༡. ས་ངྑི་ཏྟཱུ་པོ་ས་ཐ་སུ་ཏྟཾ
༤༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ. ཀ་ཐཾ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜཱ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠཱ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣཱ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན [ཨི་མི་ནཱ་པི ཨ་ངྒེ་ན (སཱི. པཱི.) ཨ. ནི. ༣.༧༡] ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི དི་ནྣ་པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱི, ཨ་ཐེ་ནེ་ན སུ་ཙི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི དི་ནྣ་པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱི, ཨ་ཐེ་ནེ་ན སུ་ཙི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཨཱ་རཱ་ཙཱ་རི་ནོ ཝི་ར་ཏཱ མེ་ཐུ་ནཱ གཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨཱ་རཱ་ཙཱ་རཱི [ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཱི (ཀ.)] ཝི་ར་ཏོ མེ་ཐུ་ནཱ གཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ས་ཙྩ་ཝཱ་དི་ནོ ས་ཙྩ་ས་ནྡྷཱ ཐེ་ཏཱ པ་ཙྩ་ཡི་ཀཱ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ ལོ་ཀ་སྶ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ ཐེ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ ལོ་ཀ་སྶ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྩ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀཱ ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏཱ ཝི་ར་ཏཱ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོ ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏོ ཝི་ར་ཏོ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཚ་ཊྛེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ས་ཏྟ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ནཱི་ཙ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ནྟི – མ་ཉྩ་ཀེ ཝཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ཝཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནཱི་ཙ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི – མ་ཉྩ་ཀེ ཝཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ཝཱ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཊྛ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.