༡༢. ས་བྦ་ནཱ་མ་ཏཾ་ས་དི་ས་ནཱ་མ་ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ

ཨི་ཏོ པ་རཾ པ་ཝ་ཀྑཱ་མི, ས་བྦ་ནཱ་མ་ཉྩ ཏ་སྶ་མཾ;

ནཱ་མ་ཉྩ ཡོ་ཛི་ཏཾ ནཱ་ནཱ-ནཱ་མེ་ཧེ་ཝ ཝི་སེ་ས་ཏོ.

ཡཱ་ནི ཧོ་ནྟི ཏི་ལི་ངྒཱ་ནི, ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལཱ་ནི ཡཱ་ནི ཙ;

ཏི་ལི་ངྒཱ་ནཾ ཝི་སེ་སེ་ན, པ་དཱ་ནེ་ཏཱ་ནི ནཱ་མ་ཏོ.

‘‘ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ནི, ནཱ་མཱ་ནི’’ཙྩེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཏོ;

ས་བྦ་ནཱ་མཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ས་ཏྟ་ཝཱི་ས་ཏི ས་ངྑ་ཏོ.

ཏེ་སུ ཀཱ་ནི་ཙི རཱུ་པེ་ཧི, སེ་སཱ་ཉྙེ་ཧི ཙ ཡུ་ཛྫ་རེ;

ཀཱ་ནི་ཙི པ་ན ས་ཧེ་ཝ, ཨེ་ཏེ་སཾ ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨི་དཾ.

ཨེ་ཏ་སྨཱ ལ་ཀྑ་ཎཱ མུ་ཏྟཾ, ན པ་དཾ ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀཾ;

ཏ་སྨཱཏཱི་ཏཱད་ཡོ ས་དྡཱ, གུ་ཎ་ནཱ་མཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་རེ.

ས་བྦ་ནཱ་མཱ་ནི ནཱ་མ – ས་བྦ ཀ་ཏ་ར ཀ་ཏ་མ ཨུ་བྷ་ཡ ཨི་ཏ་ར་ཨ་ཉྙ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར ཨ་ཉྙ་ཏ་མ པུ་བྦ པ་ར ཨ་པ་ར ད་ཀྑི་ཎ ཨུ་ཏྟ་ར ཨ་དྷ་ར་ཡ་ཏ ཨེ་ཏ ཨི་མ ཨ་མུ་ཀིཾ ཨེ་ཀ ཨུ་བྷ དྭི་ཏི ཙ་ཏུ ཏུ་མྷ ཨ་མྷ ཨི་ཙྩེ་ཏཱ་ནི ས་ཏྟ་ཝཱི་ས.

ཨེ་ཏེ་སུ ས་བྦས་དྡོ ས་ཀ་ལ་ཏྠོ, སོ ཙ ས་བྦ་ས་བྦཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཉེ་ཡྻོ. ཀ་ཏ་ར ཀ་ཏ་མས་དྡཱ པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཱ. ཨུ་བྷ་ཡས་དྡོ དྭི་ཨ་ཝ་ཡ་ཝ་ས་མུ་དཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནོ. ཨི་ཏ་རས་དྡོ ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་ཡོ་གཱི་ཝ་ཙ་ནོ. ཨ་ཉྙས་དྡོ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་པ་ར་ཝ་ཙ་ནོ. ཨ་ཉྙ་ཏ་ར ཨ་ཉྙ་ཏ་མས་དྡཱ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏྠཱ. པུ་བྦཱད་ཡོ ཨུ་ཏྟ་རཔ་རི་ཡ་ནྟཱ དི་སཱ་ཀཱ་ལཱ་དི་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ཝ་ཙ་ནཱ. ཏ་ཐཱ ཧི པུ་བྦ པ་རཱ པ་ར ད་ཀྑི་ཎུ་ཏྟ་རས་དྡཱ པུ་ལླི་ངྒ་ཏྟེ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཀཱ་ལ་དེ་སཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཱ, ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཏྟེ དི་སཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཱ, ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཏྟེ ཋཱ་ནཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཱ. ཨ་དྷ་རས་དྡོ་པི ཧེ་ཊྛི་མ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ཝ་ཙ་ནོ་ཡེ་ཝ, སོ ཙ ཏི་ལི་ངྒོ ‘‘ཨ་དྷ་རོ པ་ཏྟོ. ཨ་དྷ་རཱ ཨ་ར་ཎཱི, ཨ་དྷ་རཾ བྷཱ་ཛ་ན’’མི་ཏི, ཡཾས་དྡོ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཏྠོ. ཏཾས་དྡོ པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ཝ་ཙ་ནོ. ཨེ་ཏས་དྡོ ས་མཱི་པ་ཝ་ཙ་ནོ. ཨི་མས་དྡོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ས་མཱི་པ་ཝ་ཙ་ནོ. ཨ་མུས་དྡོ དཱུ་ར་ཝ་ཙ་ནོ. ཀིཾས་དྡོ པུ་ཙྪ་ན་ཏྠོ. ཨེ་ཀས་དྡོ ས་ངྑཱ་དི་ཝ་ཙ་ནོ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷི –

ཨེ་ཀས་དྡོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ་སེ་ཊྛ་ཨ་ས་ཧཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་དཱི་སུ དི་སྶ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ‘‘ས་སྶ་ཏོ ཨ་ཏྟཱ ཙ ལོ་ཀོ ཙ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ་ནྟི, ཨི་ཏྠེ་ཀེ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏྠེ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཙེ་ཏ་སོ ཨེ་ཀོ་དི་བྷཱ་ཝ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ སེ་ཊྛེ. ‘‘ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ས་ཧཱ་ཡེ. ‘‘ཨེ་ཀོ་ཝ ཁོ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཁ་ཎོ ཙ ས་མ་ཡོ ཙ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ངྑཱ་ཡ་ནྟི.

ཡ་ཏྠེ་ས ས་ངྑཱ་ཝ་ཙ་ནོ, ཏ་ཏྠེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟོ་ཝ. ཨུ་བྷས་དྡོ དྭིས་དྡ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ. དྭི་ཏི་ཙ་ཏུས་དྡཱ ས་ངྑཱ་ཝ་ཙ་ནཱ, ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟཱ་ཝ. ཏུ་མྷས་དྡོ ཡེ་ན ཀ་ཐེ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྟ་བྦ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་མྷས་དྡོ ཨ་ཏྟ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཝ་ཙ་ནཾ.

ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཾ ཀ་ཐ་ཡཱ་མ –

ས་བྦོ, ས་བྦེ. ས་བྦཾ, ས་བྦེ. ས་བྦེ་ན, ས་བྦེ་ཧི, ས་བྦེ་བྷི. ས་བྦ་སྶ, ས་བྦེ་སཾ, ས་བྦེ་སཱ་ནཾ. ས་བྦ་སྨཱ, ས་བྦ་མྷཱ, ས་བྦེ་ཧི, ས་བྦེ་བྷི. ས་བྦ་སྶ, ས་བྦེ་སཾ, ས་བྦེ་སཱ་ནཾ. ས་བྦ་སྨིཾ, ས་བྦ་མྷི, ས་བྦེ་སུ. བྷོ ས་བྦ, བྷ་ཝ་ནྟོ ས་བྦེ.

ཏ་ཏྲ ‘‘ས་བྦོ བྷཱུ་ཏོ, ས་བྦེ བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, ‘‘ས་བྦོ པུ་རི་སོ, ས་བྦེ པུ་རི་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ན་ཡེ་ན ས་བྦཱ་ནི པུ་ལླི་ངྒ་ནཱ་མེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡཱ་ནི པ་ན ཡ་མ་ཀ་མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ན པུ་ནྣ་པུཾ་ས་ཀ་ཝི་ས་ཡེ ས་བྦ ཀ་ཏ་ར ཀ་ཏ་མཱདཱི་ནཾ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི རཱུ་པཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏཾ ཡ་ཐཱ?

‘‘ས་བྦཱ’’ ཨི་ཙྩཱ་དི་ཀཾ རཱུ་པཾ, ནི་སྶ་ཀྐེ བྷུ་མྨ་ཀེ པ་ན;

‘‘ས་བྦེ’’ ཨི་ཙྩཱ་དི་ཀཾ རཱུ་པཾ, ཡ་མ་ཀེ་ན པ་ཀཱ་སི་ཏཾ.

ཏ་ཉྩེ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ, ཡུ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ནྟུ ཡོ་གི་ནོ;

ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་རཱུ་པ་ཉྷི, ཝི་ཝི་དྷཾ དུ་བྦུ་དྷཾ ཡ་ཏོ.

ས་བྦཱ, ས་བྦཱ, ས་བྦཱ་ཡོ. ས་བྦཾ, ས་བྦཱ, ས་བྦཱ་ཡོ. ས་བྦཱ་ཡ, ས་བྦ་སྶཱ, ས་བྦཱ་ཧི, ས་བྦཱ་བྷི. ས་བྦཱ་ཡ, ས་བྦ་སྶཱ, ས་བྦཱ་སཾ. ས་བྦཱ་ཡ, ས་བྦ་སྶཱ, ས་བྦཱ་ཧི, ས་བྦཱ་བྷི. ས་བྦཱ་ཡ, ས་བྦ་སྶཱ, ས་བྦཱ་སཾ. ས་བྦཱ་ཡཾ, ས་བྦ་སྶཱ, ས་བྦ་སྶཾ, ས་བྦཱ་སུ. བྷོ་ཏི ས་བྦེ, བྷོ་ཏི་ཡོ ས་བྦཱ, ས་བྦཱ་ཡོ. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཏྟེ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ.

ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་བྦཱ བྷཱ་ཝི་ཀཱ, ས་བྦཱ བྷཱ་ཝི་ཀཱ་ཡོ’’ཏི, ‘‘ས་བྦཱ ཀ་ཉྙཱ, ས་བྦཱ ཀ་ཉྙཱ་ཡོ’’ཏི ཙ ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ས་བྦ་ནཱ་མཱ་ནི ས་བྦེ་ཧི ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ས་བྦ་སྶཱ’’ཏི པ་དཾ ཏ་ཏི་ཡཱ་ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་པ་ཉྩ་མཱི་ཚ་ཊྛཱི་ས་ཏྟ་མཱི་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ ཝི་བྷ་ཏྟཾ ‘‘ཏ་སྶཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡ ས་དྡྷི’’ནྟི ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཡོ་གཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏོ. ས་བྦ་སྶཱ ཀ་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ. ས་བྦ་སྶཱ ཀ་ཉྙཱ་ཡ དེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀ་ཉྙཱ ས་བྦ་སྶཱ ཀ་ཉྙཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ ཝི་རཱུ་པཱ. ཨ་ཡཾ ཀ་ཉྙཱ ས་བྦ་སྶཱ ཀ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་ཏྟ་མཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ. ས་བྦ་སྶཱ ཀ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་པེ་ཏི, ས་བྦ་སྶཱ ཀ་ཉྙཱ་ཡ དྷ་ནཾ. ས་བྦ་སྶཱ ཀ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ.

ས་བྦཾ, ས་བྦཱ་ནི. ས་བྦཾ, ས་བྦཱ་ནི. ས་བྦེ་ན, ས་བྦེ་ཧི, ས་བྦེ་བྷི. ས་བྦ་སྶ, ས་བྦེ་སཾ, ས་བྦེ་སཱ་ནཾ. ས་བྦ་སྨཱ, ས་བྦ་མྷཱ, ས་བྦེ་ཧི, ས་བྦེ་བྷི. ས་བྦ་སྶ, ས་བྦེ་སཾ, ས་བྦེ་སཱ་ནཾ. ས་བྦ་སྨིཾ, ས་བྦ་མྷི, ས་བྦེ་སུ. བྷོ ས་བྦ, བྷ་ཝ་ནྟོ ས་བྦཱ་ནི. ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཏྟེ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ.

ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་བྦཾ བྷཱུ་ཏཾ, ས་བྦཱ་ནི བྷཱུ་ཏཱ་ནི. ས་བྦཾ ཙི་ཏྟཾ, ས་བྦཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ཙ ཨཱ་དི་ནཱ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ས་བྦ་ནཱ་མཱ་ནི ས་བྦེ་ཧི ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦས་དྡ་སྶ ལི་ངྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ད་མཱ་ལཱ བྷ་ཝ་ཏི.

ཨི་དཱ་ནི་སྶ པ་ར་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ‘‘ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ས་བྦ་ཝེ་རཱི’’ཨི་ཏི. ཏ་ཏྠ ས་བྦེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ. ས་བྦེ་སཾ ཝེ་རཱི, ས་བྦེ ཝཱ ཝེ་རི་ནོ ཡ་སྶ སོ་ཡཾ ས་བྦ་ཝེ་རཱིཏི ས་མཱ་ས་ཝི་གྒ་ཧོ. ཡ་ཐཱ པ་ན ས་བྦས་དྡ་སྶ པ་ད་མཱ་ལཱ ལི་ངྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཡོ་ཛི་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་རས་དྡཱ་དཱི་ན་མྤི ཨ་དྷ་རས་དྡ་པ་རི་ཡ་ནྟཱ་ནཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨུ་བྷ་ཡས་དྡ་ཝ་ཛྫི་ཏོ པུ་ལླི་ངྒ་པེ་ཡྻཱ་ལོ –

ཀ་ཏ་རོ, ཀ་ཏ་རེ. ཀ་ཏ་རཾ…པེ… བྷོ ཀ་ཏ་ར, བྷ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏ་རེ. ཀ་ཏ་མོ, ཀ་ཏ་མེ. ཨི་ཏ་རོ, ཨི་ཏ་རེ. ཨ་ཉྙོ, ཨ་ཉྙེ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ. ཨ་ཉྙ་ཏ་མོ, ཨ་ཉྙ་ཏ་མེ. པུ་བྦོ, པུ་བྦེ. པ་རོ, པ་རེ. ཨ་པ་རོ, ཨ་པ་རེ. ད་ཀྑི་ཎོ, ད་ཀྑི་ཎེ. ཨུ་ཏྟ་རོ, ཨུ་ཏྟ་རེ. ཨ་དྷ་རོ, ཨ་དྷ་རེ…པེ… བྷོ ཨ་དྷ་ར, བྷ་ཝ་ནྟོ ཨ་དྷ་རེ་ཏི.

ཨ་ཡཾ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡས་དྡ་ས་ཧི་ཏོ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་པེ་ཡྻཱ་ལོ –

ཀ་ཏ་རཾ, ཀ་ཏ་རཱ་ནི. ཀ་ཏ་རཾ…པེ… བྷོ ཀ་ཏ་ར, བྷ་ཝ་ནྟོ ཀ་ཏ་རཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཾ. ཨུ་བྷ་ཡཾ. ཨི་ཏ་རཾ. ཨ་ཉྙཾ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ. ཨ་ཉྙ་ཏ་མཾ. པུ་བྦཾ. པ་རཾ. ཨ་པ་རཾ. ད་ཀྑི་ཎཾ. ཨུ་ཏྟ་རཾ. ཨ་དྷ་རཾ, ཨ་དྷ་རཱ་ནི. ཨ་དྷ་རཾ…པེ… བྷོ ཨ་དྷ་ར, བྷ་ཝ་ནྟོ ཨ་དྷ་རཱ་ནཱི་ཏི.

ཨི་དཱ་ནི པུ་ནྣ་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཱ་ནཾ པ་རས་དྡཱ་དཱི་ནཾ རཱུ་པ་ནྟ་ར་ནི་དྡེ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནསྨི་ཉྷི ‘‘པུ་རི་སཱ’’ཏི ཝི་ཡ ‘‘པ་རཱ’’ཏི པ་ཋ་མཱ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ དི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ན་ཡོ ཨ་པ་ར་ས་བྦ་ཀ་ཏ་རཱདཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་མཔ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ ན་ཝ་སུ ཨ་པྤ་སི་དྡྷོ, ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ པུ་བྦ་ད་ཀྑི་ཎུ་ཏྟ་རཱ་དྷ་རེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ལ་བྦྷེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ ‘‘པུ་རི་སེ’’ཏི ཝི་ཡ པཱ་ལི༹་ཨཱ་དཱི་སུ ‘‘པུ་བྦེ’’ཏི ས་ཙྩ་ས་ངྑེ་པེ ‘‘ཨི་ཏ་རེ’’ཏི, ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནེ ཙ ‘‘པ་རེ’’ཏི ས་ཏྟ་མཱི་ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ དི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ན་ཡོ ས་བྦ ཨ་ཉྙས་དྡེ་སུ ཨ་པྤ་སི་དྡྷོ, ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ ཀ་ཏ་ར་ཀ་ཏ་མཱདཱི་སུ སེ་སེ་སུ ཨ་དྷ་རཔ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ དྭཱ་ད་ས་སུ ལ་བྦྷེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ ‘‘པུ་རི་སཱ’’ཏི ཝི་ཡ ས་བྦཱ ཀ་ཏ་རཱ ཨི་ཙྩཱ་དི པ་ཉྩ་མཱི་ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ན་ཡོ པཱ་ལི༹་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་པྤ་སི་དྡྷོ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨ་ཡཾ ན་ཡོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཡུ་ཏྟོ ཙེ, ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.

ཨ་ཡཾ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡས་དྡ་ས་ཧི་ཏོ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་པེ་ཡྻཱ་ལོ –

ཀ་ཏ་རཱ, ཀ་ཏ་རཱ, ཀ་ཏ་རཱ་ཡོ. ཀ་ཏ་རཾ…པེ… བྷོ་ཏི ཀ་ཏ་རེ, བྷོ་ཏི་ཡོ ཀ་ཏ་རཱ, ཀ་ཏ་རཱ་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ. ཨུ་བྷ་ཡཱ. ཨི་ཏ་རཱ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ. ཨ་ཉྙ་ཏ་མཱ. པུ་བྦཱ. པ་རཱ. ཨ་པ་རཱ. ད་ཀྑི་ཎཱ. ཨུ་ཏྟ་རཱ. ཨ་དྷ་རཱ, ཨ་དྷ་རཱ, ཨ་དྷ་རཱ་ཡོ. ཨ་དྷ་རཾ…པེ… བྷོ་ཏི ཨ་དྷ་རེ, བྷོ་ཏི་ཡོ ཨ་དྷ་རཱ, ཨ་དྷ་རཱ་ཡོ་ཏི.

ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏེ་སུ ཨི་ཏ་ར ཨ་ཉྙ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར ཨ་ཉྙ་ཏ་མཱནཾ པཱ་ལི༹་ཡཱ་དཱི་སུ ‘‘ཨི་ཏ་རི་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཏོ ཀོ་ཙི བྷེ་དོ ཝ་ཏྟ་བྦོ, ཏ་སྨཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཚ་ཊྛཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨི་ཏ་རི་སྶཱ, ཨི་ཏ་རཱ་ཡ, ཨ་ཉྙི་སྶཱ, ཨ་ཉྙཱ་ཡ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཱ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏ་མི་སྶཱ, ཨ་ཉྙ་ཏ་མཱ་ཡཱ’’ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ཐཱ ཏ་ཏི་ཡཱ་པ་ཉྩ་མཱི་ན་མེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཏ་སྶཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ. ཀ་སྶཱ་ཧཾ ཀེ་ན ཧཱ་ཡཱ་མཱི’’ཏི ཀ་ར་ཎ་ནི་སྶ་ཀྐ་པྤ་ཡོ་ག་ད་སྶ་ན་ཏོ ས་ཏྟ་མི་ཡཱ པ་ནེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨི་ཏ་རི་སྶཱ, ཨི་ཏ་རི་སྶཾ, ཨི་ཏ་རཱ་ཡ, ཨི་ཏ་རཱ་ཡཾ, ཨ་ཉྙི་སྶཱ, ཨ་ཉྙི་སྶཾ, ཨ་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་ཉྙཱ་ཡཾ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཱ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཾ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡཾ, ཨ་ཉྙ་ཏ་མི་སྶཱ, ཨ་ཉྙ་ཏ་མི་སྶཾ, ཨ་ཉྙ་ཏ་མཱ་ཡ, ཨ་ཉྙ་ཏ་མཱ་ཡ’’ནྟི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རི་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི པཱ་ལི༹་ད་སྶ་ན་ཏོ.

ཏ་ཏྲ ས་བྦས་དྡོ ས་བྦ་ས་བྦཾ, པ་དེ་ས་ས་བྦཾ, ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་བྦཾ, ས་ཀྐཱ་ཡ་ས་བྦ་ནྟི ཙ་ཏཱུ་སུ ཝི་ས་ཡེ་སུ དི་ཊྛ་པྤ་ཡོ་གོ. ཏ་ཐཱ ཧེ་ས ‘‘ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེ ཨཱ་པཱ་ཐ་མཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་བྦ་ས་བྦ་སྨིཾ ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘ས་བྦེ་སཾ ཝོ སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་དེ་ས་ས་བྦ་སྨིཾ. ‘‘ས་བྦཾ ཝོ བྷི་ཀྑ་ཝེ དེ་སེ་སྶཱ་མི, ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ, བྷཱ་སི་སྶཱ་མི…པེ… ཀ་ཏ་མ་ཉྩ བྷི་ཀྑ་ཝེ ས་བྦཾ ཙ་ཀྑུ་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པཱ ཙ…པེ… མ་ནོ ཙེ་ཝ དྷ་མྨཱ ཙཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་བྦ་སྨིཾ. ‘‘ས་བྦཾ ས་བྦ་ཏོ ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཀྐཱ་ཡ་ས་བྦ་སྨིཾ. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་ས་བྦ་སྨིཾ ཨཱ་ག་ཏོ ནི་པྤ་དེ་སོ, ཨི་ཏ་རེ་སུ ཏཱི་སུ ས་པྤ་དེ་སོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་ཙྩེ་ཝཾ –

ས་བྦ་ས་བྦ་པ་དེ་སེ་སུ, ཨ་ཐོ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་པི ཙ;

ས་ཀྐཱ་ཡེ ཙཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་སུ, ས་བྦས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

ཀ་ཏ་ར ཀ་ཏ་མས་དྡེ་སུ ཀ་ཏ་རས་དྡོ ཨ་པྤེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ བྷི་ཡྻོ ཝཱ ཨ་པྤ་མུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཏ་མས་དྡོ བ་ཧཱུ་སུ ཨེ་ཀཾ ཝཱ དྭེ ཝཱ ཏཱི་ཎི ཝཱ བ་ཧུཾ ཝཱ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཏ་རས་དྡོ ཧི ཨ་པྤ་ཝི་ས་ཡོ, ཀ་ཏ་མས་དྡོ བ་ཧུ་ཝི་ས་ཡོ. ཏ་ཏྲི་མེ པ་ཡོ་གཱ ‘‘ཀ་ཏ་རེ་ན མ་གྒེ་ན ག་ནྟ་བྦཾ. ས་མུ་དྡོ ཀ་ཏ་རོ ཨ་ཡཾ. ཀ་ཏ་མོ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཕ་སྶོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ དྷ་མྨཱ ཀུ་ས་ལཱ. དི་སཱ ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་དི་སཱ ཙ་ཏ་སྶོ, ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ད་ས དི་ས་ཏཱ, ཨི་མཱ་ཡོ, ཀ་ཏ་མཾ དི་སཾ ཏི་ཊྛ་ཏི ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ’’. ཨི་ཙྩེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨུ་བྷ་ཡོ. ཨུ་བྷ་ཡཾ. ཨུ་བྷ་ཡོ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ན. སེ་སཾ པུ་ལླི་ངྒེ ས་བྦས་དྡ་ས་མཾ. ཨུ་བྷ་ཡོ ཛ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨུ་བྷ་ཡོ ཛ་ནེ པ་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨུ་བྷོ པུ་ཏྟཱ. ཨུ་བྷོ པུ་ཏྟེ་ཏི. ‘‘ཨུ་བྷ་ཡོ’’ཏི ཧི པ་དཾ ‘‘ཨུ་བྷོ’’ཏི པ་ད་མི་ཝ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་སི་དྡྷཾ, ན ཏྭེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨེ་ཏྠ ཧི –

‘‘ཨེ་ཀ་ར་ཏྟེ་ན ཨུ་བྷ་ཡོ, ཏུ་ཝ་ཉྩ དྷ་ནུ་སེ་ཁ ཙ;

ཨ་ནྣ་མེ་ཝཱ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟི, ཨུ་བྷ་ཡོ དེ་ཝ་མཱ་ནུ་སཱ’’

‘‘ཨུ་བྷ་ཡོ ཏེ པི་ཏཱ་བྷཱ་ཏ་རོ’’ཏི ཏ་ད་ཏྠ་སཱ་དྷ་ཀཱ་ནི ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཡ་དཱ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ‘‘ཨུ་བྷ་ཡོ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ནྟཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཐ, ཏ་དཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ. ཀོ ཧི ས་མ་ཏྠོ ཨ་ན་ནྟ་ན་ཡ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ སཱ་ཊྛ་ཀ་ཐེ ཏེ་པི་ཊ་ཀེ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ཏོ ན་ཡཾ ད་ཊྛུཾ ད་སྶེ་ཏུ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མ་ས་མྤ་ནྣེ་ན པ་བྷི་ནྣ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དེ་ན. ཨི་ད་ཉྩེ་ཏྠུ་པ་ལ་ཀྑི་ཏ་བྦཾ –

ཨ་ཉྙས་དྡོ པུ་བྦས་དྡོ, ད་ཀྑི་ཎོ ཙུ་ཏྟ་རོ པ་རོ;

ས་བྦ་ནཱ་མེ་སུ ག་ཡ྄ཧ་ནྟི, ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀེ་སུ་པི.

ཨེ་ཏེ་ས་ཉྷི ས་བྦ་ནཱ་མེ་སུ ས་ངྒ་ཧོ ཝི་བྷཱ་ཝི་ཏོ་ཝ.

ཨི་དཱ་ནི ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མེ་སུ ས་ངྒ་ཧོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙས་དྡོ ཏཱ་ཝ ཡ་དཱ བཱ་ལ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཏ་དཱ ས་བྦ་ནཱ་མཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མ་ཏྟཱ ཙ ས་བྦ་ཐཱ་པི པུ་རི་ས ཀ་ཉྙཱ ཙི་ཏྟན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ཧི ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཉྙོ, བཱ་ལོ པུ་རི་སོ. ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཉྙཱ, བཱ་ལཱ ཨི་ཏྠཱི. ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཉྙཾ, བཱ་ལཾ ཀུ་ལ་ནྟི ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཝི་དི་ཏྭཱ པུ་ལླི་ངྒ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨ་ཉྙོ, ཨ་ཉྙཱ. ཨ་ཉྙཾ, ཨ་ཉྙེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་རི་སན་ཡེ་ནེ་ཝ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨ་ཉྙཱ, ཨ་ཉྙཱ, ཨ་ཉྙཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཀ་ཉྙཱན་ཡེ་ནེ་ཝ, ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨ་ཉྙཾ, ཨ་ཉྙཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙི་ཏྟན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.

ཨི་མ་སྨི་ཉྷི ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སེ བཱ་ལ་ཛ་ནེ ཝ་ཏྟུ་ཀཱ་མེ་ན ‘‘ཨ་ཉྙཱ ཛ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙེ ཛ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏ་སྶ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ནཾ ཛ་ནཱ་ན’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙེ་སཾ ཛ་ནཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙེ་སཱ་ནཾ ཛ་ནཱ་ན’’ནྟི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ ཏ་སྶ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ཏི. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ན’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙཱ་སཾ ཨི་ཏྠཱི་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་པི, ‘‘ཨ་ཉྙཱ་ནཾ ཀུ་ལཱ་ན’’ནྟི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀུ་ལཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙེ་སཱ་ནཾ ཀུ་ལཱ་ན’’ནྟི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ་པི. ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་ཝ་སེ་ན པ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་པ་ར་ཝ་ཙ་ནི་ཙྪཱ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཉྙེ ཛ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ན ‘‘ཨ་ཉྙཱ ཛ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཨ་ཉྙཱ ཛ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏ་ཏྠཾ ན སཱ་དྷེ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཐཱ ཨ་ཏྠ་སྶ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ཏྟཱ. ཨི་ཏི ཡ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཉྙཱ ཛ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ‘‘ཨ་ཉྙེ ཛ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ནུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ཡ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཨ་ཉྙེ ཛ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི, ‘‘ཨ་ཉྙཱ ཛ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནཾ ནུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་སེ་སེ ས་ལླ་ཀྑ་ཎཱ པ་ཉྙཱ, ཨ་ཡཾ ནཱི་ཏི་ཡཱ མ་གྒོ ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟི་ཝི་ཙཱ་ར་ཎེ ཧེ་ཏུ་ཏྟཱ, ལོ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟི་ཝི་ཙཱ་ར་ཎཱ ནཱི་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟཱ. སཱ ཙ ཝི་ནཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙས་དྡོ ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀོ་པི བྷ་ཝ་ཏི.

པུ་བྦ ད་ཀྑི་ཎུ་ཏྟ་ར པ་རས་དྡེ་སུ པུ་བྦས་དྡོ ཡ་ཏྠ པ་དྷཱ་ན་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཡ་ཏྠ ཙ ‘‘སེ་མྷཾ པུ་བྦོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ལོ་ཧི་ཏ་ཀོ་པ་ཛ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཏ་ཏྠ ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀོ. པ་ཋ་མ་ཏྠེ ཏི་ལི་ངྒོ, དུ་ཏི་ཡ་ཏྠེ ཨེ་ཀ་ལི་ངྒོ. ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ པ་ན ཨུ་ཏྟ་རས་དྡོ ཙ པ་རས་དྡོ ཙ ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀོ ཏི་ལི་ངྒོ་ཡེ་ཝ. ཏ་ཐཱ ‘‘ད་ཀྑི་ཎ་སྶཱ ཝ་ཧ་ནྟི་མ’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཡ སུ་སི་ཀྑི་ཏ་ཏྠ་ཙ་ཏུ་ར་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ད་ཀྑི་ཎས་དྡོ. ‘‘པེ་ཏཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎཾ ད་ཛྫཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་ཝཱ་ཙ་ཀོ ད་ཀྑི་ཎཱས་དྡོ ནི་ཡོ་གཱ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒོ ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙ པུ་བྦ ད་ཀྑི་ཎུ་ཏྟ་ར པ་རས་དྡཱ ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀཱ་པི ས་ནྟཱི་ཏི ཏེ་སཾ ས་བྦ་ནཱ་མེ་སུ་པི ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མེ་སུ་པི ས་ངྒ་ཧོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.

ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཏ་རས་དྡཱ་དཱི་ནཾ པ་ར་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་སོ ནཱི་ཡ་ཏེ ‘‘ཀ་ཏ་ར་གཱ་མ་ཝཱ་སཱི ཀ་ཏ་མ་གཱ་མ་ཝཱ་སཱི. ཨུ་བྷ་ཡ་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ, ཨི་ཏ་ར་གཱ་མ་ཝཱ་སཱི ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་གཱ་མ་ཝཱ་སཱི, པུ་བྦ་དི་སཱ, པ་ར་ཛ་ནོ, ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ, ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ, ཨ་དྷ་ར་པ་ཏྟོ’’ཏི. ཏ་ཏྲ ‘‘ཀ་ཏ་རོ གཱ་མོ ཀ་ཏ་ར་གཱ་མོ, ཀ་ཏ་མོ གཱ་མོ ཀ་ཏ་མ་གཱ་མོ, ཨུ་བྷ་ཡོ གཱ་མཱ ཨུ་བྷ་ཡ་གཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ས་མཱ་ས་ཝི་གྒ་ཧོ, ཀ་ཏ་རས་དྡ་སྶ པ་ན ཀ་ཏ་མས་དྡེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་སཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི དྭི་དྷཱ ཙ རཱུ་པཱ་ནི ག་རཱུ ‘‘ཀ་ཏ་རོ ཙ ཀ་ཏ་མོ ཙ ཀ་ཏ་ར་ཀ་ཏ་མེ ཀ་ཏ་ར་ཀ་ཏ་མཱ ཝཱ’’ཏི. ཏ་སྨཱ ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་ན་ཡེ་ན སུ་དྡྷ་ནཱ་མི་ཀེ་སུ པུ་རི་སན་ཡེ་ན ཙ ཀ་ཏ་ར ཀ་ཏ་མས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ, ཏེ་ན་སྶ ས་མྤ་དཱ་ན་སཱ་མི་ཝ་ཙ་ན་ཊྛཱ་ནེ་སུ ‘‘ཀ་ཏ་ར་ཀ་ཏ་མེ་སཾ, ཀ་ཏ་ར་ཀ་ཏ་མེ་སཱ་ནཾ, ཀ་ཏ་ར་ཀ་ཏ་མཱ་ན’’ནྟི ཏཱི་ཎི རཱུ་པཱ་ནི སི་ཡུཾ ‘‘ཀ་ཏ་རཱ ཙ ཀ་ཏ་མཱ ཙ ཀ་ཏ་ར་ཀ་ཏ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་ས་མཱ་སེ པ་ན ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་ན་ཡེ་ན, སུ་དྡྷ་ནཱ་མི་ཀེ་སུ ཀ་ཉྙཱན་ཡེ་ན ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ. ‘‘ཀ་ཏ་ར་ཉྩ ཀ་ཏ་མ་ཉྩ ཀ་ཏ་ར་ཀ་ཏ་མཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏ་ས་མཱ་སེ ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་ན་ཡེ་ན, སུ་དྡྷ་ནཱ་མི་ཀེ་སུ ཙི་ཏྟན་ཡེ་ན ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ.

ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཝི་སེ་སོ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – པུ་བྦཱ་པ་རཱདི་ས་དྡཱ དྭ་ནྡ་ས་མཱ་སཱ་དི་ཝི་དྷིཾ པ་ཏྭཱ སེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི རཱུ་པ་ཝ་ནྟོ ན ཧོ་ནྟི, ཏཾ ཡ་ཐཱ? པུ་བྦཱ་པ་རཱ, ཨ་དྷ་རུ་ཏྟ་རཱ, མཱ་ས་པུ་བྦཱ པུ་རི་སཱ, དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ པུ་རི་སཱ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ སཱ་ཝ་ཀཱ, ཨི་དཾ པུ་ལླི་ངྒ་ཏྟེ པ་ཋ་མཱ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་རཱུ་པཾ. ཨེཏྠེཀཱ་རོ ཨཱ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏོ ན དི་སྶ་ཏི. པུ་བྦཱ་པ་རཱ་ནཾ ཨ་དྷ་རུ་ཏྟ་རཱ་ནཾ, མཱ་ས་པུ་བྦཱ་ནཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ, ཨི་དཾ པུ་ལླི་ངྒ་ཏྟེ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཚ་ཊྛཱི་ནཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་རཱུ་པཾ. ཨེ་ཏྠ སཾ སཱ་ནམི་ཙྩེ་ཏེ ཨཱ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ ན དི་སྶ་ནྟི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ་ནཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ་ནཾ སཱ་ཝི་ཀཱ་ནཾ, ཀུ་ལཱ་ནཾ ཝཱ, ཨི་དཾ ཏི་ལི་ངྒ་ཏྟེ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཚ་ཊྛཱི་ནཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་རཱུ་པཾ. ཨེ་ཏྠཱ་པི སཾ སཱ་ནམི་ཙྩེ་ཏེ ཨཱ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ ན དི་སྶ་ནྟི. མཱ་ས་པུ་བྦཱ་ཡཾ མཱ་ས་པུ་བྦཱ་ཡ, པི་ཡ་པུ་བྦཱ་ཡཾ པི་ཡ་པུ་བྦཱ་ཡ, ཨི་ད་མི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཏྟེ ས་ཏྟ་མཱི་ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཚ་ཊྛཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་རཱུ་པཾ. ཨེ་ཏྠཱ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ སཾ སཱ ན དི་སྶ་ནྟི. མཱ་ས་པུ་བྦཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ, པི་ཡ་པུ་བྦཱ་ནཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ, ཨི་ད་མི་ཏྠི་ལི་ངྒ་ཏྟེ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཚ་ཊྛཱི་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་རཱུ་པཾ. ཨེ་ཏྠ པ་ནཱ་དེ་ས་བྷཱུ་ཏོ སམི་ཙྩེ་སོ ན དི་སྶ་ཏི. ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི, པུ་བྦཱ་པ་རཱདཱི་ནཾ ས་མཱ་ས་ཝི་གྒ་ཧཾ ས་མཱ་ས་པ་རི་ཙྪེ་དེ པ་ཀཱ་སེ་སྶཱ་མ.

ཨི་དཱ་ནི ཡཾས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཝུ་ཙྩ་ཏེ –

ཡོ, ཡེ. ཡཾ, ཡེ. ཡེ་ན, ཡེ་ཧི, ཡེ་བྷི. ཡ་སྶ, ཡེ་སཾ, ཡེ་སཱ་ནཾ. ཡ་སྨཱ, ཡ་མྷཱ, ཡེ་ཧི, ཡེ་བྷི. ཡ་སྶ, ཡེ་སཾ, ཡེ་སཱ་ནཾ. ཡ་སྨིཾ, ཡ་མྷི, ཡེ་སུ. ཨི་དཾ པུ་ལླི་ངྒཾ. ཡཾ, ཡཱ་ནི. ཡཾ, ཡཱ་ནི. ཡེ་ན. སེ་སཾ པུ་ལླི་ངྒ་ས་དི་སཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཡཾ, ཡཱ་ནི, ཡཱ. ཡཾ, ཡཱ་ནི, ཡེ. ཡེ་ན. སེ་སཾ པུ་ལླི་ངྒ་ས་དི་སཾ. ཀ་ཏྠ་ཙི ཧི ནིཀཱ་ར་ལོ་པོ བྷ་ཝ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ན ནིཀཱ་ར་སྶ ཨཱཀཱརེཀཱ་རཱ་དེ་སཱ་པི གཱ་ཐཱ་ཝི་ས་ཡེ.

‘‘ཡཱ པུ་བྦེ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ, པ་ལླ་ངྐ་ཝ་ར་མཱ་བྷུ་ཛེ;

ནི་མི་ཏྟཱ་ནི པ་དི་སྶ་ནྟི, ཏཱ་ནི ཨ་ཛྫ པ་དི་སྶ་རེ’’ཏི ཙ,

‘‘ཀིཾ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་ཏྠི, ཡེ ཏཾ ཛི་ན་ནྟོ ཧ་རེ ཨ་ཀྑ་དྷུ་ཏྟོ’’ཏི ཙ ཨི་ད་མེ་ཏྠ པཱ་ལི༹་ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨི་དཾ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ.

ཡཱ, ཡཱ, ཡཱ་ཡོ. ཡཾ, ཡཱ, ཡཱ་ཡོ. ཡཱ་ཡ, ཡཱ་ཧི, ཡཱ་བྷི. ཡཱ་ཡ, ཡ་སྶཱ, ཡཱ་སཾ. ཡཱ་ཡ, ཡཱ་ཧི, ཡཱ་བྷི. ཡཱ་ཡ, ཡ་སྶཱ, ཡཱ་སཾ. ཡ་སྶཾ, ཡཱ་ཡཾ, ཡཱ་སུ. ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ. ཨེ་ཝཾ ཡཾས་དྡ་སྶ ལི་ངྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ད་མཱ་ལཱ བྷ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཏྠཱ་ལ་པ་ན་པ་དཱ་ནི ན ལ་བྦྷ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཏཾས་དྡཱ་དཱི་ནཾ པ་ད་མཱ་ལཱ་དཱི་སུ་པི.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ཡནྟི ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཡནྟི ས་དྡོ ‘‘ཡཾ མེ བྷ་ནྟེ དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ ས་མྨུ་ཁཱ སུ་ཏཾ ས་མྨུ་ཁཱ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏཾ, ཨཱ་རོ་ཙེ་མི ཏཾ བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནེ དི་སྶ་ཏི. ‘‘ཡ་ནྟཾ ཨ་པུ་ཙྪི་མྷ ཨ་ཀི་ཏྟ་ཡཱི ནོ, ཨ་ཉྙཾ ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མ ཏ་དི་ངྒྷ བྲཱུ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནེ. ‘‘ཨ་ཊྛཱ ན་མེ་ཏཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ. ‘‘ཡཾ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནེ དི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཏྠེ་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘པ་ཙྩ་ཏྟེ ཨུ་པ་ཡོ་གེ ཙ, བྷུ་མྨེ ཙ ཀ་ར་ཎེ་པི ཙ;

ཙ་ཏཱུ་སྭེ་ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ, ཡནྟི ས་དྡོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.

པ་ར་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡཾས་དྡ་སྶ ས་མཱ་སོ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ‘‘ཡཾ་ཁ་ནྡྷཱ་དི, ཡཾ་གུ་ཎཱ, ཡ་གྒུ་ཎཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཡོ ཁ་ནྡྷཱ་དི ཡཾ་ཁ་ནྡྷཱ་དི, ཡེ གུ་ཎཱ ཡཾ་གུ་ཎཱཏི ས་མཱ་ས་ཝི་གྒ་ཧོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒེ ‘‘ཡཾ་གུ་ཎ་ནེ་མི་ཏྟི་ཀ་ཉྩེ་ཏཾ ནཱ་མཾ, ཏེ་སཾ གུ་ཎཱ་ནཾ པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་དེ ‘‘ཡེ གུ་ཎཱ ཡཾ་གུ་ཎཱ, ཡཾ་གུ་ཎཱ ཨེ་ཝ ནི་མི་ཏྟཾ ཡཾ་གུ་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ, ཏ་ཏོ ཛཱ་ཏཾ ‘བྷ་ག་ཝཱ’ཏི ཨི་དཾ ནཱ་མ་ནྟི ཡཾ་གུ་ཎ་ནེ་མི་ཏྟི་ཀ’’ནྟི ནི་བྦ་ཙ་ན་མི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ཡ་གྒུ་ཎཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཡ་སྶ གུ་ཎཱ ཡ་གྒུ་ཎཱ’’ཏི ནི་བྦ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཐཱ ཧི –

‘‘ཨ་པི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཱ པ་ཉྙཱ, ཡ་གྒུ་ཎ་ནྟཾ ན ཛཱ་ནི་ཡཱ;

ཨ་ཐ ཀཱ ཏ་སྶ ཝི་ཛ་ཉྙཱ, ཏཾ བུ་དྡྷཾ བྷཱུ་གུ་ཎཾ ན་མེ’’ཏི

པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཝི་ར་ཙ་ནཱ་ཡཾ ‘‘ཡ་སྶ གུ་ཎཱ ཡ་གྒུ་ཎཱ’’ཏི ནི་བྦ་ཙ་ན་མི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ.

ཡས་དྡ་སྶ ས་མཱ་ས་མྷི, ས་དྡྷིཾ པ་ར་པ་དེ་ཧི ཝེ;

ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ ཝཱ་ཐ, དྭི་བྷཱ་ཝོ ཝཱ སི་ཡཱ དྭི་དྷཱ.

ཨེ་ཝཾ ཡས་དྡ་སྶ ས་མཱ་སོ ས་ལླ་ཀྑི་ཏ་བྦོ.

ཨི་དཱ་ནི ཏས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཝུ་ཙྩ་ཏེ –

སོ, ཏེ. ནཾ, ཏཾ, ནེ, ཏེ. ནེ་ན, ཏེ་ན, ནེ་ཧི, ཏེ་ཧི, ནེ་བྷི, ཏེ་བྷི. ཨ་སྶ, ན་སྶ, ཏ་སྶ, ‘ནེ་སཾ, ཏེ་སཾ (ཨཱ་སཾ). ཨ་སྨཱ, ན་སྨཱ, ཏ་སྨཱ, ན་མྷཱ, ཏ་མྷཱ, ནེ་ཧི, ཏེ་ཧི, ནེ་བྷི, ཏེ་བྷི. ཨ་སྶ, ན་སྶ, ཏ་སྶ, ནེ་སཾ, ཏེ་སཾ (ཨཱ་སཾ). ཨ་སྨིཾ, ན་སྨིཾ, ཏ་སྨིཾ, ཨ་མྷི, ན་མྷི, ཏ་མྷི, ཏྱ་མྷི, ནེ་སུ, ཏེ་སུ. ཨི་དཾ པུ་ལླི་ངྒཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨཱ་སཾས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ ‘‘ནེ་ཝཱ་སཾ ཀེ་སཱ དི་སྶ་ནྟི, ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཙ ཛཱ་ལི་ནོ’’ཏི གཱ་ཐཱ ནི་ད་སྶ་ནཾ, སོ ཙ ཏི་ལི་ངྒོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཏྱ་མྷཱིཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ –

‘‘ཡ་དཱ་སྶ སཱི་ལཾ པ་ཉྙ་ཉྩ, སོ་ཙེ་ཡྻ་ཉྩཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི;

ཨ་ཐ ཝི་སྶཱ་ས་ཏེ ཏྱ་མྷི, གུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ་སྶ ན ར་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི

ཨ་ཡཾ གཱ་ཐཱ ནི་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ རཱུ་པ་ཝི་སེ་སོ ས་ལླ་ཀྑི་ཏ་བྦོ – ཨ་རི་ཡ་ཝི་ན་ཡེ་ཏི ཝཱ ས་པྤུ་རི་ས་ཝི་ན་ཡེ་ཏི ཝཱ. ཨེ་སེ སེ ཨེ་ཀེ ཨེ་ཀ་ཊྛེ་ཏི པཱ་ལི༹་པྤ་དེ་སེ པ་ཙྩ་ཏྟེ་ཀ་ཝ་ཙ་ན་ཀཱ་ནམེ་ཏ ཏས་དྡཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ར་ནྟ་ནི་དྡེ་སོ་པི དི་སྶ་ཏཱི་ཏི.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ཏེས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཏེས་དྡོ ‘‘ན ཏེ སུ་ཁཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཡེ ན པ་སྶ་ནྟི ན་ནྡ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏཾས་དྡ་སྶ ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཏྟ་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ ཨཱ་ག་ཏོ, ‘‘ཏེ ན པ་སྶཱ་མི དཱ་ར་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨུ་པ་ཡོ་ག་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ. ‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ. ན་མོ ཏེ བུ་དྡྷ ཝཱི་ར་ཏྠཱུ’’ཏི ཙ ཨཱ་དཱི་སུ ཏུ་མྷས་དྡ་སྶ ཝ་སེ་ན ས་མྤ་དཱ་ནེ, ཏུ་ཡ྄ཧ་ནྟི ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཀི་ནྟེ དི་ཊྛཾ ཀི་ནྟི ཏེ དི་ཊྛཾ, ཨུ་པ་དྷཱི ཏེ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ, ཨཱ་ས་ཝཱ ཏེ པ་དཱ་ལི་ཏཱ’’ཏི ཙ ཨཱ་དཱི་སུ ཀ་ར་ཎེ. ‘‘ཀི་ནྟེ ཝ་ཏཾ ཀིཾ པ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ སཱ་མི་ཨ་ཏྠེ, ཏ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཏྠེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘པ་ཙྩ་ཏྟེ ཨུ་པ་ཡོ་གེ ཙ, ཀ་ར་ཎེ ས་མྤ་དཱ་ནི་ཡེ;

སཱ་མི་མྷི ཙཱ་ཏི ཏེས་དྡོ, པ་ཉྩ་སྭ་ཏྠེ་སུ དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

ཏཾ, ཏཱ་ནི. ཏཾ, ཏཱ་ནི. ནེ་ན, ཏེ་ན ཨི་ཙྩཱ་དི. སེ་སཾ པུ་ལླི་ངྒ་ས་དི་སཾ. ཨི་དཾ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ.

སཱ, ཏཱ, ཏཱ་ཡོ. ནཾ, ཏཾ, ནཱ, ཏཱ, ནཱ་ཡོ, ཏཱ་ཡོ. ནཱ་ཡ, ཏཱ་ཡ, ནཱ་ཧི, ཏཱ་ཧི, ནཱ་བྷི, ཏཱ་བྷི. ཨ་སྶཱ, ན་སྶཱ, (ཏི་སྶཱ,) ཏ་སྶཱ, ནཱ་ཡ, ཏཱ་ཡ, ནཱ་སཾ, ཏཱ་སཾ, སཱ་ནཾ, ཨཱ་སཾ. ཨ་སྶཱ, ན་སྶཱ, ཏ་སྶཱ, ནཱ་ཡ, ཏཱ་ཡ, ནཱ་ཧི, ཏཱ་ཧི, ནཱ་བྷི, ཏཱ་བྷི. ཨ་སྶཱ, ན་སྶཱ, (ཏི་སྶཱ,) ཏ་སྶཱ, ནཱ་ཡ, ཏཱ་ཡ, ནཱ་སཾ, ཏཱ་སཾ, སཱ་ནཾ, ཨཱ་སཾ. ནཱ་ཡ, ཏཱ་ཡ, ཨ་སྶཾ, ན་སྶཾ, ཏི་སྶཾ, ཏ་སྶཾ, ནཱ་ཡཾ, ཏཱ་ཡཾ, ནཱ་སུ, ཏཱ་སུ, ཏྱཱ་སུ. ཨི་དཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་མོ སཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ནཱ་སཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ. ཁི་ཌྜཱ པ་ཎི་ཧི་ཏཱ ཏྱཱ་སུ, ར་ཏི ཏྱཱ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. བཱི་ཛཱ་ནི ཏྱཱ་སུ རུ་ཧ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཡོ་ག་ད་སྶ་ན་ཏོ ‘‘སཱ་ནཾ ཨཱ་སཾ ཏྱཱ་སཱུ’’ཏི ཨི་མཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཀྑ་ར་ཙི་ནྟ་ཀཱ་ནཾ ཉཱ་ཎ་ཙ་ཀྑུ་ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ན་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ པ་ར་མྨུ་ཁ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཏཾས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ བྷ་ཝ་ཏི.

ཨེ་ཏྠ ཙ ཨི་དཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ –

‘‘ཏཾ ཏྭཾ ག་ནྟྭཱ་ན ཡཱ་ཙ་སྶུ’’, ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ པ་དི་སྶ་རེ;

ཨཱ་དོ ཏཾ ཏེཏི་ཨཱ་དཱི་ནི, ནནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ནོ ཏ་ཐཱ.

ནཾ ནེ ནེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི, ཝོ ནོཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ;

པ་ད་ཏོ པ་ར་བྷཱ་ཝ་མྷི, དི་ཊྛཱ་ནི ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ.

‘‘ཨ་ཐ ནཾ ཨ་ཐ ནེ ཨཱ་ཧ, ན ཙ ནཾ པ་ཊི་ན་ནྡ་ཏི’’;

ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི པ་ཡོ་གཱ་ནི, ད་སྶེ་ཏ་བྦཱ་ནི ཝི་ཉྙུ་ནཱ.

ཀོ ཙེ་ཏྠ ཝ་དེ་ཡྻ –

‘‘ཡ་ཐཱ ན་དཱི ཙ པ་ནྠོ ཙ, པཱ་ནཱ་གཱ་རཾ ས་བྷཱ པ་པཱ;

ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ, ནཱ་སཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི

ཨེ་ཏྠ –

པ་ད་ཏོ ཨ་པ་ར་ཏྟེ་པི, ནཱ་སཾས་དྡ་སྶ ད་སྶ་ནཱ;

ཨཱ་དོ་པི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ་ཝ, ནཾ ནེཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ ཨི་ཏི.

སོ པ་ནེ་ཝ་ནྟུ ཝ་ཏྟ་བྦོ, ‘‘ཏ་ཝ ཝཱ་དེ ན ལ་བྦྷ་ཏི;

ནཱ་སཾས་དྡོ ནས་དྡོ ཙ, ཨཱ་སཾས་དྡོ ཙ ལ་བྦྷ་རེ.

ཏ་སྨཱ ‘ཨཱ་སཾ ན ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨི་ཏྠཱི་ནཾ པ་ཎྜི་ཏཱ’ཨི་ཏི;

ཨ་ཏྠོ་ཝ བྷ་ཝ་ཏེ ཨེ་ཝཾ, སུ་ཊྛུ དྷཱ་རེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི.

ཨ་ཐ ཝཱ ཡ་སྨཱ ནི་རུ་ཏྟི་པི་ཊ་ཀེ ‘‘ནཾ པུ་རི་སཾ པ་སྶ་ཏི, ནེ པུ་རི་སེ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་ད་ཏོ ཨ་པ་ར་ཏྟེ་པི ‘‘ནཾ, ནེ’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི པ་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཏེ་ནཱ་པི ན་ཡེ་ན པ་ད་ཏོ ཨ་པ་རཱ་ནི་པི ཏཱ་ནི ཀ་དཱ་ཙི སི་ཡུཾ. མ་ཡཾ པ་ན པཱ་ལི༹་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཏེ་སཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཝ་དཱ་མ, ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ སུ་ཊྛུ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ཏས་དྡ་སྶ པ་ར་པ་དེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་སོ་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ‘‘ཏཾ་པུ་ཏྟོ, ཏཾ་ས་དི་སོ, ཏ་ནྣི་ནྣོ, ཏ་པྤོ་ཎོ, ཏ་པྤ་བྦྷཱ་རོ, ཏ་བྦྷཱུ་ཏོ, ཏ་གྒུ་ཎོ, ཏ་སྶ་དི་སོ’’ཏི.

ཏས་དྡ་སྶ ས་མཱ་ས་མྷི, ས་དྡྷིཾ པ་ར་པ་དེ་ཧི ཝེ;

ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ པུ་བྦ-པ་དེ དྭི་ཏྟ་ནྟུ པ་ཙྪི་མེ.

ཨེ་ཝཾ ཏས་དྡ་སྶ ས་མཱ་སོ ས་ལླ་ཀྑི་ཏ་བྦོ.

ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཏས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཝུ་ཙྩ་ཏེ –

ཨེ་སོ, ཨེ་ཏེ. ཨེ་ཏཾ, ཨེ་ཏེ. ཨེ་ཏེ་ན, ཨེ་ཏེ་ཧི, ཨེ་ཏེ་བྷི. ཨེ་ཏ་སྶ, ཨེ་ཏེ་སཾ, ཨེ་ཏེ་སཱ་ནཾ. ཨེ་ཏ་སྨཱ, ཨེ་ཏ་མྷཱ, ཨེ་ཏེ་ཧི, ཨེ་ཏེ་བྷི. ཨེ་ཏ་སྶ, ཨེ་ཏེ་སཾ, ཨེ་ཏེ་སཱ་ནཾ. ཨེ་ཏ་སྨིཾ, ཨེ་ཏ་མྷི, ཨེ་ཏེ་སུ. ཨི་དཾ པུ་ལླི་ངྒཾ.

ཨེ་ཏཾ, ཨེ་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཏཾ, ཨེ་ཏཱ་ནི. སེ་སཾ པུ་ལླི་ངྒ་ས་དི་སཾ, ཨི་དཾ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ.

ཨེ་སཱ, ཨེ་ཏཱ, ཨེ་ཏཱ་ཡོ. ཨེ་ཏཾ, ཨེ་ཏཱ, ཨེ་ཏཱ་ཡོ. ཨེ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཏཱ་ཧི, ཨེ་ཏཱ་བྷི. ཨེ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཏི་སྶཱ, ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཡ, ཨེ་ཏཱ་སཾ. ཨེ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཏཱ་ཧི, ཨེ་ཏཱ་བྷི. ཨེ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཏི་སྶཱ, ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཡ, ཨེ་ཏཱ་སཾ. ཨེ་ཏཱ་ཡ, ཨེ་ཏི་སྶཾ, ཨེ་ཏཱ་སུ. ཨི་དཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ བྷ་ཝ་ཏི.

པ་ར་པ་དེ་ནེ་ཏྠ ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་སོ་པི་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ནི་དྷི ནཱ་མ ནི་དྷི་ཡྻ་ཏི. ཨེ་ཏ་པྤ་ར་མཱ་ཡེ་ཝ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ.

ས་མཱ་སེ ཨེ་ཏས་དྡ་སྶ, ས་དྡྷིཾ པ་ར་པ་དེ་ཧི ཝེ;

ནི་གྒ་ཧཱི་ཏཱ་ག་མོ པུ་བྦ-པ་དེ ཧོ་ཏི ན ཧོ་ཏི ཙ.

ཨི་དཱ་ནི ཨི་དཾས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཝུ་ཙྩ་ཏེ –

ཨ་ཡཾ, ཨི་མེ. ཨི་མཾ, ཨི་མེ. ཨ་ནེ་ན, ཨི་མི་ནཱ, ཨེ་ཧི, ཨེ་བྷི, ཨི་མེ་ཧི, ཨི་མེ་བྷི. ཨ་སྶ, ཨི་མ་སྶ, ཨེ་སཾ, ཨེ་སཱ་ནཾ, ཨི་མེ་སཾ, ཨི་མེ་སཱ་ནཾ. ཨ་སྨཱ, ཨི་མ་སྨཱ, ཨི་མ་མྷཱ, ཨེ་ཧི, ཨེ་བྷི, ཨི་མེ་ཧི, ཨི་མེ་བྷི. ཨ་སྶ, ཨི་མ་སྶ, ཨེ་སཾ, ཨེ་སཱ་ནཾ, ཨི་མེ་སཾ, ཨི་མེ་སཱ་ནཾ. ཨ་སྨིཾ, ཨི་མ་སྨིཾ, ཨ་མྷི, ཨི་མ་མྷི, ཨེ་སུ, ཨི་མེ་སུ. ཨི་དཾ པུ་ལླི་ངྒཾ.

ཨི་དཾ, ཨི་མཱ་ནི. སེ་སཾ པུ་ལླི་ངྒ་ས་དི་སཾ. ཨི་དཾ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ.

ཨ་ཡཾ, ཨི་མཱ, ཨི་མཱ་ཡོ. ཨི་མཾ, ཨི་མཱ, ཨི་མཱ་ཡོ. ཨི་མཱ་ཡ, ཨི་མཱ་ཧི, ཨི་མཱ་བྷི. ཨ་སྶཱ, ཨ་སྶཱ་ཡ, ཨི་མི་སྶཱ, ཨི་མི་སྶཱ་ཡ, ཨི་མཱ་ཡ, ཨི་མཱ་སཾ. ཨ་སྶཱ, ཨི་མི་སྶཱ, ཨི་མཱ་ཡ, ཨི་མཱ་ཧི, ཨི་མཱ་བྷི. ཨ་སྶཱ, ཨ་སྶཱ་ཡ, ཨི་མི་སྶཱ, ཨི་མི་སྶཱ་ཡ, ཨི་མཱ་ཡ, ཨི་མཱ་སཾ. ཨ་སྶཾ, ཨི་མི་སྶཾ, ཨི་མཱ་ཡ, ཨི་མཱ་ཡཾ, ཨི་མཱ་སུ. ཨི་དཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ. ཨེ་ཝཾ ཨི་དཾས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ བྷ་ཝ་ཏི.

ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ནེ ཏུ ‘‘ཨི་མ་སྶི་ད་མཾ་སི་སུ ན་པུཾ་ས་ཀེ’’ཏི ཨི་མས་དྡོ་ཡེ་ཝ པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟོ, ཨི་དྷ པ་ན ཨི་དཾས་དྡོ་ཡེ་ཝ ‘‘ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨི་ད’’ནྟི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ད་སྶ་ན་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཨི་མེ་སཾ པ་ཙྩ་ཡཱ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ, ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ, ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝཱ ས་མཱུ་ཧོ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཏི ཏཱས་དྡེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ ན ཀི་ཉྩི ཨ་ཏྠ་ནྟ་རཾ ཡ་ཐཱ དེ་ཝོ ཨེ་ཝ དེ་ཝ་ཏཱ་ཏི. ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧོ ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཏི ས་མཱུ་ཧ་ཏྠཾ ཏཱས་དྡ་མཱ་ཧ ཡ་ཐཱ ཛ་ནཱ་ནཾ ས་མཱུ་ཧོ ཛ་ན་ཏཱ་ཏི. ཙཱུ་ལ༹་ནི་རུ་ཏྟི་ཡཾ ནི་རུ་ཏྟི་པི་ཊ་ཀེ ཙ ཨི་དཾས་དྡོ་ཡེ་ཝ པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟོ.

ས་མཱ་སེ ཨི་དཾས་དྡ་སྶ, ས་དྡྷིཾ པ་ར་པ་དེ་ན ཝེ;

ཨི་ད་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཏཱ་ཏྭེ་ཝ, རཱུ་པཾ དྭི་ཏྟཾ སི་ཡུ་ཏྟ་རེ.

ཨི་དཱ་ནི ཨ་མུས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཝུ་ཙྩ་ཏེ –

ཨ་སུ, ཨ་མུ, ཨ་མཱུ. ཨ་མུཾ, ཨ་མཱུ. ཨ་མུ་ནཱ, ཨ་མཱུ་ཧི, ཨ་མཱུ་བྷི. ཨ་མུ་སྶ, དུ་སྶ, ཨ་མཱུ་སཾ, ཨ་མཱུ་སཱ་ནཾ. ཨ་མུ་སྨཱ, ཨ་མུ་མྷཱ, ཨ་མཱུ་ཧི, ཨ་མཱུ་བྷི. ཨ་མུ་སྶ, དུ་སྶ, ཨ་མཱུ་སཾ, ཨ་མཱུ་སཱ་ནཾ. ཨ་མུ་སྨིཾ, ཨ་མུ་མྷི, ཨ་མཱུ་སུ. ཨི་དཾ པུ་ལླི་ངྒཾ.

ཨ་དུཾ, ཨ་མཱུ་ནི. སེ་སཾ པུ་ལླི་ངྒ་ས་དི་སཾ. ཨི་དཾ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ.

ཨ་སུ, ཨ་མུ, ཨ་མཱུ, ཨ་མུ་ཡོ. ཨ་མཱུཾ, ཨ་མཱུ, ཨ་མུ་ཡོ. ཨ་མུ་ཡཱ, ཨ་མཱུ་ཧི, ཨ་མཱུ་བྷི. ཨ་མུ་སྶཱ, ཨ་མུ་ཡཱ, ཨ་མཱུ་སཾ, ཨ་མཱུ་སཱ་ནཾ. ཨ་མུ་ཡཱ, ཨ་མཱུ་ཧི, ཨ་མཱུ་བྷི. ཨ་མུ་སྶཱ, ཨ་མུ་ཡཱ, ཨ་མཱུ་སཾ, ཨ་མཱུ་སཱ་ནཾ. ཨ་མུ་ཡཱ, ཨ་མུ་ཡཾ, ཨ་མུ་སྶཾ, ཨ་མཱུ་སུ. ཨི་དཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་མུས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ བྷ་ཝ་ཏི, ས་མཱ་སོ པ་ན ཨ་པྤ་སི་དྡྷོ.

ཏ་ཏྲ ‘‘དུ་སྶ མེ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལ་སྶ, ར་ཏྟི་བྷ་ཏྟཾ ཨ་པཱ་བྷ་ཏ’’ནྟི པ་ཡོ་ག་ད་སྶ་ན་ཏོ ‘‘དུ་སྶཱ’’ཏི པ་ད་མ་མྷེ་ཧི ཋ་པི་ཏཾ. ཀཀཱ་རཱ་ག་མ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་རཱུ་པཱ་ནི བྷ་ཝ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཝ་སེ་ན ཨ་ཡཾ ལི་ངྒ་ཏྟ་ཡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཝུ་ཙྩ་ཏེ –

‘‘ཨ་སུ་ཀོ, ཨ་སུ་ཀཱ. ཨ་སུ་ཀཾ, ཨ་སུ་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, ‘‘ཨ་མུ་ཀོ, ཨ་མུ་ཀཱ. ཨ་མུ་ཀཾ, ཨ་མུ་ཀེ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ པུ་རི་སན་ཡོ་པི ལ་བྦྷ་ཏི. ‘‘ཨ་སུ་ཀཱ, ཨ་སུ་ཀཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, ‘‘ཨ་མུ་ཀཱ, ཨ་མུ་ཀཱ་ཡོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཀ་ཉྙཱན་ཡོ་པི ལ་བྦྷ་ཏི. ‘‘ཨ་སུ་ཀཾ, ཨ་སུ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ, ‘‘ཨ་མུ་ཀཾ, ཨ་མུ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཙ ཙི་ཏྟན་ཡོ་པི ལ་བྦྷ་ཏི. ཨི་མཱ་ནེ་ཏྠ པ་དཱ་ནི ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀཱ་ནི་པི ཀཀཱ་རཱ་ག་མ་ཝ་སེ་ན ནཱ་ན་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི.

ཨི་དཱ་ནི ཀིཾས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ ཝུ་ཙྩ་ཏེ –

ཀོ, ཀེ. ཀཾ, ཀེ. ཀེ་ན, ཀེ་ཧི, ཀེ་བྷི. ཀ་སྶ, ཀི་སྶ, ཀེ་སཾ. ཀ་སྨཱ, ཀ་མྷཱ, ཀེ་ཧི, ཀེ་བྷི. ཀ་སྶ, ཀི་སྶ, ཀེ་སཾ. ཀ་སྨིཾ, ཀི་སྨིཾ, ཀ་མྷི, ཀི་མྷི, ཀེ་སུ. ཨི་དཾ པུ་ལླི་ངྒཾ.

རཱུ་པ་ཝི་སེ་སོ་པེ་ཏྠ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ‘‘ཀེ ག་ནྡྷ་བྦེ ཙ ར་ཀྑ་སེ ནཱ་གེ, ཀེ ཀི་མྤུ་རི་སེ ཙ མཱ་ནུ་སེ, ཀེ པ་ཎྜི་ཏེ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ད་དེ, དཱི་གྷཾ ར་ཏྟཾ བྷ་ཏྟཱ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀེ ཙ ཚ་ཝེ པཱ་ཐི་ཀ་པུ་ཏྟེ, ཀཱ ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་སཱ་ད་ནཱ’’ཏི པཱ་ལི༹་ད་སྶ་ན་ཏོ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཀེ ག་ནྡྷ་བྦེ ཙ ར་ཀྑ་སེ ནཱ་གེ ཨི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པཱ་ལཱི༹་སུ ‘‘ཀེ’’ཏི པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨེཀཱ་ར་ནྟ་མྤི དི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀེ’’ཏི རཱུ་པ་བྷེ་དོ ཙེ་ཏྠ ཉེ་ཡྻོ. ཏ་ཐཱ ‘‘ཀི་སྶ་སྶ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་སྶ, ཝ་དྷཾ རོ་ཙེ་སི གོ་ཏ་མ. ཀི་སྨིཾ མེ སི་ཝ་ཡོ ཀུ་དྡྷཱ. ཀ་མྷི ཀཱ་ལེ ཏ་ཡཱ ཝཱི་ར, པ་ཏྠི་ཏཱ བོ་དྷི་མུ་ཏྟ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ ནི་ད་སྶ་ན་པ་དཱ་ནི ཉེ་ཡྻཱ་ནི. ཨ་པི་ཙ –

‘‘ཀོ ཏེ བ་ལཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ’’, ཨི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པཱ་ལི༹་སུ;

ཀྭ་ས་དྡ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི, ཉེ་ཡྻཱ ཀོ ཨི་ཙྩ་ཡཾ སུ་ཏི.

པེ་ཏཾ ཏཾ སཱ་མ་མ་དྡ་ཀྑིཾ, ཀོ ནུ ཏྭཾ སཱ་མ ཛཱི་ཝ་སི;

ཨི་ཏི པཱ་ཋེ ཀ་ཐཾས་དྡཱ-བྷི་དྷེ་ཡྻེ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཙ.

ཨེ་ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ, དི་ཊྛོ ཀོ ཨི་ཙྩ་ཡཾ ར་ཝོ;

ནི་པཱ་ཏོ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦོ, སུ་ཏི་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ རུ་ཏོ.

ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒེ ཀཾ, ཀཱ་ནི. ཀཾ, ཀཱ་ནི. སེ་སཾ པུ་ལླི་ངྒ་ས་དི་སཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ‘‘ཀིཾ ཙི་ཏྟཾ. ཀིཾ རཱུ་པཾ. ཀིཾ པ་རཱ་བྷ་ཝ་ཏོ མུ་ཁཾ. ཀིཾ ཨི་ཙྪ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་པ་ཡོ་ག་ད་སྶ་ན་ཏོ པ་ན ‘‘ཀིཾ, ཀཱ་ནི. ཀིཾ, ཀཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ སེ་སཾ པུ་ལླི་ངྒ་ས་དི་སཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ ན་ཡོ ཡུ་ཏྟ་ཏ་རོ, ཨི་དཾ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒཾ.

ཀཱ, ཀཱ, ཀཱ་ཡོ. ཀཾ, ཀཱ, ཀཱ་ཡོ. ཀཱ་ཡ, ཀཱ་ཧི, ཀཱ་བྷི. ཀཱ་ཡ, ཀ་སྶཱ, ཀཱ་སཾ, ཀཱ་སཱ་ནཾ. ཀཱ་ཡ, ཀ་སྶཱ, ཀཱ་ཧི, ཀཱ་བྷི. ཀཱ་ཡ, ཀ་སྶཱ, ཀཱ་སཾ ཀཱ་སཱ་ནཾ. ཀཱ་ཡ, ཀ་སྶཱ, ཀཱ་ཡཾ, ཀ་སྶཾ, ཀཱ་སུ.

ཨེ་ཏྠ པ་ན ཀཱ་ཡོཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ ‘‘ཀཱ་ཡོ ཨ་མོ་གྷཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ནི་ད་སྶ་ནཾ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨི་དཾ ཨི་ཏྠི་ལི་ངྒཾ. ཨེ་ཝཾ ཀིཾས་དྡ་སྶ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ བྷ་ཝ་ཏི. ཨེ་ཏྠེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཀིཾ ས་དྡོ ‘‘ཀིཾ རཱ་ཛཱ ཡོ ལོ་ཀཾ ན ར་ཀྑ་ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ ནཱ་མ ཏུ་མྷེ མཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ མ་ཉྙ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ག་ར་ཧ་ནེ ཨཱ་ག་ཏོ. ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི རཱུ་པཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ནི་ཡ་མེ. ‘‘ཀི་ནྟེ ཝ་ཀྐ་ལི ཨི་མི་ནཱ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡེ་ན དི་ཊྛེ་ན, ཡོ ཁོ ཝ་ཀྐ་ལི དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏི, སོ མཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ནི་པྤ་ཡོ་ཛ་ན་ཏཱ་ཡཾ. ‘‘ཀིཾ ན ཀཱ་ཧཱ་མི ཏེ ཝ་ཙོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ. ‘‘ཀིཾ་སཱུ་དྷ ཝི་ཏྟཾ པུ་རི་ས་སྶ སེ་ཊྛ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པུ་ཙྪཱ་ཡཾ, པུ་ཙྪཱ ཙ ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཱ, ཨ་ཏོ ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ་དི་ཝ་སེ་ན་པི ཀིཾས་དྡ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཉེ་ཡྻཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཡཾ ‘‘ཀིཾ ནུ ས་ནྟ་ར་མཱ་ནོ་ཝ, ཀཱ་སུཾ ཁ་ཎ་སི སཱ་ར་ཐི. ཀིཾ ནུ ཛཱ་ཏིཾ ན རོ་ཙེ་སི. ཀེ་ན ཏེ་ཏཱ་དི་སོ ཝ་ཎྞོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀཱ་ར་ཎ་པུ་ཙྪཱ་ཡཾ ཝ་ཏྟ་ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་སུ་ཡཱ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀི་ཙྩ་པུ་ཙྪཱ་ཡཾ. ‘‘ཀིཾ སཱི་ལཾ. ཀོ ས་མཱ་དྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་རཱུ་པ་པུ་ཙྪཱ་ཡཾ. ‘‘ཀིཾ ཁཱ་ད་སི. ཀིཾ པི་ཝ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝ་ཏྠུ་པུ་ཙྪཱ་ཡཾ. ‘‘ཁཱ་ད་སི ཀིཾ པི་ཝ་སི ཀི’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀྲི་ཡཱ་པུ་ཙྪཱ་ཡཾ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་དི་ཊྛ་ཛོ་ཏ་ནཱ་པུ་ཙྪཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཱ པ་ན པ་ཉྩ་ཝི་དྷཱ པུ་ཙྪཱ ཀིཾས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠུ་དྡྷཱ་རེ ཨ་ནཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦ་ཏྟཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨེ་ཏྠེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –

ག་ར་ཧཱ་ཡཾ ཨ་ནི་ཡ་མེ, ནི་པྤ་ཡོ་ཛ་ན་ཏཱ་ཡ ཙ;

ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་པུ་ཙྪཱ་སུ, ཀིཾས་དྡོ ས་མྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

པ་ར་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་སོ་པི་སྶ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ‘‘ཀིཾ་ས་མུ་ད་ཡོ, ཀིཾ་ཝེ་ད་ནོ, ཀིཾ་ས་ཉྙོ་ཛ་ནོ’’ཏི. ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀོ, ཀེ. ཀཱ, ཀཱ, ཀཱ་ཡོ. ཀིཾ, ཀཱ་ནཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ལི་ངྒ་ཏྟ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ནི ཀིཾས་དྡ་མ་ཡཱ་ནི པ་དཱ་ནི ས་མཱ་ས་པ་ད་ཏྟེ པུ་ན ཀིམི་ཏི པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ནཱ་མས་དྡེ་ན པ་ན ས་མཱ་སེ ཏེ་སཾ དྭི་དྷཱ ག་ཏི དི་སྶ་ཏི ‘‘ཀི་ནྣཱ་མོ, ཀོ་ནཱ་མོ’’ཏི. ས་བྦཱ་ནི པ་ནེ་ཏཱ་ནི ཨི་ཏྠི་ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒ་ཝ་སེ་ན བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི.

ཀིཾས་དྡ་སྶ ས་མཱ་ས་མྷི, ས་དྡྷིཾ ནཱ་མར་ཝེ་ན ཝེ;

‘‘ཀི་ནྣཱ་མོ’’ ཨི་ཏི ‘‘ཀོ་ནཱ་མོ’’, ཨི་ཏི ཙེ་ཝཾ ག་ཏི དྭི་དྷཱ.

‘‘ཀོ་ནཱ་མོ ཏེ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ’’, ཨི་ཙྩཱ་དེ་ཏྠ ནི་ད་སྶ་ནཾ;

ས་ཧ་ཉྙེ་ན ས་མཱ་ས་མྷི, ‘‘ཀིཾ ཀིཾ’’ཨི་ཙྩེ་ཝ སུ་ཡྻ་ཏེ.

ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ཀིཾ་ཙི་ཏྟོ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཀིཾས་དྡོ ས་རཱུ་པ་མ་ཝི་ཛ་ཧ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཧི ཀིཾ་ཙི་ཏྟཾ ཡ་སྶ སོ ཀིཾ་ཙི་ཏྟོ. ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་མི སཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ནྟི ཀཱ་རོ ཀ་ར་ཎཾ ས་དྡ་ནི་ཙྪཱ་ར་ཎཾ ཀིཾ་ཀཱ་རོ, ཏཾ པ་ཊི་སྶཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཀིཾ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ནཱིཏི་ཨཱ་དི ནི་བྦ་ཙ་ན་མི་ཙྪི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཀི་ནྣ་རོ. ཀིཾ་པ་ཀྐ་མི་ཝ བྷ་ཀྑི་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ནི་བྦ་ཙ་ན་མ་པྤ་སི་དྡྷཾ, ཀིཾས་དྡོ་ཡེ་ཝ པ་དཱ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན སུ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི སོ ཀ་ཏྠ་ཙི པ་དཱ་ཝ་ཡ་ཝ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི ནུ སུ ནུ་ཁོ ཀཱ་ར་ཎཱདི་ས་དྡེ་ཧི ས་ཧ་ཙཱ་རི་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ སུ་ཡྻ་ཏི. ཨ་ཏྲི་མེ པ་ཡོ་གཱ – ཨེ་སཱ ཏེ ཨི་ཏྠཱི ཀིཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀིཾ ཧོ་ནྟི. ཀི་མྤུ་རི་སཱ་ནུ་ཙི་ཎྞོ. ཀིཾ ནུ བྷཱི་ཏོ་ཝ ཏི་ཊྛ་སི. ཀིཾ་སུ་ཚེ་ཏྭཱ སུ་ཁཾ སེ་ཏི. ཀིཾ ནུ་ཁོ ཀཱ་ར་ཎཾ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་མྨ ཏུ་ཝཾ པ་མ་ཛྫ་སི, ཀི་ཉྷི ནཱ་མ ཙ་ཛ་ནྟ་སྶ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ད་ད་མ་པྤ་ཀ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་ད་ཡོ. ཨ་ཏྲི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –

‘‘ཝི་སུཾ པ་དཱ་ཝ་ཡ་ཝོ ཝཱ, ཧུ་ཏྭཱ ནྭཱདཱི་ཧི ཝཱ པ་ན;

ཡུ་ཏྟོ ས་དྡེ་ཧི ཀིཾས་དྡོ, དི་ཊྛོ སུ་ག་ཏ་སཱ་ས་ནེ.

པཱ་ལི༹་ན་ཡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན, སེ་སཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝོ་པི ཙ;

ཉེ་ཡྻོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ས་དྡྷ་མྨ-ན་ཡ་ཉྙཱུ་ཧི པ་བྷེ་ད་ཏོ’’ཏི.

ཨི་དཱ་ནི ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏེ་ཧི ཀོ ཀཾས་དྡེ་ཧི ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀོ ཀཾས་དྡཱ་ནཾ ནཱ་མི་ཀ་པ་ད་མཱ་ལཱ་ཝི་སེ་སོ ཝ་ཏྟ་བྦོ སི་ཡཱ, སོ ཧེ་ཊྛཱ ལི་ངྒ་ཏྟ་ཡ་མི་སྶ་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་དེ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་ཏྟཱ པ་ན པུ་རི་ས ཙི་ཏྟན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་བྷ་ཏྟོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཡ་དཱ ཀོས་དྡོ བྲ་ཧྨ་ཝཱ་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཀཾས་དྡོ པ་ན སི་རོ་ཛ་ལ་སུ་ཁ་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀོ, ཏ་དཱ ཏཱ་ནི པ་དཱ་ནི ཨ་ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀཱ་ནི, ཀ་སྨཱ? ཨཀིཾས་དྡ་མ་ཡ་ཏྟཱ ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་རཱུ་པེ་ཧི ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ པུ་ཙྪ་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ཝཱ་ཙ་ཀ་ཏྟཱ ཙ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་མཱ་ན་སུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་ཝི་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཾ ཀོས་དྡོ ཀཾས་དྡོ་ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ པ་ན ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀ་ཏྟེ ཀིཾས་དྡོ་ཡེ་ཝ, སུ་དྡྷ་ནཱ་མ་ཏྟེ ཀས་དྡོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་ཙྩེ་ཝཾ –

ཀཱ་ཡེ བྲ་ཧྨ་ནི ཝཱ་ཏེ ཙ, སཱི་སེ ཛ་ལ་སུ་ཁེ་སུ ཙ;

ཀས་དྡོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི ཏཱི་སུ, པུ་མཱ ཏཱི་སུ ན་པུཾ་ས་ཀོ.

ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ནཱ་མ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཀིཾ་ཀས་དྡཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.

ཨི་དྷ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠཱ་ནཾ དཱ་ནི ས་ངྒ་ཧོ;

པ་ཉྙཱ་ཝེ་པུ་ལླ་ཀ་ར་ཎོ, ཨེ་ཀ་དེ་སེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏེ.

ཀིཾ ཀིཾ་པ་ཀྐེ་ན ས་དི་སཾ, ཀཱ་ཡོ ཀིཾ་པ་བྷ་ཝོ ཝ་ད;