༣. ས་མཱ་ས་ཀ་ཎྜ
ས་མཱ་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི
༢༠༢. ནཱ་མཱ་ནཾ ས་མཱ་སོ ཡུ་ཏྟ་ཏྠོ་ཏྱ་དྷི་ཀཱ་རོ. ས་མཱ་སོཏི བྷི་ནྣ་ཏྠཱ་ནཾ པ་དཱ་ན མེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ. ཡུ་ཏྟ་ཏྠོཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏྠོ.
ཝི་བྷཱ་སཱ་ཏྱ་དྷི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ཝཱ་ཀྱ་ཏྠཾ.
ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡ་ས་མཱ་ས
༢༠༣. ‘‘མ་ཧ་ནྟོ ཙ སོ ཝཱི་རོ ཙཱ’’ཏི ཝཱ་ཀྱེ –
དྭི་པ་དེ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡོ.
བྷི་ནྣ་པྤ་ཝ་ཏྟི་ནི་མི་ཏྟཱ ས་དྡཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་ནི པ་ཝ་ཏྟཱ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ, ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་ས་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ ས་མཱ་ནཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཱ དྭེ པ་དཱ ཡ་དཱ ས་མ་སྱ་ནྟེ, ཏ་དཱ སོ ས་མཱ་སོ ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡོ
ནཱ་མ, ཨི་དྷ ཝཱ ས་མཱ་ས་སུ་ཏྟཱ་ནི ས་ཉྙཱ་དྭཱ་རེ་ན ས་མཱ་ས་ཝི་དྷཱ་ཡ་ཀཱ་ནི.
ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝི་སེ་ས་ནཱ བུ་དྡྷི ཝི་སེ་སྶ་མྷི ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝི་སེ་ས་ནཾ པུ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ས་མཱ་སེ་ནེ་ཝ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྟ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཏ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ པ་ཡུ་ཏྟཱ ས་མཱ་ས་ཏོ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཱ ཙ སོ ཨི་ཙྩེ་ཏེ ‘‘ཝུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་མ་པྤ་ཡོ་གོ’’ཏི ཉཱ་ཡཱ ན་པྤ་ཡུ་ཛྫ་ནྟེ. ཨེ་ཝ་མ་ཉྙ་ཏྲ.
ཏེ་སཾ ཝི་བྷ་ཏྟི་ཡོ ལོ་པཱ ཙ.
ཏེ་སཾ ཡུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནཾ ས་མཱ་སཱ་ནཾ པུ་བྦུ་ཏྟ་ར་པ་དཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཏྟཱི ལུ་པྱ་ནྟེ, ཙ་ཀཱ་རེ་ན ཀྭ་ཙི ན.
ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ ཝཱི་ར ཨི་ཏི ཙ རཱུ་པ་པྤ་ས་ངྒེ –
པ་ཀ་ཏི ཙ་སྶ ས་ར་ནྟ་སྶ.
ཝི་བྷ་ཏྟཱི་སུ ལུ་ཏྟཱ་སུ ས་ར་ནྟ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱུ་ཏ་སྶ, པ་ར་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཙ ཨ་སྶ ས་མཱ་ས་པ་ད་སྶ པ་ཀ་ཏི ཧོ་ཏཱི་ཏཱི་ཧ ལུ་ཏྟཱ་ཀཱ་རཱ པུ་ནཱ་ནཱི་ཡ་ནྟེ.
ཏ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ ཝཱི་ར་ཨི་ཏི ཋི་ཏེ –
‘‘མ་ཧ་ཏཾ མ་ཧཱ ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ པ་དེ’’ཏི མ་ཧ་ནྟ་སྶ མ་ཧཱ.
ཏ་དྡྷི་ཏ ས་མཱ་ས ཀི་ཏ་ཀཱ ནཱ་མཾ་ཝཱ་ཏ་ཝེ་ཏུ་ནཱ་དཱི་སུ ཙ.
ཏ་དྡྷི་ཏཱ་ད་ཡོ ནཱ་མཾ ཨི་ཝ ད་ཊྛ་བྦཱ ཏ་ཝེ་པྤ་བྷུ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ.
ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟི་ཙྪཱ་ཡ སྱཱ་དི. མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, མ་ཧཱ་ཝཱི་རཱ་ཨི་ཙྩཱ་དི.
༢༠༤. ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡོ དྭ་ནྡོ ཙ, ཏ་པྤུ་རི་སོ ཙ ལཱ་བྷི་ནོ.
ཏ་ཡོ པ་ར་པ་དེ ལི་ངྒཾ, བ་ཧུ་བྦཱི་ཧི པ་ད་ནྟ་རེ.
༢༠༥. ར་ཏྟཱ ཙ སཱ པ་ཊཱི ཙཱ་ཏི ར་ཏྟ་པ་ཊཱི, མ་ཧ་ནྟཱི ཙ སཱ ས་དྡྷཱ ཙཱ་ཏི མ་ཧཱ་ས་དྡྷཱ. ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡ་ས་ཉྙེ ཙེ’’ཏི པུ་བྦ་པ་དེ པུ་མེ་ཝ ཀ་ཏེ ཨཱ་ཨཱི་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ནི་ཝུ་ཏྟི.
༢༠༦. ནཱི་ལ་ཉྩ ཏཾ ཨུ་པྤ་ལ་ཉྩཱ་ཏི ནཱི་ལུ་པྤ་ལཾ, ས་ཏྠཱི་ཝ ས་ཏྠི, ས་ཏྠི ཙ སཱ སཱ་མཱ ཙཱ་ཏི ས་ཏྠི་སཱ་མཱ. མུ་ཁ་མེ་ཝ ཙ་ནྡོ མུ་ཁ་ཙ་ནྡོ.
ཝི་སེ་ས་ན་ཝི་སེ་སྶཱ་ནཾ ཡ་ཐེ་ཙྪ་ཏྟཱ ཀྭ་ཙི ཝི་སེ་ས་ནཾ པ་རཾ ཧོ་ཏི, ཁ་ཏྟི་ཡ་བྷཱུ་ཏོ་ཨི་ཙྩཱ་དི, ཨི་ཙྪཱ ཙ ཡ་ཐཱ་ཏ་ནྟི.
ཨུ་བྷེ ཏ་པྤུ་རི་ས ས་མཱ་ས
༢༠༧. ན་ས་དྡཱ སི, ཏ་སྶ ལོ་པོ. ན སུ་རོ ཨ་སུ་རོ.
ཨེ་ཏྠ ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡེ ཀ་ཏེ – ‘‘ཨུ་བྷེ ཏ་པྤུ་རི་སཱ’’ཏི ཏ་པྤུ་རི་ས་ས་ཉྙཱ. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནྣ་སྶ ཏ་པྤུ་རི་སེ’’ཏི ན་སྶ ཨ. ན ཨ་སྶོ ཨ་ན་སྶོ. ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་རེ ཨ་ན’’ཏི ན་སྶ ཨ་ན.
༢༠༨. ‘‘ནཱ་མཱ་ནཾ ས་མཱ་སོ’’ཏི སུ་ཏྟེ དྭི་དྷཱ་ཀ་ཏེ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ན་མྤི ཀྭ་ཙི ས་མཱ་སོ. ན པུ་ན གེ་ཡྻཱ ཨ་པུ་ན་གེ་ཡྻཱ གཱ་ཐེ་ཏྱཱ་དི. ཨེ་ཏྠ གེ་ཡྻེ་ན ས་མྦ་ནྡྷོ ན-ས་དྡོ ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཏྠེ་ནཱ་པི པུ་ནེ་ན ཡོ་ག་ཝི་བྷཱ་ག་བ་ལཱ ས་མ་སྱ་ཏེ.
དི་གུ་ས་མཱ་ས
༢༠༩. ཏ་ཡོ ལོ་ཀཱ ས་མཱ་ཧ་ཊཱ ཏི་ལོ་ཀཾ.
ཨེ་ཏྠ ‘‘ས་ངྑྱཱ་པུ་བྦོ དི་གཱུ’’ཏི ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡ་སྶ དི་གུ་ས་ཉྙཱ. ‘དི་གུ་སྶེ་ཀ་ཏྟཾ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཏྟཾ, ན་པུཾ་ས་ཀ་ཏྟ་ཉྩ.
སུ་དྡྷ་ཏ་པྤུ་རི་ས་ས་མཱ་ས
༢༡༠. ཏ་པྤུ་རི་སཱ ཏྭེ་ཝ.
ཨ་མཱ་ད་ཡོ པ་ར་པ་དེ་ཧི.
དུ་ཏི་ཡ་ནྟཱ་ད་ཡོ པ་ར་པ་དེ་ཧི ནཱ་མེ་ཧི ཡ་དཱ ས་མ་སྱ་ནྟེ, ཏ་དཱ སོ ས་མཱ་སོ ཏ་པྤུ་རི་སོ ནཱ་མ.
གཱ་མཾ ག་ཏོ གཱ་མ་ག་ཏོ.
‘‘པ་སྶ ཝཱ་སི་ཊྛ གཱ་མཾ, ག་ཏོ ཏི་སྶོ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ’’ཏྱ ཏྲཱ་ཡུ་ཏྟ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ན ས་མཱ་སོ. ཏ་ཐཱ ཉྙ་ཏྲ ཉེ་ཡྻཾ.
༢༡༡. ར་ཉྙཱ ཧ་ཏོ རཱ་ཛ་ཧ་ཏོ.
ཀི་ཙྩ་ནྟེ་ཧི བྷཱི་ཡོ ཨ་དྷི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནེ.
ཏ་བྦ, ཨ་ནཱི་ཡ, ཎྱ, ཏེ་ཡྻ, རི་ཙྩ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཀི་ཙྩཱ. ཐུ་ཏི་ནི་ནྡ་ཏྠ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་རོ་པི་ཏ་ཏྠཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནཾ. སོ་ཎ་ལེ་ཡྻོ ཀཱུ་པོ་ཨི་ཙྩཱ་དི. སོ་ཎེ་ཧི ཡ་ཐཱ ལི་ཡ྄ཧ་ཏེ, ཏ་ཐཱ པུ་ཎྞ་ཏྟཱ ཐུ་ཏི. ཏེ་ཧི ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ཏྟཱ ནི་ནྡཱ ཙ.
ད་དྷི་ནཱ ཨུ་པ་སི་ཏྟཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ད་དྷི་བྷོ་ཛ་ནཾ, ས་མཱ་ས་པ་དེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་སི་ཏྟ་ཀྲི་ཡཱ་ཡ ཀ་ཐ་ནཱ ན་ཏྠེ་ཏྠཱ་ཡུ་ཏྟ་ཏྠ་ཏཱ. ཨུ་པ་སི་ཏྟ་ས་དྡཱ་པྤ་ཡོ་གོ པུ་བྦེ་ཝ.
༢༡༢. ཀ་ར་ཎེ ཏུ-ཨ་སི་ནཱ ཀ་ལ་ཧོ ཨ་སི་ཀ་ལ་ཧོ.
༢༡༣. བུ་དྡྷ་སྶ དེ་ཡྻཾ བུ་དྡྷ་དྡེ་ཡྻཾ, པ་ར་སྶ་པ་དཾ, ཨེ་ཏྠ ཝི་བྷ་ཏྱ་ལོ་པོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་པ་ད་མི་ཙྩཱ་དི.
༢༡༤. ཙོ་ར་སྨཱ བྷ་ཡཾ ཙོ་ར་བྷ་ཡཾ. ཨེ་ཝཾ བ་དྡྷ་ན་མུ་ཏྟོ་ཙྩཱ་དི.
༢༡༥. ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ.
‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་ཎྷཱ ད་ནྟཱ’’ ཨི་ཙྩ་ཏྲ ད་ནྟཱ་པེ་ཀྑཱ ཚ་ཊྛཱི་ཏི ཀ་ཎྷེ་ན ས་མྦ་ནྡྷཱ་བྷཱ་ཝཱ ན ས་མཱ་སོ. ཡ་དཱ ཏུ ཀ་ཎྷཱ ཙ ཏེ ད་ནྟཱ ཙེ་ཏི ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡོ, ཏ་དཱ ཚ་ཊྛཱི ཀ་ཎྷ་ད་ནྟཱ་པེ་ཀྑཱ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀ་ཎྷ་ད་ནྟཱ་ཏི ས་མཱ་སོ ཧོ་ཏེ་ཝ.
༢༡༦. ‘‘ར་ཉྙོ མཱ་ག་དྷ་སྶ དྷ་ན’’ ནྟྱ་ཏྲ ར་ཉྙོ་ཏི ཚ་ཊྛཱི དྷ་ན མ་པེ་ཀྑ་ཏེ, ན མཱ་ག་དྷཾ. རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ མཱ་ག་དྷ་ས་དྡེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏེ་ཏི བྷེ་དཱ་བྷཱ་ཝཱ ས་མྦ་ནྡྷཱ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ་ན མཱ་ག་དྷེ་ན ས་ཧ རཱ་ཛཱ ན ས་མ་སྱ་ཏེ. དྭི་ཊྛོ ཧི ས་མྦ་ནྡྷོ.
ར་ཉྙོ ཨ་སྶོ པུ་རི་སོ ཙེ’’ ཏྱ ཏྲ ར་ཉྙོ ཨ་སྶོ, ར་ཉྙོ པུ་རི་སོ ཏི ཙ པ་ཙྩེ་ཀཾ ས་མྦ་ནྡྷ་ཏོ སཱ་པེ་ཀྑ་ཏཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ན ས་མཱ་སོ. ‘‘ཨ་སྶོ ཙ པུ་རི་སོ ཙཱ’’ཏི དྭ་ནྡེ ཀ་ཏེ ཏུ རཱ་ཛ་སྶ་པུ་རི་སཱ་ཏི ཧོ་ཏེ་ཝ, ཨ་ཉྙཱ་ན་པེ་ཀྑ་ཏྟཱ.
‘‘ར་ཉྙོ ག་རུ་པུ་ཏྟོ’’ ཨི་ཙྩ་ཏྲ རཱ་ཛཱ་པེ་ཀྑི་ནོ་པི ག་རུ་ནོ
པུ་ཏྟེ་ན ས་ཧ ས་མཱ་སོ, ག་མ་ཀ་ཏྟཱ. ག་མ་ཀ་ཏྟ་མྤི ས་མཱ་ས་སྶ ནི་བ་ནྡྷ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ག་རུ་ནོ པུ་ཏྟོ་ཏི ཝི་གྒ་ཧོ, ཨེ་ཝ་མ་ཉྙ་ཏྲ.
༢༡༧. རཱུ་པེ ས་ཉྙཱ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ.
ཀྭ་ཙི ནི་ནྡཱ་ཡཾ - ཀཱུ་པེ མ་ཎྜཱུ་ཀོ ཝི་ཡ ཀཱུ་པ་མ་ཎྜཱུ་ཀོ. ཨེ་ཝཾ ན་ག་ར་ཀཱ་ཀོ ཨི་ཙྩཱ་དི. ཨ་ཏྲོ་པ་མཱ་ཡ ནི་ནྡཱ ག་མྱ་ཏེ.
ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཏྱཱ་དོ ཝི་བྷ་ཏྟྱ་ལོ་པོ.
བ་ཧུ་བྦཱི་ཧི་ས་མཱ་ས
༢༡༨. ཨ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠེ་སུ བ་ཧུ་བྦཱི་ཧི.
ཨ་པྤ་ཋ་མ་ནྟཱ་ན མ་ཉྙེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠེ་སུ དྭེ ཝཱ བ་ཧཱུ་ནི ཝཱ ནཱ་མཱ་ནི ཡ་དཱ ས་མ་སྱ་ནྟེ, ཏ་དཱ སོ ས་མཱ་སོ བ་ཧུ་བྦཱི་ཧི ནཱ་མ.
ཨཱ་ག་ཏཱ ས་མ་ཎཱ ཡཾ སཱ ཨཱ་ག་ཏ་ས་མ་ཎོ, ཝི་ཧཱ་རོ.
༢༡༩. ཛི་ཏཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཡེ་ན སོ ཛི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ, བྷ་ག་ཝཱ. ཨཱ་ཧི་ཏོ ཨ་གྒི ཡེ་ན སོ ཨཱ་ཧི་ཏ་གྒི. ཨ་གྱཱ་ཧི་ཏོ ཝཱ་ཏྱཱ་དོ ཡ་ཐེ་ཙྪཾ ཝི་སེ་ས་ན་སྶ པ་ར་ཏཱ.
༢༢༠. ཀ་ར་ཎེ ཏུ-ཚི་ནྣོ རུ་ཀྑོ ཡེ་ན སོ ཚི་ནྣ་རུ་ཀྑོ, ཕ་ར་སུ.
༢༢༡. དི་ནྣོ སུ་ངྐོ ཡ་སྶ སོ དི་ནྣ་སུ་ངྐོ, རཱ་ཛཱ.
༢༢༢. ནི་གྒ་ཏཱ ཛ་ནཱ ཡ་སྨཱ སོ ནི་གྒ་ཏ་ཛ་ནོ, གཱ་མོ.
༢༢༣. ད་ས བ་ལཱ་ནི ཡ་སྶ སོ ད་ས་བ་ལོ, བྷ་ག་ཝཱ. ན་ཏྠི ས་མོ ཡ་སྶ སོ ཨ་ས་མོ. ཨེ་ཏྠ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནྣ་སྶཱ’’ཏི ཡོ་ག་ཝི་བྷཱ་གེ་ན ན་སྶ ཨ.
པ་ཧཱུ་ཏཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ ཡ་སྶ སོ པ་ཧཱུ་ཏ་ཛི་ཝ྄ཧོ, མ་ཧ་ནྟཱི པ་ཉྙཱ ཡ་སྶ སོ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ. དྭཱི་སུ ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡ་མྦྷཱ་སི་ཏ་པུ་མི་ཏྠཱི་པུ་མཱ་ཝ ཙེ’’ཏི པུ་མྦྷཱ་ཝཱ་ཏི་དེ་སཱ པུ་བྦུ་ཏྟ་ར་པ་དེ་སུ ཨཱ་ཨཱི་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ན་མ་བྷཱ་ཝོ.
༢༢༤. ‘‘ཀྭ་ཙི ས་མཱ་ས་ནྟ་ག་ཏཱ་ན་མ་ཀཱ་ར་ནྟོ’’ཏི ཨ་ནྟ་སྶ ཨ་ཏྟཾ. ཀཱ་ར་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨཱ ཨི ཙ. ཨི་ཏྠི་ཡ་མི་ཝ་ཎྞ་ནྟཱ, ཏྭ་ནྟེ་ཧི ཙ ཀ་པྤ་ཙྩ་ཡོ་པི. ཡ་ཐཱ - ཝི་སཱ་ལཾ ཨ་ཀྑི ཡ་སྶ སོ ཝི་སཱ་ལ་ཀྑོ, པ་ཙྩ་ཀྑ་དྷ་མྨཱ, སི་ལོ་པོ. སོ་བྷ་ནོ ག་ནྡྷོ ཡ་སྶ སོ སུ་ག་ནྡྷི. བ་ཧུ་ཀ་ནྟི་ཀོ, བ་ཧུ་ན་དི་ཀོ, ས་མུ་དྡོ. ཨེ་ཏྠ ཡ་དཱ་དི་ནཱ ར་སྶོ. བ་ཧུ་ཀ་ཏྟུ་ཀོ. མ་ཏྟཱ བ་ཧ་ཝོ མཱ་ཏ་ངྒཱ ཡ་སྨིཾ ཏཾ མ་ཏྟ་བ་ཧུ་མཱ་ཏ་ངྒཾ, ཝ་ནཾ.
ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎོ.
༢༢༥. སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ ཝི་ཡ ཝ་ཎྞོ ཡ་སྶ སོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ. ཝ་ཛི་རཾ པཱ་ཎི་མྷི ཡ་སྶ སོ ཝ་ཛི་ར་པཱ་ཎི. ཨུ་ར་སི ལོ་མཱ་ནི ཡ་སྶ སོ ཨུ་ར་སི་ལོ་མོ. ཨེ་ཏྠ ཝི་བྷ་ཏྱ་ལོ་པོ.
‘‘ཨ་ཏྠེ་སཱུ’’ཏི བ་ཧུ་ཏྟ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཀྭ་ཙི པ་ཋ་མ་ནྟཱ་ན་མྤི. ས་ཧ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཡོ ཝ་ཏྟ་ཏེ སོ ས་ཧེ་ཏུ་ཀོ, ‘‘ཡ་དཱ’’ དི་ནཱ ས་ཧ་སྶ སོ.
༢༢༦. ས་ཏྟ ཝཱ ཨ་ཊྛ ཝཱ ས་ཏྟ་ཊྛ, མཱ་སཱ, ཨེ་ཏྠ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠོ ཝཱ ས་དྡ་སྶ་ཏྠོ. ད་ཀྑི་ཎ་སྶཱ ཙ པུ་བྦ་སྶཱ ཙ དི་སཱ་ཡ ཡཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ལཾ, སཱ ད་ཀྑི་ཎ་པུ་བྦཱ, དི་སཱ.
བྷི་ནྣཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎོ.
ཨ་པྤ་ཋ་མ་ནྟཱ་ན་ནྟི ཀིཾ, དེ་སི་ཏོ བུ་དྡྷེ་ན ཡོ དྷ་མྨོ.
དྭ་ནྡ་ས་མཱ་ས
༢༢༧. ནཱ་མཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྩ་ཡོ དྭ་ནྡོ.
ས་མུ་ཙྩ་ཡོ, ཏི པི་ཎྜཱི་ཀ་ར་ཎཾ ཨེ་ཀ་ཝི་བྷ་ཏྟི་ཀཱ་ནཾ ནཱ་མཱ་ནཾ ཡོ ས་མུ་ཙྩ་ཡོ, སོ དྭ་ནྡོ ནཱ་མ, ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ན་ཝི་ས་ཡཾ.
ཙ་ནྡོ ཙ སཱུ་རི་ཡོ ཙ ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡཱ. ཏི་ཊྛ་ནྟི ཏྱཱ་དི-
ཀྲི་ཡཱ་ས་མྦ་ནྡྷ་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨ་ཏྠེ་ཏྠཱ་པེ་ཀ་ཏྠ་ཏཱ, ཨེ་ཝཾ ན་ར་ནཱ་རི་ཡོ, ཨ་ཀྑ་ར་པ་དཱ་ནི.
༢༢༨. ཏ་ཐཱ དྭ་ནྡེ པཱ་ཎི ཏུ་རི་ཡ ཡོ་གྒ སེ་ན་ངྒ ཁུ་དྡ་ཛ་ནྟུ་ཀ ཝི་ཝི་དྷ ཝི་རུ་དྡྷ ཝི་ས་བྷཱ་ག་ཏྠཱ་དཱི་ན་ཉྩ.
ཝི་ཝི་དྷེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝི་རུ་དྡྷཱ ཝི་ཝི་དྷ་ཝི་རུ་དྡྷཱ, ས་བྷཱ་གཱ ས་དི་སཱ, ཝི་ཝི་དྷཱ ཙ ཏེ ས་བྷཱ་གཱ ཙེ་ཏི ཝི་ས་བྷཱ་གཱ. ཡ་ཐཱ དི་གུ་ས་མཱ་སེ, ཏ་ཐཱ དྭ་ནྡེ པཱ་ཎྱ་ངྒ་ཏྠཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ, ན་པུཾ་ས་ཀ་ཏྟ་ཉྩ ཧོ་ཏི.
ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏཾ, གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏཾ, ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ, ཧ་ཏྠ་སྶཾ, ཨ་སི་ཙ་མྨཾ, ཌཾ་ས་མ་ཀ་སཾ, ཀོ་ཀཱ་ལཱུ་ཀཾ.
ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ནཱ་མཾ ན་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ, རཱུ་པཾ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ ཝི་ཝི་དྷཱ, པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ས་བྷཱ་གཱ ཙ.
ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ནཱ་ཉྙ་ཏྠཱ་པི. ཡ་ཐཱ - བྷི་ནྣ་ལི་ངྒཱ་ནཾ - ཨི་ཏྠི་པུ་མཾ. ཡ་དཱ་དི་ནཱ ར་སྶོ, དཱ་སི་དཱ་སཾ, པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ. ག་ངྒཱ་སོ་ཎཾ.
ས་ངྑྱཱ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ - ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ.
སི་པྤཱི་ནཾ - ཝེ་ཎ་ར་ཐ་ཀཱ་རཾ.
ལུ་དྡ་ཀཱ་ནཾ - སཱ་ཀུ་ནྟི་ཀ མཱ་ག་ཝི་ཀཾ.
ཨ་པྤཱ་ཎི་ཛཱ་ཏཱི་ནཾ - ཨཱ་ར་ས་ཏྠི.
ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ - ཀ་ཋ་ཀཱ་ལཱ་པཾ ཨི་ཙྩཱ་དི.
༢༢༩. ཝི་བྷཱ་སཱ རུ་ཀྑ ཏི་ཎ པ་སུ དྷ་ན དྷ་ཉྙ ཛ་ན་པ་དཱ་དཱི་ན་ཉྩ.
དྭ་ནྡེ རུ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏྟཾ ན་པུཾ་ས་ཀ་ཏྟ་ཉྩ ཝཱ ཧོ་ཏི.
དྷ་ཝ་ཁ་དི་རཾ, དྷ་ཝ་ཁ་དི་རཱ, མུ་ཉྫ་པ་བྦ་ཛཾ, མུ་ཉྫ་པ་བྦ་ཛཱ, ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཾ, ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ, ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ, ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་ནི, སཱ་ལི་ཡ་ཝཾ, སཱ་ལི་ཡ་ཝཱ.
ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཾ ཀཱ་སི་ཀོ་ས་ལཱ.
ཨཱ་དི་ས་དྡེ་ན ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཝཱ. ཡ་ཐཱ – ནི་ཙྩ་ཝི་རོ་དྷཱི་ན་མ་དྡ་བྦཱ་ནཾ - ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ, ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཱ་ནི.
ས་ཀུ་ཎཱི་ནཾ - བ་ཀ་བ་ལཱ་ཀཾ, བ་ཀ་བ་ལཱ་ཀཱ.
བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནཾ - ད་དྷི་གྷ་ཏཾ, ད་དྷི་གྷ་ཏཱ་ནི.
དི་སཱ་ནཾ - པུ་བྦཱ་པ་རཾ, པུ་བྦཱ་པ་རཱ ཨི་ཙྩཱ་དི.
ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝ་ས་མཱ་ས
༢༣༠. ཨ་དྷི་ས་དྡཱ སྨིཾ, ཏ་སྶ ལོ་པོ. ཨ་དྷི་ས་དྡེ་ན ཏུ་ལྱཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཏྟཱ ཨི་ཏྠི་ས་དྡཱ་པི་སྨིཾ. ནི་ཙྩ་ས་མཱ་ས་ཏྟཱ ཨཱ་དྷཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ་མི་ཏྠི་ཡ་ནྟི པ་ད་ནྟ་རེ་ན ཝི་གྒ་ཧོ. ཨ་དྷི ཨི་ཏྠི་ཡ་ནྟི ཋི་ཏེ –
ཨུ་པ་ས་གྒ་ནི་པཱ་ཏ་པུ་བྦ་ཀོ ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝོ.
ཨུ་པ་ས་གྒཱ་དི་པུ་བྦ་ཀོ ས་དྡོ ཝི་བྷ་ཏྱ་ཏྠཱ་དཱི་སུ ས་མཱ་སོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝ་ས་ཉྙོ ཙ.
‘‘སོ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒོ’’ཏི ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝོ ན་པུཾ་ས་ཀ་ལི་ངྒོ, ཡ་དཱ་དི་ནཱ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནོ ཙ.
‘‘ས་རོ ར་སྶོ ན་པུཾ་ས་ཀེ’’ཏི ར་སྶོ.
ཨ་ཉྙ་སྨཱ ལོ་པོ ཙ.
ཨ་ན་ཀཱ་ར་ནྟཱ ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝཱ པ་རཱ ས་བྦཱ ཝི་བྷ་ཏྟཱི ལུ་ཛྫ་རེ. ཨ་དྷི་ཏྠི, ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ན་མ་ཏྠོ ཨཱ་དྷཱ་རཱ་དི.
ཨི་དྷཱ་དྷི་ས་དྡོ ཨཱ་དྷཱ་རེ་ཝ་ཏྟ་ཏེ, ཨ་དྷི་ཏྠི་ཨི་ཙྩེ་ཏཾ པ་དཾ ཨི་ཏྠི་ཡ མི་ཙྩེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི.
ས་མཱི་པཾ ན་ག་ར་སྶ ཨུ་པ་ན་ག་རཾ. ‘‘ཨཾ་ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ན་མ་ཀཱ་ར་ནྟ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝཱ’’ཏི ཝི་བྷ་ཏྟཱི་ནཾ ཀྭ་ཙི ཨཾ.
ཀྭ་ཙཱི་ཏི ཀིཾ. ཨུ་པ་ན་ག་རེ.
ཨ་བྷཱ་ཝོ མ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ ནི་མྨ་ཀྑི་ཀཾ ར་སྶོ. ཨ་ནུ་པུ་བྦོ ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཐེ་རཾ, ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མྨ ས་ཏྟིཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཏྟི.
ཡེ ཡེ བུ་ཌྜྷཱ ཡ་ཐཱ་བུ་ཌྜྷཾ, ཝི་ཙྪཱ་ཡཾ.
ཡ་ཏྟ་ཀོ པ་རི་ཙྪེ་དོ ཛཱི་ཝ་སྶ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ, ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ.
ཨཱ པ་བྦ་ཏཱ ཁེ་ཏྟཾ ཨཱ་པ་བྦ་ཏཾ ཁེ་ཏྟཾ, མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡཾ, ཝ་ཛྫ་མཱ་ནཱ སཱི་མཱ མ་རི་ཡཱ་དཱ, པ་བྦ་ཏཾ ཝི་ནཱ་ཏྱ་ཏྠོ.
ཨཱ ཛ་ལ་ནྟཱ སཱི་ཏཾ ཨཱ་ཛ་ལ་ནྟཾ སཱི་ཏཾ, ཨ་བྷི་ཝི་དྷི་མྷི, ག་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ སཱི་མཱ ཨ་བྷི་ཝི་དྷི, ཛ་ལ་ནྟེ་ན ས་ཧེ་ཏྱ་ཏྠོ.
ཨཱ་ས་དྡ་ཡོ་གེ ‘‘དྷཱ་ཏུ་ནཱ་མཱ’’དི་ནཱ ཨ་པཱ་དཱ་ན་ཝི་དྷཱ་ནེ་ནེ་ཝ ཝཱ་ཀྱ་མྤི སི་དྡྷཾ. ཏ་ཐཱ་ཉྙ་ཏྲ.
༢༣༡. ‘‘ཨུ་ཏྟ་མོ ཝཱི་རོ པ་ཝཱི་རོ’’ ཨི་ཙྩཱ་དོ པ་ན པུ་བྦ་པ་ད་ཏྠ་པྤ་དྷཱ་ན་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝཱ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝཱ་བྷཱ་ཝོ ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡོ་ཨེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཝི་སི་ཊྛོ དྷ་མྨོ ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ. ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཨ་ནྣཾ ཀ་ད་ནྣཾ. ཨེ་ཏྟྠ ‘‘ཀ་ད ཀུ་སྶཱ’’ཏི ས་རེ ཀུ་སྶ ཀ་དཱ་དེ་སོ.
ཨ་པྤ་ཀཾ ལ་ཝ་ཎཾ ཀཱ་ལ་ཝ་ཎཾ, ཨེ་ཏྠ ‘‘ཀཱ་པྤ་ཏྠེ་སུ ཙཱ’’ཏི ཀུ་སྶ ཀཱ, བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནེ་ནཱ་ཉྙ་ཏྲཱ་པི ཀྭ་ཙི. ཀུ་ཙྪི་ཏོ པུ་རི་སོ ཀཱ་པུ་རི་སོ, ཀུ་པུ་རི་སོ ཝཱ, ཨེ་ཝ་མ་སུ་རཱ་དི.
པུ་བྦ་པ་རཱུ་བྷ་ཡ་མ་ཉྙ་པ་ད་ཏྠ - པྤ་དྷཱ་ནཱ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝ ས་མཱ་སོ;
ཀ་མྨ་དྷཱ་ར་ཡ་ཀ ཏ་པྤུ་རི་སཱ དྭེ, དྭེ་ནྡོ ཙ བ་ཧུ་བྦཱི་ཧི ཙ ཉེ་ཡྻཱ.
ས་མཱ་སོ.