༤. དཱ་ན་ཝ་གྒོ

༡. པ་ཋ་མ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༣༡. [དཱི. ནི. ༣.༣༣༦] ‘‘ཨ་ཊྛི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ? ཨཱ་ས་ཛྫ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, བྷ་ཡཱ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘ཨ་དཱ་སི མེ’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘ད་སྶ་ཏི མེ’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘སཱ་ཧུ དཱ་ན’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘ཨ་ཧཾ པ་ཙཱ་མི, ཨི་མེ ན པ་ཙ་ནྟི; ནཱ་ར་ཧཱ་མི པ་ཙ་ནྟོ ཨ་པ་ཙ་ནྟཱ་ནཾ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘ཨི་མཾ མེ དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཙི་ཏྟཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཏྠཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ དཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. དུ་ཏི་ཡ་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༣༢. [ཀ་ཐཱ. ༤༨༠] ‘‘ས་དྡྷཱ ཧི་རི་ཡཾ ཀུ་ས་ལ་ཉྩ དཱ་ནཾ,

དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏེ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནུ་ཡཱ་ཏཱ;

ཨེ་ཏ་ཉྷི མ་གྒཾ དི་ཝི་ཡཾ ཝ་ད་ནྟི,

ཨེ་ཏེ་ན ཧི ག་ཙྪ་ཏི དེ་ཝ་ལོ་ཀ’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ;

༣. དཱ་ན་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟཾ

༣༣. ‘‘ཨ་ཊྛི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ? ཚ་ནྡཱ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, དོ་སཱ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, མོ་ཧཱ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, བྷ་ཡཱ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘དི་ནྣ་པུ་བྦཾ ཀ་ཏ་པུ་བྦཾ པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧེ་ཧི, ནཱ་ར་ཧཱ་མི པོ་རཱ་ཎཾ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ ཧཱ་པེ་ཏུ’ནྟི དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘ཨི་མཱ་ཧཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་སྶཱ་མཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ‘ཨི་མཾ མེ དཱ་ནཾ ད་ད་ཏོ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པ་ཛཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཙི་ཏྟཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཙི་ཏྟ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཏྠཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ དཱ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཁེ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ

༣༤. ‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁེ་ཏྟེ བཱི་ཛཾ ཝུ་ཏྟཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧ་སྶཱ་དཾ ན ཕཱ་ཏི་སེ་ཡྻཾ [ན ཕཱ་ཏི་སེ་ཡྻ་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཀ.), ན ཕཱ་ཏི་སེ་ཡྻཱ (ཀ་ཏྠ་ཙི)]. ཀ་ཐཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁེ་ཏྟཾ ཨུ་ནྣཱ་མ་ནི་ནྣཱ་མི ཙ ཧོ་ཏི, པཱ་སཱ་ཎ་ས་ཀྑ་རི་ཀ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨཱུ་ས་ར་ཉྩ ཧོ་ཏི, ན ཙ ག་མྦྷཱི་ར་སི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ན ཨཱ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ན ཨ་པཱ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ན མཱ་ཏི་ཀཱ་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ན མ་རི་ཡཱ་ད་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁེ་ཏྟེ བཱི་ཛཾ ཝུ་ཏྟཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧ་སྶཱ་དཾ ན ཕཱ་ཏི་སེ་ཡྻཾ.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་སུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ ན མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀཾ ན མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རཾ. ཀ་ཐཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་སུ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཱ, མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཙཱ, མི་ཙྪཱ་ཀ་མྨ་ནྟཱ, མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝཱ, མི་ཙྪཱ་ཝཱ་ཡཱ་མཱ, མི་ཙྪཱ་ས་ཏི་ནོ, མི་ཙྪཱ་ས་མཱ་དྷི་ནོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི ན མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ ན མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀཾ ན མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རཾ.

‘‘ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁེ་ཏྟེ བཱི་ཛཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧ་སྶཱ་དཾ ཕཱ་ཏི་སེ་ཡྻཾ. ཀ་ཐཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁེ་ཏྟཾ ཨ་ནུ་ནྣཱ་མཱ་ནི་ནྣཱ་མི ཙ ཧོ་ཏི, ཨ་པཱ་སཱ་ཎ་ས་ཀྑ་རི་ཀ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ཨ་ནཱུ་ས་ར་ཉྩ ཧོ་ཏི, ག་མྦྷཱི་ར་སི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཨ་པཱ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, མཱ་ཏི་ཀཱ་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, མ་རི་ཡཱ་ད་ས་མྤ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཁེ་ཏྟེ བཱི་ཛཾ ཝུ་ཏྟཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧ་སྶཱ་དཾ ཕཱ་ཏི་སེ་ཡྻཾ.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་སུ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀཾ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་རཾ. ཀ་ཐཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་སུ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤཱ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཙཱ, ས་མྨཱ་ཀ་མྨ་ནྟཱ, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝཱ, ས་མྨཱ་ཝཱ་ཡཱ་མཱ, ས་མྨཱ་ས་ཏི་ནོ, ས་མྨཱ་ས་མཱ་དྷི་ནོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་སུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ དཱ་ནཾ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི མ་ཧཱ་ནི་སཾ་སཾ མ་ཧཱ་ཛུ་ཏི་ཀཾ མ་ཧཱ་ཝི་པྥཱ་ར’’ནྟི.

‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཁེ་ཏྟེ ས་མྤ་ནྣེ, པ་ཝུ་ཏྟཱ བཱི་ཛ་ས་མྤ་དཱ;

དེ་ཝེ ས་མྤཱ་ད་ཡ་ནྟ་མྷི [ས་ཉྫཱ་ཡ་ནྟ་མྷི (ཀ.)], ཧོ་ཏི དྷ་ཉྙ་སྶ ས་མྤ་དཱ.

‘‘ཨ་ནཱི་ཏི་ས་མྤ་དཱ ཧོ་ཏི, ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཱི བྷ་ཝ་ཏི ས་མྤ་དཱ;

ཝེ་པུ་ལླ་ས་མྤ་དཱ ཧོ་ཏི, ཕ་ལཾ ཝེ ཧོ་ཏི ས་མྤ་དཱ.

‘‘ཨེ་ཝཾ ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལེ་སུ, དི་ནྣཱ བྷོ་ཛ་ན་ས་མྤ་དཱ;

ས་མྤ་དཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ས་མྤ་ནྣཾ ཧི་སྶ ཏཾ ཀ་ཏཾ.

‘‘ཏ་སྨཱ ས་མྤ་ད་མཱ་ཀ་ངྑཱི, ས་མྤ་ནྣ་ཏྠཱུ་དྷ པུ་གྒ་ལོ;

ས་མྤ་ནྣ་པ་ཉྙེ སེ་ཝེ་ཐ, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི ས་མྤ་དཱ.

‘‘ཝི་ཛྫཱ་ཙ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣེ, ལ་དྡྷཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ས་མྤ་དཾ;

ཀ་རོ་ཏི ཀ་མྨ་ས་མྤ་དཾ, ལ་བྷ་ཏི ཙ་ཏྠ་ས་མྤ་དཾ.

‘‘ལོ་ཀཾ ཉ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ, པ་པྤུ་ཡྻ དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཾ;

མ་གྒ་ས་མྤ་ད་མཱ་ག་མྨ, ཡཱ་ཏི ས་མྤ་ནྣ་མཱ་ན་སོ.

‘‘ཨོ་དྷུ་ནི་ཏྭཱ མ་ལཾ ས་བྦཾ, པ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་ས་མྤ་དཾ;

མུ་ཙྩ་ཏི ས་བྦ་དུ་ཀྑེ་ཧི, སཱ ཧོ་ཏི ས་བྦ་ས་མྤ་དཱ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ;

༥. དཱ་ནཱུ་པ་པ་ཏྟི་སུ་ཏྟཾ

༣༥. [དཱི. ནི. ༣.༣༣༧] ‘‘ཨ་ཊྛི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་ནཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ ཨ་ཊྛ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྣཾ པཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཾ ཡཱ་ནཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻཾ. སོ ཡཾ དེ་ཏི ཏཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི [པ་ཙྩཱ་སིཾ་ས་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. སོ པ་སྶ་ཏི ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལེ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལེ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལེ ཝཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་པྤི་ཏེ ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏེ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནེ. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི! སོ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ད་ཧ་ཏི, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧཱི་ནེ ཝི་མུ་ཏྟཾ [ཧཱི་ནེ་དྷི་མུ་ཏྟཾ (སྱཱ. པཱི.) ཝི་མུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་མུ་ཏྟཾ, ཝི་མུ་ཏྟ་ནྟི ཝཱ ཝི་སྶ་ཊྛཾ (ཊཱི་ཀཱ་སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ)], ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལཱ་ནཾ ཝཱ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཝ་དཱ་མི, ནོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏོ་པ་ཎི་དྷི ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྣཾ པཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཾ ཡཱ་ནཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻཾ. སོ ཡཾ དེ་ཏི ཏཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི. ཏ་སྶ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ‘ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ [ཙཱ་ཏུ་མྨ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] དེ་ཝཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ སུ་ཁ་བ་ཧུ་ལཱ’ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ད་ཧ་ཏི, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧཱི་ནེ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཝ་དཱ་མི, ནོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏོ་པ་ཎི་དྷི ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྣཾ པཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཾ ཡཱ་ནཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻཾ. སོ ཡཾ དེ་ཏི ཏཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི. ཏ་སྶ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ དེ་ཝཱ…པེ… ཡཱ་མཱ དེ་ཝཱ… ཏུ་སི་ཏཱ དེ་ཝཱ… ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏཱི དེ་ཝཱ… པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི དེ་ཝཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ སུ་ཁ་བ་ཧུ་ལཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ད་ཧ་ཏི, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧཱི་ནེ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཝ་དཱ་མི, ནོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏོ་པ་ཎི་དྷི ཝི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྣཾ པཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཾ ཡཱ་ནཾ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ སེ་ཡྻཱ་ཝ་ས་ཐ་པ་དཱི་པེ་ཡྻཾ. སོ ཡཾ དེ་ཏི ཏཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི. ཏ་སྶ སུ་ཏཾ ཧོ་ཏི – ‘བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ དེ་ཝཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཝ་ཎྞ་ཝ་ནྟོ སུ་ཁ་བ་ཧུ་ལཱ’ཏི. ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫེ་ཡྻ’ནྟི. སོ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ད་ཧ་ཏི, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, ཏཾ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཧཱི་ནེ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ, ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཉྩ ཁོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཝ་དཱ་མི, ནོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ; ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་སྶ, ནོ ས་རཱ་ག་སྶ. ཨི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏོ་པ་ཎི་དྷི ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་ཏྟཱ. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ དཱ་ནཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་སུ་ཏྟཾ

༣༦. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ [པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ (སཱི. པཱི.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི], སཱི་ལ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ. ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ པ་རི་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ པ་རི་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ [པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ (སྱཱ.)] ནཱ་བྷི་ས་མྦྷོ་ཏི. སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནུ་སྶ་དོ་བྷ་གྱཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ མ་ཏྟ་སོ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ མ་ཏྟ་སོ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ནཱ་བྷི་ས་མྦྷོ་ཏི. སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ མ་ནུ་སྶ་སོ་བྷ་གྱཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ནཱ་བྷི་ས་མྦྷོ་ཏི. སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཀ་རི་ཏྭཱ, སཱི་ལ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཀ་རི་ཏྭཱ, ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀེ དེ་ཝེ ད་ས་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷ་ནྟི – དི་བྦེ་ན ཨཱ་ཡུ་ནཱ, དི་བྦེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, དི་བྦེ་ན སུ་ཁེ་ན, དི་བྦེ་ན ཡ་སེ་ན, དི་བྦེ་ན ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན, དི་བྦེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི, དི་བྦེ་ཧི ས་དྡེ་ཧི, དི་བྦེ་ཧི ག་ནྡྷེ་ཧི, དི་བྦེ་ཧི ར་སེ་ཧི, དི་བྦེ་ཧི ཕོ་ཊྛ་བྦེ་ཧི.

‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, སཱི་ལ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ནཱ་བྷི་ས་མྦྷོ་ཏི. སོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ དཱ་ན་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཀ་རི་ཏྭཱ, སཱི་ལ་མ་ཡཾ པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཀ་རི་ཏྭཱ, པ་ར་ནི་མྨི་ཏ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་དེ་ཝེ ད་ས་ཧི ཋཱ་ནེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི – དི་བྦེ་ན ཨཱ་ཡུ་ནཱ, དི་བྦེ་ན ཝ་ཎྞེ་ན, དི་བྦེ་ན སུ་ཁེ་ན, དི་བྦེ་ན ཡ་སེ་ན, དི་བྦེ་ན ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻེ་ན, དི་བྦེ་ཧི རཱུ་པེ་ཧི, དི་བྦེ་ཧི ས་དྡེ་ཧི, དི་བྦེ་ཧི ག་ནྡྷེ་ཧི, དི་བྦེ་ཧི ར་སེ་ཧི, དི་བྦེ་ཧི ཕོ་ཊྛ་བྦེ་ཧི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ས་པྤུ་རི་ས་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༣༧. ‘‘ཨ་ཊྛི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པྤུ་རི་ས་དཱ་ནཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཨ་ཊྛ? སུ་ཙིཾ དེ་ཏི, པ་ཎཱི་ཏཾ དེ་ཏི, ཀཱ་ལེ་ན དེ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡཾ དེ་ཏི, ཝི་ཙེ་ཡྻ དེ་ཏི, ཨ་བྷི་ཎྷཾ དེ་ཏི, ད་དཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏི, ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧོ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ ས་པྤུ་རི་ས་དཱ་ནཱ་ནཱི’’ཏི.

‘‘སུ་ཙིཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཀཱ་ལེ་ན, ཀ་པྤི་ཡཾ པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཾ;

ཨ་བྷི་ཎྷཾ ད་དཱ་ཏི དཱ་ནཾ, སུ་ཁེ་ཏྟེ་སུ [སུ་ཁེ་ཏྟེ (སཱི. པཱི.)] བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་སུ.

‘‘ནེ་ཝ [ན ཙ (སཱི. པཱི.)] ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་སྶ, ཙ་ཛི་ཏྭཱ ཨཱ་མི་སཾ བ་ཧུཾ;

ཨེ་ཝཾ དི་ནྣཱ་ནི དཱ་ནཱ་ནི, ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི ཝི་པ་སྶི་ནོ.

‘‘ཨེ་ཝཾ ཡ་ཛི་ཏྭཱ མེ་དྷཱ་ཝཱི, ས་དྡྷོ མུ་ཏྟེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ;

ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ [ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ (ཀ.) ཨ. ནི. ༤.༤༠; ༦.༣༧] སུ་ཁཾ ལོ་ཀཾ, པ་ཎྜི་ཏོ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ;

༨. ས་པྤུ་རི་ས་སུ་ཏྟཾ

༣༨. ‘‘ས་པྤུ་རི་སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལེ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནོ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི – མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, པུ་ཏྟ་དཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, པུ་བྦ་པེ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, ར་ཉྙོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ས་བྦ་ས་སྶཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ [ཧི་ཏཱ་ཡ…པེ… (སྱཱ. ཀ.)] ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་པྤུ་རི་སོ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཡ་མཱ་ནོ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི – མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, པུ་ཏྟ་དཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, པུ་བྦ་པེ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, ར་ཉྙོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏི, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.

‘‘བ་ཧཱུ་ནཾ [བ་ཧུ་ནྣཾ (སཱི. པཱི.)] ཝ་ཏ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ས་པྤ་ཉྙོ གྷ་ར་མཱ་ཝ་སཾ;

མཱ་ཏ་རཾ པི་ཏ་རཾ པུ་བྦེ, ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ་མ་ཏ་ནྡི་ཏོ.

‘‘པཱུ་ཛེ་ཏི ས་ཧ་དྷ་མྨེ་ན, པུ་བྦེ་ཀ་ཏ་མ་ནུ་སྶ་རཾ;

ཨ་ནཱ་གཱ་རེ པ་བྦ་ཛི་ཏེ, ཨ་པ་ཙེ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་ར་ཡོ [བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་ནོ (སྱཱ.)].

‘‘ནི་ཝི་ཊྛ་ས་དྡྷོ པཱུ་ཛེ་ཏི, ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ ཙ པེ་ས་ལོ [པེ་ས་ལེ (ཀ.)];

ར་ཉྙོ ཧི་ཏོ དེ་ཝ་ཧི་ཏོ, ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ས་ཁི་ནཾ ཧི་ཏོ.

‘‘ས་བྦེ་སཾ [ས་བྦེ་སུ (ཀ.)] སོ [ས (སྱཱ. པཱི. ཀ.)] ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་དྡྷ་མྨེ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏོ;

ཝི་ནེ་ཡྻ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལཾ, ས ལོ་ཀཾ བྷ་ཛ་ཏེ སི་ཝ’’ནྟི. ཨ་ཊྛ་མཾ;

༩. ཨ་བྷི་ས་ནྡ་སུ་ཏྟཾ

༣༩. ‘‘ཨ་ཊྛི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡཱ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡཱ སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རཱ སོ་ཝ་གྒི་ཀཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ, ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཊྛ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡོ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡོ སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རོ སོ་ཝ་གྒི་ཀོ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ, ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ དྷ་མྨཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡོ…པེ… སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ས་ངྒྷཾ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡོ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡོ སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རོ སོ་ཝ་གྒི་ཀོ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ, ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

[ཀ་ཐཱ. ༤༨༠] ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དཱ་ནཱ་ནི མ་ཧཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཨ་གྒ་ཉྙཱ་ནི ར་ཏྟ་ཉྙཱ་ནི ཝཾ་ས་ཉྙཱ་ནི པོ་རཱ་ཎཱ་ནི ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཱ་ནི ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞ་པུ་བྦཱ་ནི, ན སཾ་ཀི་ཡ་ནྟི ན སཾ་ཀི་ཡི་སྶ་ནྟི, ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛཱ་ནི [ཨ་པྤ་ཏི་ཀུ་ཊྛཱ་ནི (སཱི.)] ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཡཾ དེ་ཏི, ཨ་ཝེ་རཾ དེ་ཏི, ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ [ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཾ (ཀ.) ཨེ་ཝ་མུ་པ་རི་པི] དེ་ཏི. ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཡཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཝེ་རཾ ད་ཏྭཱ ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ ད་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་སྶ ཨ་བྷ་ཡ་སྶ ཨ་ཝེ་ར་སྶ ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷ་སྶ བྷཱ་གཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མཾ དཱ་ནཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཉྙཾ ར་ཏྟ་ཉྙཾ ཝཾ་ས་ཉྙཾ པོ་རཱ་ཎཾ ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཾ ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞ་པུ་བྦཾ, ན སཾ་ཀི་ཡ་ཏི ན སཾ་ཀི་ཡི་སྶ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛཾ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡོ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡོ སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རོ སོ་ཝ་གྒི་ཀོ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ, ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཡཾ དེ་ཏི ཨ་ཝེ་རཾ དེ་ཏི ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ དེ་ཏི. ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་བྷ་ཡཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཝེ་རཾ ད་ཏྭཱ ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཾ ད་ཏྭཱ, ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་སྶ ཨ་བྷ་ཡ་སྶ ཨ་ཝེ་ར་སྶ ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷ་སྶ བྷཱ་གཱི ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མཾ དཱ་ནཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཉྙཾ ར་ཏྟ་ཉྙཾ ཝཾ་ས་ཉྙཾ པོ་རཱ་ཎཾ ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞཾ ཨ་སཾ་ཀི་ཎྞ་པུ་བྦཾ, ན སཾ་ཀི་ཡ་ཏི ན སཾ་ཀི་ཡི་སྶ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་ཀུ་ཊྛཾ ས་མ་ཎེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཝི་ཉྙཱུ་ཧི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ་མོ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡོ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡོ སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རོ སོ་ཝ་གྒི་ཀོ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀོ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ, ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ནྡཱ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ས་ནྡཱ སུ་ཁ་སྶཱ་ཧཱ་རཱ སོ་ཝ་གྒི་ཀཱ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཱ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ, ཨི་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ནྟཱ་ཡ མ་ནཱ་པཱ་ཡ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝི་པཱ་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༤༠. ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་སེ་ཝི་ཏོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ཡོ ས་བྦ་ལ་ཧུ་སོ [ས་བྦ་ལ་ཧུ་སོ་ཏི ས་བྦ་ལ་ཧུ་ཀོ (སྱཱ. ཨ་ཊྛ.)] པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ. ཡོ ས་བྦ་ལ་ཧུ་སོ ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ན་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ བྷོ་ག་བྱ་ས་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་སེ་ཝི་ཏོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ཡོ ས་བྦ་ལ་ཧུ་སོ ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ས་པ་ཏྟ་ཝེ་ར་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘མུ་སཱ་ཝཱ་དོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་སེ་ཝི་ཏོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ཡོ ས་བྦ་ལ་ཧུ་སོ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་བྷཱུ་ཏ་བྦྷ་ཀྑཱ་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘པི་སུ་ཎཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝཱ་ཙཱ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ. ཡོ ས་བྦ་ལ་ཧུ་སོ པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་པཱ་ཀོ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ མི་ཏྟེ་ཧི བྷེ་ད་ན་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘ཕ་རུ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝཱ་ཙཱ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཱ. ཡོ ས་བྦ་ལ་ཧུ་སོ ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཝི་པཱ་ཀོ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་མ་ནཱ་པ་ས་དྡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་སེ་ཝི་ཏོ བྷཱ་ཝི་ཏོ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏོ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ. ཡོ ས་བྦ་ལ་ཧུ་སོ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་དེ་ཡྻ་ཝཱ་ཙཱ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི.

‘‘སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་པཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཾ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ. ཡོ ས་བྦ་ལ་ཧུ་སོ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་པཱ་ན་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.

དཱ་ན་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.