༨. ལི་ཙྪ་ཝི་ཀུ་མཱ་ར་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༥༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཝེ་སཱ་ལིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ལི་ཙྪ་ཝི་ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ ས་ཛྫཱ་ནི དྷ་ནཱུ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཀུ་ཀྐུ་ར་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནཱ ཨ་དྡ་སུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སི་ནྣཾ; དི་སྭཱ་ན ས་ཛྫཱ་ནི དྷ་ནཱུ་ནི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀུ་ཀྐུ་ར་ས་ངྒྷཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ལི་ཙྪ་ཝི མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཨ་དྡ་ས ཏེ ལི་ཙྪ་ཝི་ཀུ་མཱ་ར་ཀེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏེ པ་ཉྫ་ལི་ཀེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟེ; དི་སྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ལི་ཙྪ་ཝི ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི – ‘བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི’’’ཏི!
‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་སི – ‘བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི, བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཝ་ཛྫཱི’’’ཏི? ‘‘ཨི་མེ, བྷ་ནྟེ, ལི་ཙྪ་ཝི་ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ ཙ་ཎྜཱ ཕ་རུ་སཱ ཨ་པཱ་ནུ་བྷཱ [ཨ་པ་ཛ་ཧཱ་ཏི (སཱི.), ཨ་པཱ་ཊུ་བྷཱ (སྱཱ. ཀཾ.), ཨ་པ་ཛ་ཧཱ (པཱི.), ཨ་པཱ་ནུ་ཏཱ (ཀ་ཏྠ་ཙི)]. ཡཱ་ནི་པི ཏཱ་ནི ཀུ་ལེ་སུ པ་ཧེ་ཎ་ཀཱ་ནི [པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་ནི (སཱི.), པ་ཧཱི་ཎ་ཀཱ་ནི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, ཨུ་ཙྪཱུ་ཏི ཝཱ བ་ད་རཱ་ཏི ཝཱ པཱུ་ཝཱ་ཏི ཝཱ མོ་ད་ཀཱ་ཏི ཝཱ སཾ་ཀུ་ལི་ཀཱ་ཏི ཝཱ [ས་ཀྑ་ལི་ཀཱ་ཏི ཝཱ (སཱི. པཱི.)], ཏཱ་ནི ཝི་ལུ་མྤི་ཏྭཱ ཝི་ལུ་མྤི་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟི; ཀུ་ལི་ཏྠཱི་ན་མྤི ཀུ་ལ་ཀུ་མཱ་རཱི་ན་མྤི པ་ཙྪཱ་ལི་ཡཾ ཁི་པ་ནྟི. ཏེ དཱ་ནི་མེ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟཱི’’ཏི.
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི – ཡ་དི ཝཱ ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ, ཡ་དི ཝཱ ར་ཊྛི་ཀ་སྶ པེ་ཏྟ་ནི་ཀ་སྶ [མུ་དྡྷཱ་བྷི་སི་ཏྟ་སྶ (ཀ.) ཨ. ནི. ༥.༡༣༥, ༡༣༦ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ], ཡ་དི ཝཱ སེ་ནཱ་ཡ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཀ་སྶ, ཡ་དི ཝཱ གཱ་མ་གཱ་མ་ཎི་ཀ་སྶ, ཡ་དི ཝཱ པཱུ་ག་གཱ་མ་ཎི་ཀ་སྶ, ཡེ ཝཱ པ་ན ཀུ་ལེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཀཱ་རེ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི བཱ་ཧཱ་བ་ལ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ཧི སེ་དཱ་ཝ་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི དྷ་མྨ་ལ་དྡྷེ་ཧི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ས་ཀྐ་རོ་ཏི ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏི མཱ་ནེ་ཏི པཱུ་ཛེ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ས་ཀྐ་ཏཱ ག་རུ་ཀ་ཏཱ མཱ་ནི་ཏཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ན མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟི – ‘ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ, དཱི་གྷ་མཱ་ཡུཾ པཱ་ལེ་ཧཱི’ཏི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི བཱ་ཧཱ་བ་ལ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ཧི སེ་དཱ་ཝ་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི དྷ་མྨ་ལ་དྡྷེ་ཧི པུ་ཏྟ་དཱ་ར་དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་སེ [… སཱ་མ་ནྟ་སཾ་ཝོ་ཧཱ་རེ (སཱི. པཱི.)] ས་ཀྐ་རོ་ཏི ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏི མཱ་ནེ་ཏི པཱུ་ཛེ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་སཱ ས་ཀྐ་ཏཱ ག་རུ་ཀ་ཏཱ མཱ་ནི་ཏཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ན མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟི – ‘ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ, དཱི་གྷ་མཱ་ཡུཾ པཱ་ལེ་ཧཱི’ཏི. པུ་ཏྟ་དཱ་ར་དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་སཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི བཱ་ཧཱ་བ་ལ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ཧི སེ་དཱ་ཝ་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི དྷ་མྨ་ལ་དྡྷེ་ཧི ཁེ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ནྟ་སཱ་མ་ནྟ་ས་བྱོ་ཧཱ་རེ ས་ཀྐ་རོ་ཏི ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏི མཱ་ནེ་ཏི པཱུ་ཛེ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ཁེ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ནྟ་སཱ་མ་ནྟ་ས་བྱོ་ཧཱ་རཱ ས་ཀྐ་ཏཱ ག་རུ་ཀ་ཏཱ མཱ་ནི་ཏཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ན མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟི – ‘ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ, དཱི་གྷ་མཱ་ཡུཾ པཱ་ལེ་ཧཱི’ཏི. ཁེ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ནྟ་སཱ་མ་ནྟ་ས་བྱོ་ཧཱ་རཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི བཱ་ཧཱ་བ་ལ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ཧི སེ་དཱ་ཝ་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི དྷ་མྨ་ལ་དྡྷེ་ཧི ཡཱ་ཝ་ཏཱ བ་ལི་པ་ཊི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ཀྐ་རོ་ཏི ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏི མཱ་ནེ་ཏི པཱུ་ཛེ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ བ་ལི་པ་ཊི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ཀྐ་ཏཱ ག་རུ་ཀ་ཏཱ མཱ་ནི་ཏཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ན མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟི – ‘ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ, དཱི་གྷ་མཱ་ཡུཾ པཱ་ལེ་ཧཱི’ཏི. དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡཱ་དྷི་ག་ཏེ་ཧི བྷོ་གེ་ཧི བཱ་ཧཱ་བ་ལ་པ་རི་ཙི་ཏེ་ཧི སེ་དཱ་ཝ་ཀྑི་ཏྟེ་ཧི དྷ་མྨི་ཀེ་ཧི དྷ་མྨ་ལ་དྡྷེ་ཧི ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ས་ཀྐ་རོ་ཏི ག་རུཾ ཀ་རོ་ཏི མཱ་ནེ་ཏི པཱུ་ཛེ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ཀྐ་ཏཱ ག་རུ་ཀ་ཏཱ མཱ་ནི་ཏཱ པཱུ་ཛི་ཏཱ ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ན མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ནྟི – ‘ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ, དཱི་གྷ་མཱ་ཡུཾ པཱ་ལེ་ཧཱི’ཏི. ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ཏ་སྶ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནི.
‘‘ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ སཾ་ཝི་ཛྫ་ནྟི – ཡ་དི ཝཱ ར་ཉྙོ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟ་སྶ, ཡ་དི ཝཱ ར་ཊྛི་ཀ་སྶ པེ་ཏྟ་ནི་ཀ་སྶ, ཡ་དི ཝཱ སེ་ནཱ་ཡ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཀ་སྶ, ཡ་དི ཝཱ གཱ་མ་གཱ་མ་ཎི་ཀ་སྶ, ཡ་དི ཝཱ པཱུ་ག་གཱ་མ་ཎི་ཀ་སྶ, ཡེ ཝཱ པ་ན ཀུ་ལེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀཱ་དྷི་པ་ཙྩཾ ཀཱ་རེ་ནྟི, ཝུ་དྡྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ, ནོ པ་རི་ཧཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཀི་ཙྩ་ཀ་རོ, པུ་ཏྟ་དཱ་ར་ཧི་ཏོ ས་དཱ;
ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་སྶ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ཡེ ཙ་སྶ ཨ་ནུ་ཛཱི་ཝི་ནོ.
‘‘ཨུ་བྷི་ནྣ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ, ཝ་ད་ཉྙཱུ ཧོ་ཏི སཱི་ལ་ཝཱ;
ཉཱ་ཏཱི་ནཾ པུ་བྦ་པེ་ཏཱ་ནཾ, དི་ཊྛེ དྷ་མྨེ ཙ ཛཱི་ཝ་ཏཾ [ཛཱི་ཝི་ནཾ (སཱི.), ཛཱི་ཝི་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)].
‘‘ས་མ་ཎཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ, དེ་ཝ་ཏཱ་ན་ཉྩ པ་ཎྜི་ཏོ;
ཝི་ཏྟི་ས་ཉྫ་ན་ནོ ཧོ་ཏི, དྷ་མྨེ་ན གྷ་ར་མཱ་ཝ་སཾ.
‘‘སོ ཀ་རི་ཏྭཱ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, པུ་ཛྫོ ཧོ་ཏི པ་སཾ་སི་ཡོ;
ཨི་དྷེ་ཝ ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, པེ་ཙྩ ས་གྒེ པ་མོ་ད་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ;