱ་ཝོ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ད་ཎྜེ་ན ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཡྻ.

ཨ་ནྣ་དཱ བ་ལ་དཱ ཙེ་ཏཱ, ཝ་ཎྞ་དཱ སུ་ཁ་དཱ ཙ ཏཱ;

ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་སཾ ཉ་ཏྭཱ, ནཱ་སྶུ གཱ་ཝོ ཧ་ནིཾ་སུ ཏེ.

ས་བྦཱ གཱ་ཝོ ས་མཱ་ཧ་ར་ཏི. ག་མི་སྶ་ནྟི བྷ་ནྟེ གཱ་ཝོ ཝ་ཙྪ་གི་དྡྷི་ནི་ཡོ’’ཏི ཨི་མཱ་ནི སུ་ཏྟ་པ་དཱ་ནི. ‘‘གོ་སུ དུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ་སུ ག་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི པ་ན ལོ་ཀི་ཀ་པྤ་ཡོ་གཱ་ནི. ཨི་ཏི གོས་དྡ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་བྷཱ་ཝོ་པི པུ་ལླི་ངྒ་བྷཱ་ཝོ ཝི་ཡ སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦོ.

ཏ་ཏྲ ‘‘གོ, གཱ་ཝཱི, གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི, ག་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཀི་ཉྩཱ་པི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་ཐཱ་པི ཡ་ཐཱ་པ་ཡོ་གཾ ‘‘པ་ཛཱ དེ་ཝ་ཏཱ’’ཏི་པ་དཱ་ནི ཝི་ཡ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་ཝཱ་ཙ་ཀཱ་ནེ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ‘‘སཱ གོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཏཱ གཱ་ཝོ’’ཏི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ ཨི་ཏྠི་པུ་མ་བྷཱུ་ཏཱ ས་བྦེ་པི གོ་ཎཱ ག་ཧི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན ཧི ཨཱི་དི་སེ ཋཱ་ནེ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ ལི་ངྒཾ པ་དྷཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠོ་ཡེ་ཝ པ་དྷཱ་ནོ. ‘‘ཝ་ཛེ་གཱ་ཝོ དུ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཀི་ཉྩཱ་པི ‘‘གཱ་ཝོ’’ཏི ཨ་ཡཾ ས་དྡོ པུ་མེ་པི ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཐཱ་པི དུ་ཧ་ན་ཀྲི་ཡཱ་ཡ པུ་མེ ཨ་ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཨི་ཏྠི་ཡོ ཉཱ་ཡ་ནྟེ. ‘‘གཱ་ཝཱི དུ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ན ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཙ ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀོ སཾ་ས་ཡ་མཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི ཝི་ཉྙཱུ. ‘‘ཏཱ གཱ་ཝོ ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཙ་ན་ཏོ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་སྶ་ཙི སཾ་ས་ཡོ སི་ཡཱ ‘‘ན་ནུ ཨི་ཏྠི་ཡོ’’ཏི, པུ་ལླི་ངྒ་ཝ་སེ་ན པ་ན ‘‘ཏེ གཱ་ཝོ ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ སཾ་ས་ཡོ ན་ཏྠི, ཨི་ཏྠི་ཡོ ཙ པུ་མཱ་ནོ ཙ ཉཱ་ཡ་ནྟེ པུ་ལླི་ངྒ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི ཨི་ཏྠི་པུ་མ་སྶ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘ཨ་ཐེ་ཏྠ སཱི་ཧཱ བྱ་གྒྷཱ ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ‘‘གཱ་ཝཱི ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི ཙ ‘‘གཱ་ཝིཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཨི་ཏྠཱི ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏེ གཱ་ཝཱིས་དྡེ་ན ཨི་ཏྠི་ཡཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. ལོ་ཀི་ཀ་པྤ་ཡོ་གེ་སུ ཧི སཱ་ས་ནི་ཀ་པྤ་ཡོ་གེ་སུ ཙ གཱ་ཝཱིས་དྡེ་ན ཨི་ཏྠཱི ག་ཡ྄ཧ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩཾ པ་ན སཱ་ས་ནི་ཀ་པྤ་ཡོ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘གཱ་ཝཱི’’ཏི, ‘‘གཱ་ཝི’’ནྟི ཙ ‘‘ཨི་ཏྠི་པུ་རི་ས་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ན་མ་ཝོ་ཙུ་མྷ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི བྷི་ཀྑ་ཝེ ད་ཀྑོ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཝཱ གོ་གྷཱ་ཏ་ཀ་ནྟེ་ཝཱ་སཱི ཝཱ གཱ་ཝིཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་པ་ཐེ བི་ལ་སོ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ཨ་སྶཱ’’ཏི པཱ་ལི༹ དི་སྶ་ཏི. ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཙ ‘‘གཱ་ཝོ’’ཏི ཨི་ཏྠི་པུ་མ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ས་དྡ་ར་ཙ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་དེ་ཝ ཨི་ཏྠི་པུ་མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘དྭཱ་རཾ པ་ཏྟཾ པ་ཏྟཾ གཱ་ཝི’’ནྟི ར་ཙི་ཏཱ ས་དྡ་ར་ཙ་ནཱ དི་སྶ་ཏི.

ཨེ་ཏྠ ཧི གོ་ཛཱ་ཏི་ཡཾ ཋི་ཏཱ ཨི་ཏྠཱི་པི པུ་མཱ་པི ‘‘གཱ་ཝཱི’’ཏི ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན ‘‘གཱ་ཝཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཧི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པཱ་ལི༹་པྤ་དེ་སཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བཱ་ཧི་ཡཾ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡཾ གཱ་ཝཱི ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪཱ ཨ་དྷི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སཱི’’ཏི, ‘‘གཱ་ཝུཾ ཝཱ ཏེ དེ་མི, གཱ་ཝིཾ ཝཱ ཏེ དེ་མཱི’’ཏི ཙ ‘‘ཏི་ཎ་སཱི་ཧོ ཀ་པོ་ཏ་ཝ་ཎྞ་གཱ་ཝཱི་ས་དི་སོ’’ཏི ཙ པ་ཡོ་ག་ད་སྶ་ན་ཏོ ཨི་ཏྠཱི ཀ་ཐི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. གོས་དྡེ་ན པ་ན ‘‘གོ་དུ་ཧ་ནཾ. ག་དྡུ་ཧ་ནཾ. གོ་ཁཱི་རཾ གོ་དྷ་ནོ གོ་རཱུ་པཱ་ནི ཙཱ’’ཏི ད་སྶ་ན་ཏོ ཨི་ཏྠཱི་པི པུ་མཱ་པི ཀ་ཐི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཏྟ་བྦཾ.

ཨི་དཱ་ནི ཨོཀཱ་ར་ནྟ་སྶ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ པ་ད་མཱ་ལཱ་ཡཾ པཱ་ལི༹་ན་ཡཱ་དི་ནི་སྶི་ཏོ ཨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟི་ན་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ཀོ་ས་ལླ་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ –

སཱ གོ ག་ཙྪ་ཏི, སཱ གཱ་ཝཱི ག་ཙྪ་ཏི, ཏཱ གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི, ག་ཝོ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏཾ གཱ་ཝཾ, གཱ་ཝིཾ, ག་ཝཾ པ་སྶ་ཏི, ཏཱ གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི, ག་ཝོ པ་སྶ་ཏི. ཏཱ་ཧི གོ་ཧི, གོ་བྷི ཀ་ཏཾ. ཏཱ་སཾ ག་ཝཾ, གུ་ནྣཾ, གོ་ནཾ དེ་ཏི. ཏཱ་ཧི གོ་ཧི, གོ་བྷི ཨ་པེ་ཏི. ཏཱ་སཾ ག་ཝཾ, གུ་ནྣཾ, གོ་ནཾ སི་ངྒཱ་ནི. ཏཱ་སུ གོ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. བྷོ་ཏི གོ ཏྭཾ ཏི་ཊྛ, བྷོ་ཏི་ཡོ གཱ་ཝོ གཱ་ཝཱི, ག་ཝཱ ཏུ་མྷེ ཏི་ཊྛ་ཐ.

ཨ་པ་རོ་པི ཝུ་ཙྩ་ཏེ –

སཱ གོ ན་དིཾ ཏ་ར་ནྟཱི ག་ཙྪ་ཏི, སཱ གཱ་ཝཱི ན་དིཾ ཏ་ར་ནྟཱི ག་ཙྪ་ཏི, ཏཱ གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི, ག་ཝོ ན་དིཾ ཏ་ར་ནྟཱི་ཡོ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏཾ གཱ་ཝཾ, གཱ་ཝིཾ, ག་ཝཾ ན་དིཾ ཏ་ར་ནྟིཾ པ་སྶ་ཏི, ཏཱ གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི, ག་ཝོ ན་དིཾ ཏ་ར་ནྟི་ཡོ པ་སྶ་ཏི. ཏཱ་ཧི གོ་ཧི, གོ་བྷི ན་དིཾ ཏ་ར་ནྟཱི་ཧི ཀ་ཏཾ. ཏཱ་སཾ ག་ཝཾ, གུ་ནྣཾ, གོ་ནཾ ན་དིཾ ཏ་ར་ནྟཱི་ནཾ དེ་ཏི. ཏཱ་ཧི གོ་ཧི, གོ་བྷི ན་དིཾ ཏ་ར་ནྟཱི་ཧི ཨ་པེ་ཏི. ཏཱ་སཾ ག་ཝཾ, གུ་ནྣཾ, གོ་ནཾ ན་དིཾ ཏ་ར་ནྟཱི་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ. ཏཱ་སུ གོ་སུ ན་དིཾ ཏ་ར་ནྟཱི་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ནྟི.

ཏ་ཏྲ ཡཱ སཱ ‘‘གོ, གཱ་ཝཱི, གཱ་ཝོ, གཱ་ཝཱི, ག་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨོཀཱ་ར་ནྟ་སྶི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ པ་ད་མཱ་ལཱ ཋ་པི་ཏཱ, སཱ ‘‘གོ, གཱ་ཝོ ག་ཝོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་སྶ ཨོཀཱ་ར་ནྟ་པུ་ལླི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ པ་ད་མཱ་ལཱ་ཏོ ས་ཝི་སེ་སཱ པ་ཙྩ་ཏྟོ་པ་ཡོ་གཱ་ལ་པ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཀ་ཉྙཱས་དྡཱ་ནཾ ཝི་ཡ གཱ་ཝཱིས་དྡཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ. ཡ་སྨཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཝི་སེ་སོ, ཏ་སྨཱ ཨི་མ་སྶ ཨོཀཱ་ར་ནྟི་ཏྠི་ལི་ངྒ་སྶ གོས་དྡ་སྶ ཨ་ཉྙེ་ས་མི་ཏྠི་ལི་ངྒཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་ས་དཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏཱ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ, ན པུ་ལླི་ངྒཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཝི་ས་དཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏཱ, ནཱ་པི ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་བྷ་ཡ་མུ་ཏྟཱ་ཀཱ་ར་ཝོ་ཧཱ་ར་ཏཱ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ཏྠ ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ར་ཎཱི གཱ་ཐཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི –

དུ་ཝི་ནྣཾ དྷཱ་ཏུས་དྡཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ དི་སྶ་ཏི ནཱ་ན་ཏཱ;

གོས་དྡཱ་ནཾ ཏ་ཐཱ དྭི་ནྣཾ, ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ཝ ནཱ་ན་ཏཱ.

ཏ་ཐཱ ཧི པུ་མི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན དྭི་ནྣཾ དྷཱ་ཏུས་དྡཱ་ནཾ ཝི་སེ་སོ དི་སྶ་ཏི. ཏཾ ཡ་ཐཱ?