༥. པ་ཉྩ་མ་པ་ཎྞཱ་ས་ཀཾ
(༢༡) ༡. ཀི་མི་ལ་ཝ་གྒོ
༡. ཀི་མི་ལ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༡. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀི་མི་ལཱ་ཡཾ [ཀི་མྦི་ལཱ་ཡཾ (སཱི. པཱི.) ཨ. ནི. ༦.༤༠; ༧.༥༩] ཝི་ཧ་ར་ཏི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀི་མི་ལོ [ཀི་མྦི་ལོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀི་མི་ལོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀོ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་དྡྷ་མྨོ ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, ཀི་མི་ལ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ ས་ཏྠ་རི ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, དྷ་མྨེ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, ས་ངྒྷེ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, སི་ཀྑཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ཨ་པྤ་ཏི་སྶཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཀི་མི་ལ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་དྡྷ་མྨོ ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཀོ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཧེ་ཏུ ཀོ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་དྡྷ་མྨོ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷ, ཀི་མི་ལ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཡོ ས་ཏྠ་རི ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, དྷ་མྨེ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, ས་ངྒྷེ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, སི་ཀྑཱ་ཡ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་གཱ་ར་ཝཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི ས་པྤ་ཏི་སྶཱ. ཨ་ཡཾ ཁོ, ཀི་མི་ལ, ཧེ་ཏུ ཨ་ཡཾ པ་ཙྩ་ཡོ, ཡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ས་དྡྷ་མྨོ ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་སུ་ཏྟཾ
༢༠༢. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་སྶུ་ཏཾ སུ་ཎཱ་ཏི, སུ་ཏཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་པེ་ཏི, ཀ་ངྑཾ ཝི་ཏ་ར་ཏི [ཝི་ཧ་ན་ཏི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)], དི་ཊྛིཾ ཨུ་ཛུཾ ཀ་རོ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མ་སྶ པ་སཱི་ད་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༣. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ བྷ་དྲོ [བྷ་དྡོ (པཱི.)] ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ, ར་ཉྙོ ཨ་ངྒ་ནྟྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨ་ཛྫ་ཝེ་ན, ཛ་ཝེ་ན, མ་དྡ་ཝེ་ན, ཁ་ནྟི་ཡཱ, སོ་ར་ཙྩེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ར་ཉྙོ བྷ་དྲོ ཨ་སྶཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ རཱ་ཛཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི རཱ་ཛ་བྷོ་གྒོ, ར་ཉྙོ ཨ་ངྒ་ནྟྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨ་ཛྫ་ཝེ་ན, ཛ་ཝེ་ན, མ་དྡ་ཝེ་ན, ཁ་ནྟི་ཡཱ, སོ་ར་ཙྩེ་ན – ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི པཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཾ ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. བ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༤. ‘‘པ་ཉྩི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ལཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི པ་ཉྩ? ས་དྡྷཱ་བ་ལཾ, ཧི་རི་བ་ལཾ, ཨོ་ཏྟ་པྤ་བ་ལཾ, ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལཾ, པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ – ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཙེ་ཏོ་ཁི་ལ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༥. [ཨ. ནི. ༩.༧༡; མ. ནི. ༡.༡༨༥; དཱི. ནི. ༣.༣༡༩] ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ཏྠ་རི ཀ་ངྑ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪ་ཏི ནཱ་དྷི་མུ་ཙྩ་ཏི ན ས་མྤ་སཱི་ད་ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨེ ཀ་ངྑ་ཏི…པེ… ས་ངྒྷེ ཀ་ངྑ་ཏི…པེ… སི་ཀྑཱ་ཡ ཀ་ངྑ་ཏི…པེ… ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཀུ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁི་ལ་ཛཱ་ཏོ. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ ཀུ་པི་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཁི་ལ་ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཁི་ལཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. ཝི་ནི་བ་ནྡྷ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༦. [ཨ. ནི. ༩.༧༢; དཱི. ནི. ༣.༣༢༠] ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ [ཙེ་ཏོ་ཝི་ནི་བ་དྡྷཱ (སཱ་ར་ཏྠ་དཱི་པ་ནཱི་ཊཱི་ཀཱ་ཡཾ)]. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ [ཨ་ཝི་ག་ཏ་རཱ་གོ (ཀ.)] ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷོ. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཙྪ་ནྡོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པེ་མོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པི་པཱ་སོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧོ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཏ་ཎྷོ, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཀཱ་ཡེ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི…པེ… རཱུ་པེ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཧོ་ཏི…པེ… ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཨུ་ད་རཱ་ཝ་དེ་ཧ་ཀཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སེ་ཡྻ་སུ་ཁཾ པ་སྶ་སུ་ཁཾ མི་དྡྷ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི…པེ… ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི – ‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ’ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི – ‘ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ སཱི་ལེ་ན ཝཱ ཝ་ཏེ་ན ཝཱ ཏ་པེ་ན ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི དེ་ཝ་ཉྙ་ཏ་རོ ཝཱ’ཏི, ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན ན་མ་ཏི ཨཱ་ཏ་པྤཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཡོ་གཱ་ཡ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ཡ པ་དྷཱ་ནཱ་ཡ, ཨ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. ཡཱ་གུ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༧. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཡཱ་གུ་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཁུ་དྡཾ [ཁུ་དཾ (སཱི. པཱི.) ཁུ་དྷཱ་ཏི ས་ཀྐ་ཏཱ་ནུ་ལོ་མཾ. མ་ཧཱ་ཝ. ༢༨༢] པ་ཊི་ཧ་ན་ཏི, པི་པཱ་སཾ པ་ཊི་ཝི་ནེ་ཏི, ཝཱ་ཏཾ ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ཏི, ཝ་ཏྠིཾ སོ་དྷེ་ཏི, ཨཱ་མཱ་ཝ་སེ་སཾ པཱ་ཙེ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཡཱ་གུ་ཡཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་སུ་ཏྟཾ
༢༠༨. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་སྶ ཨ་ཁཱ་ད་ནེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ཙ་ཀྑུ་སྶཾ, མུ་ཁཾ དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཧོ་ཏི, ར་ས་ཧ་ར་ཎི་ཡོ ན ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, པི་ཏྟཾ སེ་མྷཾ བྷ་ཏྟཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷ་ཏི [པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷ་ནྟི (སཱི. པཱི.), པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷ་ཏི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.) ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༨༢ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ], བྷ་ཏྟ་མ་སྶ ན་ཙྪཱ་དེ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་སྶ ཨ་ཁཱ་ད་ནེ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་སྶ ཁཱ་ད་ནེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་སྶཾ, མུ་ཁཾ ན དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཧོ་ཏི, ར་ས་ཧ་ར་ཎི་ཡོ ཝི་སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, པི་ཏྟཾ སེ་མྷཾ བྷ་ཏྟཾ ན པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷ་ཏི, བྷ་ཏྟ་མ་སྶ ཚཱ་དེ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་སྶ ཁཱ་ད་ནེ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. གཱི་ཏ་སྶ་ར་སུ་ཏྟཾ
༢༠༩. [ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༢༤༩] ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ན གཱི་ཏ་སྶ་རེ་ན དྷ་མྨཾ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཏ་སྨིཾ ས་རེ སཱ་ར་ཛྫ་ཏི, པ་རེ་པི ཏ་སྨིཾ ས་རེ སཱ་ར་ཛྫ་ནྟི, ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་པི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི – ‘ཡ་ཐེ་ཝ མ་ཡཾ གཱ་ཡཱ་མ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ ས་མ་ཎཱ ས་ཀྱ་པུ་ཏྟི་ཡཱ གཱ་ཡ་ནྟཱི’ཏི, ས་ར་ཀུ་ཏྟི་མྤི ནི་ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན་སྶ ས་མཱ་དྷི་སྶ བྷ་ངྒོ ཧོ་ཏི, པ་ཙྪི་མཱ ཛ་ན་ཏཱ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ཀེ་ན གཱི་ཏ་སྶ་རེ་ན དྷ་མྨཾ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་སུ་ཏྟཾ
༢༡༠. [མ་ཧཱ་ཝ. ༣༥༣] ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཡ་ཏོ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? དུ་ཀྑཾ སུ་པ་ཏི, དུ་ཀྑཾ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, པཱ་པ་ཀཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ ན ར་ཀྑ་ནྟི, ཨ་སུ་ཙི མུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་སྶ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཡ་ཏོ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཡ་ཏོ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? སུ་ཁཾ སུ་པ་ཏི, སུ་ཁཾ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན པཱ་པ་ཀཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ ར་ཀྑ་ནྟི, ཨ་སུ་ཙི ན མུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི་སྶ ས་མྤ་ཛཱ་ན་སྶ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཡ་ཏོ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ཀི་མི་ལ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཀི་མི་ལོ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ, ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ བ་ལཾ ཁི་ལཾ;
ཝི་ནི་བ་ནྡྷཾ ཡཱ་གུ ཀ་ཊྛཾ, གཱི་ཏཾ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ནཱ ཙཱ་ཏི.
(༢༢) ༢. ཨ་ཀྐོ་ས་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. ཨ་ཀྐོ་ས་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༡༡. ‘‘ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཀ་པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དཱི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, ཏ་སྶ པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? པཱ་རཱ་ཛི་ཀོ ཝཱ ཧོ་ཏི ཚི་ནྣ་པ་རི་པ་ནྠོ [ཚི་ནྣ་པ་རི་བ་ནྡྷོ (ཀ.)], ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, བཱ་ལ༹ྷཾ ཝཱ རོ་གཱ་ཏ་ངྐཾ ཕུ་ས་ཏི, ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཀ་པ་རི་བྷཱ་ས་ཀོ ཨ་རི་ཡཱུ་པ་ཝཱ་དཱི ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ, ཏ་སྶ ཨི་མེ པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༡༢. ‘‘ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀོ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀོ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀོ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀོ, ཏ་སྶ པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ན་དྷི་ག་ཏཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་དྷི་ག་ཏཱ [ཨ་དྷི་ག་ཏཾ (ས་བྦ་ཏྠ)] པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཡོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ བྷ་ཎྜ་ན་ཀཱ་ར་ཀོ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཀོ ཝི་ཝཱ་ད་ཀཱ་ར་ཀོ བྷ་སྶ་ཀཱ་ར་ཀོ ས་ངྒྷེ ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀོ, ཏ་སྶ ཨི་མེ པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. སཱི་ལ་སུ་ཏྟཾ
༢༡༣. [མ་ཧཱ་ཝ. ༢༠༩; དཱི. ནི. ༣.༣༡༦] ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ པ་མཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ མ་ཧ་ཏིཾ བྷོ་ག་ཛཱ་ནིཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣ་སྶ པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི – ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ, ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ, ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ, ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ – ཨ་ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་སྶཱི་ལོ སཱི་ལ་ཝི་པ་ནྣོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དུ་སྶཱི་ལ་སྶ སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་པྤ་མཱ་དཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ མ་ཧ་ནྟཾ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཡ་ཉྙ་དེ་ཝ པ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི – ཡ་དི ཁ་ཏྟི་ཡ་པ་རི་སཾ, ཡ་དི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པ་རི་སཾ, ཡ་དི ག་ཧ་པ་ཏི་པ་རི་སཾ, ཡ་དི ས་མ་ཎ་པ་རི་སཾ – ཝི་སཱ་ར་དོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི ཨ་མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝཱ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ སཱི་ལ་ཝ་ཏོ སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཡཱ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. བ་ཧུ་བྷཱ་ཎི་སུ་ཏྟཾ
༢༡༤. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ བ་ཧུ་བྷཱ་ཎི་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, པི་སུ་ཎཾ བྷ་ཎ་ཏི, ཕ་རུ་སཾ བྷ་ཎ་ཏི, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ བྷ་ཎ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ བ་ཧུ་བྷཱ་ཎི་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ མ་ནྟ་བྷཱ་ཎི་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ན མུ་སཱ བྷ་ཎ་ཏི, ན པི་སུ་ཎཾ བྷ་ཎ་ཏི, ན ཕ་རུ་སཾ བྷ་ཎ་ཏི, ན ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཾ བྷ་ཎ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ མ་ནྟ་བྷཱ་ཎི་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པ་ཋ་མ་ཨ་ཀྑ་ནྟི་སུ་ཏྟཾ
༢༡༥. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་པྤི་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་མ་ནཱ་པོ, ཝེ་ར་བ་ཧུ་ལོ ཙ ཧོ་ཏི, ཝ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ ཙ, ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཁ་ནྟི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ, ན ཝེ་ར་བ་ཧུ་ལོ ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཛྫ་བ་ཧུ་ལོ, ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཁ་ནྟི་ཡཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ཀྑ་ནྟི་སུ་ཏྟཾ
༢༡༦. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཨ་པྤི་ཡོ ཧོ་ཏི ཨ་མ་ནཱ་པོ, ལུ་དྡོ ཙ ཧོ་ཏི, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཙ, ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཁ་ནྟི་ཡཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ པི་ཡོ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ, ཨ་ལུ་དྡོ ཙ ཧོ་ཏི, ཨ་ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཙ, ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཁ་ནྟི་ཡཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. པ་ཋ་མ་ཨ་པཱ་སཱ་དི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༡༧. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་པཱ་སཱ་དི་ཀེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱུ ག་ར་ཧ་ནྟི, པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་པཱ་སཱ་དི་ཀེ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་སཱ་དི་ཀེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི, ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱུ པ་སཾ་ས་ནྟི, ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི, ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་སཱ་དི་ཀེ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་པཱ་སཱ་དི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༡༨. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་པཱ་སཱ་དི་ཀེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ ན་པྤ་སཱི་ད་ནྟི, པ་ས་ནྣཱ་ན་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཐ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཨ་ཀ་ཏཾ [ན ཀ་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཧོ་ཏི, པ་ཙྪི་མཱ ཛ་ན་ཏཱ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མ་སྶ ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་པཱ་སཱ་དི་ཀེ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་སཱ་དི་ཀེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་པྤ་ས་ནྣཱ པ་སཱི་ད་ནྟི, པ་ས་ནྣཱ་ན་ཉྩ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏི, ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ནཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, པ་ཙྪི་མཱ ཛ་ན་ཏཱ དི་ཊྛཱ་ནུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཙི་ཏྟ་མ་སྶ པ་སཱི་ད་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་སཱ་དི་ཀེ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. ཨ་གྒི་སུ་ཏྟཾ
༢༡༩. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་གྒི་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ཙ་ཀྑུ་སྶོ, དུ་བྦ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎོ, དུ་བྦ་ལ་ཀ་ར་ཎོ, ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་པ་ཝ་ཌྜྷ་ནོ [ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་པ་ཝ་དྡྷ་ནོ (སཱི.), ས་ངྒ་ཎི་ཀཱ་རཱ་མ་བ་དྡྷ་ནོ (ཀ.)], ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་གྒི་སྨི’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. མ་དྷུ་རཱ་སུ་ཏྟཾ
༢༢༠. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ མ་དྷུ་རཱ་ཡཾ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཝི་ས་མཱ, བ་ཧུ་ར་ཛཱ, ཙ་ཎྜ་སུ་ན་ཁཱ, ཝཱ་ལ༹་ཡ་ཀྑཱ, དུ་ལླ་བྷ་པི་ཎྜཱ – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ མ་དྷུ་རཱ་ཡ’’ནྟི. ད་ས་མཾ.
ཨ་ཀྐོ་ས་ཀ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཨ་ཀྐོ་ས་བྷ་ཎྜ་ན་སཱི་ལཾ, བ་ཧུ་བྷཱ་ཎཱི དྭེ ཨ་ཁ་ནྟི་ཡོ;
ཨ་པཱ་སཱ་དི་ཀཱ དྭེ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་གྒི་སྨིཾ མ་དྷུ་རེ་ན ཙཱ་ཏི.
(༢༣) ༣. དཱི་གྷ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་དཱི་གྷ་ཙཱ་རི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༢༡. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དཱི་གྷ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨ་ན་ཝ་ཏྠ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་སྶུ་ཏཾ ན སུ་ཎཱ་ཏི, སུ་ཏཾ ན པ་རི་ཡོ་དཱ་པེ་ཏི, སུ་ཏེ་ནེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཨ་ཝི་སཱ་ར་དོ ཧོ་ཏི, གཱ་ལ༹ྷཾ [བཱ་ལ༹ྷཾ (སྱཱ.)] རོ་གཱ་ཏ་ངྐཾ ཕུ་ས་ཏི, ན ཙ མི་ཏྟ་ཝཱ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དཱི་གྷ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨ་ན་ཝ་ཏྠ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ས་མ་ཝ་ཏྠ་ཙཱ་རེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་སྶུ་ཏཾ སུ་ཎཱ་ཏི, སུ་ཏཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་པེ་ཏི, སུ་ཏེ་ནེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཝི་སཱ་ར་དོ ཧོ་ཏི, ན གཱ་ལ༹ྷཾ རོ་གཱ་ཏ་ངྐཾ ཕུ་ས་ཏི, མི་ཏྟ་ཝཱ ཙ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ས་མ་ཝ་ཏྠ་ཙཱ་རེ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. དུ་ཏི་ཡ་དཱི་གྷ་ཙཱ་རི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༢༢. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དཱི་གྷ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨ་ན་ཝ་ཏྠ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ན་དྷི་ག་ཏཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་དྷི་ག་ཏཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨ་དྷི་ག་ཏེ་ནེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཨ་ཝི་སཱ་ར་དོ ཧོ་ཏི, གཱ་ལ༹ྷཾ རོ་གཱ་ཏ་ངྐཾ ཕུ་ས་ཏི, ན ཙ མི་ཏྟ་ཝཱ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དཱི་གྷ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨ་ན་ཝ་ཏྠ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ས་མ་ཝ་ཏྠ་ཙཱ་རེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ན་དྷི་ག་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི, ཨ་དྷི་ག་ཏེ་ནེ་ཀ་ཙྩེ་ན ཝི་སཱ་ར་དོ ཧོ་ཏི, ན གཱ་ལ༹ྷཾ རོ་གཱ་ཏ་ངྐཾ ཕུ་ས་ཏི, མི་ཏྟ་ཝཱ ཙ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ས་མ་ཝ་ཏྠ་ཙཱ་རེ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. ཨ་ཏི་ནི་ཝཱ་ས་སུ་ཏྟཾ
༢༢༣. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་ཏི་ནི་ཝཱ་སེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? བ་ཧུ་བྷ་ཎྜོ ཧོ་ཏི བ་ཧུ་བྷ་ཎྜ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, བ་ཧུ་བྷེ་ས་ཛྫོ ཧོ་ཏི བ་ཧུ་བྷེ་ས་ཛྫ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, བ་ཧུ་ཀི་ཙྩོ ཧོ་ཏི བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ བྱ་ཏྟོ ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ, སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ག་ཧ་ཊྛ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ན གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ན, ཏ་མྷཱ ཙ ཨཱ་ཝཱ་སཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟོ སཱ་པེ་ཀྑོ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་ཏི་ནི་ཝཱ་སེ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ས་མ་ཝ་ཏྠ་ཝཱ་སེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ན བ་ཧུ་བྷ་ཎྜོ ཧོ་ཏི ན བ་ཧུ་བྷ་ཎྜ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ན བ་ཧུ་བྷེ་ས་ཛྫོ ཧོ་ཏི ན བ་ཧུ་བྷེ་ས་ཛྫ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ན བ་ཧུ་ཀི་ཙྩོ ཧོ་ཏི ན བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ན བྱ་ཏྟོ ཀིཾ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ, ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ག་ཧ་ཊྛ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ཧི ཨ་ན་ནུ་ལོ་མི་ཀེ་ན གི་ཧི་སཾ་ས་གྒེ་ན, ཏ་མྷཱ ཙ ཨཱ་ཝཱ་སཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ པ་ཀྐ་མ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ས་མ་ཝ་ཏྠ་ཝཱ་སེ’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. མ་ཙྪ་རཱི་སུ་ཏྟཾ
༢༢༤. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་ཏི་ནི་ཝཱ་སེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི, ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི, ལཱ་བྷ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི, ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི, དྷ་མྨ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨ་ཏི་ནི་ཝཱ་སེ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ས་མ་ཝ་ཏྠ་ཝཱ་སེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ན ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི, ན ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི, ན ལཱ་བྷ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི, ན ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི, ན དྷ་མྨ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ས་མ་ཝ་ཏྠ་ཝཱ་སེ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. པ་ཋ་མ་ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༢༥. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀེ [ཀུ་ལུ་པ་ཀེ (སྱཱ. པཱི.), ཀུ་ལཱུ་པ་གེ (སཱི.)]. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ནཱ་མ་ནྟ་ཙཱ་རེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ར་ཧོ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཨཱ་ས་ནེ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨུ་ཏྟ་རི ཚ་པྤ་ཉྩ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཀཱ་མ་ས་ངྐ་པྤ་བ་ཧུ་ལོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀེ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. དུ་ཏི་ཡ་ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༢༦. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ཀུ་ལེ་སུ སཾ་ས་ཊྛ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་བྷི་ཎྷ་ད་སྶ་ནཾ, ད་སྶ་ནེ ས་ཏི སཾ་ས་གྒོ, སཾ་ས་གྒེ ས་ཏི ཝི་སྶཱ་སོ, ཝི་སྶཱ་སེ ས་ཏི ཨོ་ཏཱ་རོ, ཨོ་ཏི་ཎྞ་ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཾ – ‘ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་སྶ་ཏི ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཝཱ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛཾ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི སི་ཀྑཾ ཝཱ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི’. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ཀུ་ལེ་སུ སཾ་ས་ཊྛ་སྶ ཝི་ཧ་ར་ཏོ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. བྷོ་ག་སུ་ཏྟཾ
༢༢༧. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ བྷོ་གེ་སུ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་གྒི་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ བྷོ་གཱ, ཨུ་ད་ཀ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ བྷོ་གཱ, རཱ་ཛ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ བྷོ་གཱ, ཙོ་ར་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ བྷོ་གཱ, ཨ་པྤི་ཡེ་ཧི དཱ་ཡཱ་དེ་ཧི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ བྷོ་གཱ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ བྷོ་གེ་སུ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ བྷོ་གེ་སུ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? བྷོ་གེ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, པུ་ཏྟ་དཱ་ར་དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་སེ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩེ སུ་ཁེ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི ས་མྨཱ སུ་ཁཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི, ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨུ་དྡྷ་གྒི་ཀཾ ད་ཀྑི་ཎཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏི སོ་ཝ་གྒི་ཀཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཾ ས་གྒ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ བྷོ་གེ་སཱུ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཨུ་སྶཱུ་ར་བྷ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༢༢༨. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨུ་སྶཱུ་ར་བྷ་ཏྟེ ཀུ་ལེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཡེ ཏེ ཨ་ཏི་ཐཱི པཱ་ཧུ་ནཱ, ཏེ ན ཀཱ་ལེ་ན པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ནྟི; ཡཱ ཏཱ བ་ལི་པ་ཊི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ, ཏཱ ན ཀཱ་ལེ་ན པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ནྟི; ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀཱ ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏཱ ཝི་ར་ཏཱ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ, ཏེ ན ཀཱ་ལེ་ན པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ནྟི; དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་སཱ ཝི་མུ་ཁཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི; ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ས་མ་ཡེ་ན བྷུ་ཏྟཾ ཨ་ནོ་ཛ་ཝ་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཨུ་སྶཱུ་ར་བྷ་ཏྟེ ཀུ་ལེ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ས་མ་ཡ་བྷ་ཏྟེ ཀུ་ལེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཡེ ཏེ ཨ་ཏི་ཐཱི པཱ་ཧུ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ལེ་ན པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ནྟི; ཡཱ ཏཱ བ་ལི་པ་ཊི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ, ཏཱ ཀཱ་ལེ་ན པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ནྟི; ཡེ ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀཱ ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏཱ ཝི་ར་ཏཱ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ, ཏེ ཀཱ་ལེ་ན པ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ནྟི; དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་སཱ ཨ་ཝི་མུ་ཁཱ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི; ཏཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ས་མ་ཡེ་ན བྷུ་ཏྟཾ ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ས་མ་ཡ་བྷ་ཏྟེ ཀུ་ལེ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པ་ཋ་མ་ཀ་ཎྷ་ས་པྤ་སུ་ཏྟཾ
༢༢༩. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཀ་ཎྷ་ས་པྤེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་སུ་ཙི, དུ་གྒ་ནྡྷོ, ས་བྷཱི་རུ, ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡོ, མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱི – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཀ་ཎྷ་ས་པྤེ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་མེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་སུ་ཙི, དུ་གྒ་ནྡྷོ, ས་བྷཱི་རུ, ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡོ, མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱི – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ཀ་ཎྷ་ས་པྤ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༠. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཀ་ཎྷ་ས་པྤེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཀོ་དྷ་ནོ, ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི, གྷོ་ར་ཝི་སོ, དུ་ཛྫི་ཝ྄ཧོ, མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱི – ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཀ་ཎྷ་ས་པྤེ.
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་མེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཀོ་དྷ་ནོ, ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི, གྷོ་ར་ཝི་སོ, དུ་ཛྫི་ཝ྄ཧོ, མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱི. ཏ་ཏྲི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ གྷོ་ར་ཝི་ས་ཏཱ – ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཏི་བྦ་རཱ་གོ. ཏ་ཏྲི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ དུ་ཛྫི་ཝ྄ཧ་ཏཱ – ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ. ཏ་ཏྲི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ མི་ཏྟ་དུ་བྦྷི་ཏཱ – ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཨ་ཏི་ཙཱ་རི་ནཱི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
དཱི་གྷ་ཙཱ་རི་ཀ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
དྭེ དཱི་གྷ་ཙཱ་རི་ཀཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཨ་ཏི་ནི་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རཱི;
དྭེ ཙ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀཱ བྷོ་གཱ, བྷ་ཏྟཾ ས་པྤཱ་པ་རེ དུ་ཝེ་ཏི.
(༢༤) ༤. ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་གྒོ
༡. ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༡. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ན ཨཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ན ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣོ; ན བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི ན སུ་ཏ་དྷ་རོ; ན པ་ཊི་ས་ལླེ་ཁི་ཏཱ [ས་ལླེ་ཁི་ཏཱ (ཀ. སཱི.)] ཧོ་ཏི ན པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་རཱ་མོ; ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ; དུ་པྤ་ཉྙོ ཧོ་ཏི ཛ་ལོ༹ ཨེ་ལ༹་མཱུ་གོ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨ་བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏི.
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣོ ཧོ་ཏི ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣོ; བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ; པ་ཊི་ས་ལླེ་ཁི་ཏཱ ཧོ་ཏི པ་ཊི་ས་ལླཱ་ནཱ་རཱ་མོ; ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ; པ་ཉྙ་ཝཱ ཧོ་ཏི ཨ་ཛ་ལོ༹ ཨ་ནེ་ལ༹་མཱུ་གོ. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. པི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༢. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙ.
‘‘ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ; བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི སུ་ཏ་དྷ་རོ སུ་ཏ་ས་ནྣི་ཙ་ཡོ, ཡེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་བྷི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་སྶ དྷ་མྨཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི དྷཱ་ཏཱ ཝ་ཙ་སཱ པ་རི་ཙི་ཏཱ མ་ན་སཱ་ནུ་པེ་ཀྑི་ཏཱ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ; ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ པོ་རི་ཡཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡཱ; ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི; ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ནཾ པི་ཡོ ཙ ཧོ་ཏི མ་ནཱ་པོ ཙ ག་རུ ཙ བྷཱ་ཝ་ནཱི་ཡོ ཙཱ’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. སོ་བྷ་ན་སུ་ཏྟཾ
༢༣༣. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཝཱ་སཾ སོ་བྷེ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ; བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ; ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎོ པོ་རི་ཡཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡཱ; པ་ཊི་བ་ལོ ཧོ་ཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟེ དྷ་མྨི་ཡཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྡ་སྶེ་ཏུཾ ས་མཱ་ད་པེ་ཏུཾ ས་མུ་ཏྟེ་ཛེ་ཏུཾ ས་མྤ་ཧཾ་སེ་ཏུཾ; ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཝཱ་སཾ སོ་བྷེ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༢༣༤. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཝཱ་ས་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? སཱི་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ; བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་པྤ་ཊི་ཝི་དྡྷཱ; ཁ་ཎྜ་ཕུ་ལླཾ པ་ཊི་ས་ངྑ་རོ་ཏི; མ་ཧཱ ཁོ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟོ ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ གི་ཧཱི་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི – ‘མ་ཧཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟོ ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཀ་རོ་ཐ པུ་ཉྙཱ་ནི, ས་མ་ཡོ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀཱ་ཏུ’ནྟི; ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ཨཱ་བྷི་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ་ནཾ དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སུ་ཁ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ནི་ཀཱ་མ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཀི་ཙྪ་ལཱ་བྷཱི ཨ་ཀ་སི་ར་ལཱ་བྷཱི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ཝཱ་ས་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༥. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ གི་ཧཱི་ནཾ [གི་ཧིཾ (སྱཱ.), གི་ཧཱི (ཀ་ཏྠ་ཙི)] ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨ་དྷི་སཱི་ལེ [ཨ་དྷི་སཱི་ལེ་སུ (སྱཱ.)] ས་མཱ་ད་པེ་ཏི; དྷ་མྨ་ད་སྶ་ནེ ནི་ཝེ་སེ་ཏི; གི་ལཱ་ན་ཀེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཏིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི – ‘ཨ་ར་ཧ་གྒ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཐཱ’ཏི; མ་ཧཱ ཁོ པ་ན བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟོ ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ གི་ཧཱི་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏི – ‘མ་ཧཱ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟོ ནཱ་ནཱ་ཝེ་ར་ཛྫ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ, ཀ་རོ་ཐ པུ་ཉྙཱ་ནི, ས་མ་ཡོ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀཱ་ཏུ’ནྟི; ཡཾ ཁོ པ་ན་སྶ བྷོ་ཛ་ནཾ དེ་ནྟི ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི, ས་དྡྷཱ་དེ་ཡྻཾ ན ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ གི་ཧཱི་ནཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏཱི’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.
༦. པ་ཋ་མ་ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༦. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི; ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི; ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ པ་སཱ་དཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི; ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ ཨ་པྤ་སཱ་དཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི; ས་དྡྷཱ་དེ་ཡྻཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི; ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི; ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ ཨ་པྤ་སཱ་དཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི; ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཋཱ་ནེ པ་སཱ་དཾ ཨུ་པ་དཾ་སེ་ཏི; ས་དྡྷཱ་དེ་ཡྻཾ ན ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.
༧. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༧. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི; ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི; ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི ཨཱ་ཝཱ་ས་པ་ལི་གེ་དྷཱི; ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི ཀུ་ལ་པ་ལི་གེ་དྷཱི; ས་དྡྷཱ་དེ་ཡྻཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི; ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི; ན ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི ན ཨཱ་ཝཱ་ས་པ་ལི་གེ་དྷཱི; ན ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི ན ཀུ་ལ་པ་ལི་གེ་དྷཱི; ས་དྡྷཱ་དེ་ཡྻཾ ན ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. ཏ་ཏི་ཡ་ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༨. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི; ཨ་ན་ནུ་ཝི་ཙྩ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི; ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ལཱ་བྷ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཨ་ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི; ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷཱ་ས་ཏི; ན ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ན ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ན ལཱ་བྷ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པ་ཋ་མ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༣༩. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ལཱ་བྷ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪ་རཱི [དྷ་མྨ་མ་ཙྪ་རཱི (ཀ.)] ཧོ་ཏི; ས་དྡྷཱ་དེ་ཡྻཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ན ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ན ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ན ལཱ་བྷ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ན ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ས་དྡྷཱ་དེ་ཡྻཾ ན ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. དུ་ཏི་ཡ་མ་ཙྪ་རི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༠. ‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ལཱ་བྷ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; དྷ་མྨ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ནི་ར་ཡེ.
‘‘པ་ཉྩ་ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ. ཀ་ཏ་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི? ན ཨཱ་ཝཱ་ས་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ན ཀུ་ལ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ན ལཱ་བྷ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ན ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི; ན དྷ་མྨ་མ་ཙྪ་རཱི ཧོ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ནི་ཀྑི་ཏྟོ ཨེ་ཝཾ ས་གྒེ’’ཏི. ད་ས་མཾ.
ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཨཱ་ཝཱ་སི་ཀོ པི་ཡོ ཙ སོ་བྷ་ནོ,
བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ ཙ;
ཏ་ཡོ ཨ་ཝ་ཎྞཱ་ར་ཧཱ ཙེ་ཝ,
མ་ཙྪ་རི་ཡཱ དུ་ཝེ་པི ཙཱ་ཏི [ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ཙཱ་པི ཨ་ཝ་ཎྞ་གེ་དྷཱ, ཙ་ཏུ་ཀྐ་མ་ཙྪེ་ར པ་ཉྩ་མེ་ན ཙཱ་ཏི (སཱི. སྱཱ.) ཡ་ཐཱ་བྷ་ཏཾ ཨ་ཝ་ཎྞ་ཉྩ, ཙ་ཏུ་ཀོ མ་ཙྪ་རི་ཡེ་ན ཙཱ་ཏི (ཀ.)].
(༢༥) ༥. དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝ་གྒོ
༡. པ་ཋ་མ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༡. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི; ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱུ ག་ར་ཧ་ནྟི; པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི; ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི; ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏེ.
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ སུ་ཙ་རི་ཏེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི; ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱུ པ་སཾ་ས་ནྟི; ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི; ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི; ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ སུ་ཙ་རི་ཏེ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. པ་ཋ་མ་ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༢. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ…པེ… ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ…པེ…. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. པ་ཋ་མ་ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༣. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ…པེ… ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ…པེ…. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. པ་ཋ་མ་མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༤. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ མ་ནོ་དུ་ཙྩ་རི་ཏེ…པེ… ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི; ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱུ པ་སཾ་ས་ནྟི; ཀ་ལྱཱ་ཎོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི; ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི; ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་སཱ མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. དུ་ཏི་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༢༤༥. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏེ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨ་ཏྟཱ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཝ་ད་ཏི; ཨ་ནུ་ཝི་ཙྩ ཝི་ཉྙཱུ ག་ར་ཧ་ནྟི; པཱ་པ་ཀོ ཀི་ཏྟི་ས་དྡོ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཙྪ་ཏི; ས་དྡྷ་མྨཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི; ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏེ.