༡༠. ཨ་ར་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༧༤. ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཀོ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ཨ་ཧོ་སི ཏི་ཏྠ་ཀ་རོ ཀཱ་མེ་སུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ. ཨ་ར་ཀ་སྶ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི སཱ་ཝ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ར་ཀོ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི – ཨ་པྤ་ཀཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཛཱི་ཝི་ཏཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟཾ ལ་ཧུ་ཀཾ [ལ་ཧུ་སཾ (ཊཱི་ཀཱ)] བ་ཧུ་དུ་ཀྑཾ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཾ མ་ནྟཱ་ཡཾ [མ་ནྟཱ་ཡ (ས་བྦ་ཏྠ) ཊཱི་ཀཱ པ་སྶི་ཏ་བྦཱ] བོ་དྡྷ་བྦཾ, ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀུ་ས་ལཾ, ཙ་རི་ཏ་བྦཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་མ་ར་ཎཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏི་ཎ་གྒེ ཨུ་སྶཱ་ཝ་བི་ནྡུ སཱུ་རི་ཡེ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟེ ཁི་པྤཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཝི་ག་ཙྪ་ཏི, ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨུ་སྶཱ་ཝ་བི་ནྡཱུ་པ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟཾ ལ་ཧུ་ཀཾ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཾ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཾ མ་ནྟཱ་ཡཾ བོ་དྡྷ་བྦཾ, ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀུ་ས་ལཾ, ཙ་རི་ཏ་བྦཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་མ་ར་ཎཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཐུ་ལླ་ཕུ་སི་ཏ་ཀེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཨུ་ད་ཀ་བུ་བྦུ་ལ༹ཾ [ཨུ་ད་ཀ་པུ་པྥུ་ལ༹ཾ (ཀ.)] ཁི་པྤཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཝི་ག་ཙྪ་ཏི, ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨུ་ད་ཀ་བུ་བྦུ་ལཱུ༹་པ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟཾ ལ་ཧུ་ཀཾ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཾ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཾ མ་ནྟཱ་ཡཾ བོ་དྡྷ་བྦཾ, ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀུ་ས་ལཾ, ཙ་རི་ཏ་བྦཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་མ་ར་ཎཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨུ་ད་ཀེ ད་ཎྜ་རཱ་ཛི ཁི་པྤཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཝི་ག་ཙྪ་ཏི, ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨུ་ད་ཀེ ད་ཎྜ་རཱ་ཛཱུ་པ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟཾ…པེ… ན་ཏྠི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་མ་ར་ཎཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ན་དཱི པ་བྦ་ཏེ་ཡྻཱ དཱུ་ར་ངྒ་མཱ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ ཧཱ་ར་ཧཱ་རི་ནཱི, ན་ཏྠི སོ ཁ་ཎོ ཝཱ ལ་ཡོ ཝཱ མུ་ཧུ་ཏྟོ ཝཱ ཡཾ སཱ [ཡཱ་ཡ (ཀ.)] ཨཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི [ཐ་ར་ཏི (སཱི.), དྷ་ར་ཏི (སྱཱ.), ཨ་ཝ་ཏི་ཊྛེ་ཡྻ (?)], ཨ་ཐ ཁོ སཱ ག་ཙྪ་ཏེ་ཝ ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཝ ས་ནྡ་ཏེ་ཝ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ན་དཱི་པ་བྦ་ཏེ་ཡྻཱུ་པ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟཾ ལ་ཧུ་ཀཾ…པེ… ན་ཏྠི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་མ་ར་ཎཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ ཁེ་ལ༹་པི་ཎྜཾ སཾ་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཀ་སི་རེ་ནེ་ཝ ཝ་མེ་ཡྻ [པ་ཏཱ་པེ་ཡྻ (ཀ.)]; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཁེ་ལ༹་པི་ཎྜཱུ་པ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟཾ…པེ… ན་ཏྠི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་མ་ར་ཎཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, དི་ཝ་སཾ་ས་ནྟ་ཏྟེ ཨ་ཡོ་ཀ་ཊཱ་ཧེ མཾ་ས་པེ་སི [མཾ་ས་པེ་སཱི (སཱི. སྱཱ.)] པ་ཀྑི་ཏྟཱ ཁི་པྤཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཝི་ག་ཙྪ་ཏི, ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, མཾ་ས་པེ་སཱུ་པ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟཾ…པེ… ན་ཏྠི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་མ་ར་ཎཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, གཱ་ཝཱི ཝ་ཛ྄ཛྷཱ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ནཾ ནཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཡཾ ཡ་དེ་ཝ པཱ་དཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི, ས་ནྟི་ཀེ་ཝ ཧོ་ཏི ཝ་དྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ་ཝ མ་ར་ཎ་སྶ; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, གོ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱུ་པ་མཾ [གཱ་ཝཱི་ཝ་ཛ྄ཛྷཱུ་པ་མཾ (སཱི. སྱཱ.)] ཛཱི་ཝི་ཏཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟཾ ལ་ཧུ་ཀཾ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཾ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཾ མ་ནྟཱ་ཡཾ བོ་དྡྷ་བྦཾ, ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀུ་ས་ལཾ, ཙ་རི་ཏ་བྦཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་མ་ར་ཎ’’ནྟི.
‘‘ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཉྩ་ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ཨ་ལཾ་པ་ཏེ་ཡྻཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཡེ་ན མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཚ་ལེ༹་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷཱ ཨ་ཧེ་སུཾ – སཱི་ཏཾ, ཨུ་ཎྷཾ, ཛི་གྷ་ཙྪཱ, པི་པཱ་སཱ, ཨུ་ཙྩཱ་རོ, པ་སྶཱ་ཝོ. སོ ཧི ནཱ་མ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཀོ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝཾ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀེ་སུ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀེ་སུ ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤཱ་བཱ་དྷེ་སུ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སྶ་ཏི – ‘ཨ་པྤ་ཀཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཛཱི་ཝི་ཏཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟཾ ལ་ཧུ་ཀཾ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཾ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཾ མ་ནྟཱ་ཡཾ བོ་དྡྷ་བྦཾ, ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀུ་ས་ལཾ, ཙ་རི་ཏ་བྦཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་མ་ར་ཎ’’’ནྟི.
‘‘ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྨཱ ཝ་ད་མཱ་ནོ ཝ་དེ་ཡྻ – ‘ཨ་པྤ་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟཾ ལ་ཧུ་ཀཾ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཾ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཾ མ་ནྟཱ་ཡཾ བོ་དྡྷ་བྦཾ, ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀུ་ས་ལཾ, ཙ་རི་ཏ་བྦཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ན་ཏྠི ཛཱ་ཏ་སྶ ཨ་མ་ར་ཎ’ནྟི. ཨེ་ཏ་ར་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ་ཏི སོ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨ་པྤཾ ཝཱ བྷི་ཡྻོ. ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཛཱི་ཝ་ནྟོ ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝ ཨུ་ཏུ་ས་ཏཱ་ནི ཛཱི་ཝ་ཏི – ཨུ་ཏུ་ས་ཏཾ ཧེ་མ་ནྟཱ་ནཾ, ཨུ་ཏུ་ས་ཏཾ གི་མྷཱ་ནཾ, ཨུ་ཏུ་ས་ཏཾ ཝ་སྶཱ་ནཾ. ཏཱི་ཎི ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཏུ་ས་ཏཱ་ནི ཛཱི་ཝ་ནྟོ དྭཱ་ད་ས [དྭཱ་ད་སཾ (སཱི. ཀ.)] ཡེ་ཝ མཱ་ས་ས་ཏཱ་ནི ཛཱི་ཝ་ཏི – ཙ་ཏྟཱ་རི མཱ་ས་ས་ཏཱ་ནི ཧེ་མ་ནྟཱ་ནཾ, ཙ་ཏྟཱ་རི མཱ་ས་ས་ཏཱ་ནི གི་མྷཱ་ནཾ, ཙ་ཏྟཱ་རི མཱ་ས་ས་ཏཱ་ནི ཝ་སྶཱ་ནཾ. དྭཱ་ད་ས ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ས་ས་ཏཱ་ནི ཛཱི་ཝ་ནྟོ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡེ་ཝ ཨ་དྡྷ་མཱ་ས་ས་ཏཱ་ནི ཛཱི་ཝ་ཏི – ཨ་ཊྛ་དྡྷ་མཱ་ས་ས་ཏཱ་ནི ཧེ་མ་ནྟཱ་ནཾ, ཨ་ཊྛ་དྡྷ་མཱ་ས་ས་ཏཱ་ནི གི་མྷཱ་ནཾ, ཨ་ཊྛ་དྡྷ་མཱ་ས་ས་ཏཱ་ནི ཝ་སྶཱ་ནཾ. ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དྡྷ་མཱ་ས་ས་ཏཱ་ནི ཛཱི་ཝ་ནྟོ ཚ་ཏྟིཾ་སཾ་ཡེ་ཝ ར་ཏྟི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཛཱི་ཝ་ཏི – དྭཱ་ད་ས ར་ཏྟི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧེ་མ་ནྟཱ་ནཾ, དྭཱ་ད་ས ར་ཏྟི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི གི་མྷཱ་ནཾ, དྭཱ་ད་ས ར་ཏྟི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝ་སྶཱ་ནཾ. ཚ་ཏྟིཾ་སཾ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཏྟི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཛཱི་ཝ་ནྟོ དྭེ་ས་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝ [དྭེ་ས་ཏྟ་ཏི་ཉྙེ་ཝ (སྱཱ.), དྭེ་ས་ཏྟ་ཏི་ཉྩེ་ཝ (ཀ.)] བྷ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ཏི – ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི བྷ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཧེ་མ་ནྟཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི བྷ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི གི་མྷཱ་ནཾ, ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི བྷ་ཏྟ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝ་སྶཱ་ནཾ ས་དྡྷིཾ མཱ་ཏུ་ཐ་ཉྙཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བྷ་ཏྟ་ནྟ་རཱ་ཡེ་ན.
‘‘ཏ་ཏྲི་མེ བྷ་ཏྟ་ནྟ་རཱ་ཡཱ ཀ་པི་མི་དྡྷོ་པི བྷ་ཏྟཾ ན བྷུ་ཉྫ་ཏི, དུ་ཀྑི་ཏོ་པི བྷ་ཏྟཾ ན བྷུ་ཉྫ་ཏི, བྱཱ་དྷི་ཏོ་པི བྷ་ཏྟཾ ན བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀོ་པི བྷ་ཏྟཾ ན བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་ལཱ་བྷ་ཀེ་ན་པི བྷ་ཏྟཾ ན བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཡཱ ཝ་སྶ་ས་ཏཱ་ཡུ་ཀ་སྶ མ་ནུ་སྶ་སྶ ཨཱ་ཡུ་པི ས་ངྑཱ་ཏོ [ས་ངྑཱ་ཏཾ (?)], ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎ་མྤི ས་ངྑཱ་ཏཾ, ཨུ་ཏཱུ་པི ས་ངྑཱ་ཏཱ, སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་པི ས་ངྑཱ་ཏཱ, མཱ་སཱ་པི ས་ངྑཱ་ཏཱ, ཨ་དྡྷ་མཱ་སཱ་པི ས་ངྑཱ་ཏཱ, ར་ཏྟི་པི ས་ངྑཱ་ཏཱ, དི་ཝཱ་པི ས་ངྑཱ་ཏཱ, བྷ་ཏྟཱ་པི ས་ངྑཱ་ཏཱ, བྷ་ཏྟ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་པི ས་ངྑཱ་ཏཱ. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྠཱ་རཱ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཧི་ཏེ་སི་ནཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀེ་ན ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ; ཀ་ཏཾ ཝོ ཏཾ མ་ཡཱ ཨེ་ཏཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི སུ་ཉྙཱ་གཱ་རཱ་ནི. ཛྷཱ་ཡ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ པ་མཱ་ད་ཏྠ; མཱ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནོ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠ. ཨ་ཡཾ ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ.
མ་ཧཱ་ཝ་གྒོ ས་ཏྟ་མོ.