༥. ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝ་གྒོ
༡. ས་ངྑི་ཏྟཱུ་པོ་ས་ཐ་སུ་ཏྟཾ
༤༡. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ. ཀ་ཐཾ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜཱ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠཱ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣཱ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན [ཨི་མི་ནཱ་པི ཨ་ངྒེ་ན (སཱི. པཱི.) ཨ. ནི. ༣.༧༡] ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི དི་ནྣ་པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱི, ཨ་ཐེ་ནེ་ན སུ་ཙི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི དི་ནྣ་པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱི, ཨ་ཐེ་ནེ་ན སུ་ཙི་བྷཱུ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ དུ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ ཨཱ་རཱ་ཙཱ་རི་ནོ ཝི་ར་ཏཱ མེ་ཐུ་ནཱ གཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨཱ་རཱ་ཙཱ་རཱི [ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཱི (ཀ.)] ཝི་ར་ཏོ མེ་ཐུ་ནཱ གཱ་མ་དྷ་མྨཱ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཏ་ཏི་ཡེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ས་ཙྩ་ཝཱ་དི་ནོ ས་ཙྩ་ས་ནྡྷཱ ཐེ་ཏཱ པ་ཙྩ་ཡི་ཀཱ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ ལོ་ཀ་སྶ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ ཐེ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ ལོ་ཀ་སྶ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ པ་ཉྩ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀཱ ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏཱ ཝི་ར་ཏཱ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོ ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏོ ཝི་ར་ཏོ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཚ་ཊྛེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཝཱ་དི་ཏ་ཝི་སཱུ་ཀ་ད་སྶ་ན་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ན་དྷཱ་ར་ཎ་མ་ཎྜ་ན་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ས་ཏྟ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི.
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ནཱི་ཙ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ནྟི – མ་ཉྩ་ཀེ ཝཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ཝཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནཱི་ཙ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི – མ་ཉྩ་ཀེ ཝཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ཝཱ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཊྛ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. ཝི་ཏྠ་ཏཱུ་པོ་ས་ཐ་སུ་ཏྟཾ
༤༢. ‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ. ཀ་ཐཾ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜཱ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠཱ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣཱ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ….
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ནཱི་ཙ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ནྟི – མ་ཉྩ་ཀེ ཝཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ཝཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནཱི་ཙ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི – མ་ཉྩ་ཀེ ཝཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ཝཱ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཊྛ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ.
‘‘ཀཱི་ཝ་མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི ཀཱི་ཝ་མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ ཀཱི་ཝ་མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ ཀཱི་ཝ་མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ ཨི་མེ་སཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱུ་ཏ་ར་ཏྟ་ར་ཏ་ནཱ་ནཾ [པ་ཧཱུ་ཏ་ས་ཏྟ་ར་ཏ་ནཱ་ནཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) ཨ. ནི. ༣.༧༡ པཱ་ལི༹་ཡཱ ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ ད་སྶི་ཏ་པཱ་ལི༹་ཡེ་ཝ. ཏ་ད་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་པི པ་སྶི་ཏ་བྦཱ] ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཡྻ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་ངྒཱ་ནཾ མ་ག་དྷཱ་ནཾ ཀཱ་སཱི་ནཾ ཀོ་ས་ལཱ་ནཾ ཝ་ཛྫཱི་ནཾ མ་ལླཱ་ནཾ ཙེ་ཏཱི་ནཾ ཝ་ངྒཱ་ནཾ ཀུ་རཱུ་ནཾ པ་ཉྩཱ་ལཱ་ནཾ མ་ཙྪཱ་ནཾ [མ་ཛྫཱ་ནཾ (ཀ.)] སཱུ་ར་སེ་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ནྟཱི་ནཾ ག་ནྡྷཱ་རཱ་ནཾ ཀ་མྦོ་ཛཱ་ནཾ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཨེ་ཏཾ [ཨེ་ཀཾ (ཀ.)] ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ཏི སོ་ལ༹་སིཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཀ་པ་ཎཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ.
‘‘ཡཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་སོ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ [ར་ཏྟི་དི་ཝོ (ཀ.)]. ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ མཱ་སོ. ཏེ་ན མཱ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཡོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ. ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན དི་བྦཱ་ནི པ་ཉྩ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་དཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཀ་པ་ཎཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ’’’.
‘‘ཡཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་སོ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ. ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ མཱ་སོ. ཏེ་ན མཱ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཡོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ. ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན དི་བྦཾ ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་དཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཀ་པ་ཎཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ’’’.
‘‘ཡཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནི དྭེ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི, ཡཱ་མཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་སོ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ. ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ མཱ་སོ. ཏེ་ན མཱ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཡོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ. ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན དི་བྦཱ་ནི དྭེ ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཡཱ་མཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཡཱ་མཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་དཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཀ་པ་ཎཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ’’’.
‘‘ཡཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི, ཏུ་སི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་སོ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ. ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ མཱ་སོ. ཏེ་ན མཱ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཡོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ. ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན དི་བྦཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཏུ་སི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏུ་སི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་དཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཀ་པ་ཎཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ’’’.
‘‘ཡཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི, ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་སོ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ. ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ མཱ་སོ. ཏེ་ན མཱ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཡོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ. ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན དི་བྦཱ་ནི ཨ་ཊྛ ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་དཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཀ་པ་ཎཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ’’’.
‘‘ཡཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནི སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི, པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་སོ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ. ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ མཱ་སོ. ཏེ་ན མཱ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཡོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ. ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན དི་བྦཱ་ནི སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་དཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཀ་པ་ཎཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡཱ’’’ཏི.
‘‘པཱ་ཎཾ ན ཧ་ཉྙེ [ཧཱ་ནེ (སཱི.), ཧེ་ན (ཀ.) ཨ. ནི. ༣.༧༡] ན ཙ་དི་ནྣ་མཱ་དི་ཡེ,
མུ་སཱ ན བྷཱ་སེ ན ཙ མ་ཛྫ་པོ སི་ཡཱ;
ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ཝི་ར་མེ་ཡྻ མེ་ཐུ་ནཱ,
ར་ཏྟིཾ ན བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ.
‘‘མཱ་ལཾ ན དྷཱ་རེ ན ཙ ག་ནྡྷ་མཱ་ཙ་རེ [ག་ནྡྷ་མཱ་དྷ་རེ (ཀ.)],
མ་ཉྩེ ཚ་མཱ་ཡཾ ཝ ས་ཡེ་ཐ ས་ནྠ་ཏེ;
ཨེ་ཏ་ཉྷི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མཱ་ཧུ་པོ་ས་ཐཾ,
བུ་དྡྷེ་ན དུ་ཀྑ་ནྟ་གུ་ནཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ.
‘‘ཙ་ནྡོ ཙ སུ་རི་ཡོ ཙ ཨུ་བྷོ སུ་ད་སྶ་ནཱ,
ཨོ་བྷཱ་ས་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡ་ནྟི ཡཱ་ཝ་ཏཱ;
ཏ་མོ་ནུ་དཱ ཏེ པ་ན ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་གཱ,
ན་བྷེ པ་བྷཱ་ས་ནྟི དི་སཱ་ཝི་རོ་ཙ་ནཱ.
‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཡཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ནྟ་རེ དྷ་ནཾ,
མུ་ཏྟཱ མ་ཎི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་ཉྩ བྷ་དྡ་ཀཾ;
སི་ངྒཱི་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཐ ཝཱ་པི ཀ་ཉྩ་ནཾ,
ཡཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཧ་ཊ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒུ་པེ་ཏ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ,
ཀ་ལ་མྤི ཏེ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི སོ་ལ༹་སིཾ;
ཙ་ནྡ་པྤ་བྷཱ ཏཱ་ར་ག་ཎཱ ཙ ས་བྦེ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི ནཱ་རཱི ཙ ན་རོ ཙ སཱི་ལ་ཝཱ,
ཨ་ཊྛ་ངྒུ་པེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཝ་སྶུ་པོ་ས་ཐཾ;
པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ་ན སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ་ནི,
ཨ་ནི་ནྡི་ཏཱ ས་གྒ་མུ་པེ་ནྟི ཋཱ་ན’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. ཝི་སཱ་ཁཱ་སུ་ཏྟཾ
༤༣. [ཨ. ནི. ༣.༧༡] ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པུ་བྦཱ་རཱ་མེ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དེ. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཾ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏ་རཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཁོ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ. ཀ་ཐཾ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ ཙ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ? ཨི་དྷ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜཱ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠཱ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣཱ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི. ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ….
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ནཱི་ཙ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ནྟི – མ་ཉྩ་ཀེ ཝཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ཝཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནཱི་ཙ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི – མ་ཉྩ་ཀེ ཝཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ཝཱ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཊྛ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ ཁོ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ.
‘‘ཀཱི་ཝ་མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི, ཀཱི་ཝ་མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ, ཀཱི་ཝ་མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ, ཀཱི་ཝ་མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ཝི་སཱ་ཁེ, ཡོ ཨི་མེ་སཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱུ་ཏ་ར་ཏྟ་ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཡྻ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་ངྒཱ་ནཾ མ་ག་དྷཱ་ནཾ ཀཱ་སཱི་ནཾ ཀོ་ས་ལཱ་ནཾ ཝ་ཛྫཱི་ནཾ མ་ལླཱ་ནཾ ཙེ་ཏཱི་ནཾ ཝ་ངྒཱ་ནཾ ཀུ་རཱུ་ནཾ པ་ཉྩཱ་ལཱ་ནཾ མ་ཙྪཱ་ནཾ སཱུ་ར་སེ་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ནྟཱི་ནཾ ག་ནྡྷཱ་རཱ་ནཾ ཀ་མྦོ་ཛཱ་ནཾ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཨེ་ཏཾ ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ཏི སོ་ལ༹་སིཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཀ་པ་ཎཾ, ཝི་སཱ་ཁེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ.
‘‘ཡཱ་ནི, ཝི་སཱ་ཁེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་སོ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ. ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ མཱ་སོ. ཏེ་ན མཱ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཡོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ. ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན དི་བྦཱ་ནི པ་ཉྩ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་དཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཝི་སཱ་ཁེ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཀ་པ་ཎཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ’’’.
‘‘ཡཾ, ཝི་སཱ་ཁེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་སོ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ. ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ མཱ་སོ. ཏེ་ན མཱ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཡོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ. ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་དཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཝི་སཱ་ཁེ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཀ་པ་ཎཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ’’’.
‘‘ཡཱ་ནི, ཝི་སཱ་ཁེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནི དྭེ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི…པེ… ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི…པེ… ཨ་ཊྛ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི…པེ… སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་སོ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ. ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ མཱ་སོ. ཏེ་ན མཱ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཡོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ. ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན དི་བྦཱ་ནི སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་དཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཝི་སཱ་ཁེ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཀ་པ་ཎཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡཱ’’’ཏི.
‘‘པཱ་ཎཾ ན ཧ་ཉྙེ ན ཙ་དི་ནྣ་མཱ་དི་ཡེ,
མུ་སཱ ན བྷཱ་སེ ན ཙ མ་ཛྫ་པོ སི་ཡཱ;
ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ཝི་ར་མེ་ཡྻ མེ་ཐུ་ནཱ,
ར་ཏྟིཾ ན བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ.
‘‘མཱ་ལཾ ན དྷཱ་རེ ན ཙ ག་ནྡྷ་མཱ་ཙ་རེ,
མ་ཉྩེ ཚ་མཱ་ཡཾ ཝ ས་ཡེ་ཐ ས་ནྠ་ཏེ;
ཨེ་ཏ་ཉྷི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མཱ་ཧུ་པོ་ས་ཐཾ,
བུ་དྡྷེ་ན དུ་ཀྑ་ནྟ་གུ་ནཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ.
‘‘ཙ་ནྡོ ཙ སུ་རི་ཡོ ཙ ཨུ་བྷོ སུ་ད་སྶ་ནཱ,
ཨོ་བྷཱ་ས་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡ་ནྟི ཡཱ་ཝ་ཏཱ;
ཏ་མོ་ནུ་དཱ ཏེ པ་ན ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་གཱ,
ན་བྷེ པ་བྷཱ་ས་ནྟི དི་སཱ་ཝི་རོ་ཙ་ནཱ.
‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཡཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ནྟ་རེ དྷ་ནཾ,
མུ་ཏྟཱ མ་ཎི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་ཉྩ བྷ་དྡ་ཀཾ;
སི་ངྒཱི་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཐ ཝཱ་པི ཀ་ཉྩ་ནཾ,
ཡཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཧ་ཊ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒུ་པེ་ཏ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ,
ཀ་ལ་མྤི ཏེ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི སོ་ལ༹་སིཾ;
ཙ་ནྡ་པྤ་བྷཱ ཏཱ་ར་ག་ཎཱ ཙ ས་བྦེ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི ནཱ་རཱི ཙ ན་རོ ཙ སཱི་ལ་ཝཱ,
ཨ་ཊྛ་ངྒུ་པེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཝ་སྶུ་པོ་ས་ཐཾ;
པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ་ན སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ་ནི,
ཨ་ནི་ནྡི་ཏཱ ས་གྒ་མུ་པེ་ནྟི ཋཱ་ན’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ;
༤. ཝཱ་སེ་ཊྛ་སུ་ཏྟཾ
༤༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ ཝཱ་སེ་ཊྛོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཝཱ་སེ་ཊྛཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི…པེ… ཨ་ནི་ནྡི་ཏཱ ས་གྒ་མུ་པེ་ནྟི ཋཱ་ན’’ནྟི.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཝཱ་སེ་ཊྛོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘པི་ཡཱ མེ, བྷ་ནྟེ, ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻུཾ, པི་ཡཱ་ན་མྤི མེ ཨ་སྶ ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ས་བྦེ ཙེ་པི, བྷ་ནྟེ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻུཾ, ས་བྦེ་ས་མྤི་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ས་བྦེ ཙེ་པི, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ…པེ… ཝེ་སྶཱ … སུ་དྡཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻུཾ, ས་བྦེ་ས་མྤི་སྶ སུ་དྡཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, ཝཱ་སེ་ཊྛ! ས་བྦེ ཙེ་པི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻུཾ, ས་བྦེ་ས་མྤི་སྶ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ས་བྦེ ཙེ་པི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ…པེ… ཝེ་སྶཱ… སུ་དྡཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻུཾ, ས་བྦེ་ས་མྤི་སྶ སུ་དྡཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ས་དེ་ཝ་ཀོ ཙེ་པི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, ལོ་ཀོ ས་མཱ་ར་ཀོ ས་བྲ་ཧྨ་ཀོ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ཛཱ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻུཾ [ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻ (?)], ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ་པི་སྶ [ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ (ས་བྦ་ཏྠ) ཨ. ནི. ༤.༡༩༣; མ. ནི. ༣.༦༤ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ] ལོ་ཀ་སྶ ས་མཱ་ར་ཀ་སྶ ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སྶ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ. ཨི་མེ ཙེ་པི, ཝཱ་སེ་ཊྛ, མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻུཾ, ཨི་མེ་ས་མྤི་སྶ མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ( ) [(ས་ཙེ ཙེ་ཏེ་ཡྻུཾ) ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཏྠི. ཨ. ནི. ༤.༡༩༣ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ]. ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱ’’ཏི! ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. བོ་ཛ྄ཛྷ་སུ་ཏྟཾ
༤༥. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ བོ་ཛ྄ཛྷཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ བོ་ཛ྄ཛྷཾ ཨུ་པཱ་སི་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, བོ་ཛ྄ཛྷེ, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ. ཀ་ཐཾ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ ཙ, བོ་ཛ྄ཛྷེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ? ཨི་དྷ, བོ་ཛ྄ཛྷེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜཱ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠཱ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣཱ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ནོ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནི་ཧི་ཏ་ད་ཎྜོ ནི་ཧི་ཏ་ས་ཏྠོ ལ་ཛྫཱི ད་ཡཱ་པ་ནྣོ, ས་བྦ་པཱ་ཎ་བྷཱུ་ཏ་ཧི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤཱི ཝི་ཧ་རཱ་མི. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ པ་ཋ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ….
‘‘‘ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ ནཱི་ཙ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ནྟི – མ་ཉྩ་ཀེ ཝཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ཝཱ. ཨ་ཧཾ པ་ཛྫ ཨི་མ་ཉྩ ར་ཏྟིཾ ཨི་མ་ཉྩ དི་ཝ་སཾ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་ཙྩཱ་ས་ཡ་ན་མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ནཱི་ཙ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་མི – མ་ཉྩ་ཀེ ཝཱ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ ཝཱ. ཨི་མི་ནཱ་པ་ངྒེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་རོ་མི, ཨུ་པོ་ས་ཐོ ཙ མེ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཊྛ་མེ་ན ཨ་ངྒེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཝུ་ཏྠོ ཁོ, བོ་ཛ྄ཛྷེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨུ་པོ་ས་ཐོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ.
‘‘ཀཱི་ཝ་མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏི, ཀཱི་ཝ་མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སོ, ཀཱི་ཝ་མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀོ, ཀཱི་ཝ་མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རོ? སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བོ་ཛ྄ཛྷེ, ཡོ ཨི་མེ་སཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱུ་ཏ་ར་ཏྟ་ར་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཡྻ, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨ་ངྒཱ་ནཾ མ་ག་དྷཱ་ནཾ ཀཱ་སཱི་ནཾ ཀོ་ས་ལཱ་ནཾ ཝ་ཛྫཱི་ནཾ མ་ལླཱ་ནཾ ཙེ་ཏཱི་ནཾ ཝ་ངྒཱ་ནཾ ཀུ་རཱུ་ནཾ པ་ཉྩཱ་ལཱ་ནཾ མ་ཙྪཱ་ནཾ སཱུ་ར་སེ་ནཱ་ནཾ ཨ་སྶ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཝ་ནྟཱི་ནཾ ག་ནྡྷཱ་རཱ་ནཾ ཀ་མྦོ་ཛཱ་ནཾ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ ཨེ་ཏཾ ཀ་ལཾ ནཱ་གྒྷ་ཏི སོ་ལ༹་སིཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཀ་པ་ཎཾ, བོ་ཛ྄ཛྷེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ.
‘‘ཡཱ་ནི, བོ་ཛ྄ཛྷེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་སོ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ. ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ མཱ་སོ. ཏེ་ན མཱ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཡོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ. ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན དི་བྦཱ་ནི པ་ཉྩ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བོ་ཛ྄ཛྷེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་དཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བོ་ཛ྄ཛྷེ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཀ་པ་ཎཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ’’’.
‘‘ཡཾ, བོ་ཛ྄ཛྷེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ…པེ… ཏཱ་ནི, བོ་ཛ྄ཛྷེ, མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནི དྭེ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི…པེ… ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི…པེ… ཨ་ཊྛ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི…པེ… སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ནི པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨེ་སོ ཨེ་ཀོ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝོ. ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏིཾ་ས་ར་ཏྟི་ཡོ མཱ་སོ. ཏེ་ན མཱ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་མཱ་སི་ཡོ སཾ་ཝ་ཙྪ་རོ. ཏེ་ན སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་ན དི་བྦཱ་ནི སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བོ་ཛ྄ཛྷེ, ཝི་ཛྫ་ཏི ཡཾ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨི་དཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, བོ་ཛ྄ཛྷེ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ – ‘ཀ་པ་ཎཾ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ ར་ཛྫཾ དི་བྦཾ སུ་ཁཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡཱ’’’ཏི.
‘‘པཱ་ཎཾ ན ཧ་ཉྙེ ན ཙ་དི་ནྣ་མཱ་དི་ཡེ,
མུ་སཱ ན བྷཱ་སེ ན ཙ མ་ཛྫ་པོ སི་ཡཱ;
ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ཝི་ར་མེ་ཡྻ མེ་ཐུ་ནཱ,
ར་ཏྟིཾ ན བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ.
‘‘མཱ་ལཾ ན དྷཱ་རེ ན ཙ ག་ནྡྷ་མཱ་ཙ་རེ,
མ་ཉྩེ ཚ་མཱ་ཡཾ ཝ ས་ཡེ་ཐ ས་ནྠ་ཏེ;
ཨེ་ཏ་ཉྷི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མཱ་ཧུ་པོ་ས་ཐཾ,
བུ་དྡྷེ་ན དུ་ཀྑ་ནྟ་གུ་ནཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ.
‘‘ཙ་ནྡོ ཙ སུ་རི་ཡོ ཙ ཨུ་བྷོ སུ་ད་སྶ་ནཱ,
ཨོ་བྷཱ་ས་ཡཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཡ་ནྟི ཡཱ་ཝ་ཏཱ;
ཏ་མོ་ནུ་དཱ ཏེ པ་ན ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་གཱ,
ན་བྷེ པ་བྷཱ་ས་ནྟི དི་སཱ་ཝི་རོ་ཙ་ནཱ.
‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཡཾ ཝི་ཛྫ་ཏི ཨ་ནྟ་རེ དྷ་ནཾ,
མུ་ཏྟཱ མ་ཎི ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་ཉྩ བྷ་དྡ་ཀཾ;
སི་ངྒཱི་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཐ ཝཱ་པི ཀ་ཉྩ་ནཾ,
ཡཾ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཧ་ཊ་ཀ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒུ་པེ་ཏ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་སྶ,
ཀ་ལ་མྤི ཏེ ནཱ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི སོ་ལ༹་སིཾ;
ཙ་ནྡ་པྤ་བྷཱ ཏཱ་ར་ག་ཎཱ ཙ ས་བྦེ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི ནཱ་རཱི ཙ ན་རོ ཙ སཱི་ལ་ཝཱ,
ཨ་ཊྛ་ངྒུ་པེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཝ་སྶུ་པོ་ས་ཐཾ;
པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ་ན སུ་ཁུ་དྲ་ཡཱ་ནི,
ཨ་ནི་ནྡི་ཏཱ ས་གྒ་མུ་པེ་ནྟི ཋཱ་ན’’ནྟི. པ་ཉྩ་མཾ;
༦. ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སུ་ཏྟཾ
༤༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ. ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ དེ་ཝ་ཏཱ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཀཱ་རེ་མ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་མ. མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, ཡཱ་དི་ས་ཀཾ ཝ་ཎྞཾ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ ཏཱ་དི་ས་ཀཾ ཝ་ཎྞཾ ཋཱ་ན་སོ པ་ཊི་ལ་བྷཱ་མ; ཡཱ་དི་ས་ཀཾ ས་རཾ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ ཏཱ་དི་ས་ཀཾ ས་རཾ ཋཱ་ན་སོ པ་ཊི་ལ་བྷཱ་མ; ཡཱ་དི་ས་ཀཾ སུ་ཁཾ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ ཏཱ་དི་ས་ཀཾ སུ་ཁཾ ཋཱ་ན་སོ པ་ཊི་ལ་བྷཱ་མ. མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཀཱ་རེ་མ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་མཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏི་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ས་བྦཱ་ཝ ནཱི་ལཱ ཨ་སྶུ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ ནཱི་ལ་ཝ་ཏྠཱ ནཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ ནཱི་ལཱ ཨ་ཧེ་སུཾ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ ནཱི་ལ་ཝ་ཏྠཱ ནཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏི་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ས་བྦཱ་ཝ པཱི་ཏཱ ཨ་སྶུ…པེ… ས་བྦཱ་ཝ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ ཨ་སྶུ… ས་བྦཱ་ཝ ཨོ་དཱ་ཏཱ ཨ་སྶུ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ ཨོ་དཱ་ཏཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སྶ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ ཨོ་དཱ་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ ཨོ་དཱ་ཏཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ.
ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀཱ ཙ [ཀོ (སཱི.), ཨེ་ཀཱ་ཝ (སྱཱ. པཱི.)] གཱ་ཡི ཨེ་ཀཱ ཙ [ཨེ་ཀཱ པ་ན (སཱི.), ཨེ་ཀཱ་ཝ (སྱཱ. པཱི.)] ན་ཙྩི ཨེ་ཀཱ ཙ [ཨེ་ཀཱ (སཱི.), ཨེ་ཀཱ་ཝ (སྱཱ. པཱི.)] ཨ་ཙྪ་རཾ ཝཱ་དེ་སི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་སྶ ཏཱུ་རི་ཡ་སྶ [ཏུ་རི་ཡ་སྶ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] སུ་ཝི་ནཱི་ཏ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་པ་ཏཱ་ལི༹་ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལེ་ཧི སུ་ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ཏ་སྶ ས་དྡོ ཧོ་ཏི ཝ་གྒུ ཙ ར་ཛ་ནཱི་ཡོ ཙ ཀ་མ་ནཱི་ཡོ ཙ པེ་མ་ནཱི་ཡོ ཙ མ་ད་ནཱི་ཡོ ཙ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་ནཾ ས་དྡོ ཧོ་ཏི ཝ་གྒུ ཙ ར་ཛ་ནཱི་ཡོ ཙ ཀ་མ་ནཱི་ཡོ ཙ པེ་མ་ནཱི་ཡོ ཙ མ་ད་ནཱི་ཡོ ཙ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨོ་ཀྑི་པི.
ཨ་ཐ ཁོ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ན ཁྭ་ཡྻོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ སཱ་དི་ཡ་ཏཱི’’ཏི [སཱ་ད་ཡ་ཏཱི་ཏི (ས་དྡ་ནཱི་ཏི་དྷཱ་ཏུ་མཱ་ལཱ)] ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ ཧོ་མི པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཡེ་ནཱ་ཧཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ དེ་ཝ་ཏཱ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཀཱ་རེ་མ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་མ. མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, ཡཱ་དི་ས་ཀཾ ཝ་ཎྞཾ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ ཏཱ་དི་ས་ཀཾ ཝ་ཎྞཾ ཋཱ་ན་སོ པ་ཊི་ལ་བྷཱ་མ; ཡཱ་དི་ས་ཀཾ ས་རཾ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ ཏཱ་དི་ས་ཀཾ ས་རཾ ཋཱ་ན་སོ པ་ཊི་ལ་བྷཱ་མ; ཡཱ་དི་ས་ཀཾ སུ་ཁཾ ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་མ ཏཱ་དི་ས་ཀཾ སུ་ཁཾ ཋཱ་ན་སོ པ་ཊི་ལ་བྷཱ་མ. མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ ནཱ་མ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཀཱ་རེ་མ ཝ་སཾ ཝ་ཏྟེ་མཱ’ཏི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏི་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ས་བྦཱ་ཝ ནཱི་ལཱ ཨ་སྶུ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ ནཱི་ལ་ཝ་ཏྠཱ ནཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ མ་མ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ ནཱི་ལཱ ཨ་ཧེ་སུཾ ནཱི་ལ་ཝ་ཎྞཱ ནཱི་ལ་ཝ་ཏྠཱ ནཱི་ལཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏི་མཱ དེ་ཝ་ཏཱ ས་བྦཱ་ཝ པཱི་ཏཱ ཨ་སྶུ…པེ… ས་བྦཱ་ཝ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱ ཨ་སྶུ…པེ… ས་བྦཱ་ཝ ཨོ་དཱ་ཏཱ ཨ་སྶུ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ ཨོ་དཱ་ཏཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ མ་མ ཙི་ཏྟ་མ་ཉྙཱ་ཡ ས་བྦཱ་ཝ ཨོ་དཱ་ཏཱ ཨ་ཧེ་སུཾ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཎྞཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱ ཨོ་དཱ་ཏཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀཱ ཙ གཱ་ཡི ཨེ་ཀཱ ཙ ན་ཙྩི ཨེ་ཀཱ ཙ ཨ་ཙྪ་རཾ ཝཱ་དེ་སི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་སྶ ཏཱུ་རི་ཡ་སྶ སུ་ཝི་ནཱི་ཏ་སྶ སུ་པྤ་ཊི་པ་ཏཱ་ལི༹་ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལེ་ཧི སུ་ས་མ་ནྣཱ་ཧ་ཏ་སྶ ས་དྡོ ཧོ་ཏི ཝ་གྒུ ཙ ར་ཛ་ནཱི་ཡོ ཙ ཀ་མ་ནཱི་ཡོ ཙ པེ་མ་ནཱི་ཡོ ཙ མ་ད་ནཱི་ཡོ ཙ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་ནཾ ས་དྡོ ཧོ་ཏི ཝ་གྒུ ཙ ར་ཛ་ནཱི་ཡོ ཙ ཀ་མ་ནཱི་ཡོ ཙ པེ་མ་ནཱི་ཡོ ཙ མ་ད་ནཱི་ཡོ ཙ. ཨ་ཐ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨོ་ཀྑི་པིཾ.
‘‘ཨ་ཐ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ‘ན ཁྭ་ཡྻོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ སཱ་དི་ཡ་ཏཱི’ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཀ་ཏི་ཧི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི ཁོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི? ཨི་དྷ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཡ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ བྷ་ཏྟུ་ནོ དེ་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ ཧི་ཏེ་སི་ནོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་སྶ ཧོ་ཏི པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་ནཱི པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏི་ནཱི ཀི་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ནཱི མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི་ནཱི པི་ཡ་ཝཱ་དི་ནཱི.
‘‘ཡེ ཏེ བྷ་ཏྟུ ག་རུ་ནོ [གུ་རུ་ནོ (ཀ.)] ཧོ་ནྟི – མཱ་ཏཱ་ཏི ཝཱ པི་ཏཱ་ཏི ཝཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི ཝཱ – ཏེ ས་ཀྐ་རོ་ཏི, ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏི [ག་རུ་ཀ་རོ་ཏི (སཱི. སྱཱ. པཱི.)], མཱ་ནེ་ཏི, པཱུ་ཛེ་ཏི, ཨ་བྦྷཱ་ག་ཏེ ཙ ཨཱ་ས་ནོ་ད་ཀེ་ན པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ཏི.
‘‘ཡེ ཏེ བྷ་ཏྟུ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ཀ་མྨ་ནྟཱ – ཨུ་ཎྞཱ་ཏི ཝཱ ཀ་པྤཱ་སཱ་ཏི ཝཱ – ཏ་ཏྠ ད་ཀྑཱ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ལ་སཱ ཏ་ཏྲུ་པཱ་ཡཱ་ཡ [ཏ་ཏྲཱུ་པཱ་ཡཱ་ཡ (སཱི.), ཨ. ནི. ༤.༣༥; ༡༡.༡༤] ཝཱི་མཾ་སཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ལཾ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏུཾ.
‘‘ཡོ སོ བྷ་ཏྟུ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ ཨ་ནྟོ་ཛ་ནོ – དཱ་སཱ་ཏི ཝཱ པེ་སྶཱ་ཏི ཝཱ ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ཏི ཝཱ – ཏེ་སཾ ཀ་ཏ་ཉྩ ཀ་ཏ་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཀ་ཏ་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏ་ཏོ ཛཱ་ནཱ་ཏི, གི་ལཱ་ན་ཀཱ་ན་ཉྩ བ་ལཱ་བ་ལཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་ཉྩ་སྶ པ་ཙྩཾ་སེ་ན [པ་ཙྩ་ཡེ་ན (སྱཱ.), པ་ཙྩ་ཏྟཾ་སེ་ན (ཀ.) ཨ. ནི. ༥.༣༣] སཾ་ཝི་བྷ་ཛ་ཏི.
‘‘ཡཾ བྷ་ཏྟུ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི དྷ་ནཾ ཝཱ དྷ་ཉྙཾ ཝཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པཾ ཝཱ ཏཾ ཨཱ་ར་ཀྑེ་ན གུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཙ ཧོ་ཏི ཨ་དྷུ་ཏྟཱི ཨ་ཐེ་ནཱི ཨ་སོ་ཎྜཱི ཨ་ཝི་ནཱ་སི་ཀཱ.
‘‘ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ དྷ་མྨཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ.
‘‘སཱི་ལ་ཝ་ཏཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི – པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ, སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ.
‘‘ཙཱ་ག་ཝ་ཏཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི མུ་ཏྟ་ཙཱ་གཱ [མུ་ཏྟ་ཙཱ་གཱི (སྱཱ.)] པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎི་ནཱི [པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎི (སཱི.), པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎཱི (སྱཱ. པཱི. ཀ.)] ཝོ་སྶ་གྒ་ར་ཏཱ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གཱ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏཱ.
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, ཨ་ཊྛ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡོ ནཾ བྷ་ར་ཏི ས་བྦ་དཱ, ནི་ཙྩཾ ཨཱ་ཏཱ་པི ཨུ་སྶུ་ཀོ;
ཏཾ ས་བྦ་ཀཱ་མ་དཾ [ཏཾ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ཧ་རཾ (སཱི. སྱཱ. པཱི.) ས་བྦ་ཀཱ་མ་ཧ་རཾ (ཨ. ནི. ༥.༣༣] པོ་སཾ, བྷ་ཏྟཱ་རཾ ནཱ་ཏི་མ་ཉྙ་ཏི.
‘‘ན ཙཱ་པི སོ་ཏྠི བྷ་ཏྟཱ་རཾ, ཨི་སྶཱ་ཝཱ་དེ་ན རོ་ས་ཡེ;
བྷ་ཏྟུ ཙ ག་རུ་ནོ ས་བྦེ, པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ཏི པ་ཎྜི་ཏཱ.
‘‘ཨུ་ཊྛཱ་ཧི་ཀཱ [ཨུ་ཊྛཱ་ཡི་ཀཱ (ཀ.)] ཨ་ན་ལ་སཱ, ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཛྫ་ནཱ;
བྷ་ཏྟུ མ་ནཱ་པཾ ཙ་ར་ཏི, ས་མྦྷ་ཏཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི.
‘‘ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་ཏི ནཱ་རཱི, བྷ་ཏྟུ ཚ་ནྡ་ཝ་སཱ་ནུ་གཱ;
མ་ནཱ་པཱ ནཱ་མ ཏེ [མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ (སཱི. ཀ.)] དེ་ཝཱ, ཡ་ཏྠ སཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ;
༧. དུ་ཏི་ཡ་ཝི་སཱ་ཁཱ་སུ་ཏྟཾ
༤༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི པུ་བྦཱ་རཱ་མེ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏུ་པཱ་སཱ་དེ. ཨ་ཐ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཱ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏཱ…པེ… ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཝི་སཱ་ཁཾ མི་གཱ་ར་མཱ་ཏ་རཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི ཁོ, ཝི་སཱ་ཁེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི? ཨི་དྷ, ཝི་སཱ་ཁེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཡ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ བྷ་ཏྟུ་ནོ དེ་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ ཧི་ཏེ་སི་ནོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་སྶ ཧོ་ཏི པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་ནཱི པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏི་ནཱི ཀི་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ནཱི མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི་ནཱི པི་ཡ་ཝཱ་དི་ནཱི…པེ….
‘‘ཙཱ་ག་ཝ་ཏཱི ཁོ པ་ན ཧོ་ཏི. ཝི་ག་ཏ་མ་ལ་མ་ཙྪེ་རེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི མུ་ཏྟ་ཙཱ་གཱ པ་ཡ་ཏ་པཱ་ཎི་ནཱི ཝོ་སྶ་གྒ་ར་ཏཱ ཡཱ་ཙ་ཡོ་གཱ དཱ་ན་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏཱ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཝི་སཱ་ཁེ, ཨ་ཊྛ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡོ ནཾ བྷ་ར་ཏི ས་བྦ་དཱ, ནི་ཙྩཾ ཨཱ་ཏཱ་པི ཨུ་སྶུ་ཀོ;
ཏཾ ས་བྦ་ཀཱ་མ་དཾ པོ་སཾ, བྷ་ཏྟཱ་རཾ ནཱ་ཏི་མ་ཉྙ་ཏི.
‘‘ན ཙཱ་པི སོ་ཏྠི བྷ་ཏྟཱ་རཾ, ཨི་སྶཱ་ཝཱ་དེ་ན རོ་ས་ཡེ;
བྷ་ཏྟུ ཙ ག་རུ་ནོ ས་བྦེ, པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ཏི པ་ཎྜི་ཏཱ.
‘‘ཨུ་ཊྛཱ་ཧི་ཀཱ ཨ་ན་ལ་སཱ, ས་ངྒ་ཧི་ཏ་པ་རི་ཛྫ་ནཱ;
བྷ་ཏྟུ མ་ནཱ་པཾ ཙ་ར་ཏི, ས་མྦྷ་ཏཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི.
‘‘ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་ཏི ནཱ་རཱི, བྷ་ཏྟུ ཚ་ནྡ་ཝ་སཱ་ནུ་གཱ;
མ་ནཱ་པཱ ནཱ་མ ཏེ [མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ (སཱི. ཀ.)] དེ་ཝཱ, ཡ་ཏྠ སཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ;
༨. ན་ཀུ་ལ་མཱ་ཏཱ་སུ་ཏྟཾ
༤༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ བྷ་གྒེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏི སུཾ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ [སུཾ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ (སཱི. སྱཱ. པཱི.)] བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ ན་ཀུ་ལ་མཱ་ཏཱ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནཱི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ…པེ…. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ན་ཀུ་ལ་མཱ་ཏ་རཾ ག་ཧ་པ་ཏཱ་ནིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་ཊྛ་ཧི ཁོ, ན་ཀུ་ལ་མཱ་ཏེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནཱ་པ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི? ཨི་དྷ, ན་ཀུ་ལ་མཱ་ཏེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཡ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ བྷ་ཏྟུ་ནོ དེ་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ ཧི་ཏེ་སི་ནོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་སྶ ཧོ་ཏི པུ་བྦུ་ཊྛཱ་ཡི་ནཱི པ་ཙྪཱ་ནི་པཱ་ཏི་ནཱི ཀི་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་སྶཱ་ཝི་ནཱི མ་ནཱ་པ་ཙཱ་རི་ནཱི པི་ཡ་ཝཱ་དི་ནཱི.