༤. ཨ་བྱ་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༡༣༦-༡༡༣༧. ཙི་ར་སྶཱད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙི་ར་ཏྠ་ཀཱ. ཙི་རཱ་ཡ, ཙི་རཱ ཙཱ་ཏྲ. ས་ཧཱད་ཡོ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཧ་ཏྠཱ. པུ་ན་པྤུ་ནམཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ པུ་ན་པྤུ་ན་ཏྠཱ. ཝི་ནཱད་ཡོ པ་ཉྩ ཝ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ.
༡༡༣༨. བ་ལ་ཝཾ སུ་ཊྛུ ཨ་ཏཱི་ཝ ཀི་མུ་ཏ སུ ཨ་ཏི ཨེ་ཏེ ཚ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཏྠེ. པ་སཾ་སཱ་ཡ་ཉྩ སུ་ཊྛུ. པ་ཉྷེ་པི ཀི་མུ་ཏ. ཨཱ་ཧོ ཀིཾ ཀི་མུ ཨུ་དཱ་ཧུ ཀི་མུ་ཏ ཨུ་ད ཨེ་ཏེ ཚ ཝི་ཀ་པྤེ ཝི་ཏ་ཀྐེ. ཏ་ཏྲ ཨཱ་ཧོས་དྡོ དཱི་གྷཱ་དི. ‘‘དི་ཊྛོ ཨཱ་ཧོ ཨུ་དཱ་ཧུ ཙ, ཝི་ཀ་པྤ་ཏྠེ ཝི་བྷཱ་ཝ་ནེ’’ཏི ཧི བྷཱ་གུ་རི. ཁཱ་ཎུ་ར་ཡ་མཱ་ཧོ པུ་རི་སོ. རུ་དྡོ ཏུ ར་སྶཱ་དི་མཱ་ཧ ‘‘ཨི་སྶ་རེ་པྱ་དྷི་ཀེ་པི ཙ, ཝི་ཀ་པྤེ་ཝི་མྷ་ཡེ་པྱ་ཧོ’’ཏི. ཀི་མུས་དྡོ ར་སྶ་ནྟོ. ཀི་མཱ་ཡཾ ཁཱ་ཎུ, ཀི་མུ པུ་རི་སོ. ཨུ་དས་དྡོ ར་སྶཱ་དི. དྷཱུ་མོ་ཡ་མོ་ད ཀཱ་པོ་ཏཾ, ས་མཱུ་ཧ་ཏྠེ ཎོ. ཀི་ཉྩས་དྡོ་པི ཝི་ཀ་པྤེ. ཀི་མུ་ཏས་དྡོ ཨ་ཏི་ས་ཡེ་ཏི ཝུ་ཏྟོ.
༡༡༣༩. བྷོ ཨ་རེ ཨ་མྦྷོ ཧ་མྦྷོ རེ ཛེ ཨ་ངྒ ཨཱ་ཝུ་སོ ཧེ ཧ་རེ ཨེ་ཏེ ད་ས ཨ་ཝ྄ཧཱ་ནེ. ཧཾ ཧོས་དྡཱ་པྱ་ཏྲ. ཀ་ཐཾ ཀིཾ་སུ ན་ནུ ཀ་ཙྩི ནུ ཀིཾ ཨེ་ཏེ ཚ ས་མཱ ས་མཱ་ན་ཏྠཱ.
༡༡༤༠. ཨ་དྷུ་ནཱ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི, ཨི་དཱ་ནི, ས་མྤ་ཏི ཙཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་དཱ་ནཱིཏྱ་ཏྠེ. ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཏ་གྒྷ ས་ས་ཀྐཾ ཨ་དྡྷཱ ཀཱ་མཾ ཛཱ་ཏུ ཝེ ཧ་ཝེ ཨེ་ཏེ ཨ་ཊྛ ཨེ་ཀཾ་སེ ཨེ་ཀཾ་ས་ཏྠེ.
༡༡༤༡. ཡཱ་ཝ་ཏཱད་ཡོ ས་ཏྟ པ་རི་ཙྪེ་ད་ཝཱ་ཙ་ཀཱ. ཏ་ཏྲ ཡཱ་ཝ་ཏཱ, ཡཱ་ཝཱ་ཏི དྭེ ཨ་ནི་ཡ་མ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀཱ. ཏཱ་ཝ་ཏཱ, ཏཱ་ཝ, ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་ཏི ནི་ཡ་མ་པ་རི་ཙྪེ་ད་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀཱ. ཀི་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ, ཀཱི་ཝེ་ཏི པ་རི་ཙྪེ་ད་པུ་ཙྪ་ན་ཏྠ་ཝཱ་ཙ་ཀཱ.
༡༡༤༢-༡༡༤༣. ཡ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཡ་ཐེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཡ་ཐཱ་ནཱ་མ ཡ་ཐཱ་ཧི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཝཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཡ་ཐཱ་པི ཨེ་ཝ་མྤི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ཡ་ཐ་རི་ཝ ཡ་ཐཱ ཙ ཝི་ཡ ཏ་ཐ་རི་ཝ ཨི་ཙྩེ་ཏེ ས་ཏྟ་ར་ས པ་ཊི་བྷཱ་ག་ཏྠེ ས་དི་ས་ཏྠེ བྷ་ཝ་ནྟི.
༡༡༤༤. སཾ, སཱ་མཾ, ས་ཡ་ཉྩེ་ཏི ཏ་ཡོ ས་ཡ་མི་ཙྩ་ཏྠེ. ཨཱ་མ སཱ་ཧུ ལ་ཧུ ཨོ་པཱ་ཡི་ཀཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ སཱ་དྷུ ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ ས་ཏྟ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ཏྠེ. ཨཱ་མ་ནྟཱ་པྱ་ཏྲ.
༡༡༤༥. ཡམཱ་ད་ཡོ ཚ ཀཱ་ར་ཎ་ཏྠེ་སི་ཡུཾ. ཙ་ནས་དྡོ, ཙི་ས་དྡོ ཙཱ་ཏི དྭེ ཨ་སཱ་ཀ་ལྱེ ཨ་ས་ཀ་ལ་ཏྠེ. ཀ་དཱ་ཙ་ནཾ, ཀ་དཱ་ཙཱི་ཏྱཱ་དི པ་ཡོ་གོ. མུ་དྷཱས་དྡོ ནི་པྥ་ལེ ཕ་ལ་ར་ཧི་ཏེ, ནི་པྤ་ཡོ་ཛ་ནེ་ཏྱ་ཏྠོ. ཨ་མཱུ་ལེ་པི ཙ མུ་དྷཱ.
༡༡༤༦. ཛཱ་ཏུས་དྡོ ཨེ་ཀཾ་སེ་པི. ས་བྦ་ཏོ, ས་མ་ནྟ་ཏོ, པ་རི་ཏོ, ས་མ་ནྟཱ ཙཱ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཏུ་ལྱ་ཏྠཱ.
༡༡༤༧. ན ཨ ནོ མཱ ཨ་ལཾ ན་ཧི ཨི་ཙྩེ་ཏེ ཚ ནི་སེ་དྷེ. ཙེ, ས་ཙེ, ཡ་དཱི་ཏི ཏ་ཡོ ཡ་དྱ་ཏྠེ. ས་དྡྷཾས་དྡོ ཨ་ནུ་ཀཱུ་ལ་ཏྠེ. ན་ཏྟཾ དོ་སོ ཙ ར་ཛ་ནཱི་ཡ་མི་ཙྩ་ཏྠེ. དི་ཝཱས་དྡོ ཨ་ཧེ ཨ་ཧ་ནཱི་ཏྱ་ཏྠེ.
༡༡༤༨. ཨཱི་སཾ, ཀི་ཉྩི, མ་ནཾ ཨི་ཙྩེ་ཏེ ཨ་པྤ་ཏྠེ. ཨ་ཏ་ཀྐི་ཏེ ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏེ. བ་ལ་ཀྐཱ་རེ ཏུ སཱ་ཧ་སཾ. ཨ་གྒ་ཏོ, པུ་ར་ཏོ ཙ པུ་རེ་ཨི་ཙྩ་ཏྠེ. པེ་ཙྩ ཨ་མུ་ཏྲས་དྡཱ བྷ་ཝ་ནྟ་རེ.
༡༡༤༩. ཨ་ཧོ ཙ ཧི ཙཱ་ཏི ཨེ་ཏེ ཝི་མྷ་ཡེ. ཝི་ཀ་པྤེ་པི ཨ་ཧོ. ས་མྨོ་དེ་པི ཧི. ཏུ་ཎྷཱིས་དྡོ མོ་ནེ ཨ་བྷཱ་ས་ནེ. ཨཱ་ཝི, པཱ་ཏུ ཙ པཱ་ཀ་ཊ་ཏྠེ. ས་ཛྫུ ས་པ་དིས་དྡཱ ཏ་ངྑ་ཎེ་ཏྱ་ཏྠེ.
༡༡༥༠. སུ་དཾ ཁོ ཨ་སྶུ ཡ་གྒྷེ ཝེ ཧཱ་ད་ཡོ ཧ་ཀཱ་རཱ་ད་ཡོ ཙ པ་ད་པཱུ་ར་ཎེ སི་ཡུཾ. ཨ་ནྟ་རེ་ན, ཨ་ནྟ་རཱ, ཨ་ནྟོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཏེ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ཨི་ཙྩ་ཏྠེ. ཨ་ཝ་སྶཾ, ནཱུ་ན ཙ ནི་ཙྪ་ཡ་ཏྠེ.
༡༡༥༡. སཾས་དྡོ དི་ཊྛཱས་དྡོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ. ས་མུ་པ་ཛོ, སཾ་པྱ་ཏྲ. ཀཱ་མ་པྤ་ཝེ་ད་ནེ ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ཀྑཱ་ནེ ཀ་ཙྩི ཛཱི་ཝ་ཏི ཏེ མཱ་ཏཱ, མ་མེ་ད་མ་བྷི་མ་ཏ་མི་ཙྩ་ཏྠེ. ཨུ་སཱུ་ཡོ་པ་ག་མེ ཨུ་སཱུ་ཡཱ་པུ་བྦ་ཀེ ཨུ་པ་ག་མེ.
‘‘ཀཱ་མཱ་ནུ་མ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་མོ,
ཨུ་སཱུ་ཡོ་པ་ག་མེ་པི ཙཱ’’ཏི རུ་དྡོ.
ཨུ་སཱུ་ཡོ་པ་ག་མཱ་ནུ་ཉྙཱ་ཎེ་པི་ཙཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠོ དི་སྶ་ཏེ.
༡༡༥༢-༡༡༥༣. ཡ་ཐཱ་ཏྟནྟི ས་ཙྩཾ. ཏ་ཐ་སྶ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མོ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐཾ, ཡ་ཐཱ་ཏྠེ ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝོ. ཏ་ཐས་དྡོ་ཡཾ བྷཱུ་ཏཔ་རི་ཡཱ་ཡོ. ས་དཱས་དྡོ, ས་ནཾས་དྡོ ཙཱ་ཏི ནི་ཙྩེ. ས་ནས་དྡོ་པྱ་ཏྲ. པཱ་ཡོ, བཱ་ཧུ་ལྱ་ཉྩ ས་མཱ. པ་ཉྩ་ཀཾ བཱ་ཧྱེ. ས་ཎི་ཀཾས་དྡོ ཨ་སཱི་གྷེ.
༡༡༥༤. ས་མྨཱ, སུ་ཊྛཱུ་ཏི དྭེ ཨ་བྷི་དྷཱ་ནཱ་ནི.
༡༡༥༥. སཱ་ཡཾ སཱ་ཡེ སཱ་ཡ་ནྷེ. ཨ་ཏྲཱ་ཧེཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ཧ་ནི ཨ་ཛྫས་དྡོ.
༡༡༥༦. ཡ་ཏྠཱད་ཡོ ཏ་ཡོ ཨ་ནི་ཡ་མ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཝཱ་ཙ་ཀཱ. ཏ་ཏྠཱད་ཡོ ནི་ཡ་མ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཝཱ་ཙ་ཀཱ.
༡༡༥༧. ས་མྨུ་ཁཱ, ཨཱ་ཝི, པཱ་ཏུ ཙ ས་མཱ་ན་ཏྠཱ.
༡༡༥༨. ཨ་པྤེ་ཝཱད་ཡོ ཏ་ཡོ སཾ་ས་ཡ་ཏྠ་མྷི. ཨི་ཏི ཨི་ཏྠཾ ཨེ་ཝཾས་དྡཱ ནི་ད་སྶ་ནེ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཐ་ཉྩིས་དྡོ ཀི་ཙྪ་ཏྠེ.
༡༡༥༩. ཁེ་དོ ཁི་ནྣ་ཏཱ. པ་ཙྩ་ཀྑེ ས་ཙྪིས་དྡོ. ཐི་རེ, ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ ཙ དྷུ་ཝཾ. ཏི་རོ ཏི་རི་ཡཾས་དྡཱ ས་མཱ. དུ་ཊྛུ་ཀུས་དྡཱ ཀུ་ཙྪཱ་ཡཾ.
༡༡༦༠. ཨཱ་སི་ཊྛ་ཏྠ་མྷི སུ་ཝ་ཏྠི. དྷིས་དྡོ ནི་ནྡཱ་ཡཾ. ཀུ་ཧི་ཉྩ་ནཱད་ཡོ ས་ཏྟ ཋཱ་ནཱ་དི་པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཱ.
༡༡༦༡. ཨི་ཧ ཨི་དྷ ཨ་ཏྲ ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠ ཨེ་ཏེ ཨོ་ཀཱ་ས་ཏྠཱ་དི་ཝཱ་ཙ་ཀཱ. ས་བྦ་སྨིཾ ཀཱ་ལཱ་དི་ཀེ ས་བྦ་ཏྲཱདི་དྭ་ཡཾ. ཀི་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཀ་དཱ. ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ.
༡༡༦༢-༡༡༦༣. ཝི་བྷ་ཏྱ་ནྟ་ནཱ་མ་ས་རཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀེ ཨ་བྱ་ཡེ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཉྙ་བྷཱ་ཝེ ཨ་བྱ་ཡེ ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཨཱ་དི་ཀ་མྨེ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. ཏ་ཏྲ ཝི་བྷ་ཏྱ་ནྟ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ཡ་ཐཱ – ‘‘ཙི་ར་སྶཾ, ཙི་རཾ, ཙི་རེ་ནི’’ཙྩཱ་དི. ནཱ་མ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ཡ་ཐཱ – ‘‘ཨཱ་མ, སཱ་ཧུ, ལ་ཧུ, ཨོ་པཱ་ཡི་ཀ’’མི་ཙྩཱ་དི. ས་ར་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ཡ་ཐཱ – ‘‘ཨ’’-ཨི་ཙྩཱ་དི. ཨཱ་ཁྱཱ་ཏ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ ཡ་ཐཱ – ‘‘ཨ་ཏྠི’’ཨི་ཙྩཱ་དི.
ས་མྦྷ་ཝོ པ་བྷ་ཝོ. ཨུ་དི་ཎྞེ པ་ཝུ་དྡྷེ ཝ་ཌྜྷ་ནེ. ཏི་ས པཱི་ཎ་ནེ,ཏི, ཏི་ཏྟི. ནི་ཡོ་གེ ནི་ཡོ་ཛ་ནེ. ཨ་གྒེ ཨུ་ཏྟ་མེ. ཏ་པྤ་རེ ཏ་པྤ་དྷཱ་ནེ. ས་ངྒེ ལ་གྒ་ནེ. པ་ཀཱ་རེ ས་དི་སེ, བྷེ་དེ ཝཱ. ཨ་ནྟོ་བྷཱ་ཝེ པ་ཀྑི་ཏྟེ. ཝི་ཡོ་གེ པ་ཝཱ་སེ. ཨ་ཝ་ཡ་ཝེ པ་དེ་སེ. དྷི་ཏི་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡེ པ་དྷཱ་ནེ. ཨེ་ཏེ ཙ་ཏྠཱ དྷཱ་ཏུ་སཾ་ཡོ་ག་ཏྠཱ ཝཱ ནཱ་མ་སཾ་ཡོ་ག་ཏྠཱ ཝཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་སཾ་ཡོ་ག་སྶ པ་ན ནཱ་མ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ ‘‘པོ སི་ཡཱ པ་ར་མ་ཏྠ་སྨིཾ, པཱ་ཏུ ཝཱ་ཏེ་སུ པཱ བྷ་ཝེ’’ཏི ཨེ་ཀ་ཀྑ་ར་ཀོ་སེ [ཨེ་ཀ་ཀྑ་ར་ཀོ་ས ༧༣ གཱ་ཐཱ] ཝུ་ཏྟོ.
༡༡༦༤. ཝི་ཀྐ་མོ པ་དྷཱ་ནཾ.
༡༡༦༥-༡༡༦༧. ས་ནྱཱ་སེ ནི་ཀྑི་ཏྟེ. མོ་ཀྑོ ནི་བྦཱ་ནཾ. རཱ་སི ནི་ཀ་རོ. གེ་ཧེ ནི་ལ་ཡེ. ཨཱ་དེ་སོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནཾ. ཨུ་པ་མཱ་ཡ ས་ནྣི་བྷེ. ཨ་ཙྩ་ཡོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མོ. སཱ་མཱི་པྱེ ས་མཱི་པ་བྷཱ་ཝེ. ཨུ་པ་ར་ཏི ཨུ་པ་ས་མོ. ནཱི་ཧ་ར་ཎཾ ཨ་པ་ན་ཡ་ནཾ. ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ [ཨཱ་ཧ་ར་ཎཾ ག་ཧ་ཎཾ (ཀ.)].
༡༡༦༨. ཨུ་དྡྷ་ཀ་མྨེ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ. ཝི་ཡོ་གེ ཨུ་པྤཱ་སི་ཏེ. ཨ་ཏྠ་ལཱ་བྷོ ཨུ་པྤ་ཏྟི. པ་བ་ལ་ཏྟེ མ་ཧཱ་བ་ཧ་ལ་ཏྟེ. ད་ཀྑ་གྒ་ཏཱ་སཱུཏི ད་ཀྑ་བྷཱ་ཝེ, ཨ་གྒ་བྷཱ་ཝེ ཙ. ས་ཏྟི་ཡཾ, མོ་ཀྑེ ནི་བྦཱ་ནེ ཙ.
༡༡༦༩. དུ ཙ ཨ་བྷཱ་ཝེ དུ་སྶཱི་ལོ, དུ་པྤ་ཉྙོ. ཨ་ས་མི་དྡྷི་ཡཾ དུ་བྦྷི་ཀྑཾ. ཨ་ན་ནྡ་ནཾ ཨ་མོ་ད་ནཾ.
༡༡༧༠. ས་མ་ནྟ་ཏྟ་ས་མི་དྡྷཱི་སཱུཏི ས་མ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ, ས་མི་དྡྷི་ཡ་ཉྩ. ས་ངྒ་ཏེ ས་ཧི་ཏེ. ཝི་དྷཱ་ནེ ཀ་ར་ཎེ. པ་བྷ་ཝོ ས་མྦྷ་ཝོ. པུ་ན་པྤུ་ན་ཀྲི་ཡཱ པུ་ན་པྤུ་ན་ཀ་ར་ཎཾ.
༡༡༧༡-༡༡༧༢. ཨ་ཏི་ས་ཡོ ཨ་ཏྲ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ. བྷུ་ས་ཏྠོ ས་མ་ནྟ་ཏྠོ, ཏེ་ན ས་མ་ནྟ པ་རི་ཡཱ་ཡོ་པི བྷུ་སས་དྡོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨི་སྶ་རི་ཡོ པ་བྷཱུ་ཏི. ཨ་ཙྩ་ཡེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མེ. ཀ་ལ་ཧེ ཝི་གྒ་ཧེ. བྷཱ་སེ ཀ་ཐ་ནེ, ‘‘བྷཱ་སཱ་ཡཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཀུ་ཙྪ་ནེ ཀུ་ཙྪཱ་ཡཾ. ཨ་ན་བྷི་མུ་ཁ་ཏྠེ ཝི་མུ་ཁོ. མོ་ཧོ ཝི་མ་ཏི. པ་དྷཱ་ནེ ཝི་སི་ཊྛེ. ད་ཀྑ་ཏཱ ཚེ་ཀ་ཏཱ. ཁེ་དེ པ་རི་སྶ་མེ.
༡༡༧༣. ཛཱ་ན་ནེ ཨ་ཝ་ག་ཏེ. ཨ་དྷོ་བྷཱ་གེ ཨ་ཝཾ་སི་རེ. ཨ་ནི་ཙྪ་ཡེ ཨ་ནི་ཎྞ་ཡེ. པ་རི་བྷ་ཝེ ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཏེ. དེ་སོ ཙ བྱཱ་པ་ན་ཉྩ ཧཱ་ནི ཙཱ་ཏི དྭ་ནྡོ. ཝ་ཙོ་ཀྲི་ཡཱ་ཡ ཝ་ཙ་ན་ཀྲི་ཡཱ་ཡཾ. ཐེ་ཡྻེ ཙོ་རི་ཡེ. ཨ་ཉྙཱ་ཎེ ཙ པ་ཏྟི་ཨཱ་དི་ཀེ ཙ.
༡༡༧༤. པ་ཙྪཱ་ཏྠེ ཨ་ནུ་ཙ་རོ. བྷུ་ས་ཏྠེ ཨ་ནུ་གྒ་ཏོ. ས་དི་སེ ཨ་ནུ་རཱུ་པོ. ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ནྭེ་ཏི. ཧཱི་ནེ ཨ་ནུ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ. ཏ་ཏི་ཡ་ཏྠེ ན་དི་མ་ནྭ་ཝ་སི་ཏཱ བཱ་རཱ་ཎ་སཱི. དེ་སེ, ལ་ཀྑ་ཎེ, ཝི་ཙྪཱ་ཡཾ, ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏེ, བྷཱ་གཱ་དི་ཀེ ཙ ཨ་ནུ. ལ་ཀྑ་ཎེ རུ་ཀྑ’མ་ནུ ཝི་ཛྫོ་ཏ་ཏེ ཙ་ནྡོ. ཝི་ཙྪཱ་ཡཾ རུ་ཀྑཾ རུ་ཀྑ་མ་ནུ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏེ སཱ་དྷུ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ མཱ་ཏ་ར’མ་ནུ. བྷཱ་གེ ཡ་དེ་ཏྠ མཾ ཨ་ནུ སི་ཡཱ.
༡༡༧༥. ཨཱ་ལི་ངྒ་ནེ པ་རི་སྶ་ཛ་ཏི. དོ་ས་ཀྑཱ་ནེ པ་རི་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ. ནི་ཝཱ་ས་ནེ ཝ་ཏྠཾ པ་རི་ད་ཧི་ཏྭཱ. ཨ་ཝ་ཉྙོ པ་རི་བྷ་ཝོ. ཨཱ་དྷཱ་རེ བྷོ་ཛ་ནེ སོ་ཀེ བྱཱ་པ་ནེ. ཏ་ཏྭེ ས་བྷཱ་ཝེ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དོ ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་ཙྪཱ་ཨི་ཏྠ་མྦྷཱུ་ཏ་བྷཱ་གེ.
༡༡༧༦. ཝི་སི་ཊྛེ ཨ་བྷི་དྷ་མྨོ. ཨུ་དྡྷ་ཀ་མྨེ སཱ་རུ་པྤེ ཝུ་དྡྷི་ཡཾ པཱུ་ཛཱ་ཡཾ ཨ་དྷི་ཀེ. ཀུ་ལེ ཨ་བྷི་ཛ་ནོ. ཨ་ས་ཙྩེ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་མྷི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ [‘ཨ་བྷི་ར་བྷཱ་གེ (པཱ.༡.༤.༩༡)’ ཏི ཨ་བྷི་སྶ བྷཱ་ག་ཝ་ཛྫི་ཏེ་སུ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་སུ ཀ་མྨ་པྤ་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་ས་ཉྙཱ ཝུ་ཏྟཱ (རཱུ་པ་སི་དྡྷི-ཀཱ་ར་ཀ་ཏ་ཎྜེ)].
༡༡༧༧. ཨ་དྷི་ཀེ ཨི་སྶ་རེ པཱ་ཋེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཎེ, ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནེ པཱ་པུ་ཎ་ནེ ནི་ཙྪ་ཡེ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གཱ་དི་ཀེ བྷ་ཊ་ནེ བྷ་ཏྟི་ཡཾ ཝི་སེ་ས་ནེ ཙ ཨ་དྷི.
༡༡༧༨-༡༡༧༩. ཝཱ་མཱ་དཱ་ནེ ཨི་ཏི པཱ་ཋེ ཝཱ་མེ པ་ཊི་ལོ་མེ, ཨཱ་དཱ་ནེ ག་ཧ་ཎེ. ཝཱ་ཙཱ་དཱ་ནེ པ་ཙྩ་སྶོ་སི. པ་ཊི་ནི་དྷི་མྷི མུ་ཁྱ་ས་དི་སེ བུ་དྡྷ་སྨཱ པ་ཏི. པ་ཊི་བཱ་དྷེ ནི་ཝ་ཏྟ་ནེ. པ་ཊི་ཙྩ་ཏྠེ ‘‘པ་ཊི་ཙྩཱ’’ཏི པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠེ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཀེ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ.
༡༡༨༠-༡༡༨༡. ས་མཱི་པེ ཨཱ་དི་ཀ་མྨ་ནི མ་རི་ཡཱ་དེ ཨུ་དྡྷ་ཀ་མྨ་ནི ཨི་ཙྪཱ་ཡཾ བ་ནྡྷ་ནེ ཨ་བྷི་ཝི་དྷི་མྷི ཙ ཨཱ. ཀི་ཙྪེ ཨཱི་ས་ཏྠེ ནི་ཝ་ཏྟི་ཡ་ཉྩ ཨ་པྤ་སཱ་དེ ཨཱ་སཱི་ས་ནེ ས་ར་ཎེ ཝཱ་ཀྱ་ས་ར་ཎེ ཨཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཾ. པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡཾ, ཝི་མྷ་ཡཱ་དཱི་སུ ཙ ཨཱ.
༡༡༨༢. བྷཱུ་ཏ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཏཱི་ཏོ.
༡༡༨༣. ས་མྦྷཱ་ཝ་ནེ ཨ་པི དི་བྦེ་སུ ཀཱ་མེ་སུ, ར་ཏིཾ སོ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི [དྷ. པ. ༡༨༧]. ས་མྦྷཱ་ཝ་ནམ་དྷི་ཀ་ཏྠ་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཝི་གྷཱ་ཏོ. སཾ་ཝ་ར་ཎེ ཨ་པི་དྷཱ་ནཾ.
༡༡༨༤-༡༡༨༥. ཨ་པ་ག་ཏོ ཨ་པེ་ཏོ. ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཾ ཡུ་ཏྟི་ཡཾ ཨུ་པེ་ཀྑཱ. ཨཱ་དྷི་ཀྱེ ཨུ་པ་ཁཱ་རི་ཡཾ དོ་ཎོ. པུ་བྦ་ཀ་མྨ་ནི བུ་དྡྷོ་པ་ཀྐ་མཾ ཀི་ལེ་ས་ཙྪེ་དོ. ག་ཡ྄ཧཱ་ཀཱ་རེ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨུ་པ་རི་ཏྟེ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་ཝེ ཨུ་པ་པ་ནྣོ. ཨ་ན་ས་ནེ ཨུ་པ་ཝཱ་སོ.
༡༡༨༦. ཨུ་པ་དེ་སེ ཨེ་ཝཾ ཏེ ཨ་བྷི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཝཾ ཏེ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏ་བྦཾ. ཝ་ཙ་ན་པ་ཊི་གྒཱ་ཧེ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏུ. ཨི་ད་མ་ཏྠེ ཨི་དཾས་དྡ་སྶ ཨ་ཏྠེ.
༡༡༨༧. ས་མུ་ཙྩ་ཡེ ཀེ་ཝ་ལ་ས་མུ་ཙྩ་ཡེ –
ཙཱི་ཝ་རཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཉྩ, པ་ཙྩ་ཡཾ ས་ཡ་ནཱ་ས་ནཾ;
ཨ་དཱ་སི ཨུ་ཛུ་བྷཱུ་ཏེ་སུ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ [ཛཱ. ༢.༢༢.༥༥༡].
ས་མཱ་ཧཱ་རེ ཙ་ཀྑུ ཙ སོ་ཏ་ཉྩ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏཾ. ཨ་ནྭཱ་ཙ་ཡོ ཨེ་ཀཾ པ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨ་པྤ་དྷཱ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ. སཱི་ལཾ ར་ཀྑཱ་ཧི, དཱ་ན་ཉྩ དེ་ཧི. ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་རེ ས་མ་ཎོ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ. ཏ་ཏྲ ཀེ་ཝ་ལ་ས་མུ་ཙྩ་ཡོ ཙ ཨ་ནྭཱ་ཙ་ཡོ ཙ ས་མཱ་སེ ན་ཏྠི, ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡཾ ས་མཱ་སེ་ཡེ་ཝ.
༡༡༨༨. པ་ཀཱ་རོ ཏུ་ལྱོ, བྷེ་དོ ཙ. པ་ད་ཏྠ་སྶ ཝི་པ་ལླཱ་སེ གོ་ཏི ཨ་ཡ་མཱ་ཧེ་ཏི. ས་མཱ་པ་ནེ ཨི་ཙྪི་ཏ་སྶ པ་ད་སྶ པ་རི་ནི་ཊྛཱ་པ་ནེ.
༡༡༨༩. པ་ཛྫཾ ཝཱས་དྡ་སྶ་ཏྠེ. ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཝི་བྷཱ་སཱ་ཡཾ ཝཱ པ་རོ ཨ་ས་རཱུ་པཱ. ཝི་ཨ་ཝཔུ་བྦོ ཋཱ ག་ཏི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ, ཏོ, ཋཱཏི་སྶ ཐོ, ཨ་ས་རཱུ་པ་དྭི་ཏྟ་ཉྩ. ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏཱ ནི་ཡ་མི་ཏཱ ཝི་བྷཱ་སཱ ཝ་ཝ་ཏྠི་ཏ་ཝི་བྷཱ་སཱ. ཨ་ཝ་སྶ་གྒེ་ཏི ཨ་ཝཔུ་བྦོ ས་ཛ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ལི་ངྒ་ན་ནི་མྨཱ་ནེ་སུ.
༡༡༩༠. བྷཱུ་ས་ནེ ཨ་ལ་ངྐཱ་རེ. ཝཱ་ར་ཎེ ནི་ཝཱ་ར་ཎེ. པ་རི་ཡ་ཏྟི པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ན་ཏཱ, ཡུ་ཏྟ་ཏྠེ་པི ཨ་ལཾ. ཨ་ཐོ ཨ་ཐས་དྡཱ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ སི་ཡུཾ.
༡༡༩༡. པ་སཾ་སཱ་དཱི་སུ ཏཱི་སུ. སྭཱི་ཀཱ་རེ པ་ཊི་ཉྙཱ་ཎེ. ཨཱ་དིནཱ པ་ཀཱ་ས་ཏྠ་ས་མྦྷཱ་བྱཱ་ཀོ་དྷཱ་དི་ཀེ ཙ་ཏྠེ ནཱ་མ་ས་དྡོ. ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ་ཏྠོ.
༡༡༩༢. ཨ་ནུ་ཉྙཱ ཨ་ནུ་མ་ཏི. ས་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ན་ཡོ. ཨཱ་ལ་པ་ནཾ ས་མྦོ་དྷ་ནཾ. ཝ་ཏས་དྡོ ཨེ་ཀཾ་སེ ད་ཡཱ་ཡཾ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡཾ ཧཱ་སེ པ་ཧཱ་སེ ཁེ་དེ པ་རི་སྶ་མེ ཨཱ་ལ་པ་ནེ ཝི་མྷ་ཡེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡེ ཙ སི་ཡཱ.
༡༡༩༣. ཝཱ་ཀྱཱ་ར་མྦྷེ ‘‘ཧ་ནྡ ཝ་དཱ་མི ཏེ’’ཏི. ཝི་སཱ་དེ ཁེ་དེ. ཡཱ་ཝ ཏཱ་ཝ ཏཱུཏི ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཝས་དྡཱ སཱ་ཀ་ལྱེ ནི་ར་ཝ་སེ་སེ. ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཏཱ་ཝ ག་ཧི་ཏཾ. མཱ་ནེ པ་མཱ་ཎེ. ‘‘ཡཱ་ཝ པ་མཱ་ཎ་མ་རི་ཡཱ་དཱ-ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠ་ཀཾ མ་ཏ’’མི་ཏི བྷཱ་གུ་རི. ཨ་ཝ་དྷི་མྷི པ་རི་ཙྪི་ནྣེ.
༡༡༩༤. པུ་ར་ཏྠཱས་དྡོ པཱ་ཙི་ཡཾ དི་སཱ་ཡཾ ཨི་ཙྩ་ཏྠེ, པུ་ར་ཏྠེ ཝ་ཀྑ་མཱ་ནེ, ཨ་གྒ་ཏོ ས་མུ་དྡྷེ ཨི་ཙྩ་ཏྠེ ཙ པ་ཋ་མེ་པི ཨཱ་དི་མྷི ཝ་ཏྟ་ཏི. པ་བ་ནྡྷེ ཝཱ་ཀྱ་ར་ཙ་ནཱ་ཡཾ ཝཱ་ཀྱ་པ་བ་ནྡྷེ པུ་རཱ་ཎཱ་དི་ཀེ. ཙི་ར་ནྟ་རེ ཨ་ཏཱི་ཏ་བྷཱུ་ཏེ. ནི་ཀ་ཊེ ས་ནྣི་ཧི་ཏེ. ཨཱ་གཱ་མི་ཀེ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ.
༡༡༩༥. ཁ་ལུས་དྡོ ནི་སེ་དྷེ ཝཱ་ཀྱཱ་ལ་ངྐཱ་རེ ཝཱ་ཀྱ་བྷཱུ་སཱ་ཡཾ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎེ ཨེ་ཝཏྠེ, པ་སི་དྡྷི་ཡ་ཉྩ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་བྷི་ཏོས་དྡོ ཨཱ་ས་ནྣེ ཨ་བྷི་མུ་ཁེ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ ཨི་ཙྩ་ཏྠེ, ཨཱ་དིནཱ སཱི་གྷེ, སཱ་ཀ་ལྱེ ཙ ཨ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨཱ་ས་ནྣེ ཨ་བྷི་ཏོ་ཡཾ ན་དཱི. ཨ་བྷི་མུ་ཁེ ཨ་བྷི་ཏོ་ཝ ཏཱ་ཏཱ. ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོཨི་ཙྩ་ཏྠེ ཨ་བྷི་ཏོ མ་གྒ་སྶ. སཱི་གྷེ ཨ་བྷི་ཏོ ཨ་དྷཱི་ཡི་ཏྭཱ. སཱ་ཀ་ལྱེ ཨ་བྷི་ཏོ ཝ་ནཾ ད་ཌྜྷཾ.
༡༡༩༦. ཡ་དྱ་པི་ས་དྡ་ཏྠེ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཎ་ག་ར་ཧ་ཏྠེ. ཨེ་ཀཾ་ས་ཏྠེ ཨ་ཝི་ཏ་ཐ་ཏྠེ. ཨ་ཐོ པ་ནས་དྡོ ཝི་སེ་ས་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ, པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་ཏྠེ ཙ སི་ཡཱ.
༡༡༩༧. ཧིས་དྡོ ཀཱ་ར་ཎཱ་དཱི་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏུས་དྡོ པ་ན ཏ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨ་ཏྠེ་སུ མ་ཛ྄ཛྷེ ཧེ་ཏུ་ཝ་ཛྫེ ཏི་ཀེ ཨ་ཏྠེ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀུས་དྡོ པཱ་པེ ཨཱི་ས་ཏྠེ ཀུ་ཙྪ་ནེ ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ་ཉྩ.
༡༡༩༨. ནུ་ཀཱ་རོ སཾ་ས་ཡེ, པ་ཉྷེ ཙ. ནཱ་ནཱས་དྡོ ཨ་ནེ་ཀ་ཏྠེ, ཝ་ཛྫ་ནེ ཙ. ཀིཾས་དྡོ པུ་ཙྪཱ་ཡཾ, ཛི་གུ་ཙྪཱ་ཡ་ཉྩ, ཨ་བྱ་ཡོ. ཏི་ལི་ངྒོ ཙ, ནི་ཡ་མེ ཏུ ཏི་ལི་ངྒོ་ཝ. ཝཱ་རི་མྷི ཨུ་ད་ཀེ. མུ་དྡྷ་ནི སཱི་སེ ཙ, ཀཾ སུ་ཁེ་པི, ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ནཱ་ན་ཏྠ་ས་ངྒ་ཧེ –
‘‘ཀོ བྲ་ཧྨ་ཏྟཱ་ནཱི་ལ་ཀྐེ་སུ, ས་མཱ་ནེ ས་བྦ་ནཱ་མི་ཀེ;
པཱ་ཝ་ཀེ ཙ མ་ཡཱུ་རེ ཙ, སུ་ཁ་སཱི་ས་ཛ་ལེ་སུ ཀ’’ནྟི.
༡༡༩༩. ཨ་མཱས་དྡོ ས་ཧ་ཏྠེ, ས་མཱི་པ་ཏྠེ ཙ, ཨ་མཱ་ཝཱ་སཱི, ཨ་མཱ་ག་ཏོ ཙ. པུ་ནས་དྡོ བྷེ་དེ ཝི་སེ་སེ. ཨ་པ་ཋ་མེ པུ་ན ད་དཱ་ཏི. ཀི་རས་དྡོ ཨ་ནུ་སྶ་ཝེ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་ཝ་ནེ, ཨ་རུ་ཙི་ཡ་ཉྩ. ཨུ་དས་དྡོ ཨ་པྱ་ཏྠེ པ་ཉྷེ. ཝི་ཀ་པྤ་ནེ ཨ་ཏྠ་ནྟ་ར་སྶ ཝི་ཀ་པྤ་ནེ ཙ.
༡༢༠༠. པ་ཙྪཱས་དྡོ པ་ཏཱི་ཙི་ཡཾ དི་སཱ་ཡཾ. ཙ་རི་མེ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀཱ་ལེ. སཱ་མིས་དྡོ ཏུ ཨ་དྡྷེ བྷཱ་གེ, ཛི་གུ་ཙྪ་ནེ ནི་ནྡཱ་ཡ་ཉྩ. ཨ་དྡྷེ བྷཱ་གེ སཱ་མི ཝུ་ཏྟཾ, ཛི་གུ་ཙྪ་ནེ་པི ཏ་དེ་ཝ. པཱ་ཏུ པ་ཀཱ་སེ པ་ཀཱ་ས་ནཱི་ཡེ, ས་མྦྷ་ཝེ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡ་ཉྩ. མི་ཐོས་དྡོ ཨ་ཉྙོ་ཉྙེ་ཨི་ཙྩ་ཏྠེ, ར་ཧོ་ཨི་ཙྩ་ཏྠེ ཙ.
༡༢༠༡. ཧཱས་དྡོ ཁེ་དེ, སོ་ཀེ, དུ་ཀྑེ ཙ. ཨ་ཧ་ཧས་དྡོ ཁེ་དེ, ཝི་མྷ་ཡེ ཨ་བྦྷུ་ཏེ ཙ. དྷིས་དྡོ ཧིཾ་སཱ་པ་ནེ, ནི་ནྡཱ་ཡ་ཉྩ. ཏི་རི་ཡཾ ཏི་རོས་དྡཱ པི་དྷཱ་ནེ ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཎྜ་ངྒ་ཏོ, ཏི་རོ་ཀ་ཏྭཱ ཝཱ.
༡༢༠༢-༡༢༠༣. ས་ངྑྱཱ་ཏཱ་ས་ངྑྱཱ་ཏ་ཏྠཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་གྒ་ནི་པཱ་ཏ་ས་ངྑྱཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་བྱ་ཡཱ་ནཾ པ་སི་དྡྷེ པ་ཙུ་ར་པྤ་ཡོ་གེ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཝཱ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ད་ཉྙེ་པི ས་ངྑེ་པ་ན་ཡེ་ན ད་སྶེ་ཏུ་མཱ་ཧ ‘‘ཏུ་ནི’’ཙྩཱ་དི. ཨེ་ཏྠ ཙ ཏུ་ནཱདི་ས་དྡེ་ཧི ཛྫུཔ་རི་ཡ་ནྟེ་ཧི ཏ་ད་ནྟཱ་ཝ ག་ཧི་ཏཱ, ན ཧི ཀེ་ཝ་ལཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་བྱ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ས་མྦྷ་ཝ་ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཏུ་ནཔ་ཙྩ་ཡ་ནྟོ ཙ ཏ་ཐཱ ཏྭཱ་ན ཏ་ཝེ ཏྭཱ ཏུཾ དྷཱ སོ ཐཱ ཀྑ་ཏྟུཾ ཏོ ཐ ཏྲ ཧི་ཉྩ་ནཾ ཧིཾ ཧཾ དྷི ཧ ཡཀཱ་ར་ཏོ ཧིཾ་དྷ དྷུ་ནཱ ར་ཧི དཱ་ནི, ཀིཾསྨཱ ཝོ དཱ་ཙ་ནཾ དཱ་ཛྫ་ཐཾ ཐ་ཏྟཾ ཛ྄ཛྷ་ཛྫུ་པ་ཙྩ་ཡ་ནྟོ ཙ ཨ་བྱ་ཡཱི་བྷཱ་ཝ་ས་མཱ་སོ ཙ ཏུ་ནཱདཱི་ནཾ ཡཱདེ་ས་ནྟོ ཙ ཨ་བྱ་ཡཾ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཏི. པ་ཡོ་གོ ཡ་ཐཱ – ‘‘ཀཱ་ཏུ་ན, ཀ་ཏྭཱ་ན, ཀཱ་ཏ་ཝེ, ཀ་ཏྭཱ, ཀཱ་ཏུཾ, ས་བྦ་དྷཱ, ས་བྦ་སོ, ས་བྦ་ཐཱ, ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ, ས་བྦ་ཏོ, ས་བྦ་ཏྠ, ས་བྦ་ཏྲ, ཀུ་ཧི་ཉྩ་ནཾ, ཀུ་ཧིཾ, ཀུ་ཧཾ, ས་བྦ་དྷི, ཨི་ཧ, ཡ་ཧིཾ, ཨི་དྷ, ཨ་དྷུ་ནཱ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི, ཨི་དཱ་ནི, ཀྭ, ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ, ཀ་དཱ, ཨ་ཛྫ, ཀ་ཐཾ, ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ, ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ, ས་ཛྫུ, ཨུ་པ་ན་ག་རཾ, ཨ་ནྟོ་པཱ་སཱ་དཾ, ཨ་བྷི་ཝ་ནྡི་ཡ’’ཨི་ཙྩཱ་དི. ཨི་དཾ པ་ན ས་བྦེ་ས་མྤི ཨ་བྱ་ཡཱ་ནཾ ས་ངྑེ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ.
‘‘ས་དི་སཾ ཏཱི་སུ ལི་ངྒེ་སུ, ས་བྦཱ་སུ ཙ ཝི་བྷ་ཏྟི་སུ;
ཝ་ཙ་ནེ་སུ ཙ ས་བྦེ་སུ, ཡཾ ན བྱེ་ཏི ཏ་ད་བྱ་ཡ’’ནྟི.
ཨ་བྱ་ཡ་ཝ་གྒ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཨི་ཏི ས་ཀ་ལ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཧཱ་ཝ་ནཱ་ས་ངྒ་ཉཱ་ཎ་ཙཱ་རི་ནཱ ཀ་ཝི་ཀུ་ཉྫ་ར་ཀེ་ས་རི་ནཱ དྷཱི་མ་ཏཱ སི་རི་མ་ཧཱ་ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་བ་ལེ་ན མ་ཧཱ་མ་ཙྩེ་ན ཝི་ར་ཙི་ཏཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཀ་ཎྜ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་མ་ཏྟཱ.
ནི་ག་མ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡. ‘‘ས་གྒ་ཀ་ཎྜོ ཙཱ’’ཏྱཱ་དི་ནཱ ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཡཾ ཀ་པཱ་ལ་ཏེ་ལ་ཝ་ཊྚི་ས་དི་སེ་ན ཀ་ཎྜ་ཏྟ་ཡེ་ན ས་མ་ངྒི་ཏཱ དཱི་པི་ཏཱ.
༢. ‘‘ཏི་དི་ཝེ’’ཏྱཱ་དི་ནཱ ཏོ་ཊ་ཀེ་ན ཏ་སྶཱ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡོ ན་རོ ཀ་ཏྟུ་བྷཱུ་ཏོ ཏི་དི་ཝེ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཙ མ་ཧི་ཡཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ, བྷུ་ཛ་གཱ་ཝ་ས་ཐེ ནཱ་ག་ལོ་ཀེ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་ནྣི་ཧི་ཏཱ་ནཾ ས་ཀ་ལ་ཏྠཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཨ་བྷི་དྷེ་ཡྻཱ་ནཾ ས་མ་ཝ྄ཧ་ཡ་སྶ ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་སྶ དཱི་པ་ནི་ཡཾ པ་ཀཱ་ས་ནི་ཡཾ ཨི་ཧ ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཡཾ ས་ཝ་ན་དྷཱ་ར་ཎཱ་དི་ནཱ ཀུ་ས་ལོ ཚེ་ཀོ ཧོ་ཏི, ས ན་རོ མ་ཧཱ་མུ་ནི་ནོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ སུ་ཏྟཱ་བྷི་དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཝ་ཙ་ནེ པ་ཊུ ཚེ་ཀོ ཧོ་ཏི, པ་ཊུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ མ་ཏི་མཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༣-༩. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྶ ར་ཉྙོ ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ག་ནྠོ ཝི་ར་ཙི་ཏོ, ཏ་སྶ ནཱ་མ་གུ་ཎ་ནི་ཝཱ་ས་ཀ་ར་ཎ་པྤ་ཀཱ་ར་ཝི་ཧཱ་ར་གུ་ཎ་ནཱ་མཱ་དཱི་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ནཱ་མ་གུ་ཎེ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་ཏྟ གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ.
ཏ་ཏྲ དུ་ཏི་ཡཱ བྷུ་ཛ་ངྒ་པྤ་ཡཱ་ཏཾ ནཱ་མ. ཏཱ་སཾ ཨ་ཡཾ ས་མྦ་ནྡྷཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཡོ པ་ར་ཀྐ་མ་བྷུ་ཛོ ནཱ་མ བྷཱུ་པཱ་ལོ རཱ་ཛཱ ཀཱ་རེ་སི, ར་ཀྑེ་སཱི་ཏི ཙ ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཀིཾ་གུ་ཎོ སོ རཱ་ཛཱ? གུ་ཎ་བྷཱུ་ས་ནོ ས་དྡྷཱ་དི་གུ་ཎཱ་ལ་ངྐཱ་ར་དྷ་རོ. ཏེ་ཛ་སྶཱི ཏེ་ཛོ་ཡུ་ཏྟོ. ཛ་ཡཱི ཨ་རི་ཛ་ཡེ་ན ཡུ་ཏྟོ. ཀེ་ས་རི་ཝི་ཀྐ་མོ ཀེ་ས་ར་སཱི་ཧོ ཝི་ཡ སཱུ་ར་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟོ, ཝཱི་རི་ཡ་ཝཱ ཙ. ས ཀ་ཏྠ ནི་ཝཱ་སཱི? སོ རཱ་ཛཱ ལ་ངྐཱ་ཡ་མཱ་སི ལ་ངྐཱ་ནཱ་མ་ཀེ དཱི་པེ ནི་ཝཱ་ས་ན་སཱི་ལོ. ཙི་རཾ ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ ཝི་བྷི་ནྣཾ ཏི་དྷཱ ཝི་བྷི་ནྣཾ ནི་ཀཱ་ཡ་ཏྟ་ཡ་སྨིཾ ནི་ཀཱ་ཡ་ཏྟ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་མྨཱ ན་ཡེ་ན ཧེ་ཏུ་ནཱ ས་མ་གྒེ ས་མ་གྒཾ ཀཱ་རེ་སི, ཀཱ་རི་ཏ་ནྟོ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཀ་མྨི་ཀོ, ཏ་ཐཱ ས་དེ་ཧཾ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡཾ ཨི་ཝ ནི་ཙྩཱ་ད་རོ ཧུ་ཏྭཱ དཱི་གྷ་ཀཱ་ལཾ མ་ཧ་གྒྷེ་ཧི ཙ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཏཾ ནི་ཀཱ་ཡ་ཏྟ་ཡཾ ར་ཀྑེ་སི.
ཏ་ཐཱ ཡེ་ན ར་ཉྙཱ ཡ་ཐཱ ཀི་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དྡྷཱ་དི་ཀི་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ལ་ངྐཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ཀ་མྨ་བྷཱུ་ཏཱ ས་མྦཱ་དྷཱི་ཀ་ཏཱ ས་ངྐ་ཊཱི་ཀ་ཏཱ ཨ་ནོ་ཀཱ་སཱི་ཀ་ཏཱ, ཏ་ཐཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ཧི གཱ་མེ་ཧི ཨཱ་རཱ་མེ་ཧི ཁེ་ཏྟེ་ཧི ཝཱ་པཱི་ཧི ཙ ལ་ངྐཱ ས་མྦཱ་དྷཱི་ཀ་ཏཱ.
ཏ་ཐཱ ཡ་སྶ ར་ཉྙོ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ད་དཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཾ པ་ཏྭཱ པཱ་པུ་ཎ་ན་ཧེ་ཏུ ཨ་ཧཾ ཝི་བུ་དྷ་གོ་ཙ་རཾ པ་ཎྜི་ཏ་ཝི་ས་ཡཾ ག་ནྠ་ཀཱ་ར་ཏྟཾ པ་ཏྟོ, ཏེ་ན ར་ཉྙཱ ཀཱ་རི་ཏེ པཱ་སཱ་ད་གོ་པུ་རཱ་དི་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏེ, ས་གྒ་ཀ་ཎྜེ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སྶ ཀ་ཎྜ་ས་དི་སེ, ས་ཏོ་ཡཱ་ས་ཡ་སྨིཾ སཱ་དུ་ས་ལི་ལཱ་ས་ཡ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ, པ་ཊི་བི་མྦི་ཏེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་ར་སྶ པ་ཊི་བི་མྦ་བྷཱུ་ཏེ, སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏེ སཱ་དྷུ་ཝི་ཧཱ་རོ་ཏི ས་མྨ་ཏེ, སཱ་དྷཱུ་ཧི ཝཱ ས་མྨ་ཏེ ས་རོ་གཱ་མ་ས་མཱུ་ཧ་མྷི ས་ལི་ལཱ་ས་ཡ་བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཡུ་ཏྟ་གཱ་མ་ས་མཱུ་ཧ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ མ་ཧཱ་ཛེ་ཏ་ཝ་ནཱ་ཁྱ་མྷི ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ཏཱ ནི་ཝཱ་སཾ ཀུ་བྦ་ཏཱ ས་ནྟ་ཝུ་ཏྟི་ནཱ ས་ནྟ་ཙཱ་རི་ནཱ ས་དྡྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཀཱ་མེ་ན དྷཱི་མ་ཏཱ ཨ་ཏི་ས་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ན མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ དུ་ཏི་ཡ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨི་དྡྷི་མ་ཏོ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་སྶ ནཱ་མ་དྷེ་ཡྻེ་ན ཐེ་རེ་ན ཨེ་སཱ ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ ར་ཙི་ཏཱ་ཏི.
ནི་ག་མ་ན་ཀ་ཐཱ
ཡ་དྱ་ཏྲ དོ་སོ་ཎུ་པ་མཱ་ཎ་ས་མྦྷ་ཝོ,
གུ་ཎཱི་སུ ཝཱི་དྷི་མྤི ཏ་ཐཱ ཝི་གཱ་ཧ་ཏེ;
ཡ་ཐཱ ཛ་ལཾ བྷོ་ཛ་ན་མྤི ཛ་ནྟུ་ཝཱ,
ཙ་ཏུ་པྤ་དོ ཝཱ་པྱ་ཙ་རོ ཀ་ཎ་ཎྱ་པི.
ཨ་ས་མྤ་ཝེ་དི་ད་སྶ་ནཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏེ,
གུ་ཎོ ཙ དོ་སོ ཙ ས་དཱ ཝི་ཝི་ཛྫ་རེ;
ཏ་ཏོ བུ་དྷཱ མེ ན་ཝ་དྷཱ་ན་ཏཱ བྷ་ཝཾ,
ཁ་མ་ནྟུ དོ་སཾ གུ་ཎ་ཏཾ ན་ཡ་ནྟུ ཝཱ.
ཡོ སཱི་ཧ་སཱུ་རོ སི་ཏ་ཀུ་ཉྫ་རི་ནྡོ,
རཱ་ཛཱ་དྷི་རཱ་ཛཱ ཨ་ཧུ ཏ་མྦ་དཱི་པེ;
དུ་བྦཱ་ར་ནཱ་གཱ་དི་ཛི་ཏོ ན་རི་ནྡོ,
སུ་ཀ་ནྟ་བྷཱི་མཱ་དི་གུ་ཎོ་པ་པ་ནྣོ.
ཏ་ནྣཱ་མ་དྷེ་ཡྻོ ཏ་ད་ནུ་བྦཱ་ད་ཛཱ་ཏོ,
ས་དྡྷཱ་དི་ཡུ་ཏྟོ ཙ་ཏུ་སེ་ཏི་བྷི་ནྡོ;
ནཱ་གཱ་དི་ཐཱ་མོ ཨ་ཏི་དུ་པྤ་ས་ཡ྄ཧོ,
ཨུ་ལཱ༹་ར་པ་ཉྙོ དྷི་ཏི་མཱ ཡ་ས་སྶཱི.
ཏེ་ནཱ་ཧ་མ་ཙྩ་ནྟ་མ་ནུ་གྒ་ཧཱི་ཏོ,
ཨ་ན་ཉྙ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ས་ངྒ་ཧེ་ན;
ས་ངྑེ་པ་ཏོ་ཀཱ་སི་མི་མཾ ཝི་སུ་དྡྷི-
སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཾ སོ་ཏུ་ཧི་ཏཾ སུ་བོ་དྷཾ.
རཱ་ཛཱ པ་ཛཾ ར་ཀྑ་ཏུ ས་པྤ་ཛཾ་ཝ,
དྷ་མྨ་ཉྩ ལོ་ཀཱ་པི ས་མཱ་ཙ་ར་ནྟུ;
པཱུ་རེ་ནྟུ ཨ་ཏྠཱ སུ་པ་ཀ་པྤི་ཏཱ ཙ,
ཀཱ་ལེ་ན དེ་ཝོ་པི པ་ཝ་སྶ་ཏཱུ་ཏི.
ཨ་བྷི་དྷཱ་ན་པྤ་དཱི་པི་ཀཱ་ཊཱི་ཀཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.