༦. དུ་ཏི་ཡ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨ་སུ་ཏྟཾ

༦. ‘‘ཨ་ཊྛི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ལོ་ཀོ ཙ ཨ་ཊྛ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ ཨ་ཊྛ? ལཱ་བྷོ ཙ, ཨ་ལཱ་བྷོ ཙ, ཡ་སོ ཙ, ཨ་ཡ་སོ ཙ, ནི་ནྡཱ ཙ, པ་སཾ་སཱ ཙ, སུ་ཁ་ཉྩ, དུ་ཀྑ་ཉྩ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཊྛ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ལོ་ཀོ ཙ ཨི་མེ ཨ་ཊྛ ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ ཨ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ལཱ་བྷོ་པི ཨ་ལཱ་བྷོ་པི ཡ་སོ་པི ཨ་ཡ་སོ་པི ནི་ནྡཱ་པི པ་སཾ་སཱ་པི སུ་ཁ་མྤི དུ་ཀྑ་མྤི. སུ་ཏ་ཝ་ཏོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ལཱ་བྷོ་པི ཨ་ལཱ་བྷོ་པི ཡ་སོ་པི ཨ་ཡ་སོ་པི ནི་ནྡཱ་པི པ་སཾ་སཱ་པི སུ་ཁ་མྤི དུ་ཀྑ་མྤི. ཏ་ཏྲ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀོ ཝི་སེ་སོ ཀོ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ [ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ (སཱི.), ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་སོ (སྱཱ. ཀཾ.) ཨ་དྷི + པ + ཡ་སུ + ཎ = ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ] ཀིཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘བྷ་ག་ཝཾ་མཱུ་ལ་ཀཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ བྷ་ག་ཝཾ་ནེ་ཏྟི་ཀཱ བྷ་ག་ཝཾ་པ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཨེ་ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷཱ་རེ་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.

‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐ; བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ལཱ་བྷོ. སོ ན ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣོ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ ལཱ་བྷོ; སོ ཙ ཁོ ཨ་ནི་ཙྩོ དུ་ཀྑོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ལཱ་བྷོ…པེ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཡ་སོ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཡ་སོ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནི་ནྡཱ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་སཾ་སཱ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཾ. སོ ན ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཁོ མེ ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ; ཏ་ཉྩ ཁོ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

‘‘ཏ་སྶ ལཱ་བྷོ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ལཱ་བྷོ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཡ་སོ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡ་སོ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ནི་ནྡཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་སཾ་སཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, སུ་ཁ་མྤི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, དུ་ཀྑ་མྤི ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. སོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ཨ་ནུ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨ་ལཱ་བྷེ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཡ་སཾ ཨ་ནུ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨ་ཡ་སེ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་སཾ་སཾ ཨ་ནུ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནི་ནྡཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, དུ་ཀྑེ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣོ ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི. ‘ན པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི’’.

‘‘སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ལཱ་བྷོ. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣོ ཁོ མེ ཨ་ཡཾ ལཱ་བྷོ; སོ ཙ ཁོ ཨ་ནི་ཙྩོ དུ་ཀྑོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ’ཏི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ལཱ་བྷོ…པེ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཡ་སོ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ཨ་ཡ་སོ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི ནི་ནྡཱ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི པ་སཾ་སཱ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ… ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི དུ་ཀྑཾ. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཁོ མེ ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ; ཏ་ཉྩ ཁོ ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

‘‘ཏ་སྶ ལཱ་བྷོ་པི ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ལཱ་བྷོ་པི ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཡ་སོ་པི ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཡ་སོ་པི ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, ནི་ནྡཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, པ་སཾ་སཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, སུ་ཁ་མྤི ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི, དུ་ཀྑ་མྤི ཙི་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. སོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ནཱ་ནུ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨ་ལཱ་བྷེ ན་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཡ་སཾ ནཱ་ནུ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨ་ཡ་སེ ན་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཾ པ་སཾ་སཾ ནཱ་ནུ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནི་ནྡཱ་ཡ ན་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི; ཨུ་པྤ་ནྣཾ སུ་ཁཾ ནཱ་ནུ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, དུ་ཀྑེ ན་པྤ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་རོ་དྷ་ཝི་རོ་དྷ་ཝི་པྤ་ཧཱི་ནོ པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི. ‘པ་རི་མུ་ཙྩ་ཏི དུ་ཀྑ་སྨཱ’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་སེ་སོ ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ ཨི་དཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ནཱ’’ཏི.

‘‘ལཱ་བྷོ ཨ་ལཱ་བྷོ ཙ ཡ་སཱ་ཡ་སོ ཙ,

ནི་ནྡཱ པ་སཾ་སཱ ཙ སུ་ཁཾ དུ་ཁ་ཉྩ;

ཨེ་ཏེ ཨ་ནི་ཙྩཱ མ་ནུ་ཛེ་སུ དྷ་མྨཱ,

ཨ་ས་སྶ་ཏཱ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨཱ.

‘‘ཨེ་ཏེ ཙ ཉ་ཏྭཱ ས་ཏི་མཱ སུ་མེ་དྷོ,

ཨ་ཝེ་ཀྑ་ཏི ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨེ;

ཨི་ཊྛ་སྶ དྷ་མྨཱ ན མ་ཐེ་ནྟི ཙི་ཏྟཾ,

ཨ་ནི་ཊྛ་ཏོ ནོ པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་མེ་ཏི.

‘‘ཏ་སྶཱ་ནུ་རོ་དྷཱ ཨ་ཐ ཝཱ ཝི་རོ་དྷཱ,

ཝི་དྷཱུ་པི་ཏཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཱ ན ས་ནྟི;

པ་ད་ཉྩ ཉ་ཏྭཱ ཝི་ར་ཛཾ ཨ་སོ་ཀཾ,

ས་མྨ་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི བྷ་ཝ་སྶ པཱ་ར་གཱུ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ;