༦. དུ་ཏི་ཡ་ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝ་སུ་ཏྟཾ

༧༦. ‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཡཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. སོ ཏ་སྨིཾ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཧ་ན་ནྟི པ་རི་ཡཱ་པཱ་དེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ ལོ་ཀ་སྨིཾ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཡཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. སོ ཏ་སྨིཾ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཨུ་པ་ལི་ཀྑ་ནྟི [ཨུ་པ་ལི་ཁ་ནྟི (ཀ.)], ཏ་མེ་ནཾ ཨ་པ་ནེ་ནྟི; ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ནེ་ནྟི. སོ ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི ནཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་པྤ་ཏྭཱ་ཝ ཉཱ་ཏ་ཀེ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ ལོ་ཀ་སྨིཾ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཡཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. སོ ཏ་སྨིཾ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཨུ་པ་ལི་ཀྑ་ནྟི, ཏ་མེ་ནཾ ཨ་པ་ནེ་ནྟི; ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ནེ་ནྟི. ཏ་མེ་ནཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི པ་རི་ཙ་ར་ནྟི. སོ ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ པ་རི་ཙ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཏེ་ནེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ ལོ་ཀ་སྨིཾ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཡཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. སོ ཏ་སྨིཾ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཨུ་པ་ལི་ཀྑ་ནྟི, ཏ་མེ་ནཾ ཨ་པ་ནེ་ནྟི; ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ནེ་ནྟི. ཏ་མེ་ནཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི པ་རི་ཙ་ར་ནྟི. སོ ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ པ་རི་ཙ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཏ་མྷཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ ལོ་ཀ་སྨིཾ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཡཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི. སོ ཏཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ནི་ཏྭཱ ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མོ ཏ་མེ་ཝ ས་ངྒཱ་མ་སཱི་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩི་མེ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱུ་པ་མཱ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ་སུ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཏ་མེ་ཝ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏི ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན ཨ་ར་ཀྑི་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ནུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏེ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི. སོ ཏ་ཏྠ པ་སྶ་ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཾ ཝཱ དུ་པྤཱ་རུ་ཏཾ ཝཱ. ཏ་སྶ ཏཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ དི་སྭཱ དུ་ནྣི་ཝ་ཏྠཾ ཝཱ དུ་པྤཱ་རུ་ཏཾ ཝཱ རཱ་གོ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏི. སོ རཱ་གཱ་ནུ་དྡྷཾ་སི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན སི་ཀྑཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ མེ་ཐུ་ནཾ དྷ་མྨཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཡཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི, སོ ཏ་སྨིཾ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཧ་ན་ནྟི པ་རི་ཡཱ་པཱ་དེ་ནྟི; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ་སུ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཡཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི, སོ ཏ་སྨིཾ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཨུ་པ་ལི་ཀྑ་ནྟི, ཏ་མེ་ནཾ ཨ་པ་ནེ་ནྟི; ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ནེ་ནྟི. སོ ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི ནཱི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་པྤ་ཏྭཱ་ཝ ཉཱ་ཏ་ཀེ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ་སུ.

‘‘ཏ་མེ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨོ་ཝ་ད་ནྟི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟི – ‘ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ [བ་ཧཱུ་པཱ་ཡཱ་སཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) པཱ་ཙི. ༤༡༧; ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༦༥; མ. ནི. ༡.༢༣༤], ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. མཾ་ས་པེ་སཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཏི་ཎུ་ཀྐཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. སུ་པི་ན་ཀཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. རུ་ཀྑ་ཕ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་སི་སཱུ་ནཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ས་ཏྟི་སཱུ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ས་པྤ་སི་རཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་བྷི་ར་མ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ; མཱ་ཡ་སྨཱ སི་ཀྑཱ་དུ་བྦ་ལྱཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟཱི’’’ཏི.

‘‘སོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཀི་ཉྩཱ་པི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ; ཨ་ཐ ཁོ ནེ་ཝཱ་ཧཾ ས་ཀྐོ་མི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ, སི་ཀྑཱ་དུ་བྦ་ལྱཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མཱི’’’ཏི. སོ སི་ཀྑཱ་དུ་བྦ་ལྱཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཡཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི, སོ ཏ་སྨིཾ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཨུ་པ་ལི་ཀྑ་ནྟི, ཏ་མེ་ནཾ ཨ་པ་ནེ་ནྟི; ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ནེ་ནྟི, ཏ་མེ་ནཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི པ་རི་ཙ་ར་ནྟི. སོ ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ པ་རི་ཙ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཏེ་ནེ་ཝ ཨཱ་བཱ་དྷེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ་སུ.

‘‘ཏ་མེ་ནཾ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཨོ་ཝ་ད་ནྟི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟི – ‘ཨ་པྤ་སྶཱ་དཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་ཊྛི་ཀ་ངྐ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. མཾ་ས་པེ་སཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ…པེ… ཏི་ཎུ་ཀྐཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… སུ་པི་ན་ཀཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… ཡཱ་ཙི་ཏ་ཀཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… རུ་ཀྑ་ཕ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… ཨ་སི་སཱུ་ནཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… ས་ཏྟི་སཱུ་ལཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ… ས་པྤ་སི་རཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ ཝུ་ཏྟཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ བ་ཧུ་དུ་ཀྑཱ བ་ཧུ་པཱ་ཡཱ་སཱ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨེ་ཏྠ བྷི་ཡྻོ. ཨ་བྷི་ར་མ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ; མཱ་ཡ་སྨཱ སི་ཀྑཱ་དུ་བྦ་ལྱཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟཱི’’’ཏི.

‘‘སོ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཧི ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨུ་སྶ་ཧི་སྶཱ་མི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཝཱ་ཡ་མི་སྶཱ་མི, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྷི་ར་མི་སྶཱ་མི, ཨཱ་ཝུ་སོ! ན དཱ་ནཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སི་ཀྑཱ་དུ་བྦ་ལྱཾ ཨཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མཱི’’’ཏི.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཡཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི, སོ ཏ་སྨིཾ ས་ངྒཱ་མེ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི ཝཱ་ཡ་མ་ཏི, ཏ་མེ་ནཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཾ པ་རེ ཨུ་པ་ལི་ཀྑ་ནྟི, ཏ་མེ་ནཾ ཨ་པ་ནེ་ནྟི; ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ནེ་ནྟི, ཏ་མེ་ནཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི པ་རི་ཙ་ར་ནྟི. སོ ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ པ་རི་ཙ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཝུ་ཊྛཱ་ཏི ཏ་མྷཱ ཨཱ་བཱ་དྷཱ; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ་སུ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཏ་མེ་ཝ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏི ར་ཀྑི་ཏེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཡེ་ན ར་ཀྑི་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ སཾ་ཝུ་ཏེ་ཧི ཨི་ནྡྲི་ཡེ་ཧི. སོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི; ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ; ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ་ཏེ་ན ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ… གྷཱ་ནེ་ན ག་ནྡྷཾ གྷཱ་ཡི་ཏྭཱ … ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ར་སཾ སཱ་ཡི་ཏྭཱ… ཀཱ་ཡེ་ན ཕོ་ཊྛ་བྦཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ… མ་ན་སཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཉྙཱ་ཡ ན ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི ཧོ་ཏི ནཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒཱ་ཧཱི. ཡ་ཏྭཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎ་མེ་ནཾ མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དོ་མ་ན་སྶཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྶ སཾ་ཝ་རཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི; ར་ཀྑ་ཏི མ་ནི་ནྡྲི་ཡཾ; མ་ནི་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. སོ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཝི་ཝི་ཏྟཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ བྷ་ཛ་ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ པ་བྦ་ཏཾ ཀ་ནྡ་རཾ གི་རི་གུ་ཧཾ སུ་སཱ་ནཾ ཝ་ན་པ་ཏྠཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སཾ པ་ལཱ་ལ་པུ་ཉྫཾ. སོ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ནི་སཱི་ད་ཏི པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཎི་དྷཱ་ཡ པ་རི་མུ་ཁཾ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ. སོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཾ ལོ་ཀེ པ་ཧཱ་ཡ…པེ… སོ ཨི་མེ པ་ཉྩ ནཱི་ཝ་ར་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ ཙེ་ཏ་སོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ པ་ཉྙཱ་ཡ དུ་བྦ་ལཱི་ཀ་ར་ཎེ ཝི་ཝི་ཙྩེ་ཝ ཀཱ་མེ་ཧི…པེ… ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི.

‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ པ་རི་སུ་དྡྷེ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ཉཱ་ཎཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནི་ནྣཱ་མེ་ཏི. སོ ‘ཨི་དཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི…པེ… ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི’’.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝོ ཨ་སི་ཙ་མྨཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་ནུ་ཀ་ལཱ་པཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཝི་ཡཱུ་ལ༹ྷཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི, སོ ཏཾ ས་ངྒཱ་མཾ ཨ་བྷི་ཝི་ཛི་ནི་ཏྭཱ ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མོ ཏ་མེ་ཝ ས་ངྒཱ་མ་སཱི་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི; ཏ་ཐཱུ་པ་མཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ པུ་གྒ་ལཾ ཝ་དཱ་མི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ་མོ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ བྷི་ཀྑཱུ་སུ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཉྩ ཡོ་དྷཱ་ཛཱི་ཝཱུ་པ་མཱ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ བྷི་ཀྑཱུ་སཱུ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.