༩. ཏཾ ན་པུཾ་ས་ཀ་ནྟི
ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒེ ཙ ‘‘པུ་བྦ་སྨཱ+མཱ་དི་ཏོ’’ཏི ས་བྦ་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ལོ་པེ ཙ ཀ་ཏེ ཨ་དྷི་ཏྠི ཏི་ཊྛ་ཏི, བྷོ ཨ་དྷི་ཏྠི, ཨ་དྷི་ཏྠི པ་སྶ, ཨ་དྷི་ཏྠི ཀ་ཏཾ, ཨ་དྷི་ཏྟི ཙ་ར་ཏི, ཨ་དྷི་ཏྠི དེ་ཧི, ཨ་དྷི་ཏྠི ཨ་པེ་ཧི, ཨ་དྷི་ཏྠི ཨཱ་ཡ་ཏྟཾ, ཨ་དྷི་ཏྠི པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཀུ་མཱ་རི, ཨ་ནྟ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་པྤ་དྷཱ་ན་སྶ གྷ་པ་སྶ ‘‘གྷ་པ་སྶ+ནྟ་སྶཱ+པྤ་དྷཱ་ན་སྶཱ’’ཏི པ་སྶ ར་སྶོ.
ས་ཧ=ས་མྤ་ནྣཾ བྲ་ཧྨཾ ས་བྲ་ཧྨཾ. ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨེ་ཏྠ ཙ ཨུ་པ་རི ཙ ས་མཱ་སཱ་ད་ཡོ ཧོ་ནྟི, ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཀཱ་ལེ ས་ཏ་ཏྠེ’’ཏི ས་ཧ་སྶ སཱ་དེ་སོ. སྱཱ་དི་མྷི ཀ་ཏེ ‘‘པུ་བྦ་སྨཱ+མཱ་དི་ཏོ’’ཏི སྱཱ་དཱི་ནཾ ལོ་པེ ཙ ས་མྤ་ཏྟེ ‘‘ནཱ+ཏོ+མ་པ་ཉྩ་མི་ཡཱ’’ཏི ཨ་པ་ཉྩ་མི་ཡཱ པ་ཊི་སེ་དྷོ ཙ ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་ཨ་སཾ་ཁྱ་ས་མཱ་ས་ཏོ པ་རཱ་སཾ ས་བྦ་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཨཾ་ཨཱ་དེ་སོ ཙ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝ+མུ་པ་རི་པི.
བྷི་ཀྑཱ་ནཾ ས་མི་དྡྷི སུ་བྷི་ཀྑཾ, ཨེ་ཏྠ གྷ་སྶ ར་སྶོ. སུ་བྷི་ཀྑཾ ཏི་ཊྛ་ཏི བྷོ སུ་བྷི་ཀྑཾ, སུ་བྷི་ཀྑཾ པ་སྶ. ནཱ+སྨིཾ་སུ ‘‘ཝཱ ཏ་ཏི་ཡཱ ས་ཏྟ་མཱི་ནཾ’’ཏི ཝི་ཀ་པྤེ་ན ཨཾ, སུ་བྷི་ཀྑཾ སུ་བྷི་ཀྑེ་ན ཝཱ ཀ་ཏཾ, སུ་བྷི་ཀྑཾ སུ་བྷི་ཀྑེ་ན ཝཱ ཙ་ར་ཏི, སུ་བྷི་ཀྑཾ དེ་ཧི. པ་ཉྩ་མི་ཡཾ ཨ+མ་བྦྷཱ་ཝཱ སུ་བྷི་ཀྑཱ ཨ་པ་ག་ཙྪ, སུ་བྷི་ཀྑ+མཱ་ཡ་ཏྟཾ, སུ་བྷི་ཀྑཾ སུ་བྷི་ཀྑེ ཝཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ.
ས་མཱི་པ་ཏྠེ-ཀུ་མྦྷ་སྶ ས་མཱི་པཾ ཨུ་པ་ཀུ་མྦྷཾ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ན་ག་རཾ, བྷོ ཨུ་པ་ཀུ་མྦྷཾ ཨི་ཙྩཱ་དི.
སཱ་ཀ་ལྱེ-ཏི་ཎ་མྤི ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ་ཏི ས་ཏི་ཎཾ, ཏི་ཎ་མྤི ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཎཱི་ཡ+མ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏྱ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྲ་ཧྨ་ས་མཾ. ཨ་གྒི་མྤི ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ་ཏི སཱ་གྒི, ཨ་གྒི་ག་ནྠཾ་པི ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་དྷཱི་ཏེ་ཏྱ་ཏྠོ. ཝཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་དྷི་ཏྠི་ས་མཾ.
ཨ་བྷཱ་ཝོ ས་མྦ་ནྡྷཱི་བྷེ་དཱ བ་ཧུ་ཝི་དྷོ, ཏ་ཏྲ ཨི་དྡྷཱ་བྷཱ་ཝེ་ཝི་ག་ཏཱ ཨི་དྡྷི=ཝི་བྷཱུ་ཏི ས་དྡི་ཀཱ་ན་ནྟི དུ་སྶ་དྡི་ཀཾ. ཨ་ཏྠཱ་བྷཱ་ཝེ་མ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ ནི་མྨ་ཀྑི་ཀཾ, ནི་དྡ་ར་ཐཾ, ནི་མྨ་ས་ཀཾ. ཨ་ཏི་ཀྐ་མཱ་བྷཱ་ཝེ-ཨ་ཏི་ག་ཏཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི ནི་ཏྟི་ཎཾ. ཨུ་པ་བྷོ་ག་ས་མྦ་ནྡྷཱི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀཱ་ལ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ-ཨ་ཏི་ག་ཏཾ ལ་ཧུ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཾ ཨ་ཏི་ལ་ཧུ་པཱ་ཝུ་ར་ཎཾ, ལ་ཧུ་པཱ་ཝུ་ར་ཎ་སྶ ནཱ+ཡཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་ཏཱ ལོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡ་ཐཱ་ཏྠོ+ནེ་ཀ་ཝི་དྷོ, ཏ་ཏྲ ཡོ་གྒ་ཏཱ་ཡཾ-ཡོ་གྒཾ རཱུ་པ+མ་ནུ་རཱུ་པཾ. ཝི་ཙྪཱ་ཡཾ-ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཨ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཨ་ནུ ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ, ཨེ་ཝཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ. ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ-ས་ཏྟིཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མྨ ཡ་ཐཱ་ས་ཏྟི. ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ, ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ. བ་ཧུ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ ཡཱ ཡཱ པ་རི་སཱ ཡ་ཐཱ་པ་རི་སཱ. ས་དི་ས་ཏྠེ-ཀི་ཁི་ཡཱ ཀ་ཎྷ་ཝི་ཙྪི་ཏ་དྷེ་ནུ་ཡཱ ས་དི་སོ ས་ཀི་ཁི, ས་ཧ་སྶ སཱ་དེ་སོ. ཨཱ་ནུ་པུ་བྦི་ཡཾ-ཛེ་ཊྛཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་ནུ་ཛེ་ཊྛཾ.
པ་ཙྪཱ་ཨ་ཏྠེ-ར་ཐ་སྶ པ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་ར་ཐཾ.
ཡུ་ག་པ་ད་ཏྠེ-ཙ་ཀྐེ་ན ས་ཧ=ཨེ་ཀ་ཀཱ་ལཾ ས་ཙ་ཀྐཾ, ཙ་ཀྐེ་ན ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎེ ནི་དྷེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.