༤. ས་མཱ་ས་ཀ་ཎྜ
ཨ་ཐ ཡུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནཾ སྱཱ་དྱ་ནྟ་པ་དཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཱི་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ. ཨེ་ཀ་ཏྠཱི་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཙ ཨི་དྷ ས་མཱ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཙ ས་མཱ་སོ ཚ་བྦི་དྷོ ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝོ, ཏ་པྤུ་རི་སོ, ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡོ, དི་གུ, བ་ཧུ་བྦཱི་ཧི, དྭ་ནྡོ་ཏི.
ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝ་ས་མཱ་ས
ཏ་ཏྠ ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝོ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ. བྱ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཝི་ཀཱ་རོ, ན་ཏྠི བྱ་ཡོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་བྱ་ཡོ, ཨ་བྱ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝོ, ནཱ་ནཱ་ལི་ངྒ, ཝི་བྷ་ཏྟི, ཝ་ཙ་ནེ་སུ རཱུ་པ་ཝི་ཀཱ་ར་ར་ཧི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, ས་བྦ་ལི་ངྒ,-ཝི་བྷ་ཏྟི, ཝ་ཙ་ནེ་སུ་པི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨེ་ཀ་རཱུ་པེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་བྱ་ཡ་ནྟི ཝཱ ཨུ་པ་ས་གྒ་ནི་པཱ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཝ ནཱ་མཾ, ཨ་ཡཾ པ་ན པ་ཀ་ཏི ཨ་བྱ་ཡཾ ན ཧོ་ཏི, ཨ་ས་ངྑྱེ་ཧི ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྱ་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཨི་ཏི ཨ་ན་བྱ་ཡ་མྤི ཨ་བྱ་ཡཾ བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝོ.
༣༣༡. སྱཱ་དི་སྱཱ་དི་ནེ་ཀ་ཏྠཾ [ཀ. ༣༡༦; རཱུ. ༣༣༡; ནཱི. ༦༧༥; ཙཾ. ༢.༢.༡; པཱ. ༢.༡.༤].
ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟ་མི་དཾ. སྱཱ་དི ཝུ་ཙྩ་ཏི སྱཱ་དྱ་ནྟ་པ་དཾ, ‘སྱཱ་དི་ནཱ’ཏི སྱཱ་དྱ་ནྟ་པ་དེ་ན, ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠོ ཡ་སྶ ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ, སྱཱ་དི་པ་དཾ སྱཱ་དི་པ་དེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ‘སྱཱ་དཱི’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨུ་པ་ས་གྒ, ནི་པཱ་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་བྦཱ་ནི ནཱ་མི་ཀ་པ་དཱ་ནི ནཱ་མ་པ་ཊི་རཱུ་པ་ཀཱ་ནི ཙ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི, ཏྱཱ་དྱ་ནྟ་པ་དཱ་ནི ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ནཱ་མ་པ་ཊི་རཱུ་པ་ཀཱ་ནི ནཱ་མ ‘ཡེ་ཝཱ་ཝ་ན་ཀ་དྷ་མྨཱ’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི. ཏ་ཐཱ ས་ཉྙཱ་ས་དྡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ་ནི ‘‘ཨ་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡོ, ན་ཏྠི་པ་ཙྩ་ཡོ, ཨ་ཏྠི་ཁཱི་རཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, ཨ་ཉྙཱ་སི་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ, མ་ཀྑ་ལི་གོ་སཱ་ལོ’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ ‘ཨ་ཏྠི’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི.
‘ཨེ་ཀ་ཏྠ’ནྟི ཨེ་ཏེ་ན དྭ་ནྡ་ས་མཱ་སེ་པི པ་དཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཀ་ཏྟུ, ཨེ་ཀ་ཀ་མྨཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྠཱི་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༣༣༢. ཨ་ས་ངྑྱཾ ཝི་བྷ་ཏྟི་ས་མྤ་ཏྟི་ས་མཱི་པ་སཱ་ཀ་ལྱཱ་བྷཱ་ཝ་ཡ་ཐཱ་པ་ཙྪཱ་ཡུ་ག་པ་ད་ཏྠེ [ཀ. ༣༡༩; རཱུ. ༣༣༠; ནཱི. ༦༩༦; ཙཾ. ༢.༢.༢; པཱ. ༢.༡.༦].
‘ཨ་ས་ངྑྱ’ནྟི ཨུ་པ་ས་གྒ་པ་དཾ ནི་པཱ་ཏ་པ་ད་ཉྩ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ དྭ་ཡ་མྤི ཧི ཨེ་ཀ་ཏྟ, བ་ཧུ་ཏྟ་ས་ངྑྱཾ པ་ཊི་ཙྩ རཱུ་པ་ཝི་ཀཱ་ར་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘ཨ་ས་ངྑྱ’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་བྷ་ཏྱ་ཏྠེ, ས་མྤ་ཏྱ་ཏྠེ, ས་མཱི་པ་ཏྠེ, སཱ་ཀ་ལྱ་ཏྠེ, ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏྠེ, ཡ་ཐཱ་ཏྠེ, པ་ཙྪཱ་ཏྠེ, ཡུ་ག་པ་ད་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་ས་ངྑྱཾ ནཱ་མ སྱཱ་དི་པ་དཾ ཨ་ཉྙེ་ན སྱཱ་དི་པ་དེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་ཉྩ ས་མཱ་སོ ཨ་ནྭ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ‘ཨ་ས་ངྑྱོ’ཏི ཙ ‘ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝོ’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཝི་བྷ་ཏྱ་ཏྠེ ཏཱ་ཝ –
ཨ་དྷི་ཏྠི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཨ་དྷི་ཏོ སི, ཏ་སྶ ‘ཨ་ས་ངྑྱེ་ཧི ས་བྦཱ་ས’ནྟི སུ་ཏྟེ་ན ལོ་པོ, ཨི་ཏྠི་ཏོ སུ, ‘ཨ་དྷི ཨི་ཏྠཱི་སཱུ’ཏི ཝཱ་ཀྱཾ, ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ནི་ཙྩ་ས་མཱ་ས་ཏྟཱ ཨ་ཉྙ་པ་དེ་ན ཝི་གྒ་ཧོ ཀཱ་ཏ་བྦོ ‘‘ཨི་ཏྠཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ ཀ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨི་ཏྠཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟོ ཝ་ཙ་ན་པ་ཐོ’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨི་ཏྠཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཝཱ, ཏ་ཏོ པུ་རི་མ་སུ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྠ་ས་ཉྙཱ, ཨི་མི་ནཱ སུ་ཏྟེ་ན ཨ་ས་ངྑྱེ་ཀ་ཏྠ་ས་ཉྙཱ ཙ ཀ་རི་ཡ་ཏེ, ཨེ་ཀ་ཏྠ་ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ན ཀ་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཀྱ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཨེ་ཀ་ཏྠ་པ་དེ་ན ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ ནཱ་མ.
ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཡོ་གཱ་ར་ཧ་ཏྟཱ ལོ་པ་ཝི་དྷཱ་ན་མཱ་ཧ.
༣༣༣. ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་ཡཾ [ཀ. ༣༡༦; རཱུ. ༣༣༡; ནཱི. ༦༧༥; ཙཾ. ༢.༡.༣༩; པཱ. ༢.༤.༧༡; ༡.༢.༤༥, ༤༦].
ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠོ ཡེ་སཾ ཏཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏྠཱ་ནི, ‘ཨ་ཏྠོ’ཏི ཙེ་ཏྠ པ་ད་ནྟ་རེ ཀ་ཏྟུ, ཀ་མྨཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་དྷེ་ཡྻོ པ་དྷཱ་ན་ཏྠོ ཨེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཐཱ ཧི ‘རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ’ཏི ཨེ་ཏྠ པུ་ཏྟ་ས་དྡ་ཏྠོ ཨེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི, ན རཱ་ཛ་ས་དྡ་ཏྠོ, ས་བྦ་ཉྩ ཝ་ཙ་ན་ཝཱ་ཀྱཾ ནཱ་མ ཝི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠེ་ཧི ཨེ་ཝ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནོ ཨ་ཉྙ་ཐཱ, ཡ་སྨཱ ཙ ‘རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ’ཏི ཨེ་ཏཾ པུ་ཏྟ་ས་དྡ་ཏྠ་སྶེ་ཝ ནཱ་མཾ ཧོ་ཏི, ན རཱ་ཛ་ས་དྡ་ཏྠ་སྶ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀོ པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ པུ་ཏྟ་ས་དྡ་ཏྠོ ཨེ་ཝ ཏེ་སཾ དྭི་ནྣཾ ས་དྡཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ན རཱ་ཛ་ས་དྡ་ཏྠོ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཏྠཱ་ནཾ བྷཱ་ཝོ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ, ཨེ་ཀ་ཏྠཱི་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སོ ཏི་ཝི་དྷོ ས་མཱ་སོ, ཏ་དྡྷི་ཏོ, དྷཱ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟོ ཙཱ་ཏི. ཏི་སྶཾ ཏི་ཝི་དྷཱ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ་ཡཾ ས་བྦཱ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནཾ སྱཱ་དི་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ལོ་པོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ སུ་སྶ ལོ་པོ. བ་ཧུ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ པ་ན ཨ་ལུ་ཏྟ་ས་མཱ་སོ་པི དི་སྶ་ཏི.
༣༣༤. ཏཾ ན་པུཾ་ས་ཀཾ [ཀ. ༣༢༠; རཱུ. ༣༣༥; ནཱི. ༦༩༨; ཙཾ. ༢.༢.༡༥; པཱ. ༢.༤.༡༨].
ཏཾ ཨ་ས་ངྑྱཾ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ ན་པུཾ་ས་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་ཏྠཱི་ས་དྡ་སྶ ན་པུཾ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ སྱཱ་དྱུ་པྤ་ཏྟི.
༣༣༥. སྱཱ་དཱི་སུ ར་སྶོ [ཀ. ༣༤༢; རཱུ. ༣༣༧; ནཱི. ༧༣༤; ཙཾ. ༢.༢.༨༤; པཱ. ༡.༢.༤༧].
ན་པུཾ་ས་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏྠ་སྶ ར་སྶོ ཧོ་ཏི སྱཱ་དཱི་སུ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་སཱུ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨཱི་ཀཱ་ར་སྶ ར་སྶོ.
༣༣༦. པུ་བྦ་སྨཱ་མཱ་དི་ཏོ [ཀ. ༣༤༣; རཱུ. ༣༣༨; ནཱི. ༣༧༥; ཙཾ. ༢.༡.༤༠; པཱ. ༡.༡.༤༡].
པུ་བྦ་ཨ་མཱ་དི ནཱ་མ པུ་བྦ་པ་ད་ཏྠ་པ་དྷཱ་ན་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ས་ངྑྱ་ས་མཱ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཏོ པ་རཱ་སཾ ས་བྦཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ལོ་པོ ཧོ་ཏི, ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཙེ་ཏྠ པ་ཋ་མཱ་ཝི་བྷ་ཏྟི་པི ག་ཡ྄ཧ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་མཱ་དི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་པྤུ་རི་སོ, ཏ་ཏོ པུ་བྦཾ ནཱ་མ ཨ་ས་ངྑྱ་ས་མཱ་སོ, ཨི་ཏི ཨ་མཱ་དི་ཏོ པུ་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཀ་ཏྠཱ པ་རཱ་སཾ ས་བྦཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ལོ་པོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨ་དྷི་ཏྠི་ས་དྡ་ཏོ ས་བྦ་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ལོ་པོ.
ཨ་དྷི་ཏྠི ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨི་ཏྠཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ ཀ་ཐཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་དྷི་ཏྠི ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨི་ཏྠཱི་སུ པ་ཝ་ཏྟཱ ཀ་ཐཱ་ཡོ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ས ན་ཡོ སེ་ས་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་སུ སེ་ས་ཝ་ཙ་ནེ་སུ སེ་ས་ལི་ངྒེ་སུ ཙ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ལི་ངྒེ་སུ ས་བྦ་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་སུ ས་བྦ་ཝ་ཙ་ནེ་སུ ཙ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ རཱུ་པེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་སོ རཱུ་པ་ཝི་ཀཱ་ར་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝོ’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཝི་བྷ་ཏྱ་ཏྠོ ནཱ་མ ‘‘ཨ་དྷི་ཏྠི, བ་ཧི་གཱ་མཾ, ཨུ་པ་རི་ག་ངྒ’’ མི་ཙྩཱ་དཱི་སུ ས་མྤ་ཏྱཱ་དཱི་ཧི ཝི་སེ་ས་ཏྠེ་ཧི ར་ཧི་ཏོ ཀེ་ཝ་ལོ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་གྒ་ཧེ པ་ན ‘‘ཀ་ཐཱ, པ་ཝ་ཏྟཱ’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ས་མཱ་ས་སཱ་མ་ཏྠི་ཡེ་ན ཝི་དི་ཏཱ་ནི ཨ་ཏྠ་པ་དཱ་ནི ནཱ་མ, ཨ་དྷི་ས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠ་པ་དཱ་ནཱི་ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཀུ་མཱ་རི, ཨ་དྷི་ཝ་དྷུ, ཨ་དྷི་ཛ་མྦུ་ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཨ་ཏྟ་ནི པ་ཝ་ཏྟོ དྷ་མྨོ, པ་ཝ་ཏྟཱ ཝཱ་དྷ་མྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠེ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ལོ་པེ ཀ་ཏེ ཨ་དྷི་ཨ་ཏྟ་ས་དྡ་སྶ ན་པུཾ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ སྱཱ་དྱུ་པྤ་ཏྟི, ‘པུ་བྦ་སྨཱ་མཱ་དི་ཏོ’ཏི སྱཱ་དཱི་ནཾ ལོ་པེ ས་མྤ་ཏྟེ –
༣༣༧. ནཱ་ཏོ་མ་པ་ཉྩ་མི་ཡཱ [ཀ. ༣༤༡; རཱུ. ༣༣༦; ནཱི. ༧༣༣; ཙཾ. ༢.༡.༤༡; པཱ. ༢.༤.༨༣; མུ. ༤.༣.༣༧༤].
ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་མྷཱ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཀ་ཏྠཱ པ་རཾ ས་བྦཱ་སཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ལོ་པོ ན ཧོ་ཏི, པ་ཉྩ་མཱི་ཝ་ཛྫི་ཏཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཨཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨོ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨཱ ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ པ་སྶ་ནྟི.
ཨ་པ་ཉྩ་མི་ཡཱ་ཏི ཀིཾ? ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ ཨ་པེ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་ཧི ཨ་པེ་ཏི.
༣༣༨. ཝཱ ཏ་ཏི་ཡཱ་ས་ཏྟ་མཱི་ནཾ [ཀ. ༣༤༡; རཱུ. ༣༣༦; ནཱི. ༧༣༣; ཙཾ. ༢.༡.༤༢; པཱ. ༢.༤.༨༤; མུ. ༤.༣.༣༧༥].
ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་མྷཱ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཀ་ཏྠཱ པ་རཾ ཏ་ཏི་ཡཱ, ས་ཏྟ་མཱི་ནཾ ཝི་ཀ་པྤེ་ན ཨཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་ན ཝཱ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་ཧི ཝ་ཏྟ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་ཧི ཝཱ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་སྶ དེ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ ཨ་པེ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་པེ་ཏི, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཀཾ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ ཝཱ, ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨེ་སུ ཏི་ཊྛ་ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་སུ ཝཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨོ’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏོ དྷ་མྨོ, ‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ དྷ་མྨཱ’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་བྷཱུ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཙྩཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀི་ཙྩ པ་ཝ་ཏྟོ པ་ཝ་ཏྟཱ་ཏི ཝཱ ཝུ་ཏྟེ་པི ཨ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱ་ཝོ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནི ཝཱ པ་ཙྩ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝུ་ཊྛཱ་ཏཱི’’ཏི [དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༣༥༠; སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༢.༣༢] པཱ་ཋོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་མི་ཡཱ ཨཾ་བྷཱ་ཝ་ཝ་ཛྫ་ནཾ ཨ་པྤ་ཀ་ཏྟཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ དྷ་མྨཱ, བ་ཧི་དྡྷཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི [དྷ. ས. ཏི་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༢༠] པཱ་ཋོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་ཋ་མཱ་དཱི་ན་མྤི ཝི་ཀ་པྤོ ལ་བྦྷ་ཏཱི་ཏི.
ས་མྤ་ཏྟི་ཨ་ཏྠེ –
ས་མྤ་ནྣཾ བྲ་ཧྨཾ ས་བྲ་ཧྨཾ, ‘བྲ་ཧྨ’ནྟི ཝེ་དོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘ཨ་ཀཱ་ལེ ས་ཀ་ཏྠ་སྶཱ’ཏི སུ་ཏྟེ་ན ས་ཧ་ས་དྡ་སྶ སཱ་དེ་སོ, བྷི་ཀྑཱ་ནཾ ས་མི་དྡྷི སུ་བྷི་ཀྑཾ, ‘སྱཱ་དཱི་སུ ར་སྶོ’ཏི སུ་ཏྟེ་ན ཀ་ཏ་ན་པུཾ་ས་ཀ་སྶ ར་སྶ་ཏྟཾ.
ས་མཱི་པེ –
ན་ག་ར་སྶ ས་མཱི་པཾ ཨུ་པ་ན་ག་རཾ, ཀུ་མྦྷ་སྶ ས་མཱི་པཾ ཨུ་པ་ཀུ་མྦྷཾ, མ་ཎི་ཀཱ་ཡ ས་མཱི་པཾ ཨུ་པ་མ་ཎི་ཀཾ, ཝ་དྷུ་ཡཱ ས་མཱི་པཾ ཨུ་པ་ཝ་དྷུ, གུ་ནྣཾ ས་མཱི་པཾ ཨུ་པ་གུ, ‘གོ་སྶཱུ’ཏི སུ་ཏྟེ་ན ཨོ་སྶ ཨུ་ཏྟཾ.
སཱ་ཀ་ལྱེ –
ཏི་ཎེ་ན ས་ཧ ས་ཀ་ལཾ ས་ཏི་ཎཾ, ཏི་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ཀ་ལཾ ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཧ་ས་དྡ་སྶ སཱ་དེ་སོ.
ཨ་བྷཱ་ཝེ –
མ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ ནི་མྨ་ཀྑི་ཀཾ, ད་ར་ཐཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ ནི་དྡ་ར་ཐཾ, བྷི་ཀྑཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ དུ་བྦྷི་ཀྑཾ, ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏྠོ་པི དུ་ས་དྡོ ཨ་ཏྠི. ཡ་ཐཱ? དུ་སྶཱི་ལོ དུ་པྤ་ཉྙོ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘ས་མྤ་ནྣཾ བྲ་ཧྨ’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་དྡ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ་སུ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་དྡ་ཏྠ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་མ་ཏྟཾ. སུ་ཏྟ་ནྟེ་སུ པ་ན ཨི་མེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཡུ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ན་མྤི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཡ་ཐཱ་ས་དྡ་ཏྠེ –
རཱུ་པ་སྶ ས་བྷཱ་ཝ་སྶ ཡོ་གྱཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ པ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཙྩ་ཏྟཾ, ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཨ་ནུ་ག་ཏཾ ཨ་ནྭ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ, གྷ་རཾ གྷ་རཾ ཨ་ནུ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་གྷ་རཾ, ཝ་སྶཾ ཝ་སྶཾ ཨ་ནུ་ག་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝ་སྶཾ, ཛེ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦཾ ཨ་ནུ་ཛེ་ཊྛཾ, ས་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཏྟི, བ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ, ཀ་མ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ. ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ས་ངྑྱཾ, ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷཾ. སོ་ཏ་སྶ པ་ཊི་ལོ་མཾ པ་ཊི་སོ་ཏཾ, པ་ཊི་ཝཱ་ཏཾ, པ་ཊི་ས་དྡཾ.
པ་ཙྪཱ་པ་ད་ཏྠེ –
ར་ཐ་སྶ པ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་ར་ཐཾ.
ཡུ་ག་བྷཱུ་ཏོ པ་ད་ཏྠོ ཡུ་ག་པ་ད་ཏྠོ, ས་ཧ་བྷཱ་ཝཱི་ཨ་ཏྠ་དྭ་ཡ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ནི་ཕ་ལེ་ན ས་ཧ པ་ཝ་ཏྟཾ ཙ་ཀྐཾ ས་ཙ་ཀྐཾ, ག་དཱ་ཝུ་དྷེ་ན ཡུ་ག་ལ༹་པ་ཝ་ཏྟཾ ཝཱ་སུ་དེ་ཝ་སྶ ཙ་ཀྐཱ་ཝུ་དྷ་ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི [ཡུ་ག་པ་ད་ཏྠེ ས་ཙ་ཀྐཾ ནི་དྷེ་ཧི, (མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཝུ་ཏྟི་ཡཾ). ཙ་ཀྐེ་ན ཡུ་ག་པ་ཏ དྷེ་ཧི ས་ཙ་ཀྐཾ, (མུ་གྡྷ་བོ་དྷ་ཝུ་ཏྟི་ཡཾ). ཧེ བི་ས་ཎུ! ཙ་ཀྐེ་ན ས་ཧ ཡུ་ག་པ་དེ་ཀ་ཀཱ་ལེ ག་དཾ དྷཱ་ར་ཡ. (མུ་གྡྷ་བོ་དྷ་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ ༢༢༦ པི་ཊྛེ)], ས་ཧ་སྶ ས་ཏྟཾ.
༣༣༩. ཡ་ཐཱ ན་ཏུ་ལྱེ [ཀ. ༣༡༩; རཱུ. ༣༣༠; ནཱི. ༦༩༦; ཙཾ. ༢.༢.༣; པཱ. ༢.༡.༧].
ཏུ་ལྱ་ཏོ ཨ་ཉྙ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟོ ཡ་ཐཱ་ས་དྡོ སྱཱ་དི་ནཱ ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏྠོ ཧོ་ཏི [མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ].
ཡ་ཐཱ་ས་ཏྟི, ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ, ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ, ཡེ ཡེ ཝུ་ཌྜྷཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ, ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི ཝཱ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཌྜྷཾ.
ན་ཏུ་ལྱེ་ཏི ཀིཾ? ཡ་ཐཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ, ཏ་ཐཱ ཡ་ཉྙ་ད་ཏྟོ.
༣༤༠. ཡཱ་ཝཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ [ཀ. ༣༡༩; རཱུ. ༣༣༠; ནཱི. ༦༩༦; ཙཾ. ༢.༢.༤; པཱ. ༢.༡.༨].
ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ནཾ, ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ པ་ཝ་ཏྟོ ཡཱ་ཝ་ས་དྡོ སྱཱ་དི་ནཱ ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏྠོ བྷ་ཝ་ཏི.
ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་ཏྠོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ, དཱ་ག་མོ. ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཛཱི་ཝོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ, ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཡུ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ, ཏ་ཀཱ་ར, ཀ་ཀཱ་རཱ ཨཱ་ག་མཱ.
༣༤༡. པ་རཱ་པཱ་བ་ཧི་ཏི་རོ་པུ་རེ་པ་ཙྪཱ ཝཱ པ་ཉྩ་མྱཱ [ཀ. ༣༡༩; རཱུ. ༣༣༠; ནཱི. ༦༩༦; ཙཾ. ༢.༢.༧; པཱ. ༢.༡.༡༢, ༡༣; ‘པ་ཡྻ་པཱ…’ (བ་ཧཱུ་སུ)].
པ་རི, ཨ་པ, ཨཱ་ཨི་ཙྩཱ་ད་ཡོ ས་དྡཱ པ་ཉྩ་མྱ་ནྟེ་ན སྱཱ་དི་ནཱ ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཝཱ.
པ་བྦ་ཏ་ཏོ པ་རི ས་མ་ནྟཱ ཝ་སྶཱི་ཏི དེ་ཝོ པ་རི་པ་བྦ་ཏཾ པ་རི་པ་བྦ་ཏཱ ཝཱ, པ་བྦ་ཏཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝ་སྶཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་བྦ་ཏ་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཨ་པ་པ་བྦ་ཏཾ ཨ་པ་པ་བྦ་ཏཱ ཝཱ, པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟ་ཏོ བ་ཧི་དྡྷཱ ཝ་སྶཱི་ཏི དེ་ཝོ ཨཱ་པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་པཱ་ཊ་ལི་པུ་ཏྟཱ ཝཱ, ཨཱ་ཀུ་མཱ་རེ་ཧི ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་སྶ ཡ་སོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨཱ་ཀུ་མཱ་རཱ ཝཱ, ཨཱ་བྷ་ཝ་གྒཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཡ་སོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་བྷ་ཝ་གྒཾ ཨཱ་བྷ་ཝ་གྒཱ ཝཱ, ཨཱ་པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ས་ར་ཎ་ག་མ་ནཾ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་པཱ་ཎ་ཀོ་ཊི་ཀཾ, ཀཱ་ག་མོ. གཱ་མ་ཏོ བ་ཧི བ་ཧི་གཱ་མཾ བ་ཧི་གཱ་མཱ ཝཱ, ཨེ་ཝཾ བ་ཧི་ན་ག་རཾ, བ་ཧི་ལེ་ཎཾ, པ་བྦ་ཏ་ཏོ ཏི་རོ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཾ ཏི་རོ་པ་བྦ་ཏཱ ཝཱ, ཨེ་ཝཾ ཏི་རོ་པཱ་ཀཱ་རཾ, ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘ཏི་རོ’ཏི པ་ར་བྷཱ་གོ ཝུ་ཙྩ་ཏི. བྷ་ཏྟ་མྷཱ པུ་རེ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཱ ཝཱ, ཨ་རུ་ཎ་མྷཱ པུ་རེ པུ་རཱ་རུ་ཎཾ པུ་རཱ་རུ་ཎཱ ཝཱ, བྷ་ཏྟ་སྶ པ་ཙྪཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཱ ཝཱ.
༣༤༢. ས་མཱི་པཱ་ཡཱ་མེ་སྭ་ནུ [ཀ. ༣༡༩; རཱུ. ༣༣༠; ནཱི. ༦༩༦; ཙཾ. ༢.༢.༩; པཱ. ༢.༡.༡༥, ༡༦].
ས་མཱི་པེ ཨཱ་ཡཱ་མེ ཙ པ་ཝ་ཏྟོ ཨ་ནུ་ས་དྡོ སྱཱ་དི་ནཱ ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏྠོ བྷ་ཝ་ཏི ཝཱ.
ཝ་ན་སྶ ས་མཱི་པཾ ཨ་ནུ་ཝ་ནཾ, ཨ་ས་ནི ཨ་ནུ་ཝ་ནཾ ག་ཏཱ, ག་ངྒཾ ཨ་ནུ་ཡཱ་ཏཱ ཨ་ནུ་ག་ངྒཾ, བཱ་རཱ་ཎ་སཱི.
༣༤༣. ཨོ་རོ པ་རི པ་ཊི པཱ་རེ མ་ཛ྄ཛྷེ ཧེ་ཊྛུ་དྡྷཱ་དྷོ་ནྟོ ཝཱ ཚ་ཊྛི་ཡཱ [ཀ. ༣༡༩; རཱུ. ༣༣༠; ནཱི. ༦༩༦; ཙཾ. ༢.༢.༡༡; པཱ. ༢.༡.༡༨; ‘ཨོ་རེ་པ་རི…’ (བ་ཧཱུ་སུ)].
ཨོ་རཱ་ད་ཡོ ས་དྡཱ ཚ་ཊྛཱི་ཡ་ནྟེ་ན སྱཱ་དི་ནཱ ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ བྷ་ཝ་ནྟི ཝཱ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨོ་རེ, པཱ་རེ, མ་ཛ྄ཛྷེ་ས་དྡེ་སུ ‘ཏ་ད་མི་ནཱ་དཱི་ནཱི’ཏི སུ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀཱ་རོ, ག་ངྒཱ་ཡ ཨོ་རཾ ཨོ་རེ་ག་ངྒཾ, སི་ཁ་ར་སྶ ཨུ་པ་རི ཨུ་པ་རི་སི་ཁ་རཾ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དཾ, ཨུ་པ་རི་མ་ཉྩཾ, ཨུ་པ་རི་པ་བྦ་ཏཾ, སོ་ཏ་སྶ པ་ཊི་ལོ་མཾ པ་ཊི་སོ་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཝཱ་ཏཾ, ཡ་མུ་ནཱ་ཡ པཱ་རཾ པཱ་རེ་ཡ་མུ་ནཾ, ག་ངྒཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ག་ངྒཾ, པཱ་སཱ་ད་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་དཾ, ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩཾ, ག་ངྒཱ་ཡ ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་དྡྷཾ་ག་ངྒཾ, ག་ངྒཱ་ཡ ཨ་དྷོ ཨ་དྷོ་ག་ངྒཾ, པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་ནྟོ་པཱ་སཱ་དཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྟོ་གཱ་མཾ, ཨ་ནྟོ་ན་ག་རཾ, ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶཾ.
ཝཱ་ཏི ཀིཾ? ག་ངྒཱ་ཨོ་རཾ, མ་ཛ྄ཛྷེ་ས་མུ་དྡ་སྨིཾ ཨི་ཙྩཱ་དི.
༣༤༤. ཏི་ཊྛ་གྭཱ་དཱི་ནི [ཀ. ༣༡༩; རཱུ. ༣༣༠; ནཱི. ༦༩༧; ཙཾ. ༢.༢.༡༠; པཱ. ༢.༡.༡༧].
ཏི་ཊྛ་གུ་ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཀ་ཏྠེ སི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
ཏི་ཊྛ་ནྟི གཱ་ཝོ ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཏི་ཊྛ་གུ, ཝ་ཧ་ནྟི གཱ་ཝོ་ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཝ་ཧ་གུ, ‘གོ་སྶཱུ’ཏི སུ་ཏྟེ་ན ཨོ་སྶ ཨུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཡ་ཝོ ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ་ཏི ཨཱ་ཡ་ཏི་ཡ་ཝོ, ཁ་ལེ ཡ་ཝོ ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ་ཏི ཁ་ལེ་ཡ་ཝཾ. པུ་བྦ་པ་དེ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཨ་ལོ་པོ. ལུ་ནཱ ཡ་ཝཱ ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ་ཏི ལུ་ན་ཡ་ཝཾ, ཨེ་ཏྠ ‘ལུ་ནཱ’ཏི ལཱ་ཝི་ཏཱ, ལུ་ཡ་མཱ་ནཱ ཡ་ཝཱ ཡ་སྨི་ནྟི ལུ་ཡ་མཱ་ན་ཡ་ཝཾ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཏ་ཐཱ པཱ་ཏོ ན་ཧཱ་ནཾ ཡ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ་ཏི པཱ་ཏ་ན་ཧཱ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ སཱ་ཡ་ན་ཧཱ་ནཾ, པཱ་ཏོ ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཡ་སྨི་ནྟི པཱ་ཏ་ཀཱ་ལཾ. ཨེ་ཝཾ སཱ་ཡ་ཀཱ་ལཾ, པཱ་ཏོ ཝ་སྶ་ཏི མེ་གྷོ ཡ་སྨི་ནྟི པཱ་ཏ་མེ་གྷཾ. ཨེ་ཝཾ སཱ་ཡ་མེ་གྷཾ, པཱ་ཏོ ག་ནྟ་བྦོ མ་གྒོ ཡ་སྨི་ནྟི པཱ་ཏ་མ་གྒཾ. ཨེ་ཝཾ སཱ་ཡ་མ་གྒཾ ཨི་ཙྩཱ་དི. མ་ཧཱ་ཝུ་ཏྟི་ནཱ པཱ་ཏོ་ས་དྡ་སྶ པཱ་ཏ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘ཏི་ཊྛ་གུ’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི ཝི་གྒ་ཧ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠེ སི་དྡྷཱ་ནི ཝི་ཡ དི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཉྙ་པ་ད་སྶ པ་ན ལི་ངྒཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ རཱུ་པ་ཝི་ཀཱ་རོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྱ་ཡ་རཱུ་པ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ག་ཧི་ཏཱ་ནི, ས་བྦ་ཉྩེ་ཏཾ ཨ་ས་ངྑྱ་ས་མཱ་ས་པ་དཾ ནཱ་མ ན་པུཾ་ས་ཀཾ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི, ར་སྶ་ནྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ས་བྦ་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ན་ཉྩ ཨ་ཀཱ་ར་ནྟ་མྷཱ བ་ཧུ་ལཾ ཨཾ ཧོ་ཏི, ཨི་ཀཱ་རུ་ཀཱ་ར་ནྟེ་ཧི ལོ་པོ ཧོ་ཏི.
ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝ་ས་མཱ་སོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
ཏ་པྤུ་རི་ས་ས་མཱ་ས
དུ་ཏི་ཡཱ་ཏ་པྤུ་རི་ས
ཨ་ཐ ཨ་མཱ་དི་ས་མཱ་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ, སོ ཏ་པྤུ་རི་སོ་ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྶ པུ་རི་སོ ཏ་པྤུ་རི་སོ, ཏ་པྤུ་རི་ས་ས་དྡེ་ན ས་དི་ས་ཏྟཱ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་སོ ཏ་པྤུ་རི་སོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཧི ཏ་པྤུ་རི་ས་ས་དྡོ ཝི་སེ་ས་ན་པ་ད་ཏྠཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ ཝི་སེ་སྱ་པ་ད་ཏྠེ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་སོ་པཱི་ཏི.
༣༤༥. ཨ་མཱ་དི [ཀ. ༣༢༧; རཱུ. ༣༥༡; ནཱི. ༧༠༤; ཙཾ. ༢.༢.༡༦].
ཨ་མཱ་དི་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡུ་ཏྟཾ སྱཱ་དྱ་ནྟ་པ་དཾ པ་ཋ་མ་ནྟེ་ན སྱཱ་དྱ་ནྟ་པ་དེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ བྷ་ཝ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ ས་མཱ་སོ ཨ་ནྭ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་མཱ་དི་ས་མཱ་སོ’’ཏི ཙ ‘‘ཏ་པྤུ་རི་ས་ས་མཱ་སོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་མཱ་དི་ས་ཧི་ཏ་སྶ ཝཱ་ཀྱ་སྶ ཨ་མཱ་དེ་ཀ་ཏྠ་ས་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ལོ་པོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་ཏྠ་པ་ད་ནྟེ སྱཱ་དྱུ་པྤ་ཏྟི ཧོ་ཏི.
སོ པ་ན ས་མཱ་སོ དུ་ཏི་ཡཱ་ཏ་པྤུ་རི་སོ, ཏ་ཏི་ཡཱ་ཏ་པྤུ་རི་སོ, ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཏ་པྤུ་རི་སོ, པ་ཉྩ་མཱི་ཏ་པྤུ་རི་སོ, ཚ་ཊྛཱི་ཏ་པྤུ་རི་སོ, ས་ཏྟ་མཱི་ཏ་པྤུ་རི་སོ་ཏི ཚ་བྦི་དྷོ. ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྨི་ཉྩེ་ཏྠ ‘‘ནི་ཙྩ་ས་མཱ་སོ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་མཱ་སོ’’ཏི ཙ ‘‘ལུ་ཏྟ་ས་མཱ་སོ, ཨ་ལུ་ཏྟ་ས་མཱ་སོ’’ཏི ཙ དུ་ཝི་དྷོ.
ཏ་ཏྠ དུ་ཏི་ཡཱ་ཏ་པྤུ་རི་སོ ཀ་ཏྟུ་ཝཱ་ཙ་ཀེ་སུ ག་ཏ, ནི་སྶི་ཏ,-ཨ་ཏཱི་ཏ, ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ, པ་ཏྟ, ཨཱ་པ་ནྣ་ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ པ་རེ་སུ ཧོ་ཏི.
གཱ་མཾ ག་ཏོ་ཏི གཱ་མ་ག་ཏོ གཱ་མཾ ག་ཏོ ཝཱ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ, བྷཱུ་མི་ག་ཏོ, རཱ་ཛཱ་ནཾ ནི་སྶི་ཏོ་ཏི རཱ་ཛ་ནི་སྶི་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏོ, དྷ་མྨ་ནི་སྶི་ཏོ. བྷ་ཝཾ ཨ་ཏཱི་ཏོ བྷ་ཝཱ་ཏཱི་ཏོ. ཨེ་ཝཾ བྷ་ཡཱ་ཏཱི་ཏོ, ཀཱ་ལཱ་ཏཱི་ཏོ, ཁ་ཎཱ་ཏཱི་ཏོ, པ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ་ཏི པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ, སུ་ཁཾ པ་ཏྟོ་ཏི སུ་ཁ་པྤ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟོ, སོ་ཏཾ ཨཱ་པ་ནྣོ་ཏི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ. ཨེ་ཝཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣོ, ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ་ཏི ཨ་དྡྷཱ་ན་མ་གྒ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ, རུ་ཀྑཾ ཨཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ་ཏི རུ་ཀྑཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ར་ཐཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, ཨོ་གྷཾ ཏི་ཎྞོ་ཏི ཨོ་གྷ་ཏི་ཎྞོ ཨོ་གྷཾ ཏི་ཎྞོ ཝཱ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཀ་མྨུ་པ་པ་ད་ཝི་ཧི་ཏེ་ཧི ཀི་ཏ་ནྟ་པ་དེ་ཧི པ་ན ནི་ཙྩ་ས་མཱ་སོ་ཡེ་ཝ, ཀུ་མྦྷཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རོ, ར་ཐ་ཀཱ་རོ, པ་ཏྟཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཏྟ་གྒཱ་ཧོ, ཨ་ཏྠཾ ཀཱ་མེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མོ, དྷ་མྨ་ཀཱ་མོ, ཝི་ན་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཝི་ན་ཡ་དྷ་རོ, དྷ་མྨ་དྷ་རོ, བྲ་ཧྨཾ ཙ་ར་ཏི སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི, བྷ་ཝ་པཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི བྷ་ཝ་པཱ་ར་གཱུ, ས་བྦཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ཉྙཱུ, ཨ་ཏྠ་ཉྙཱུ, དྷ་མྨ་ཉྙཱུ་ཨི་ཙྩཱ་དི.
བ་ཧུ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཏ, ཏ་ཝ་ནྟུ, ཏཱ་ཝཱི, ཨ་ནྟ, མཱ་ན, ཏུ་ན, ཏྭཱ་ན, ཏྭཱ, ཏུཾ, ཏ་ཝེ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟེ་སུ པ་རེ་སུ ས་མཱ་སོ ན ཧོ་ཏི, ཝ་སྶཾ ཝུ་ཏྠོ, ཨོ་ད་ནཾ བྷུ་ཏྟོ, ཨོ་ད་ནཾ བྷུ་ཏྟ་ཝཱ, ཨོ་ད་ནཾ བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི, དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ, དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་མཱ་ནོ དྷ་མྨཾ སོ་ཏུ་ན, དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ་ན, དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ, དྷ་མྨཾ སོ་ཏུཾ, དྷ་མྨཾ སོ་ཏ་ཝེ.
ཨི་ཏི དུ་ཏི་ཡཱ་ཏ་པྤུ་རི་སོ.
ཏ་ཏི་ཡཱ་ཏ་པྤུ་རི་ས
ཏ་ཏི་ཡཱ་ཏ་པྤུ་རི་སོ ཀ་མྨ་ཝཱ་ཙ་ཀེ་སུ ཀི་ཏ་ནྟེ་སུ ཙ ས་མྤ་ནྣ, ས་ཧ་ག་ཏཱ་དཱི་སུ ཙ པུ་བྦ, ས་དི་ས, ས་མ, ཨཱུ་ན་ཏྠ, ཀ་ལ་ཧ, ནི་པུ་ཎ,-མི་སྶ་ཀ, ས་ཁི་ལཱ་དཱི་སུ ཙ པ་རེ་སུ ཧོ་ཏི.
བུ་དྡྷེ་ན བྷཱ་སི་ཏོ བུ་དྡྷ་བྷཱ་སི་ཏོ. ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷ་དེ་སི་ཏོ, བུ་དྡྷ་པ་ཉྙ་ཏྟོ, བུ་དྡྷ་ར་ཀྑི་ཏོ, ས་ཏྠཱ་རཱ ཝ་ཎྞི་ཏོ ས་ཏྠུ་ཝ་ཎྞི་ཏོ, ཝི་ཉྙཱུ་ཧི ག་ར་ཧི་ཏོ ཝི་ཉྙུ་ག་ར་ཧི་ཏོ, ཝི་ཉྙུ་པ་ས་ཏྠོ, ཨི་སྶ་རེ་ན ཀ་ཏཾ ཨི་སྶ་ར་ཀ་ཏཾ, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ ས་ཡཾ་ཀ་ཏཾ, པ་རེ་ཧི ཀ་ཏཾ པ་རཾ་ཀ་ཏཾ, བི་ནྡཱ་ག་མོ. སུ་ཀེ་ཧི ཨཱ་ཧ་ཊཾ སུ་ཀཱ་ཧ་ཊཾ, ར་ཉྙཱ ཧ་ཏོ རཱ་ཛ་ཧ་ཏོ, རོ་གེ་ན པཱི་ལི༹་ཏོ རོ་ག་པཱི་ལི༹་ཏོ, ཨ་གྒི་ནཱ ད་ཌྜྷོ ཨ་གྒི་ད་ཌྜྷོ, ས་པྤེ་ན ད་ཊྛོ ས་པྤ་ད་ཊྛོ, ས་ལླེ་ན ཝི་དྡྷོ ས་ལླ་ཝི་དྡྷོ, ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་པ་ཀ་ཏོ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོ.
སཱི་ལེ་ན ས་མྤ་ནྣོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ. ཨེ་ཝཾ སུ་ཁ་ས་ཧ་ག་ཏཾ, ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ, མི་ཏྟ་སཾ་ས་གྒོ, པི་ཡ་ས་མྤ་ཡོ་གོ, པི་ཡ་ཝི་པྤ་ཡོ་གོ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནྡྷོ ཛ་ཙྩ་ནྡྷོ, གུ་ཎ་ཧཱི་ནོ, གུ་ཎ་ཝུ་ཌྜྷོ, ཙ་ཏུ་ཝ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀ་མྨཾ ཙ་ཏུ་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ཝ་གྒ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ཀཱ་ཀེ་ཧི པེ་ཡྻཱ ཀཱ་ཀ་པེ་ཡྻཱ, ན་དཱི.
ཨེ་ཀ་ཀྑ་རེ་སུ པ་ར་པ་དེ་སུ ནི་ཙྩ་ས་མཱ་སོ, ཨུ་རེ་ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨུ་ར་གོ, པཱ་དེ་ན པི་ཝ་ཏཱི་ཏི པཱ་ད་པོ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཀྭ་ཙི མ་ཛ྄ཛྷེ་པ་ད་ལོ་པོ, གུ་ལེ༹་ན སཾ་ས་ཊྛོ ཨོ་ད་ནོ གུ་ལོ༹་ད་ནོ. ཨེ་ཝཾ ཁཱི་རོ་ད་ནོ, ཨ་སྶེ་ན ཡུ་ཏྟོ ར་ཐོ ཨ་སྶ་ར་ཐོ. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ར་ཐོ, མ་གྒེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ མ་གྒ་ཙི་ཏྟཾ, ཛ་མྦུ་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཏོ དཱི་པོ ཛ་མྦུ་དཱི་པོ, ཨེ་ཀེ་ན ཨ་དྷི་ཀཱ ད་ས ཨེ་ཀཱ་ད་ས ཨི་ཙྩཱ་དི.
པུ་བྦཱ་དཱི་སུ – མཱ་སེ་ན པུ་བྦོ མཱ་ས་པུ་བྦོ, མཱ་ཏ་རཱ ས་དི་སོ མཱ་ཏུ་ས་དི་སོ. ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏུ་ས་མོ, པི་ཏུ་ས་མོ, ཨེ་ཀེ་ན ཨཱུ་ནཱ ཝཱི་ས་ཏི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི, སཱི་ལེ་ན ཝི་ཀ་ལོ སཱི་ལ་ཝི་ཀ་ལོ, ཨ་སི་ནཱ ཀ་ལ་ཧོ ཨ་སི་ཀ་ལ་ཧོ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ ནི་པུ་ཎོ ཝཱ་ཙཱ་ནི་པུ་ཎོ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀ་ས་མྨི་སྶཾ, ཝཱ་ཙཱ་ས་ཁི་ལོ, ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དི་སོ ས་ཏྠུ་ཀ་པྤོ, པུ་ཉྙེ་ན ཨ་ཏྠོ པུ་ཉྙ་ཏྠོ, པུ་ཉྙེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོ པུ་ཉྙ་ཏྠི་ཀོ. ཨེ་ཝཾ སེ་ཡྻ་ཏྠི་ཀོ, མ་ཧ་གྒྷ་ཏྠི་ཀོ, གུ་ཎེ་ན ཨ་དྷི་ཀོ གུ་ཎཱ་དྷི་ཀོ ཨི་ཙྩཱ་དི.
བ་ཧུ་ལཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ ཀྭ་ཙི ས་མཱ་སོ ན ཧོ་ཏི, ཕ་ར་སུ་ནཱ ཚི་ནྣཾ, ཀཱ་ཀེ་ཧི པཱ་ཏ་བྦཱ, ད་སྶ་ནེ་ན པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ དྷ་མྨཱ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཨི་ཏི ཏ་ཏི་ཡཱ་ཏ་པྤུ་རི་སོ.
ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཏ་པྤུ་རི་ས
ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཏ་པྤུ་རི་སོ ཏ་ད་ཏྠེ ཝཱ ཨ་ཏྠ, ཧི་ཏ, དེ་ཡྻཱ་དཱི་སུ ཝཱ པ་རེ་སུ ཧོ་ཏི.
ཀ་ཐི་ན་སྶ དུ་སྶཾ ཀ་ཐི་ན་དུ་སྶཾ, ཀ་ཐི་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་བྷ་ཊཾ དུ་སྶ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐི་ན་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཀ་ཐི་ནཱ་ཡ དུ་སྶཾ, ཀ་ཐི་ནཱ་ཡ ཙཱི་ཝ་ར་ནྟི་པི ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཀ་ཐི་ན་ཏྠཱ་རཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙཱི་ཝ་རཱ་ཡ དུ་སྶཾ ཙཱི་ཝ་ར་དུ་སྶཾ. ཨེ་ཝཾ ཙཱི་ཝ་ར་མཱུ་ལཾ [ཙཱི་ཝ་ར་མཱུ་ལྱཾ (རཱུ. ནཱི.)], ས་ངྒྷ་སྶ ཨཱ་བྷ་ཊཾ བྷ་ཏྟཾ ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ, ས་ངྒྷ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ བྷ་ཏྟཾ ས་ངྒྷ་བྷ་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ, ག་མི་ཀ་བྷ་ཏྟཾ, གི་ལཱ་ན་བྷ་ཏྟཾ.
ས་ངྒྷ་སྶ ཨ་ཏྠོ ས་ངྒྷ་ཏྠོ, ལོ་ཀ་སྶ ཧི་ཏོ ལོ་ཀ་ཧི་ཏོ, བུ་དྡྷ་སྶ དེ་ཡྻཾ བུ་དྡྷ་དེ་ཡྻཾ, བུ་དྡྷ་སྶ པ་ཎཱ་མོ བུ་དྡྷ་པྤ་ཎཱ་མོ. ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷ་ཐོ་མ་ནཱ, བུ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, སུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ སུ་ཏྟཱ་ནུ་ལོ་མཾ. ཨེ་ཝཾ སུ་ཏྟཱ་ནུ་རཱུ་པཾ, སུ་ཏྟཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ, སུ་ཏྟཱ་ནུ་གུ་ཎཾ, ཋཱ་ན་སྶ ཨ་ར་ཧཾ ཋཱ་ནཱ་ར་ཧཾ, ར་ཉྙོ ཨ་ར་ཧཾ རཱ་ཛཱ་ར་ཧཾ. ཨེ་ཝཾ རཱ་ཛ་གྒྷཾ, རཱ་ཛ་དེ་ཡྻཾ, ཀ་ཏྟུཾ ཀཱ་མེ་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ. ཨེ་ཝཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ, ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ, སོ་ཏུ་ཀཱ་མོ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏུ་མ་ནྟ་སྶ ཨ་ས་ངྑྱ་ཏྟཱ ‘ཨ་ས་ངྑྱེ་ཧི ས་བྦཱ་ས’ནྟི ཏ་ཏོ ནི་ཙྩཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ལོ་པོ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་སེ ཀ་ཏེ ནི་ཙྩཾ ནི་གྒ་ཧཱི་ཏ་ལོ་པོ ཙ. ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ཏ་བྦཾ, ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ཏུཾ’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་སུ ས་མཱ་སོ ན ཧོ་ཏི.
ཨི་ཏི ཙ་ཏུ་ཏྠཱི་ཏ་པྤུ་རི་སོ.
པ་ཉྩ་མཱི་ཏ་པྤུ་རི་ས
པ་ཉྩ་མཱི་ཏ་པྤུ་རི་སོ ཨ་པ་ག་མ་ན, བྷ་ཡ, ཝི་ར་ཏི, མོ་ཙ་ནཱ་དི་ཨ་ཏྠེ་སུ པ་རེ་སུ ཧོ་ཏི.
མེ་ཐུ་ནཱ ཨ་པེ་ཏོ་ཏི མེ་ཐུ་ནཱ་པེ་ཏོ, པ་ལཱ་ས་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏོ་ཏི པ་ལཱ་སཱ་པ་ག་ཏོ, ན་ག་ར་མྷཱ ནི་གྒ་ཏོ་ཏི ན་ག་ར་ནི་གྒ་ཏོ, པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཏོ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ་ཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པྤ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ. ཨེ་ཝཾ གཱ་མ་ནི་ཀྑ་ནྟོ, རུ་ཀྑ་པ་ཏི་ཏོ, སཱ་ས་ན་མྷཱ ཙུ་ཏོ་ཏི སཱ་ས་ན་ཙུ་ཏོ, ཨཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏོ ཨུ་ད་ཀུ་གྒ་ཏོ, བྷ་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ཊོ བྷ་ཝ་ནི་སྶ་ཊོ, ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧ་ཏོ ནི་སྶ་ཊ་ནྟི ཁ་ནྡྷ་ས་ངྒ་ཧ་ནི་སྶ་ཊཾ, ཙོ་ར་མྷཱ བྷཱི་ཏོ་ཏི ཙོ་ར་བྷཱི་ཏོ, པཱ་པ་ཏོ བྷཱ་ཡ་ཏི སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི པཱ་པ་བྷཱི་རུ་ཀོ, པཱ་པ་ཏོ ཛི་གུ་ཙྪ་ཏི སཱི་ལེ་ནཱ་ཏི པཱ་པ་ཛི་གུ་ཙྪཱི, ཝ་ཊྚ་ཏོ ནི་བྦི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཝ་ཊྚ་ནི་བྦི་ནྣོ, ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཏོ ཝི་ར་ཏི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝི་ར་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝི་ར་ཏི, བ་ནྡྷ་ནཱ མུ་ཏྟོ བ་ནྡྷ་ན་མུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ བ་ནྡྷ་ན་མོ་ཀྑོ, ཀ་མྨ་ཏོ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ ཀ་མྨ་ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ, ཀ་མྨ་ས་མྦྷཱུ་ཏཾ, ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟཾ, ལོ་ཀ་ཏོ ཨ་གྒོ ལོ་ཀ་གྒོ. ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛོ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་མོ, ས་བྦེ་ཧི ཛེ་ཊྛོ ས་བྦ་ཛེ་ཊྛོ, ས་བྦེ་ཧི ཀ་ནི་ཊྛོ ས་བྦ་ཀ་ནི་ཊྛོ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཧཱི་ནོ, ས་བྦ་པ་ཙྪི་མོ, ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཏོ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ་ཏི ཨུ་ཀྐ་ཊྛུ་ཀྐ་ཊྛོ, ཨོ་མ་ཀ་ཏོ ཨོ་མ་ཀོ་ཏི ཨོ་མ་ཀོ་མ་ཀོ.
ཀྭ་ཙི ནི་ཙྩ་ས་མཱ་སོ ཧོ་ཏི, མཱ་ཏི་ཏོ ཛཱ་ཏོ མཱ་ཏུ་ཛོ. ཨེ་ཝཾ པི་ཏུ་ཛོ, ཀ་མྨ་ཛཾ, ཙི་ཏྟ་ཛཾ, ཨུ་ཏུ་ཛཾ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཨི་ཏི པ་ཉྩ་མཱི་ཏ་པྤུ་རི་སོ.
ཚ་ཊྛཱི་ཏ་པྤུ་རི་ས
ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ. ཨེ་ཝཾ རཱ་ཛ་པུ་རི་སོ, བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀོ, ས་མུ་དྡ་གྷོ་སོ, དྷ་ཉྙཱ་ནཾ རཱ་སི དྷ་ཉྙ་རཱ་སི, མ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ པ་ཏྟོ་ཏི མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟོ, ཝི་ཀཱ་ར་ས་མྦ་ནྡྷེ ཚ་ཊྛཱི, མ་ཏྟི་ཀཱ་མ་ཡ་པ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊཱ་ཧཾ, སུ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་ཛ་ནཾ, པཱ་ནཱི་ཡ་སྶ ཐཱ་ལ་ཀཾ པཱ་ནཱི་ཡ་ཐཱ་ལ་ཀཾ.
ས་མཱ་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨཱི, ཨཱུ་ནཾ བ་ཧུ་ལཾ ར་སྶ་ཏྟཾ, ད་ཎྜི་ནོ ཀུ་ལཾ ད་ཎྜི་ཀུ་ལཾ, ཧ་ཏྠི་པ་དཾ, ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཾ, ན་དི་ཀཱུ་ལཾ, ན་དི་ཏཱི་རཾ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ངྒྷོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ས་ངྒྷོ, ཛ་མྦུ་ཡཱ སཱ་ཁཱ ཛ་མྦུ་སཱ་ཁཱ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཨ་ནྟ, མཱ་ན, ནི་དྡྷཱ་ར་ཎི་ཡ, པཱུ་ར་ཎ, བྷཱ་ཝ, སུ་ཧི་ཏ་ཏྠེ་ཧི ས་མཱ་སོ ན ཧོ་ཏི, མ་མཾ ཨ་ནུ་ཀུ་བྦ་ནྟོ, མ་མཾ ཨ་ནུ་ཀུ་རུ་མཱ་ནོ, གུ་ནྣཾ ཀ་ཎྷཱ ས་མྤ་ནྣ་ཁཱི་ར་ཏ་མཱ. ཝི་བྷ་ཏྟཱ་ཝ་དྷི་ཚ་ཊྛི་ཡཱ པ་ན ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ, ན་རཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མོ ན་རུ་ཏྟ་མོ, ན་ར་སེ་ཊྛོ, ན་ར་ཝ་རོ, ག་ཎཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མོ ག་ཎུ་ཏྟ་མོ, དྭི་པ་དཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མོ དྭི་པ་དུ་ཏྟ་མོ ཨི་ཙྩཱ་དི. སི་སྶཱ་ནཾ པ་ཉྩ་མོ སི་སྶོ, ཀ་པྤ་སྶ ཏ་ཏི་ཡོ བྷཱ་གོ, པ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཊྛ་མཱི, པ་ཊ་སྶ སུ་ཀྐ་ཏཱ, རཱུ་པ་སྶ ལ་ཧུ་ཏཱ, རཱུ་པ་སྶ མུ་དུ་ཏཱ, རཱུ་པ་སྶ ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ. ཀྭ་ཙི ཧོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་ལ་ཧུ་ཏཱ, ཙི་ཏྟ་ལ་ཧུ་ཏཱ, བུ་དྡྷ་སུ་བུ་དྡྷ་ཏཱ. དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཱ, ཕ་ལཱ་ནཾ སུ་ཧི་ཏོ, ཕ་ལཱ་ནཾ ཏི་ཏྟོ, ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་སི་ཏོ, ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ཚ་ཊྛཱི.
‘‘བྷ་ཊོ ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ’ཏི ན ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱ་ན་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ. ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཀ་ཎྷཱ ད་ནྟཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ‘དེ་ཝ་ད་ཏྟ་ཀ་ཎྷ་ད་ནྟཱ’ཏི ན ཧོ་ཏི ཨ་ཉྙ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ [ནཱི. ༦༩༠]. ཨ་ཉྙ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟེ་པི ནི་ཙྩཾ ས་མྦ་ནྡྷཱི་པེ་ཀྑ་ས་དྡཱ་ནཾ ས་མཱ་སོ ཧོ་ཏི ཝཱ་ཀྱེ ཝི་ཡ ས་མཱ་སེ་པི ས་མྦ་ནྡྷ་སྶ ཝི་དི་ཏ་ཏྟཱ. ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ‘‘ས་ཏི་པི སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟེ ག་མ་ཀ་ཏྟཱ ས་མཱ་སོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི [ཀ. ༣༢༨; རཱུ. ༣༥༢; ནཱི. ༦༩༡], དེ་ཝ་ད་ཏྟ་གུ་རུ་ཀུ་ལཾ, རཱ་ཛ་དཱ་སཱི་པུ་ཏྟོ, དེ་ཝ་དཱ་སཱི་པུ་ཏྟོ ཨི་ཙྩཱ་དི. ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ གུ་རུ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་གུ་རུ, ཏ་སྶ ཀུ་ལཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་གུ་རུ་ཀུ་ལ་ནྟི ཝི་གྒ་ཧོ. གུ་རུ་ནོ ཀུ་ལཾ གུ་རུ་ཀུ་ལཾ, དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ གུ་རུ་ཀུ་ལཾ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་གུ་རུ་ཀུ་ལ་ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ པུ་ཏྟོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ་པི ཨ་ཉྙ་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ ‘བི་མྦི་སཱ་ར་པུ་ཏྟོ’ཏི ན ཧོ་ཏི, ར་ཉྙོ གོ ཙ ཨ་སྶོ ཙ པུ་རི་སོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠེ ‘རཱ་ཛ་ག་ཝ་སྶ་པུ་རི་སཱ’ཏི ཧོ་ཏི དྭ་ནྡ་ཏོ པུ་བྦ་པ་ད་སྶ དྭ་ནྡ་པ་དེ་ཧི་པི པ་ཙྩེ་ཀཾ ས་མྦ་ནྡྷ་སྶ ཝི་དི་ཏ་ཏྟཱ. ཏ་ཐཱ དྭ་ནྡ་ཏོ པ་ར་པ་ད་སྶ་པི, ན་རཱ་ན་ཉྩ དེ་ཝཱ་ན་ཉྩ སཱ་ར་ཐི ན་ར་དེ་ཝ་སཱ་ར་ཐི.
ཨི་ཏི ཚ་ཊྛཱི་ཏ་པྤུ་རི་སོ.
ས་ཏྟ་མཱི་ཏ་པྤུ་རི་ས
ས་ཏྟ་མཱི་ཏ་པྤུ་རི་སེ རཱུ་པེ ས་ཉྙཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀྲི་ཡཱ་སཱ་དྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎ་ཏྟཱ ཀྲི་ཡཱ་པ་དེ་ཧེ་ཝ ས་མྦ་ནྡྷོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཀྲི་ཡ་ཝཱ་ཙ་ཀེ་ན པ་ར་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་སེ ཛཱ་ཏེ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀྲི་ཡཱ་པ་དཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཡ་ཐཱ ‘ཨ་སྶེ་ན ཡུ་ཏྟོ ར་ཐོ ཨ་སྶ་ར་ཐོ’ ཨི་ཏི ‘རཱུ་པེ ས་ཉྙཱ’ཏི རཱུ་པེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཉྙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, དྷ་མྨེ ར་ཏོ དྷ་མྨ་ར་ཏོ. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་རུ་ཙི, དྷ་མྨ་གཱ་ར་ཝོ, དཱ་ནེ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ དཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. ཨེ་ཝཾ དཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟི, ཝ་ཊྚེ བྷ་ཡཾ ཝ་ཊྚ་བྷ་ཡཾ, ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑཾ, གཱ་མེ སཱུ་ཀ་རོ གཱ་མ་སཱུ་ཀ་རོ, ཝ་ན་མ་ཧིཾ་སོ, ས་མུ་དྡ་མ་ཙྪོ, ཨི་ཏྠཱི་སུ དྷུ་ཏྟོ ཨི་ཏྠི་དྷུ་ཏྟོ, ཨི་ཏྠི་སོ་ཎྜོ.
ཨུ་པ་པ་ད་ཀི་ཏ་ནྟེ་སུ ནི་ཙྩ་ས་མཱ་སོ [ནཱི. ༦༨༢], ཝ་ནེ ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཝ་ན་ཙ་རོ, ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོ, ཀུ་ཙྪི་མྷི ས་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀུ་ཙྪི་སྶ་ཡོ, ག་བྦྷེ སེ་ཏཱི་ཏི ག་བྦྷ་སེ་ཡྻོ, ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཐ་ལ་ཊྛོ, ཛ་ལ་ཊྛོ, པ་བྦ་ཏ་ཊྛོ, པ་ངྐེ ཛཱ་ཏཾ པ་ངྐ་ཛཾ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྲ་ཛོ, ཁེ་ཏྲ་ཛོ ཨི་ཙྩཱ་དི. ཨི་དྷ ན ཧོ་ཏི [ནཱི. ༦༨༡], བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ, ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ, ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨི་ཏི ས་ཏྟ་མཱི་ཏ་པྤུ་རི་སོ.
ལུ་ཏྟ་ཏ་པྤུ་རི་ས
ཏ་པྤུ་རི་ས་པ་དཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཝུ་ཏྟི་སུ་ཏྟེ་ན ཀྭ་ཙི ཝི་པ་ལླཱ་སོ.
ཨུ་པ་རི་ག་ངྒཱ, ཧེ་ཊྛཱ་ན་དཱི, ཨ་ནྟོ་ཝི་ཧཱ་རོ, ཨ་ནྟོ་ས་མཱ་པ་ཏྟི, ཧཾ་སཱ་ནཾ རཱ་ཛཱ རཱ་ཛ་ཧཾ་སོ ཧཾ་ས་རཱ་ཛཱ ཝཱ, མཱ་ས་སྶ ཨ་ཌྜྷཾ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ, ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་སྶ ཨ་ཌྜྷཾ ཨ་ཌྜྷ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ, ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ, ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཌྜྷཾ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟཾ. ཨེ་ཝཾ པུ་བྦ་ར་ཏྟཾ, པ་ར་ར་ཏྟཾ, ཨི་སྶ ཨ་ཏྟཾ. ཀཱ་ཡ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ པུ་བྦ་ཀཱ་ཡོ, པ་ར་ཀཱ་ཡོ, ཨ་ཧ་སྶ པུ་བྦོ པུ་བྦ་ཎྷོ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཎྷོ, སཱ་ཡ་ནྷོ, པུ་བྦེ་དི་ཊྛོ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ ཐེ་རོ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ ཐེ་རེ་ན ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཨི་ཏི ལུ་ཏྟ་ཏ་པྤུ་རི་སོ.
ཨ་ལུ་ཏྟ་ཏ་པྤུ་རི་ས
ཨི་དཱ་ནི ཨ་ལུ་ཏྟ་ཏ་པྤུ་རི་སཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟེ.
དཱི་པ་ངྐ་རོ, པ་བྷ་ངྐ་རོ, ཨ་མ་ཏ་ནྡ་དོ, པུ་རི་ནྡ་དོ, ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ, ཨ་ཏྟ་ནྟ་པོ, པ་ར་ནྟ་པོ, ར་ཎ་ཉྫ་ཧོ, ཛུ་ཏི་ནྡྷ་རོ, ཝི་ཛྫ་ནྡྷ་རོ, ད་སྶ་ནེ་ན་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨོ, ཀུ་ཏོ་ཛོ, ཏ་ཏོ་ཛོ, ཨི་ཏོ་ཛོ, བྷ་ཡ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ བྷ་ཡ་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀ་ཊ་ཏྟཱ་ཀ་མྨཾ, ཀ་ཊ་ཏྟཱ་རཱུ་པཾ, པ་ར་སྶ་པ་དཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་དཾ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ, དེ་ཝཱ་ནཾ་པི་ཡ་ཏི་སྶོ, ག་ཝ་མྤ་ཏི་ཏྠེ་རོ, པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སོ, མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, དཱུ་རེ་རཱུ་པཾ, ས་ནྟི་ཀེ་རཱུ་པཾ, དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ནཾ, ས་ནྟི་ཀེ་ནི་དཱ་ནཾ, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ, ཛ་ནེ་སུ་ཏོ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ ཨི་ཙྩཱ་དི [ཀ. ༣༢༧; རཱུ. ༣༥༡; ནཱི. ༦༨༦].
ཨི་ཏི ཨ་ལུ་ཏྟ་ཏ་པྤུ་རི་སོ.
ས་བྦོ ཙཱ་ཡཾ ཨ་མཱ་དི་ཏ་པྤུ་རི་སོ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཝ་ཙ་ནོ པ་ར་པ་ད་ལི་ངྒོ ཙ.
ཨ་མཱ་དི་ཏ་པྤུ་རི་སོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡ་ས་མཱ་ས
ཨ་ཐ ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡ་ས་ཉྙི་ཏོ པ་ཋ་མཱ་ཏ་པྤུ་རི་སོ ཝུ་ཙྩ་ཏེ.
ཀ་མྨ་མི་ཝ དྭ་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡོ. ཡ་ཐཱ ཀ་མྨཾ ཀྲི་ཡ་ཉྩ པ་ཡོ་ཛ་ན་ཉྩ དྭ་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཏི ཀ་མྨེ ས་ཏི ཏ་སྶ དྭ་ཡ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་སོ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ དྭེ ནཱ་མཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ ས་མཱ་སེ ས་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀ་སྶ ནཱ་མ་དྭ་ཡ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ་ཏི [ཀ. ༣༢༤; རཱུ. ༣༣༩; ནཱི. ༧༠༢].
ཨ་པི ཙ ཀ་ཏྟ་བྦ་ནྟི ཀ་མྨཾ, དྷཱ་རེ་ཏ་བྦ་ནྟི དྷཱ་རི་ཡཾ, ཀ་མྨ་ཉྩ ཏཾ དྷཱ་རི་ཡ་ཉྩཱ་ཏི ཀ་མྨ་དྷཱ་རི་ཡཾ, ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཧི་ཏ་ཀ་མྨཾ, ཀ་མྨ་དྷཱ་རི་ཡ་ས་དྡ་ས་དི་ས་ཏྟཱ ས་བྦོ ཙཱ་ཡཾ ས་མཱ་སོ ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨི་སྶ ཨ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ. ཡ་ཐཱ ཧི ཀ་མྨ་དྷཱ་རི་ཡ་ས་དྡོ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ དྭེ ནཱ་མཱ་ནི དྷཱ་རེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཡཾ ས་མཱ་སོ་པཱི་ཏི. སོ ཨེ་ཝ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ཏྠ་པ་དྷཱ་ན་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཏ་པྤུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘ཏ་པྤུ་རི་སོ’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. བྷི་ནྣ་པ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ དྭི་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སི་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟི ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏཱ ནཱ་མ, ཏེ་ན ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཡུ་ཏྟ་ཏྟཱ ‘ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ས་མཱ་སོ’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཨེ་ཝ ཙ ཝི་སེ་ས་ན་པ་ད་ཝ་སེ་ན གུ་ཎ་ཝི་སེ་ས་དཱི་པ་ན་ཏྟཱ ‘ཝི་སེ་ས་ན་ས་མཱ་སོ’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཝི་སེ་ས་ན་ས་མཱ་སེ –
༣༤༦. ཝི་སེ་ས་ན་མེ་ཀ་ཏྠེ་ན [ཀ. ༣༢༤; རཱུ. ༣༣༩; ནཱི. ༧༠༢; ཙཾ. ༢.༢.༡༨; པཱ. ༢.༡.༥༧].
ཝི་སེ་ས་ན་བྷཱུ་ཏཾ སྱཱ་དྱ་ནྟ་པ་དཾ ཨེ་ཀ་ཏྠེ་ན ཝི་སེ་སྱ་བྷཱུ་ཏེ་ན སྱཱ་དྱ་ནྟ་པ་དེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཝི་སེ་སཱི་ཡ་ཏི ད་བྦཾ ཝི་སི་ཊྛཾ ཀ་རཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝི་སེ་ས་ནཾ. ཨེ་ཀོ ཨ་ཏྠོ ཡ་སྶཱ་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྠཾ, ‘ཨེ་ཀོ’ཏི ས་མཱ་ནོ, ‘ཨ་ཏྠོ’ཏི ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻ་ཏྠོ, ནེ་མི་ཏྟ་ཀ་ཏྠོ, སོ་ཡེ་ཝ དྭི་ནྣཾ པ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ‘ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ’ནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏྟེ ས་ཏི པ་དཱ་ན་མྤི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་ཏཱ སི་དྡྷཱ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨེ་ཀ་ཏྠ་ནྟི ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཨེ་ཀ་ཏྠེ་ན. ‘ཨེ་ཀ་ཏྠཾ ཧོ་ཏཱི’ཏི ཨེ་ཀ་ཏྠཱི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སོ ཙ ས་མཱ་སོ ན་ཝ་ཝི་དྷོ ཝི་སེ་ས་ན་པུ་བྦ་པ་དོ, ཝི་སེ་ས་ནུ་ཏྟ་ར་པ་དོ, ཝི་སེ་ས་ནོ་བྷ་ཡ་པ་དོ, ཨུ་པ་མཱ་ནུ་ཏྟ་ར་པ་དོ, ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་པུ་བྦ་པ་དོ, ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་པུ་བྦ་པ་དོ, ན་ནི་པཱ་ཏ་པུ་བྦ་པ་དོ, ཀུ་ནི་པཱ་ཏ་པུ་བྦ་པ་དོ, པཱ་དི་པུ་བྦ་པ་དོ ཙཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝི་སེ་ས་ན་པུ་བྦ་པ་དོ ཡ་ཐཱ? མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ, མ་ཧཱ་ན་དཱི, མ་ཧ་བྦྷ་ཡཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘སཱ སེ་ནཱ དི་སྶ་ཏེ མ་ཧཱ [ཛཱ. ༢.༢༢.༧༧༡], བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཛྫཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ’’ཏི [ཛཱ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.མ་ཧཱ་སཱི་ལ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ] པཱ་ལི༹ དི་སྶ་ཏི. ཏ་སྨཱ ས་མཱ་སེ་པི ཏི་ལི་ངྒེ ནི་པཱ་ཏ་རཱུ་པོ མ་ཧཱ་ས་དྡོ ཡུ་ཛྫ་ཏི. མ་ཧཱ ཙ སོ པུ་རི་སོ ཙཱ་ཏི མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ, མ་ཧཱ ཙ སཱ ན་དཱི ཙཱ་ཏི མ་ཧཱ་ན་དཱི, མ་ཧཱ ཙ ཏཾ བྷ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི མ་ཧ་བྦྷ་ཡཾ, དྭི་ཏྟཾ སཾ་ཡོ་གེ ཙ ར་སྶ་ཏྟཾ. མ་ཧཱ་ས་དྡ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནེ་ན མ་ཧ་ནྟ་ས་དྡེ་ན་པི ཝཱ་ཀྱཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི, མ་ཧ་ནྟོ པུ་རི་སོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ, མ་ཧ་ནྟཱི ན་དཱི མ་ཧཱ་ན་དཱི, མ་ཧ་ནྟཾ བྷ་ཡཾ མ་ཧ་བྦྷ་ཡ་ནྟི. ཙ, ཏ་ས་དྡེ་ཧི ཙ ས་དྡྷིཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏུཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི, མ་ཧ་ནྟོ ཙ སོ པུ་རི་སོ ཙཱ་ཏི མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ, མ་ཧ་ནྟཱི ཙ སཱ ན་དཱི ཙཱ་ཏི མ་ཧཱ་ན་དཱི, མ་ཧ་ནྟ་ཉྩ ཏཾ བྷ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི མ་ཧ་བྦྷ་ཡ་ནྟི. མ་ཧ་ནྟ་ས་དྡོ ཝཱ མ་ཧཱ ཧོ་ཏི, ‘ཊ ནྟ་ནྟཱུ་ན’ནྟི སུ་ཏྟེ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་པ་དེ པ་རེ ནྟ་སྶ ས་བྦ་སྶ ཨ་ཏྟཾ, མ་ཧཱ་ཝུ་ཏྟི་ནཱ དཱི་གྷོ ཙ.
ཨེ་ཏྠ ཙ དྭཱི་ཧི ཙ་ས་དྡེ་ཧི དྭི་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ ས་ཀ་ཏྠ་ནཱ་ནཱ་ཏྟཾ དཱི་པེ་ཏི. ཏཾ་ས་དྡེ་ན ས་ཀ་ཏྠ་ནཱ་ནཱ་ཏྟེ་པི ས་ཀ་ཏྠཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ད་བྦ་ཏྠ་སྶ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ དཱི་པེ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎེ ཝི་སུཾ རཱུ་པ་ཝི་དྷཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏཾ་ཏཾ་སུ་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ན་ཉྩ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ ད་སྶི་ཏ་ཝི་གྒ་ཧ་ཝཱ་ཀྱ་ཉྩ དི་སྭཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ སི་དྡྷ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཉཱ་ཏེ རཱུ་པ་ཝི་དྷཱ་ན་ཀི་ཙྩཾ སི་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ས་ནྟོ ཙ སོ པུ་རི་སོ ཙཱ་ཏི ས་པྤུ་རི་སོ, སེ་ཏ་ཧ་ཏྠཱི, ནཱི་ལུ་པྤ་ལཾ, ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ནཾ.
ཝི་ས་དི་ས་ལི་ངྒ, ཝ་ཙ་ནཱ་པི ས་དྡཱ ཨེ་ཀ་ཏྠཱ ཧོ་ནྟི, ཝི་ན་ཡོ ཙ སོ པ་རི་ཡ་ཏྟི ཙཱ་ཏི ཝི་ན་ཡ་པ་རི་ཡ་ཏྟི, ཝི་ན་ཡོ ཙ སོ པི་ཊ་ཀ་ཉྩཱ་ཏི ཝི་ན་ཡ་པི་ཊ་ཀཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ སཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡོ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ སཱ ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ, སཱི་ལ་ཉྩ ཏཾ གུ་ཎོ ཙཱ་ཏི སཱི་ལ་གུ་ཎོ, སཱི་ལ་ཉྩ ཏཾ པ་ཏི་ཊྛཱ ཙཱ་ཏི སཱི་ལ་པ་ཏི་ཊྛཱ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཏ་ཐཱ ཝཱི་ས་ཏི ཙ སཱ པུ་རི་སཱ ཙཱ་ཏི ཝཱི་ས་ཏི་པུ་རི་སཱ, ས་ཏ་ཉྩ ཏཾ པུ་རི་སཱ ཙཱ་ཏི ས་ཏ་པུ་རི་སཱ, ས་ངྑཱ་རཱ ཙ ཏེ པ་ཙྩ་ཡོ ཙཱ་ཏི ས་ངྑཱ་ར་པ་ཙྩ་ཡོ, ཨ་ངྒཱ ཙ ཏེ ཛ་ན་པ་ད་ཉྩཱ་ཏི ཨ་ངྒ་ཛ་ན་པ་དཾ, མ་ག་དྷཱ ཙ ཏེ ར་ཊྛ་ཉྩཱ་ཏི མ་ག་དྷ་ར་ཊྛཾ. ཨེ་ཝཾ ཀཱ་སི་ར་ཊྛཾ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཨི་དྷ ན ཧོ་ཏི [རཱུ. ༣༤༡; ནཱི. ༦༨༡], པུ་ཎྞོ མ་ནྟཱ་ནཱི་པུ་ཏྟོ, ཙི་ཏྟོ ག་ཧ་པ་ཏི, ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, བྲ་ཧྨཱ ས་ཧ་མྤ་ཏི ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཀྭ་ཙི ནི་ཙྩ་ས་མཱ་སོ, ཀ་ཎྷ་ས་པྤོ, ལོ་ཧི་ཏ་མཱ་ལཾ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཝི་སེ་ས་ནུ་ཏྟ་ར་པ་དོ ཡ་ཐཱ? སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ, བུ་དྡྷ་གྷོ་སཱ་ཙ་རི་ཡོ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་གུ་ཏྟི་ལོ ཝཱ, མ་ཧོ་ས་དྷ་པ་ཎྜི་ཏོ, པུ་རི་སུ་ཏྟ་མོ, པུ་རི་ས་ཝ་རོ, པུ་རི་ས་ཝི་སེ་སོ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཝི་སེ་ས་ནོ་བྷ་ཡ་པ་དོ ཡ་ཐཱ? ཚི་ནྣ་ཉྩ ཏཾ པ་རཱུ་ལ༹ྷ་ཉྩཱ་ཏི ཚི་ནྣ་པ་རཱུ་ལ༹ྷཾ, སཱི་ཏ་ཉྩ ཏཾ ཨུ་ཎྷ་ཉྩཱ་ཏི སཱི་ཏུ་ཎྷཾ, ཁ་ཉྫོ ཙ སོ ཁུ་ཛྫོ ཙཱ་ཏི ཁ་ཉྫ་ཁུ་ཛྫོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྡྷ་བ་དྷི་རོ, ཀ་ཏ་ཉྩ ཏཾ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྩཱ་ཏི ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཾ, ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཾ, ཚི་ནྣ་བྷི་ནྣཾ, སི་ཏྟ་ཉྩ ཏཾ ས་མྨ་ཊྛ་ཉྩཱ་ཏི སི་ཏྟ་ས་མྨ་ཊྛཾ, ས་ནྟ་སྶ བྷཱ་ཝོ ས་ཙྩཾ, ཨ་ཁེ་མ་ཊྛེ་ན དུ་ཀྑ་ཉྩ ཏཾ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཊྛེ་ན ས་ཙྩ་ཉྩཱ་ཏི དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཨུ་པ་མཱ་ནུ་ཏྟ་ར་པ་དོ ཡ་ཐཱ? སཱི་ཧོ ཝི་ཡཱ་ཏི སཱི་ཧོ, མུ་ནི ཙ སོ སཱི་ཧོ ཙཱ་ཏི མུ་ནི་སཱི་ཧོ. ཨེ་ཝཾ མུ་ནི་པུ་ངྒ་ཝོ, བུ་དྡྷ་ནཱ་གོ, བུ་དྡྷཱ་དི་ཙྩོ, རཾ་སི ཝི་ཡཱ་ཏི རཾ་སི, ས་དྡྷ་མྨོ ཙ སོ རཾ་སི ཙཱ་ཏི ས་དྡྷ་མྨ་རཾ་སི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ན་ཡ་སཱ་ག་རོ, ས་མ་ཎ་པ་དུ་མོ, ས་མ་ཎ་པུ་ཎྜ་རཱི་ཀོ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་པུ་བྦ་པ་དོ ཡ་ཐཱ? ཧེ་ཏུ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧེ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་པ་ཙྩ་ཡོ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ, དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ, དྷ་མྨོ ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་ཏོ དྷ་མྨ་ས་ངྑཱ་ཏོ, དྷ་མྨ་ས་མྨ་ཏོ, དྷ་མྨ་ས་ཉྙི་ཏོ, དྷ་མྨ་ལ་ཀྑི་ཏོ, ཨེ་ཝ ཨི་ཏི ས་ངྑཱ་ཏོ ས་དྡོ ཨེ་ཝ་ས་དྡོ. ཨེ་ཝཾ ཙ་ས་དྡོ, ཝཱ་ས་དྡོ, ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏོ ས་ངྒྷོ ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷོ. ཨེ་ཝཾ བུ་དྡྷ་མུ་ནི, པ་ཙྩེ་ཀ་མུ་ནི ཨི་ཙྩཱ་དི. ཨེ་ཏྠ ཙ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ སཱ་མ་ཉྙ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ཏྠ་སྶ ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཐོ་མ་ནཱ ས་རཱུ་པ་ཝི་སེ་ས་དཱི་པ་ནཱ, ན གུ་ཎ་མ་ཏྟ་དཱི་པ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ག་རཱུ པ་ན ‘‘དྷ་མྨོ ཨི་ཏི བུ་དྡྷི དྷ་མྨ་བུ་དྡྷི. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ས་ཉྙཱ, ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, དྷཱ་ཏུ་ས་ཉྙཱ, མཱ་ཏུ་ས་ཉྙཱ, པཱ་ཎ་ས་ཉྙི་ཏཱ, ཨ་ཏྟ་དི་ཊྛི’’ ཨི་ཙྩཱ་དཱི་ནི་པི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི, ཨི་མཱ་ནི པ་ན ‘‘ས་ར་ཎཾ ཨི་ཏི ག་ཏོ ཨུ་པ་ག་ཏོ ས་ར་ཎ་ངྒ་ཏོ’’ཏི པ་དཾ ཝི་ཡ ཨི་ཏི་ལུ་ཏྟཱ་ནི པ་ཋ་མཱ་ཏ་པྤུ་རི་ས་པ་དཱ་ནི ནཱ་མ ཡུ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི [རཱུ. ༣༤༣; ནཱི. ༧༠༢].
ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་པུ་བྦ་པ་དོ ཡ་ཐཱ? གུ་ཎོ ཨེ་ཝ དྷ་ནཾ ན མ་ཎི་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དཱི་ཏི གུ་ཎ་དྷ་ནཾ. ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ་དྷ་ནཾ, སཱི་ལ་དྷ་ནཾ, ཙ་ཀྑུ ཨེ་ཝ དྭཱ་རཾ ན གཱ་མ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ཏི ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་རཾ. ཨེ་ཝཾ ཙ་ཀྑུ་ཝ་ཏྠུ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑཱ་ཡ་ཏ་ནཾ, ཙ་ཀྑུ་དྷཱ་ཏུ, ཁ་ནྡྷཱ ཨེ་ཝ བྷཱ་རཱ ཁ་ནྡྷ་བྷཱ་རཱ. ཨེ་ཏྠ ཙ ཡ་དི བྷ་རི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན བྷཱ་རཱ ནཱ་མ སི་ཡུཾ, པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨེ་ཝ བྷཱ་རཱ ནཱ་མ སི་ཡུཾ, ན སཱི་ས་བྷཱ་ར, ཨཾ་ས་བྷཱ་རཱ་ད་ཡོ. ཁ་ནྡྷཱ ཧི ནི་ཙྩ་བྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ ཏཱ་ཝ་ཀཱ་ལི་ཀཱ, ཁ་ནྡྷ་མཱུ་ལི་ཀཱ ཙཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཏྠ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ ཁ་ནྡྷཱ ཨེ་ཝ བྷཱ་རཱ་ཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཝཱ་ཀྱཾ པ་ཡུ་ཛྫ་ཏི, ན སཱི་ས་བྷཱ་རཱ་དཱི་ནཾ ས་བྦ་སོ བྷཱ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཀྑི་པ་ན་ཏྠ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨེ་ཝ མ་ལཾ ན ཀཾ་ས་མ་ལཱ་དི་ཀ་ནྟི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་མ་ལཾ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཨེ་ཝ ཨཱ་ས་ཝོ ན མ་དྷྭཱ་ས་ཝཱ་དི་ཀོ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ས་ཝོ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་ས་ལླཾ, པ་ཉྙཱ་ས་ཏྠཾ, པ་ཉྙཱ་ལོ་ཀོ, པ་ཉྙཱ་པ་ཛྫོ་ཏོ, རཱ་ག་གྒི, དོ་ས་གྒི, མོ་ཧ་གྒི ཨི་ཙྩཱ་དི. ག་རཱུ པ་ན ‘‘དྷ་ནཾ ཝི་ཡཱ་ཏི དྷ་ནཾ, ས་དྡྷཱ ཨེ་ཝ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ དྷ་ནཾ ས་དྡྷཱ་དྷ་ནཾ, ས་ཏྠཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ས་ཏྠཾ, པ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ ས་ཏྠཾ པ་ཉྙཱ་ས་ཏྠ’’ནྟི ཡོ་ཛེ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨ་ཏི་ས་ཡ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏྠོ ན སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི [རཱུ. ༣༤༣; ནཱི. ༧༠༢].
༣༤༧. ན་ནི་པཱ་ཏ་པུ་བྦ་པ་དེ ན་ཨུ [ཀ. ༣༢༦; རཱུ. ༣༤༡; ནཱི. ༧༠༧].
ཉཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ པ་ཊི་སེ་དྷ་མྷཱ ཨ་ཉྙ་ན་ཀཱ་ར ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠོ, ན་ཨུ་ཨི་ཙྩེ་ཏཾ སྱཱ་དྱ་ནྟཾ ཨ་ཉྙེ་ན སྱཱ་དྱ་ནྟེ་ན ས་ཧ ཨེ་ཀ་ཏྠཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ན་ཉེ ཀ་ཏྠ་ས་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ –
༣༤༨. ཊ ན་ཨུ་སྶ [ཀ. ༣༣༣; རཱུ. ༣༤༤; ནཱི. ༧༡༧; ཙཾ. ༢.༢.༢༠; པཱ. ༢.༢.༦; ‘‘ན་ཨུ’’ (བ་ཧཱུ་སུ)].
ཨུ་ཏྟ་ར་པ་དེ པ་རེ ན་ཨུ་ཨི་ཙྩེ་ཏ་སྶ ཊཱ་ནུ་བ་ནྡྷོ ཨ ཧོ་ཏཱི་ཏི ན་སྶ ཨ་ཏྟཾ.
ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ. ཨེ་ཏྠ སི་ཡཱ – ཀིཾ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཝཱ་ཡཾ ནི་སེ་དྷོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཝཱ་ཏི, ཀི་ཉྩེ་ཏྠ – ཡ་དི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ནི་སེ་དྷོ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ལོ་ཀེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ས་བྦེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨི་དྷ ཛ་ནོ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཏ་ཏྠ ཛ་ནོ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ དེ་སཱ་དི་ནི་ཡ་མཾ ཝི་ནཱ ལོ་ཀེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ནི་སེ་དྷོ ན ཡུ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཐ ལོ་ཀེ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ནི་སེ་དྷོ, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ཀིཾ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ནི་སེ་དྷེ་ན ནི་སེ་དྷ་ནཱི་ཡ་སྶེ་ཝ ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཏཾ་ས་དི་སཱ་དི་ཨ་ཏྠེ་སུ ཏ་བྦོ་ཧཱ་ར་སྶེ་ཝཱ་ཡཾ ནི་སེ་དྷོ. ཏ་ཐཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་དི་སེ ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཀེ་ས་ཉྩི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཉྙཱ ས་ཎྛཱ་ཏི, ས་ཉྙཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཉྩ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝོ་ཧཱ་རོ ཏ་སྨིཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟ་སྶ ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝོ་ཧཱ་ར་སྶ ཨ་ཡཾ པ་ཊི་སེ་དྷོ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཏཾ? ལོ་ཀ་སྨིཾ བཱ་ལ་ཛ་ནཱ་ནཾ མི་ཙྪཱ་ས་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན མི་ཙྪཱ་ཝོ་ཧཱ་རོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ཏྟཱ’’ ཨི་ཙྩཱ་དི, ཏེ་སཾ ཏ་སྶ མི་ཙྪཱ་བྷཱ་ཝ་ཁྱཱ་པ་ན་ཏྠཾ པ་ཊི་སེ་དྷོ ཡོ་ཛི་ཡ་ཏི ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ན་ཏྟཱ, ཝེ་ད་ནཱ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ [མ་ཧཱ་ཝ. ༢༠] ཨི་ཙྩཱ་དི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ སུ་དྡྷ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་དྡ་སྶ་པི མི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཏཾ་ས་དི་སེ ཨ་ཏྠེ པ་ཝ་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝོ སི་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ན་ཀཱ་ར་སྶ ཙ ཏ་ད་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ཀ་མ་ཏྟ་ཏཱ སི་དྡྷཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ད་ཏྠ་པ་དྷཱ་ན་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཏ་པྤུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་མྤི ཨི་དྷ ན ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་དི་སོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཏ་ད་ཉྙ, ཏ་བྦི་རུ་དྡྷ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་སུ.
ཏ་ཏྠ ཏ་ད་ཉྙ་ཏྠེ –
ས་ངྑ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ དྷ་མྨཱ [དྷ. ས. དུ་ཀ་མཱ་ཏི་ཀཱ ༨]. ཨེ་ཏྠ ཙ ན ས་ངྑ་ཏཱ ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ, ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ཉྙེ དྷ་མྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་བྦི་རུ་དྡྷེ –
ཨ་ཀུ་ས་ལོ, ཀུ་ས་ལ་པ་ཊི་པ་ཀྑོ དྷ་མྨོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ –
ན ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀ་ཏྭཱ, ཀ་ར་ཎེ་ན ས་བྦ་སོ ཝི་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དུ་ཝི་དྷོ པ་ཊི་སེ་དྷོ པ་ས་ཛྫ་པ་ཊི་སེ་དྷོ, པ་ཡི་རུ་དཱ་ས་པ་ཊི་སེ་དྷོ ཙཱ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཡུ་ཏྟ་པ་ད་ཏྠཾ པ་ས་ཛྫ ལ་གྒེ་ཏྭཱ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ཏཱི་ཏི པ་ས་ཛྫ་པ་ཊི་སེ་དྷོ, ཏ་ད་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་ཛོ་ཏ་ཀོ ན་ཀཱ་རོ, ཀྲི་ཡཱ་མ་ཏྟ་ནི་སེ་དྷོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ཀཱ་ཏུཾ, ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ, ན ཀ་རོ་ཏི, ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཨི་ཙྩཱ་དི.